장음표시 사용
181쪽
16 Periclis gloria de pietate. 57 T. Vespasian. petis Pontificatum, re a cede abstinere possim.
excitata perfidia, seruus Dominum compedibus tradit, nec soluit, priusquam sertiori vinculo,iuramenti scilicet, stringat Deo esse periurum, si falsat proditoribus pactum. At Diuina satagdite Iustitiaod naturam suam rebus Deillime redeuntibus, Adalgi si copede crura senanti Ludovicum, an iustum iudice vel clemstem principem bis perduelis spectet librare crimina uaestio ere. Si quaeras, quid facti Z pepercit. Quid iuris λ vulgi variant labantia corda. Iustitia, & Pietas pugnam literario
caestu comitunt, diluens illa crimina morte: haec poenam sumere, quasi sibi pararet, inter utramque volat dubiis victoria pennis.Iustitiae eum staret irrevocabile ver.
bum. qtiod scripsi eripsi,meliora concipere abnuens Clementiae patronus, ille cui par
Cicero nemo suit, ita exorditur.
Inuictissime Cesari homine adeo suribunda ludit insania, ut Rege cora,perduellioni patrucinari fidelem subditum putet posse.
Hoc voto me eosuluit Adalgilus, ut ad ara aequitatis ad pia propensum te vota Vocare,
μ' quod illi consules perago, vindicta flagitas. Iustitiam exequi si pietas est,sanguinis pendat penas.Paucis prodi rionem complecta Hominis non priuati,sed Regis perduellio fuit: non extranei, sed naturalis Dominimo inficientis, sed fauentis: non ulciscentis,sed ignoscentis. Huius ego suscipiam causam λquem populi pecusant,quein iura damnant)Quid aga na cum reliquis clamabo, suspindite Regem nostrum vindicate. Ego solus conabor, quod reliqui formidant. De throno tuo clementiam dei jciam , soli j dextera, atque sinistr na iustitia claudam , tecum di imperat pietas, proditor trisiphat impunis, in iusque datum sceleri canimus. Clementiae
igitur euellam simulataro. Sed qualia animo tristi reuoluo:Imperili sine pietate, quis impiu haud arguet impio, quis subiacem bit8aquilis rapaciores, & inciuiliores ciuiles
s 3 Ara ignoti Dei Clementia est: seu miserorum, Greui dues Clementia cuique ignota. aquile non in plumis,sed unguibus filios sedi iurent)Gloriae cumulum pietati princeps debet, cui locus non esset, nisi culparum occasiones emergerent . Punire, si carnifieis ; ignoscere nonnisi principis est. Clementia, vι non iustitia Rege secit,nec fecisset, si mora
probitas cuncta componeret. Crimina do.
nare Principis refert, ne solumodo destria dire pol Ie,credatur. Lili si princeps est, & m,rum suauitate reliquis supereminet.Saulem Dominus, collituit in stegem, quonia non
suit similis illi in omni populo. Astior fuit
uniuerso populo ab semero,c ουσα qui cum
A mmonitas fugasset, obstrepente populo P . . t tquis essequi dixit: Taiano regnabit super'
nosZ date viros, o interficiemus eos.Αn altior uniuerso populo fuerillax response percipe. vii. Non occidetur quisquam in dis hae, resis' ondit Saul. Minime enim latebat prima Iudςωrum Regem,quod etsi cum clemetia a latere sederet illi iustitias haec tame velatos sub vam ferret oculos, quasi erubescens, & non nisi cooperta punire audes: illa vero absque per sena, pia quada violentia, vim inserens ipsi Diae Miustiti erimina donat. Signa in Sole, unaque ,& stellis Primi Iouis praecursura adue. IX tum in nube venientis Deu digito monstrat tenebras quaerere , quasi rubore suffusum, quia punit. Pictae cum starent in Areopago Ilariae, indutae nigro,cospersae sanguine, circumdatae anguibus: cupressum stringentes dextera , torrenque sinistra ; placido tam endesignatae vultu , veluti tranquillae Eumenides talapietatis lania afflictam excitabant iustitiam. Armorum enim terrosep na' xtriique timor Ity periti si dedere, haud tenu re. Metus, & terror infirma vincula ; Asia- xii. cae nationes haud in Romanu insurrexissent
Imperiu, si Cesare dilexissent beneficum,&non timuissent potentem,adstsetibus paula- - i , tim,qai metu magisUtiam beneuolentiastibiecti reperiis aMoribussustulerat animum, Moyse
Hebrii minime credidere propheta, prius quam cum AEgypto Pharaone demersilla d xui. in mari. Hierusalem, sancta dixit eiulaatem A V. Syria, cum Princeps Naama Iordani tym,
182쪽
lymphis lepram abluit. Quid vero non re-isedit Idolo, modo vaccam in humeris exu- tulit Ioui Idolatra Nabuchodonosor,eumstare iubetis scapud memores stabit gratia XV mansuetis victorem vidit a Leonibus re-lfacti λ pergat Arca constantes mussitant dire Danielemst tune sine ineensis Idola, Philistini nostro egrediatur terminos,
