장음표시 사용
101쪽
viter feeretae in hepate materiae ex ipso poro bilatio huiemassae affundi arbitramur , cum & tecretiones t prout modo monuimusὶ parcius hoc tempore procedant , & quod in porum ex hepate secernitur , cum hanc ob causam in parva so- Ium quantitate sit , facile intra amplam illius civitatem se componere posse videtur; quod autem ex vesica erumpit, non isto tempore secernitur , sed tantummodo excernitur, utpote quod in hunc usum hie prius reconditum fuerat. Vix autem aliquid ex poro bilario nuperrime admissi liquoris sui squisorsan si bili ex vesicula assiuenti , & cystico humore proprio
contemperatae, in descensu affunderetur nimis aerem redderet exprimi potest, eum quoad situm non eo , quo vesica . modo dispositus sit, ut pressionem facilὶ sentiat, quodque in eo coacervatur , in ramis hepatis confiniis nondum egressis sutpote quorum cavitas in proportione ad extantem truncum major
videtur residere probabile est. Et sane etiamsi concederet Tuceum hunc immediate per porum excretum ad chylosin per-fieiendam idoneum sabsque ulla lenioris liquoris mixtura) λ- re menstruum , si tamen jugiter eadem , qua intermisso chy- Iifieatorio opere totaque sua mole , praeterlabenti chylo affunderetur svasis enim amplitudo magnam illius quantitatem hielecerni solere demonstrat) eoctionem forsan nimia copia perverteret & pessundaret. Si ergo quaeratur cui insuper usui inserviat dico, quod fieri nequit, quin a chylosae massae eraiasioribus & vistosis , absorpta a lacteis puriori parte . reliquis plurimum oblinantur earum in intestina hiantium ora , quae nisi abstergantur, haud concipi potest transitum chylo postmodum admittendo dandum iti. Huie proinde noxae averruncandae consulto prospexisse naturam istius liquoris , post absolutam purioris chyli in lacteas traductionem , affusione cense mus, cujus acrimonia facili negotio essici potest ut abstergatur muscosus ille lentor , sorsan & prae fermentativa , qua liquor iste , quousque naturales conditiones retinuerit, pollet indole, in alibilem succum eonvertatur, atque a lacteis absor beatur, quandoquidem activa sui parte prius orbatus, sortiori& magis acri fermento indigere videtur, quam quod integrae
Si dubitetur quomodo biliosus liquot in intestinum, nullo
facto prius in vesiculam diverticulo , penetrare posset, quandoquidem sprout ex Cel. Gliis io notavimus fibrosus vesiculae nullus quam obliqua ductus communi in duodenum insertio infirmius obluctatur , respondeo quod prae diuriori liquoiaris ex vesicula in intestina, a dicta compressione , essiuxu fieri potest, ut obliqua insertio aliquanto patens , vel saltem ma-- gis
102쪽
gis eedens , per aliquod temporis spatium permaneat, ut facilius bili secretione hepatica jam , nova suppeditata materia , vices suas repetente in ex poro recta descendenti transitum det , quam contra obluctetur ut in vesiculam ascendat a donee tandem nativam contractionem sensirn recuperans , in eam ad memoratos denuo urgeat: Imo postquam impleta
fuerit vesicula , quod superest descendentis bilis , cystico Iiquore haud imbutum , viam sibi recta in intestinum nequie non facere , ut hine opus hoc abstersionis , priori eruptione
tantum inchoatum, iterato aggrediens plene, ante novum admissum chylum, absolvat. Ab hujus liquoris suppressione vel
paretori effusione chylosarum excretionum causa frequenter petenda est: nisi enim ab adhaerente mucositate liberetur glandulose intestini tunica , necesse est ut praeterlabatur chylus, adeoque destinato nutricatu fraudato corpore , tabes tandem
insequatur: hoe vero absque debito istius liquoris supplemento haud praecaveri posse videtur. Quod in hunc quem assignavimus vesiculae usum objiciatur,