sine victimis altaria , unum loquebaturiquae ingrata nostra dcdignatur altaria . pro cunctis, paveant babitantes in uniuersa Rem ista arca cum in Bethsamitarum per- terra Deum Danielis : sed paveant, quia uenisset agrum, ligna plaustri conciderunt prius dilexerant,haud enim timor nisi pre.iillico, vaccasque imposuerunt super ea ho- xvi currat amor.Ρriusquam ab inferis viduae s. locaustum Domino. Sed nescio cur, pedilium reuocaret Christus, non odio , non cussis de populo septuaginta viris,&quini amore prosequabantur Hebrςi: at quur xquaginta millibus plebis,surore sucini pa- sedit cadauer,&c pit loqui, iccepit omnes trios extra lares exterminarsit arca, Caria timor,&magnificabant eum cuius poli- thiarim madantes habitatoribus,Vt Domitiam imitatus Petrus, Samariam, Galilea,ini reducerent Arca: Tali prosequentes ho-Ιudsam fidelem habuit pertransiens,btine-inore Aream illam,quam Domini credebat faciendo. Vide Dominu in ianuis Caphar-is actuaria,quum pietatis immemor,pinnasi . nai Idolomanico Centurioni, natione ex- cum sanguine poscit. Adstipulantem triu' traneo, professione militi famulari,& inde Iphos,& gentiles adorant. csi crimina urget, xix considera Creatori omnipotenti gratiaraia primogenitis ipsis sociaturium elo.Dicat esca, creaturam fieri obsequente. Rex Re-sDavid cur Obededonis Gethaei diuertisset X MI gum, & dominantiu , ut agnosceretur Do-sDomu,ibique in area, quς csti tecto conca ininus haud terrisono Thaborre prostarnit merabatur,reliquisset arca, cu de domo A- fulmine Christus, vel ab sthere tela misit minadab asportaret in ciuitate Siolasi tym
manibus fabricata Cyclopst,sed Ccelos ex-lpanis, psal mis,tympan is,& sistris initiaturpandit,& in Sapienti aeterna domo. gloriae comitatus,& repente in rusticano tugurio, venditauit thesauros,ubi Beatorum an mae Boum exsibilatur mugitu)Gethaeo David non timidς, sed amantes Deo persol uunt Arca tradis,& quia interdiceris cum genti Ilaudes profundς naq:noctis chaos: amni.sbus inire tardus,Deu ipsum gentilibus prinpotentiae su brachio, Erebi in virga, &ldisse is non proderet inquit David cum
gladio percurrens amnes, solas ex git blas. Pontifices caci uti quia calci tratibus bobus, phemias. Ossiciorum in lumino Nplendeatine cadat Arca, in Arca extend sit manu:arca Deitas, quae no in spiritu gradi, Se sorti stib-ldiuertite,ego reuertar; cum Di, Deus tinuertente montes & conte Pentu portas; nonise pernoctet, usq; dum obsequia nostra rei. inc5motion non in igne, sed insibilo auretipendat. Seruiui ei, sed propter retribu tenuis, licenim a prophetis agnosci voluit,ltionem: fletum cum potu Irascebo, cum vel ea cognoscere non nisi. in sibilo aurae te. lacrymas mea sua clementia temperabi d. nuis valuere Prophete .Pro Ρhilistini He. Filius meus cum aegrotaretur, in cinere,& hreorti cum pugnasset sanctuarium, grataicilicio Dominum deprecabar, ac mortuo, ii barbaries intulit eum Dagonis inteplum:lpuero purpura, bissoque indutuS,petita pa' xxiv.& ila luctes eum iuxta Dagonsi paribus vi.inem cum redarguerer . Quis es,sermo ρο chimis atque incciis donarunt Dagone, &Jfecisti,propter infante idum adhuc viseret,ie Arcam. Cuq: alter die diluculo surrexis liunasti, o flebax mortuo autempuero,surre i sent Azotii videtes Dagone iacentem eoi comedissipanem8 satisfecie Propter imram Arca Domini, quς ouans in altari cal. fantem ieiunassi, cum adtac viveret, nunco cabat truncum,protinus super plaustrii im-ltem, quia mortuus, quare irimie λ Haud facile
Ponentes Arca, duabusque vaccis plauit roscognoscere est , unde suasus in Caluario iunct is,nullo comitatu seqtientc,remiserui Christum Centurio publicauerit Deumὸ XXV Iudaeis. Sist ite gradu Phili ilin id Sanctua-svere bis homo filius Dei erat Sosuere videturrium,quod Iudaicam sugauit aciem , occi-lMarcus, Videns autem Cent io, quia fic cla' dit Pontifices, unde eade in ara cum vestrolmans expirasset, ait: verebis iam us Dei
183쪽
M. Quia clamas expirat homo,dignosee. deleret in terra quiescat ira tua,& ello pia rur ut Deus 'sed quid clamabat IIaec pro-icabilis luper nequitia pos t. ii tui,Si te enim tulit moriens. Pater dimitte illis, quia nef-inoaspieiat miseri eordem, Drum esse dubi- μ' ηxxvι rami, qui faciunt. Auditor ergo pro clama- tabunt, Quieuit Domimisinon latum pro te reponet: igitur Deus λ Catholicos erga,lnus in pietatem quatum nu detraheret Di Turcarum illatio suit.Cum in militum du- uinitati. unde vitulum cum populus fabri
bitaretur tentorio quis Deorum videreturicasset, non destitit inquit Cyrillus Hieromatoseiussit Turea Getilium defetibi Id, solym2 Deus a benignitate. Negauerunt. la, & cum Venerem in lupercalibus modo Deum homines,sed Deum seipsum no ne- ωθω- adulteram,modo scortum conspiceret; Ioelgauit. Seipsum quod amodo negasset, nitiem in sinu Danais, vel Ganimedis: serto misericors pepercisset. Israelitς negauerunt Marizaequare regna: in natos, &seipsum Deum, & vitulum adorauere vesani, sed squire Saturnum; ad Christum tandem eo Deus seipsum non negauit. Illi dementes Mersus Crucifixum vides in Caluario iace-lpecudem conclamarunt regem , &. tamen , pectus ei perforari, ut nemine lateret in Deus pro amore suo illos seruauit, Diui rerra descendisse de lo,no Caesari raptu-initatem de misericordia ostentas,de veniarum regna, sed redempturum imperia, soli probans, de munificentia confirmans, Vc- Christo clementiae argumeto victimas,&jlit, nolit, omnipotens,qui seipsum negare holocausta retribuit;reliquaIdola,qu sibi, nequit, suimet circundatus vinculis misi no populorum saluti consulere videbatur, ricordiam non negabit.Tyrij Dijs suis via- irrisit ut manufacta. Percipe modo, unde l cula inijeere soliti, id sortasse indieabant ,
hominem crederet Centurio Deum: eru- quod lento serrentur gradu in scelerum ex- cifigentes viderat Ceturio Iudeos,&Chri-lpiatione. Verum cum a M. Alex. obsid stum deprecantem miter ignosce itair , quia rentur, eorumque multis videretur audire nesciunt quid cium Latrones, qui Crucifi- mussitatem Apollinem, quo in urbe age Ni erant cum eo, improperantes, &Chri-iren rur,no sibi probari,ideoque se ad Alem 2 φ'-ssum Paradisi valvas referante. Hebraeos abire. Hi perinde, ac si homine ad hostes seuictra in mortuum, ae mortuum cruentili ransfugere aggressum, depreliendiisent in lateris unda, Ecelesae agros irrigante, una facto, colossum Dei ligavere catenis, cla- cum turba reuertebatur, percutiens pecto-iuisque affixerunt basii, Alexandrista appel-ra sua,ait,haud potuisset sic clamans homo lantes,minatesque,vel ampliore, & immu expirare, ni filius Dei esset . Nee aliter po-inc redderet locum vel una caderet in obiterat vincere Deus , qui si aliter vincat , dione. Simile apud Pausania legitur Mar haud Deus est. Moysem cum in Pharaone tis simulachrucopedibus irretiti, quo vin- XXXm voce, veluti imperatoria tessera obarma-iculo propitium sibi, ac Reipublicae perperet, ecce inqui )constitui te Deum Pharaonis:ituum bellatore Idolum illud , nec umquanon tamen populi liberandi cresonat Afri-lsuq urbis desertore futurum,ueluti in pecu-μνι eana tubaὰ sed Pharaonis puniFdi, quasi dibi lio obligatum habere volueriat.Huc usque uinitatem exuens, cum refractarium Pha- l Gentilitatis somnia existimatis Deum, utraone seuerim te placteret, at cu populum i vilemaci piu in numero haberi pecudum; beneficijs honorat,ia no Moyses,sed Deus nisi erudita dicas, ut Deorum pietate ho-α veluti sbi restitutum numem, diuitiastini ne erudiret.Peratiqua veritas est Domi Deitatis ostendit.Vituli infamia delinque-inum Moysi effudisse preces,ut ad Iudaeis
tu populum surore concitato , penitusque irasce lum,dimitteret: sed quali catena vi- XX lvabolere tentanti,oecurrit Moyses,&Diui- cerat homo Deum, copedibusque dederat num honore veluti irae delinimentum op- solium veto agitata,eum, qui omnia tenet pones rabat. Ne iras tur furor tuus quae- solius verbi clauo Z Pietate vinctum tene-io Domine , teque credant Egyptij noni bat,quae cum iustitiae superemineat, Deum Deum, ted impoliorem, dicentes, callide docet sola pietate vincere, & vinci . Hoc eduxit eos ut interficeret in montibus, & l vinculo Principi subditus , uti genitori co- 'l haeret
184쪽
liaret genitus. Inde antiquorum mos,ut ingrediente Principe diuitatem, carcerum re serarentur valuse ut clementiae sortiori ligamine cohiberet captiuos: vel quia principii campus sola staret pietas, unde soli coram tyranno occluderetur custodia, Isaia teste. A1 isericordia,& veritas custodit Regem,&roboratpr clementia thronus eius.Luculeta ceperat,pr oris madato,eapite suere damnati. Pat ibu tu eum vidisset, ex eaduit Apollo, quia poena sanguinis Numinis regiam,in
tyranorum lanienam concureret montem.
Si quoties c aiebat Apollo, peccant bomisnes, sua fulmina mittat
Iupiter, exiguo tempore nullus erit.