sere 1emper ab authoribus smoderate saltem plenam reperiri, quod secus eventurum quandoque concipiatur , si tam constanti tenore suas quotidie contentum liquorem deplendi & novum accipiendi vices subiret , solutionem hine forsau admittat , quod vel animalia , ex quorum inspectione haee eruitur observatio , violenta motre perimuntur , vel rarissime saltem currunt, quibus adeo resolvitur partium linter alias seeretoriarum tonus , ut absque omni lucta emoriantur ι unde fit ut dum cerebrum , & reliquae quibus vel nervi vel fibrae ad sint, se in mortis articulo ad motus contractivos componunt, secretoriae pariter in contractiones aguntur , quo molimine multo copiosior habetur secretio. Hi ne hepar maiorem humoris ibidem secernendi quantitatem profundit , qui in porum bilatium depositus , atque partim insequentis protruso ne , partim hujusce vasis , arctius hoc tempore sese stringenistis, compressione in ductum communem adactus , sursum in vesiculam urgetur l quae sanὸ nullatenus ad archam constrictiomem , ut ingressurum non admittat, nata videtur in quam faeilior ei trames sternitur , quam in intestiuum. Porro inter extremos moribundi animalis conatus , una cum reliquis partibus, constringuntur intestina, unde magis occludi necesse habet ductus communis in duodenum insertio , utpote sat Iongo intervallo inter ejus tunicas larcte hoe tempore contractasὶ decurrens. Quod vero in aliquibus, licet rarius , vesi iacula vacua deprehenditur, imputari potest vel violentae vesiculae compressioni squam & causam Cl. Gl s. assignat) vel fatali
103쪽
enervationi , non tam fibrosi annuli licet & hune patiter resolvi credendum siti quam partium in hepate seeretionis effNoricium , unde nil in porum , vesiculae postmodum tradenis dum deponi potest, ut proindE tanta invecta debilitate smaxime si ad universam insuper , quod in tali casu forsan evenit,
oeconomiam animalem , vel maximam saltem eous partem pertingari non mirum sit animal , In quo iit hoc observatur, repentino fato succumbere.
Verum gravis hie urget difficultas de iis animalibus quibus
deest vesica bilaria, quemadmodum in Equo aliisque non paucis observari posse Celeb. Glissemus & Needhamius testantur. Cum enim & haee sermento chylificatorio in intestinis suggerendo . perinde ac alia quibus suppetit vesicula , indigere, quaenam tempore variatae in his orgametationis ratio habeti
potest Cui dubio quamvis non parum dimelle mihi videtur latisfacere, & cui plenius enodando collatae circa variorum anima Iuni fabricam peculiares quaedam observationes iquae tamen mihi nondum constant requiri videntur , ne tamen prorsus intactum praeteream , coniecturas meas circa hanc rem
aliorum censurae subjiciam , quae & squam quam non facis, saltem l scintillulae forsan loco esse poterunt adulteriorem ejus
In primis autem hic observari poterit , primo plurimas animalium species vesicula hae praeditas esse , inter quae eat quantum mihi observasse contigit j quae per satis longa intervalla a cibis abstinere solent , numeranda veniunt 3 item Carni-xora idomestica saltem) quorum nempe pabulum particulis magis activis constat i quin imo Ruminantia , ea saltem quae frequentiori observationi occurrunt , uti boves oves , &e. 2 E-
quos qui eadem destituuntur , continuo fere tubi hoc iis promituri saltem per multa indesinenter horas . escae intentos esse; quinetiam horum usitata edulia , vel gramen , vel foenum , aut frumenta varii generis esse , quorum utrumlibet particulis minus activis saltem actu non multum agitatis constat ; in gramine enim , dum adhuc viret , erudiores &aquosae plurimum scatent , quibus adeo diluuntur quotquot insunt magis activae, ut exiguae sint efficaciae. in foeno vero Mfrumentis siccatis quamvis activae hae satis magna forsan copia abundent, adeo tamen aliis prae siecitate implicantur & subjugantur, ut non facile sese extricare possint. Hi ne supponere forsan licebit Equos , quandoquidem minus exaltato hoe pabulo vestuntur, aliquanto acriori sermento chylosae massae , impersectiori adhuc , in intestinas affundendo