Extraordinario igitur mIdas supplicio cor,
ue Ammonitam exercitu victoria reporta- l rigi, satis iudici voluit penarum timore pus
uerat Saul,qua elatus populus postulauit ad nccem R egis obtrectatores. Quis est istes inquiunt qui dixit: Taul uret bis supernosedate viros, o interficiemus eos. Re it it it clementia Saulis, qua regnum firmasset aeter-
gare delicia , indignum rectori, posteritati nomen humano transcribere sanguine.Hoc semper inanimaduersione seruabit ut sciat altera adhiberi, ut emendet malos et altera; ut tollat. In utroque no praeterita sed
inum, ni populatus esset sacrilegio. Episto. sutura intuebitur. Nemo enim steste Pia arum reperta sarcina,vnde Gesar Pompeij tone in prudens punit,quia peccatum est, sed conicios deteHere potuisset, nec legere i ne peccetur. Reuocari praeterit haud posse patienS,comburra ussit, ut a uctoribus igito-lsunt, sutura prohibentur. Quid ergo men ceret, non agnoscendo. Et tu Ludovice ca quaerit no aliquadocastigatio necessaria non ignosceris agnoscendo.Vterque Cesar, est ρ quidni ρ sed hsc sincera, cum rationς ι ea tu victus, illo clementia victor. Radal - non enim nocet,sed medetur specie nocedi. gito cum parciS, iustitiarimperas; dum pu-l Quemadmodum queda hastilia detorta,Vtuis, tu iliciae lubieceris insite subiectum fa- corrigamus,adurimus 2 adactis cuneis,n xl a,Omnia quomodo praetendis posse λ pieta-ivi stangamus,sed ut explicemus, elissim :tem non potesZGentili ergo C sari cede, i se ingenia vitio praua dolore corporis, an, qui in pietati templo. nulla tibi reseruata mique corrigimus. Nempe medicus primo ea omnia occupauit subselli . sesar tecti in leuibus viiijs tentat,non multum quo' uaouic decertanarma vibrat clementiς, tidiana eonsuetudine inflectereo cibis,pinattende quomodo. Deprecanti Rufia ordi- tionibus,exercitationibus ordinem poneminis benatori, viro , viciementiae testisnonio i ae valetudinem mutata latum vite disposi
Indulgeret; nemo inquit Ruffus9 credet, o Caesar tegrauillimam hos acceptam iniuria mecum in gratiam rediisse, nisi magnu aliqui, - θι contuleris beneficium; respondit mea causa, Rise operam dabo./Θυmquam irascar tibi,cuimm modo domnia iniuria ,sedius perpresam dum est Bue - . Hae politia eruditus Tiberius scu multi e domo Principis, equitesque,ac Senatores sustentasse opibus,tuuisseeonsilijs dicerentur seruum illum Clementem nomine, qui Agrippam magno iumeanimo, non quaerere duxit sanguinarius etsi Princeps, plus sperans de clementia,qua
tione firmare. proximum est,ut modus pro ficiat. si modus , & ordo no proficit, subducit aliqua,& circumcidi ps,nd adhuc quiderespondet: in terdicit cibis, & abstinetia corpus exonerat,si frustra molliora cessersit; serit 'enas,membrisque si adligrentia nocent,& morbum diffundsit,manus offert; nec vibia videtur dura curatio, cuius salutaris effectus est.Ita lem pr side, ciuitatisque recto' rem decet, quadiu potast verbisn his mollioribus, ingenia curare, ut facteda suadeat, cupiditatemqs honesti, & qui conciliet inbmis faciatque vitiorum odium,pretium virt
Gemltitia. Apollinis tale est Imperium. In l tutum transeat deinde ad tristiorem Oratio latrones illi, qui Torqua- nem,qua moneat adhuc,&exprobret: no ti 1 auial portauerant pretiosa parnass,todit uissime ad poenas,& adhuc leues,& reuoca turpe iti Io pol te aqua designauere socios, qui bilis deeurrat:vltima suppileia sceleribus Vt alienis victitantes laboribus, solis titulis, i timis pona ut nemo perea nisi quem Peri mutaru decertat in choro , ipsius Imitatio-.l re etiam pereuntis intersi. Fulminum mOnis UOmo obtorto collo retracti, quo se re- re incedat iudex , quq paucotta periculo ς 'i duat, XL i
185쪽
dunt, omnium metu. sic animaduersiones magnarum potestatum terrent latius, qua nocent, non sine causa. Non enim quanto
fecerit,sed quanta facturus sit, cogitatur in eo, qui omnia potest. Ad ijce nunc, quod priuatos homines ad accipiendas iniurias
opportuniores acceptarit patictia facit: re gibus certior est ex malaetudine securitas. Quia frequens vindicta pauconi odium reprimit, omnia irritat: voluntas oportet an-
, saeuiendi Hum causa deficiat. Alioquinq uemadmodu praecisae arbores plurimis ramis repullulant, & multa salom genera, ut
densora surgam, reuid itur ita regia crudelitas auget inimicorum numerum,tolledo. Paretes enim,liberique eorum, qui interie
cti sunto propinqui,& amici,in locum sngulorum succedunt. Hoc quam versi sit, te admonere domestico excplo Seneca satagit. mini Augustus fuit mitis Princeptis quis illa a principatu suo Uimare incipiat: in communi quid7 Republica gladium mouit . Cum hoc aetatis eget, quod tu nunc es, duodevicesimum egressus annum, iam pugiones in sinu amicorum absiderat, iam insidiis M. Antonii consilis latus petierat, iam fuerat colliga profriptionis sedcum annum quadragesimum transis t, I in Galva moraretur, delatum es adeum initium, LCi ams olidiis ni j virum, in Saseisiruere, dimim est, Tetri, o qua do, o quemadmodum aggred is
let, unus ex cerustas deferebat . Constituit se ab eo vindicare: consilium micorum aduocari iussest. Nox illi inquieta eraν, cum cogitaret Male scentem nobilem Me detracto, integrum Cn P peij nepotem damnandum. Iam unum seminem occidere non poterat: cu&f. Antonio pro 'riptionis edictum inter caenam dictarat Gemens sub - ni Soces emittebat varias, o inter si contrarias.Quid erges ego percussorem meum securum bulare patiar, me solicitoλ ergo non dabit panar, qui tot ciuit ses bellis fructra petitu caput, tot naualdus, tri pedestribus pra th mi olume , post qua terra narique pax parta est, no oci iis re constituit,sed immolare, namsacrificantem placuerat adoriri . Rissus mentio interposito , malare multo voce sibi, quam Cinnae irri cebatur: quid ciuis, si peris e te tam multorum interes λ quii finis eriistippliciorumquiis anguinisλEgosum nobilibus adolescent syexpositum ca-
put, in quod mucrones acuant. Non est tant/ υι- ta ,sivi ego non peream, tuam multa perdenda sunt. Interpellauit tandem illum Liti a mor res Admittis cingit 9 mussire consebum λ frequod medicis olent: qui ubi usitata remedia non
procedunt, tentant contraria. Seueritate nihil
adbue profecisti. Saluid enum Lepiduι secutures, Lepida Muraena, Muraenam Caepio, Caepio
nem Egnatius,is abos taceatn,quos tantum au
sospuaet: nunc tentat, quomodo sibi cedat et mentia. Ignosce L. Cinnae pretinis us est: iam mine tibi non potes, prodesse famae tuae potest. Gauisus sibi, quod aduocatum inuenerat, inori
quidem gratias egit: renuuciari autem extemplo amicis, quos in consilium rogauerat, imperauit,
I Cinnam υnum ad se accersite dimissisque
omnibus ἡ cubiculo, cram altera Cinuae poni Galbedram iussisset: hoc inquiturimum is te peto,
ne me loquentem interpellesine meo sermone me
dio proclames: dabitur tibi loquendi Iberum topus. Ego te inna,cam in bosium eas tris laudinissem, non factum tantum misi inimicum, sed natum seruaui,patrimonium tibi omne comess. Hodie tam fel x es, tam diues, ut victo υλctores initiideant. Sacerdotium tibi petenti, printeritis compluribus, quorum paretes unum mi. flauerant,dedi. Me de te meruerim, eidere mera tituisti. C ad hanc iscem extam
masset, pro Ibam ab se abes' dementiammon praestas inquit dem mna conuenerat, is imter loquereris. Occidere sinquam P me paras, adiecit locustans,diem,ordinem insidiarum icommissum esset' rum. Et cum defixum videret, ne eX couctione iam,sed excosci etiata cete: Qus inquit hoc animo facispUt ipse sis Princeps ale mehercule cu Republica agitur,s tibi ad imperanda nihil preter me obstet. Domu tueri tua n6 potes. Nuper libertini hominis gratia in priuato iudicio luperatus es. Adeo nihil secit ius potes, quam cotra insere aduocare λCedo, si spes tuas solus impedio. Paullusue te, & Fabius Max. Coss,& Seruilij serent alsique ag- me nobilist,no inania nomina proerctium, sed eorta,qui imaginibus suis decori sunt)ne
tota eius oratione repetedo,magna partem voluminis occuper diutius enim qua duabus horis locutu ei se costat, cu hac penam, qua sola erat coicius futurus ex tederet Vi
186쪽
nunc insidiatori,ae parricidae.Eκ hodierno acerrimas seras umbra, vox, & odor insoli- lie inter nos amicitia incipiet: contenda-itus exagitat.Quidquid terret, &trepidat. mus,utrum ego meliore fide vitam tibi do. Non est ergo quare concupiscat quisquam derim, an tu debeas. Post haec detulit vltro sapiens timeri. Ρompeius coor factus, dum XL vlu. consulatum,questus, quodn5 auderet pe-inimis seuere vulgi mores inquirit, &gra rere: amicissimum, fidelissimumque ha- uiora remedia,quam delicta erat,inducit; buit, heres solus fuit illi: nullis amplius in- ea quae armis tuebatur,armis amisit. Ferros dijs ab illo petitus est. Hisce gradibus, cum ferream redimeret Italiae corona Lu, XL X Ludovice, potuit Tiberius Ρrincipii mo-idovicus Pius, Bern hardo oculos es ad Romani imperij peruenire fastigium sediendo Imperium amist, ex impudenti- indeque,egredi non tyranni, sed Monar-lque lauitia didicit esse pium. Rara tempo-chiae titulo, etsi primordi, Romanorum; ru selicitas, in quibus prς stat occasio piam
Caesaribus unum staret violentiae scabel. moliendi saeuitiam. Draco ex Atheniens- Llum. Tu vero Magni Caroli pronepos, cutibus Legislatoribus unus, cuius leges non Arsuri. fortuna dedit armorii literarumque sulcro atramento, ted sanguine seriptas,Demadis '' Orbe sustinere ruente, cum regiminis mo. proloquium fuit,unde Herodicus, Aristo Ie non ta electione, quam haereditario iure tele teste,non hominis,sed Draconis voca- reuoluas,byssum sucari, vel decolorari,& l ret leges, quae propterea dicebantur sene-
pollui malefictorum saguine ne permittas.ibreS. tantum inuidiae hac seueritate contra-Nocentium naque sue in nocet uiti sit san- l xit,ut apud aegina in theatro,populari p - .guinis, humanus erit: que insidebbatie- locaretur tumultu;ipsiusque leges tacito ceris semel , leonum more lities crebrius . cidere populi obliterate contentia. Draconi M In Adalgisum sueeenderis p En genu re- affinis Gallus ille .cuitas erat cantilena, reus Pandit,suppliciterque veneratur procubes. senex est,suspendatur, suspcdatur alia mul-XL Vindicta paras λ cacellos egrederis regnan. ta,& maiora patrauit. Iuvenis est, suspedatium,quibus,& seras inter, taqua magnanibiturinam maiora patrabit.Quod gallice pedimissatis est, prostrasse leonem. Diadem albelle sonat.Penderi Pendeetilen abire faeie Lu
frangis, cum subclitoru pretiosos disperdisidatire' : Penix , Peniet Uen feris bienLapillos. quos si contudit proditor,tu piusid iures. Cato exemplar Aristocratici viri, remittas: nisi gaudeas posteritati tradere, dum nimium aerarium, ac vectigalia prinImperialem potuisse exornare coronam, & tegit , sereque in omnibus aduersaretur Poluisse. Clemetiam reuoca;ne mussitetur: publicanis, in multis soc; , equites aliena Inter. Ludovicos primum cecinisse Pium riuit a Senatu,& bicipite fecit Rempublica. sectind um exibilasse crudelem. A ta nequitiNonnisi enim notare iniuria poterat,vbi sinnaturam in uertere'. Haec te plantauit, irribimus rigor urgebat. Na ut medico multa fingauitque clementia, pietate, illa incremen-inera,ita Principi multa supplicia sunt inuitum dabit. Theodosij recordare Magni,idiosa. Nec alia est differentia inter belluam,