104쪽
indigere , ad hujus particulas agiliores , at nimis obseratas, extricandas , & crassiores comminuendas , quam quod aliis animalibus quorum cibus stomachali sermento minus negotii facessit, ex usu est i quale quidem esse liquorem per porum
in intestina recta descendentem , prae eo qui in vesiculam prius divertit, eumque cyltico mitioris , nisi me fallant auguria, genii liquore unitur , modo conatus sum ostendere. Porro cum pabulum suum constanter adeo ingerunt, nee prius devorato eas dant inducias , ut ante Concoquatur & expellatur, quam novum superinducatur . cumque proinde pars
indesinentet . ipso quo hoc fit tempore , pariter in intestina expelli necesse habet , quae & minus persecte prae celliariori hoc transitu in ventriculo elaborari valet , hinc continuo affundi debet in intestinis fermentum, quod aequaliter se ei admisceat , α sic chylificatorium munus tam constans sub sidium exposcens compleat. Hoc autem a cysti sperari vix posset. Cum enim, si eo quo diximus modo impleatur, persat longum tempus occludenda est , ut hoc praestetur ductu communis in intestinum apertura , quo intervallo nil biliosi laticis chylo affundi potest . sin altera illa methodo , per radices scit . et suus inducatur liquor . non nisi lentis gradibus propter vasorum exilitatem impleri possit , nec proinde paeesse potest secretus in eam humor descendenti chylosiae mastae, eum porro prae situ quem obtinere necesse haberet haud dare tur ei locus, propter continuam fere ventriculi distentionem pro lassicienti bilis topia colligenda; propterea non inconsulto fecisse naturam augurari liceat , hanc partem istis animalibus denegando, quorum & usibus improportionatus videtur liquot quem defert, & quae ejus praesentia absque incommodo vacare
Si objiciatur boves, oves, &e. quamvis eodem , quo equi, pabulo vescuntur, cysti tamen donari: reponimus istorum ei- bos non immediate a primo , in quem ab ore delabuntur, ventriculo in intestina pelli, sed in os ressimi , ut ruminationem subeat, quo fit ut & repetita hac comminutione , & Ω- Ilvae inter ruminandum miscella, eam obtineant particularum suarum exaltationem, ut seeundarii hujus sermenti gradus mitior iis sufficiat. Adde quod prae mora quam trahunt cibi , cysti induetae sat longae pro liquoris quantitate idonea comparanda , his in intestina erumpentibus sitffundenda,
Quandoquidem vero supposuimus hepaticam secretionem potissimum a distributo chylo peragi, nec satis idonee procedere posse natura stomachicae coctionis satagente; conjicimus sui
105쪽
obi ctioni hine sorsan oriturae obviam eamus & thylam in hisce animalibus iusti tenore distributum satis faelle stereti nibus materiam praebere posse ι & ventriculum distentioni ab istorum animalium continua , uti notavimus , ingluvie assuefactum. haud facile irritationem quam diximus , ab ingestis iminus rum proprio genio tum exactioris in ventriculo elaborationis earentia, ad turgescentiam pronisin sentire , ut nervi inserti eopiosius , quam alibi, suceum suum illie profundant. Quod sureum p creaticum postquam toties de sermento thyis lificatorio mentionem fieri , sileam , non id eo eonsilio facio, qhas erederem ad hoe eonstruendum nil conferre r At quo niam haud integram de sermento isto tractationem meditor sed solummodo bitariae vesiculae usum inquirendum prop sui , ea solum attuli , quae ad hane indaginem immediatefactura credidi , eumque organicum . quem assignavi , Veseulat usum , haudquaquam a panereate pendere censeam , ejuς eum succi sui , considerationem praetermisi tantum, non neglexi.