M. γλ, .cuius etsi non tenearis lege, legibus tamen hominuque rectores,quam timor,& amor. Lua.
prosteris vivere, cum ad triginta dierum Solem si s mularis, Ludovic cur ecclypti spatiuusque supplicia distulit damnatorsi, cam desectis clementiae λ Feras intervin URVtinterim Imperatoris nonnihil mitigare. latiles,apibus delatam Aristocratiam nultur ira,& indignatione sedata,misericordiς,llus ambigit,quarum Principem aculeo,vel
ac poenitentis aperiretur locus. Haud Ma- omnino carere, canit Alciatus.
i, b, ιι Cui Dium esse a suis despici,quam timeri. Ve- Quodque ald duplo corpore major erit, -- ra e cese est multos timeat, que musti timent , Labe-u A uit Imperium clemens, moderat. Ir regna ALv1. rianum est carmen . Ita natura constituit, 'Tanctaque iis cibus cre ita iura bonis.
187쪽
oTeium erat impertare,non regnumae ne aquum longo tepore Athenas rexisset, nemo LV. mo quantum posset aduersus eos experie- ipsius causa lugubremus aemunquam induera abatur, per quos perat posse. Potes Lud,sHunc aemulatus T. Vespas anus, non ratu : uice,& omnia potes, sed militum manu, in-Mcurauit Ponti sex creari, ne cogeretur cuius Lui Irer quos enutritus Radal risus, victoriae cir- quam sanguine cruentare manus,sed prot itabatur dices: non oportere quemqua a fa-
cum uolatus alis, haud semel tibi deruiit Maurorum triumphos. Violauit modo di uina, humanaque iurassed Solis in vultu fadipe videmus etiam varios errare colores:
Tu cumsis maior esto placabilis irae Nam faciles motus mens generosi capit. Corpora m rarum suis est prostrasse Leonem PugnasDum finem, cumi aut hostis, babet, At Lupus, o turpes instant mori ibus urs , Et quaecumque minor nobilitate fera est. Inde Claudianus in e5solatu Malij Theod. Leia suis N ilus, sed cunctis amnibus extat
lior, nullas confessu murmure vires Acrior, at rapidus tacitas praetermeat ingens. Danubius ripas: eadem clementia saeui
Gurgitis immensam deducit in ostia Gangem, Torrentes immane fremant, lapisiue minentur Pontibus, i oluant spumosse vertice Ioas, Pax maiora decet peragit trauquilla potes assiu violenta nequis; mandataq; fortius urget
Imperiosa quies, ac: Nonne abavum tuum Carolu M turpi crimine laedere 1 stupratores filiarum siciscendo, vulgasses iniuriam. Adalgi sum dupresequeris,haesitabit posteritas, a Maiesta. tis detieientia ipsum secerit audacem, unde
culpae consortes ille agendo, tu patiedo,pari debeatis poena puniri. Clemetiae donetur Proditor, cuius sub umbra n O min is decet latere proditorem,quam prodita Maiesta rem,si enim melius rem intacta seruare,qua post volnus remedium quςrere,absit vindicta, quo no nisi feriendo sanat vulnus, I sa. nando plagam ostentat. Animam agos Pericles cum victorias,euisque eloquentia au. scultaret laudates amicos, ipse apertis ocu iis quasi redargues, mirari aiebat quod tria phos laudarent,cum earum rerum parte .
cie principis triste discedere. Quemadmodum enim Sol, quibus affulsit, calorem impertitur aiebat Leo I. Imper ita ab Imperatore illis tribueda clemetia, quos aspexisset. Haee illa ara, unde Apostolus , cum ignotum Deum Athenienses colerent quisnam hie Deus ignotus esset, planuoslend it. Praeteriens, o Oidens simulachra imneni, o aram in qua scriptum erat, Ignoto 'Deo; Quod ergo ignorantes colitis, lac ego, et
annuntio vobis, Sed Numinum quale cς venerabarur Athenisὸ Clementia Ignoti Dei titulo, soluit Statius. Plia. 'befuit media, nulli concessa potentum Dosi Ara Deum, mitis posuit Clementi aselis: Et miseri fecere sis ura: Desupplice numquia1An illa nouo: nulla lanmauit vota repulsa;
disi quicumque rogavi; noctes να, dies urbe datum, et solis numen placare querelis Parta superstitist,non iburea flamma,nec altus Accipitur anguis, Ocbomit altaria sudant Maestarumque super 5bamina serta comarum
Pendent, et vestes mutata sorte relictae. Mite nemus circa, cisuque insigne verendo,
Vitatae laurus, et supplisis arbor olitis. Nidia autem erigies, nκlti commissa metallo Forma Dei, metes habitare, et pectora gaudet: Temper habet trepidassiper locus barret egenis Letibus: ignotae tantum fel cibus arae. pplicum, & miserorum dicebatur ara, a felicibus odiosa. Nulla erat effigies, corde tantum v e basiar. Eius originem a posteris Herculis credo quum illo vita suncto egni pulsi aci patrocinium confugere Athenien-lum, quorum manu restituti, Misericordiae Aram posuere Athenis,&quia nulli homi num nota, Ignoto Deo dixere gemitus, & la, hi vindicaret fortuna laudaret potius,quod crymas pro sacrificio mactantes.