SEeretionum Publiearum sie pro modulo nostro, reddita ratione , sequitur ut Privararum etiam methodum aliquatenus tradamu S. quam tamen paucis perstringere suffciet, quandoquidem fundamenta , quibus explicatio 'Mee innititur superius
Videtur igitur, has perinde ae publieas, ad duas pariter species revocati posse, ut nempe sint vel mere colatoriae, vel praecipitatoriae. Quod ad priorem attinet , nil vetare videtur, quo minus ubi pars nutrienda ex subtilioribus squae saltem ad cohaerendum habiles sunt) sanguinis particulis conflari debet , mera percolatio ad idoneas ex alluentis sinu suppeditandas susticiat, quandoquidem istae , quemadmodum superius adstruximus , & ad secedendum squa propria indole , qua crassiorum protrusioneὶ magis proclives sunt, & ad commensuratas partis, eui nutriendae destinantur, eavernulas subeundas haud diffieili negotio se accommodant et ubi si strictiores , in opposito ad
106쪽
eum quo ingrediuntur hiatu , meatus invenerint quod Deiale, opinor, admitteturJ satis promte apponuntur, inque eandem substantiam concrescunt. Atque haec methodus locum habet, sive exhaustae partis redintegrationem, novas in deperditarum locum particulas substituendo sive ejusdem augmen lationem natura designet. Ad hunc modum cerebrum & nutriri & augeri censeo; imo fortasse unicus est , quandoquidem substantiae ejus modus a reliquarum omnium partium muI- tum differt, nec subesse ratio mihi videtur , cur non, si aliae ex ejusdem naturae particulis subtilioribus nempe constarentur , & mera earum percolatione emergerent , eadem quoque textura constarent. Et sane ex purioribus & subtilioribus scaeteris paribus J sanguinis particulis conflari cerebrum , argumento est, quod purissimo & subtilissimo , quem corpus habet, liquori separando praestituitur 3 quomodo enim concipi potest
colum adeo exquisitum, meatibusque tam exilibus praeditum, ut ad hunc usum inservire debeat , compaginari posse , nisi componens materia ex talibus conitaret particulis , quae, ubi coierint, tam exiles fat confertosJ meatus linquerent, ut liuia
soli transmittendo liquori apti sint ; has autem suo genere M subtilissimas esse exinde constat , quoniam si & crassores , α minus regulares sint , necesse est ut intercepti patentiores , Mdiversae invicem figurae sint pori , qui proinde crassioribus, minusque inter se conformibus, materiis transmittendis squales a sucei nervosi genio multum abluduntJ dispositi necessario evadunt. Hue porro facit, tum quod tenerae adeo ac cernimus texturae sit , tum quod natura tantopere illius tutelae cavit, qua duplici membrana cingendo , qua fortissimo eranio circumvallando , ut ab injuriis forinsecus illatis tutior foret. Cum ergo haec ei textura adest quid impedit , quominus mera hanc ei donet fabricam percolatio, eoque magis quoniam haee naturae simplicitati toties antea decantataeJ magis convenit ι Adde quod nulla hic terminantur vasa quae fermentum advehatit, nec, si praelio essent, facile monstrati posset unde,& qua arte id compararent. Alteram quod attinet secretionum privatarum speciem , eam nimirum quae circa eas impenditur partes quae non ex subtilioribus modo dictis , sed mixtis , construuntur ; videtur hic , non minus quam in publicis , quibus analogiam istae habent fermentum requiri , quod particulas assimilandas pro partis nutriendae dispositione , & comminuat & dirigat inque
destinata conceptacula depellat ; secus enim vix eventurum videtur , ut apte ad hoc concinnatae , prae confusa , qua in sanguine urgentur, agitaIione commensurata spati Ola , earum
107쪽
commeatu indigentia , offendant. Istud suem nervos, minus perquam ingeniose Cel. millisium detulisse supra notavimus. jus quidem suppositionis probabilitatem , non solum ad Moe , sed & ad publicas secretiones , quoniam supra ostenis dete conati sumus, supereit ut de modo, quo res ista i sorsan
peragatur, paucula adjungamus. Ut ergo appositio in partiet , vel nutriendae vel augendae substantiam habeatur , concipiendum est , caveruulas adesse sutrum a particularum quae eas prius explerunt, seu avolatione, seu in sanguineae mulae gremium resumtione proveniant, an propria sanguinis, ad quam in junioribus animalibus pronior est , expansione aperiantur in quas , sicut necesse est ut idoneae & eommensuratae deponantur . sie vix verisimile mihi videtur tales eas ingressuras, nisi vis quaedam directrix accedat . quae eas in has cavernulas disponat. Eae enim ex sanguinis particulis , quae subtiliores& magis spirituriae sunt quanquam hoc nomine ad secedendam magis proclives sunt, minutiores tamen videntur, quam ne istis adaequatae fini eavernulis, utpote quae ab iis haud arctati , nee proinde apponi possunt e crassiores autem , quae ad hoc opus requiruntur , & suopte genio magis patulumiqualem venae praebenti tramitem assectant , & prae majori agitationis vi quam quae mole minoribus eompetit , nee