, Rigaris descriptio. a Aureum seculum.
Clementia quandoque nocet. 2I.
188쪽
s Lod . XII. redarguitin, quia Gemens 6 Terminus cur Romanis inter Deos P7 Caroli IV. responsi ιm ei, qui volebat pecu nia pensere de ratum.
8 Rex me vitae, nec regni Dominus. 9 Parcere malis nocere est. Io Tolbaeeurfulminibus coronarent reges. ii Populi more flumintim reginiumra Lupus in Arca mansuetus cur Pi 3 Rgor necessarius. 18. 26.
io Gladius cur, o ubi adoratus λ' Lementiar du oneraretur votis Ludovicus,en bysso circumamictus talari rigidus Cato, cuius serrea virga, ac struthioca metus lumini iuris erant vexilla. Virgae titulus cum legeretur in fronte Lex quantumuis dura est obseruanda e in tergo iudex , legum nri s iudex, sed custos : conticuere omnes intentique ora tenebant. At ille priusquam tonaret eloquio; seuero volens supercilios nouere, toruo spectauit lumine aulam: inde dictis Radagi sum aggressus, tetigit verbis ultima verba suis. Aureli suit seculii Lodovice, quum nec animus vel causa cuiquam in iniuria esset; cu bene imperanti bene pareretur nihilque Rex maius minari male parentibus posset, quam ut abiret e regno, unde Ovidius.
Aurea primurta est aetas, qui vindice nudo sponte fra ue lege fidem, reeitamque colebat: Pena, metus que aberat, nec verba ministumo Aere ligabant&r, nec up ex turba timebat Iudiris ora sui sederant siue iudice tuti, Ge. Postquam Saturno tenebrosa in tartara missso Sub Ioue Mutatis erat,subirique arstea prole Auro deterior futuo praecis r aere, Iupiter antiqui contraxit tempora veris Perque hyemes,estuosiis inaequales autumnos, Et breue ver sparijs exegit quatuor annum. Tum primum siccis areferuoribus UusCaustuit, o ventis glacies astricta pependis. Tum primus ubiere domos mus antra fuerui, Et dres frutices, o tu Le cortice virgae. Seminatum primum longis cerealyasDicis Obruet sunt, pressique iugogemere iuuenci. is Maximit stiplicia cur veneraretur RFranciscus I. Galliarum Rex malam crucem salutabat. 36 Mala crux la Poten Za gallice vocatur. 17 Laurentii Medicet rigor decorosus. I9 Turcarum Iustitia.
2 2 Planeaes trustitia reconciliat Deo Iudaeos. 2 a Saul ob clementiam regno priuatur.
24 S. Ludovici Gallorum Regis iustitia. 23 Dauidsi clementiam punitur. Tertia post illam successit aenea proles
Saevior ingenijs, ad borrida promptior arma. Non elerata tamen. De duro est estima ferro. Protinus irrupit venae prioris in aeuum Omne nefas. Fugere pudor, verumque risuis quorum subiere locum, fraudespue dolique Insidieq, I vis, Iamors eleratus babeia,c .
Modiuntur opes, irritamenta malorum, Iamque nocens ferrum, ferroque nocentius amra
Pro Aerat, prodit bellum, quod pugnat ψωρος
Saguineaque manu crepitant a concutit arma.