propria indole deflectunt , nee ab istis distorqueri aptae sunt, unde in venas i favente harum ad arterias positione' sponte decurrunt. Ut ergo earum secessio habeatur, fibrae a nervis ortae, ubique in partium habitu disiponuntur , quarum sucei, a nervis ad eas deportati , & eonstanter eFusi , ope fieri non potest, quin ea crassioribus istis languinis partieulis eomminutio inducatur . & delet minatio imodo superius allato) imprimatur , ut . pristinam linquentes semitam , cavernulas dictas tales quae iis commensurarae sunt secedant, reliquis praeterlabentibus. Cumque non facilis sit egressus tum prae ambientium partium oppositione rum quod extra sanguifera vasa protrusas non adeo cordis urgere potest impulsus, hine neceste habent moram inibi facere , atque apponi, partemque , pro naturae intentione , vel retarcire , vel
Suggeri hie forsan poterit, non metam hie ex hypothesi μιιlisiana superius laudatat praeeipitationem fieri, sed distolutionem & alterationem induci. Agnoscimus 3 interea tamen nil hine reportare datur , nisi ut talis particulis apponendis moles, & figura, ad que partes resarciendas hine aptitudo
emergant, ut, accedente, quam memoravimus, determinatione, in dictas cavernulas, istae secedant particulae quibus nactis
108쪽
ctis non potest non haberi appositio , partisque proinde nutriti O.
Secretionum praeter natura institutum evenientium ratio.
UT tandem Secretionum praeter natura ιψirutum , ab illata forinsecus partibus, ad hoc munus minime natis , injuria evenientium rationem aliquam reddamus , qualis in is liculis, ulceribusque aliis, hydropicis item affectibus, obtingere supra notavimus; videtur has a nuda plerumque percolatione inon
tamen prorsus ad regularem naturae normam suscitata) pendere atque erumpetitem materiam, vel per arteriarum venarum
que tunicas . vel ex illarum extremitatibus , ferri. Corrosis enim, vel usque adeo laesis tunicis , unde pori earum vel ultra naturalem statum amplientur , vel novi cudantur , haud fieri potest , quin prae sanguinis protrusione talis materiae, quae iis commensurata est, colatura fiat , quae & majori vel minori copia, varia item specie, pro istorum amplitudine denumero, prodire necesse habet. At insuper ex arteriolarum finibus, quandoquidem harum cum venulis commercium , si profundius saltem suerit ulcus, non potest non intercipi. colatura haberi potest. Si quaeras, qua arte hoc succedere ponsit, cum sanguis a corde impulsus tota sua massa per has decurrat, adeoque haemorrhagiam potius , quam colaturam sie invectam fore concipiatur , quandoquidem nultum in parte exulcerata structurae rationem comminisci in promtu sit, quae hanc efficiat; respondeo, si eandem retinerent arteriolarum harum fines diametrum , qua in statu sano fruuntur, sic eventurum : verum notum est cuncta in corpore vasa , si praecidi contigerit , & sese versus integram partem contrahere , α corrugationes pati , utpote retinaculis quae ea in debita tensione detinebant orbata . quin & effuli sanguinis grumuli , circa patentia concrescentes ora , nee non & ipsius serosae partis lentor squem & mora, & partis calore contrahiti in tantum haec obturare concipiantur , ut tenuiores solum partes, integrae massae respectu, erumpere possint. Nec conceptu arduum est, quo tramite crassior pars in venas reducatur e cum
enim constat squod sagacissimorum nostri seculi Anatomico. rum industriae debemus j inter arteriatum ramos ubi is , fere
109쪽
anastomosses dari, quicquid usitatos & rectos tranate prohibetur tractus , per anastomosses has in alios ramos faeilE transis fretatur , atque inde in adsitas venas solito more deportatur tenuior autem & serosior pars cum satis Deilem & arteriarum extremitatibus nec enim in totum occludi possunt viam ol- findit, e erassioris gremio minimo negotio prae peristallica arteriarum contractione exprimitur , perque angustiores hoste, at moli suae non improportionatos, ductus facessit. Non sane negandum est , ipsum crassamentum rubrum in purulentam, ab uleeribus evomi quandoque solitam , materiam digeri &posse & soleret quandoquidem texturae mutatio, quam mora sua sanguis extravasatus aequinere potest, & calorem & eonsi . stentiam mutare valet r at vero hoc sanatis fere pristinos iam calles repetente sanguine tantummodo evenire solet , reliquis autem temporibus renuior , & indigestus, apparet erumpens
humor, quem prolude transcolatione , quam diximus potius suppeditari eonjieio.
Quamvis autem nulla non in parte istiusmodi transeolationem fieri posse autumo , non raro tamen observare licet, glandulosam in ulceribus Recrescere solere substantiam , per cujus poros istam aeenratiori methodo secutionem velle celebrare naturam fas sit suspieari , tantopere uniformitati in cunis elis suis operibus studet. Hydropicorum in abdomen depositum humorem nuda eo
latura, ex sanguine viscerum , aliarumque in abdomine eontentarum partium membranas laxatas trajiciente , per ampliatos eorum potulos separari fas sit concipere. Sanguine enim vel sero supra modum referto , prout immodicis potatoribus usu venit, vel pneumatosi alia quacunque de causa indigente, atque lentius, prae vasorum per totum mesenterium , intestina, visceraque in abdomine conclusa amplitudine, supra notata, moto, quid mirum tunicas ultra modum distentas iri,
adeoque facilem statis per ampliatos hinc poros suos serosiori, atque una spirituosiori sanguinis parti transitum concessuras e Etenim magna spirituosioris sanguinis partis copia hunc abundate liquorem satis testantur virium , in taliter affectis eonstans debilitas, tum subita earum prostratio , si adhibita paracentesi copia largiori extrahatur haec colluvies. Non eo infitias percolationem evenire posse, quantumvis sanguis salix ab hac eolluvie serosa immunis perstiterit , notum enim est hune affectum hominibus plurimum abstemiis quandoque eveniret
in hoe autem casu vero non dissentaneum videtur membranas
nimia erassioris & pigrioris sanguinis quantitate distendi, qui vehiculo aquoso destitutus facile, ubi minus a corde sollieita-
110쪽
tur id quod in ampliatis hie vasis nullo negotio eventurum concipiatur) ad stagnationem propendet , adeoque patres , quas appellit, distendere necesse habet, unde facili negotio tonuior ejus exudat pars. Adeo ut in utroque casu percolatio utramque paginam complere possit, ut non opus videatur nisi perrarol ad lymphaticorum rupturam pro hujus assectus phaeis
Quod ad secretionem vescatoriorum ope excitatam attinet, quamvis forsan ex jam dictis solvi possit , supponendo capillares in cute terminatas ab acribus medicamenti particulis coria rodi , adeoque exudationem modo allato concitari posse ; censuerim tamen invigorando potius nervos agere , qui dum horum acrimonia vellicantur, majori copia suum profundunt liquorem : cumque eorum , ex hypothesi nostra , hie loci m nus sit secretionem quae per poros cutis fit excitare, probabile videtur, quod, ubi plus solito sollicitati fuerint , majori copia se rosas ex sanguine , per arterias illic terminatas allato , particulas propellendo , insensibilis transpirationis vice visibilem hanc & copiosam evacuationem concitent. Eundem efλctum admota quavis ignita cuti substantia experimur . cui 'andoquidem , non secus ac ab admotis vesicatoriis, magnusuccedit dolor, a Nervorum invigoratione istud phaenomenon emergere augurari liceat ue adeoque horum usum non solum ultra angustos , quibus veteres terminarunt , limites , sed vel auctiora , quibus recentiores donarunt, pomaetia extendi debere.