Vivitur ex rapto, non hospes ab hospite tumi, Nonsocer a genero fratru quoq gratia rara est. Imminet exitio vir coniugis, ilia mariti. Lurida terribiles miscent aconita muercae. Filius ante ae patrios inquirit in annos Victa iacet pietas: virgo caede madentes Vltima Caelestum terras Afraea reliquit. 7 eue foret terris securior arduus aether,
sectasse ferunt regnum Coele se Gigantes, Astaque congestos struxissi ad 0dera montes. Tum Pater Omnipotes misso perfregit Osimpus ulmine, excussissubiectum Pelion Ossae
Conuersis nunc ex hominum vitio tem poribus e cum ab initio fieret correct io ver
bis, vix modo satis est serrum . Virga tua et baculus tuus ipsa me consilata sunt. Virgas offerentem inseri eum vidisset in somnis Cicero, Imperium promissum reposuit sita per virgas regnum designante Haruspice. C lum enim & ipsum Mortalibus venerabile , non cum lambit, securit &secat. In matutino interficiebam omnes pecca' tores terrae, ut disperderem de riuitate D mini omnes operantes iniquitatem. In malu'tino, canit Lyranus. r. celeriter line eYpectatione , ad praecauendum de insectio
189쪽
ne at torsi, glossat Moralis. Venite,& videte opera Domini, dextera Domini fecit virtutem; dextera Domini exaltavit me, dextera Domini fecit virtutem, non moriar, sed vivam, & narrabo opera Domini. Quae sunt ista opera Domini R conclude David. Attendite ,& videte eastigans eastigauit me Dominus, Castigans eastigauit me, Radal gilas personet, cum &mea interesset perire. Castigans castigauit me: haud enim mortis egredi poterat valvas , nisi ingrederer ego portas iustitiae.Castigans castigauit me, ne bis perduellis superuiueret opprobrium hominum, & abiectio plebis. Castigans castigauit me, nd proditoribus aperto asylo, proditionibus instruerem tyroneS, colere Musas quum auxilij praetextu Domum meam accersivi. Haec quae hospitij iure hostibus ipsis fidem prestat, Caesarem, Redemptorem vitae libertatisque sesellit . Castigans castigauit me,qui quondam pro ditor, ut gratissimam indulgentiam mihi accidisse praestarem, primam secunda proditione rependi. Quid ergo Ludovicepclementia tua tertiam expectat λ Pri mam pi ter, omnia tibi imputanturi nisi enim primam donasses,reliqua haud duceres puniem da . Neapolitanus Prorex Parasean Diri-bera homicidae collabente denuo , cui, efflagitantibus aulicis, ignouerat , Excla mauit; quia primum donaui, hoc secundum mini imputetur. Ab homicida Lindovicus XII.Galliarum Rex rogatus terni homicidu veniam dare, cum tertio audiret patratu c quali echo repedat 2 succensus ex. Clamat tertio, tertio: cui ioculator. Quid Domine,intlij p dumtaxat pri mi. Nam secundum & tertium, tua sunt: Si tu non dona ses primum, hic reliqua non perpetrasset. Vtriusque iustitiae finis squalitas est, unde Romanis iniet Deos,Τe inra erat.Hanc
ςqualitatem si tollas,institiam perdisinebat Imperator Carolus IV. nobili illi raehorae qui cum sacerdoti religionis errorem arguenti oculos effodisset, pecuniam pro satisfactione arbitrio iudicis aestimanda cis feret : Absque talione salebat Carolus ius
non aequatur , nec pecunia oculi remittun tur. Facinus tuum appendamus, Radalgi-
se ei quid secisti λ vinculis Caesarem coercui.
occidere minus erat λ Cesari legem dedit Tu ergo C sare maior, & si illo maior, non nisi Iouis cogitas culmen . Causa siqnidem regiae potestatis e Celo petita, soli Deo de. bet innocentiam. Caesari dedisti legem, igitur Ioui rapuisti Imperium, cuius esti Reges creare, regna condere, singularibusque instruere astris, iuxta illud : Cor Regis in manu Dei. Iuramento deuinci; igitur una cum C sire Deum Vbi pin propria ciuitate, in aula populo coram a subdi. to accepit,qui legem dederat orbi.Curὸ ut occuparem Imperium: & tu Ludoviee te Lupo commites, qui ut oves rapiat λ pastorem pereulistin hiatur Imperio,& sola pro ditione faustum erit votum. Quemadmodum duos Soles respuit inlum, ita duos Gesares Imperium e quod tamquam circulus uno voluitur centro. Vel igitur Radat. gisus eadat: vel Ludovicus proditori cedat vitam, & Imperium,neutrius Dominus es utrumque non a te,sed aliunde habes aliud ut regas,illam ut uiua S.QuandOycum Mau- Viari ciuium bona diripiunt, totamque Italiae dibus,& incend ijs devastant:prodere itu. demus fidei, libertatisque propugnaculum. Cum ex Gallia transgreditur Alpes,ut Ρetro Claues, populis fidem, Pro uineiae libertate repeteret unguibus barbarorsi opprel. sam;solus obstat Radalgisus,apertisque castris Maurorum commilito in Deum, in hominem unan imes armantur in pretia fratres. Quid igitur Deum erga, ignosces,qui Deum ipsum iesellit λ pinguior victima.
maistari Deo nequit, quam sceleratus homo. Parcere malis, bonis nocere est. Iu- ix.
stitiam exequi pietas est. Coram te Ludo uice Rex innocens, sed proditus, & una procumbunt proditor Per vota prςcantes: Proditori dum faues, Regis prodis innocentiam. Membrorum suorum cum nemo Dominus, quanto minus alienis Diadema tuum haud est,nisi in quantum csi regia immunitate, gloriatur incolumis vita regnantis. Reliquu desuper tibi comisiti, no vi sub umbra clementiae scelus caneret impune,
sed quo securior cubaret,& inter improbos semidato supplieio vivendi sulciatur conmunitas. Erudita babaries Scytharu Plin- xcipem sulminibus coronauit, ut timendo L a ' non
190쪽
non aspernarentur; &non aspernando diligerent . More fluminum reguntur populis nisi aggeribus includantur , irrumpunt, an undat,& alueo naturali relicto, quarsi rapiditate, aduersa omnia prosternunt. Quas cedes, nefasque scelus furibundus non admittit populus, quum absque capite vagatur libese Semel mansuetus legitur Lupus, cum in Arca Noe, quia catenis circumdatus Omnipotentiae, oues discerpere noquit Circumspice Ludovice, quot duces, ct Principes sespicione laboraret,si Caesaris,& commilitonum proditor seret immunis. Expedit moriatur unus, ni referre ducas pro cunctis sidelibus unum praestare per duellionem. Gothicis oriundus natalibus, quod Gallica sermidat pietas,barbara au debunt iura, Gothicis punietur legibus.
Quis retillit λ sersan antiqui Regea λloquatur unus pro cunctis , aut tam Isinam dare, adit Gotboris inseri, e regnum. Lacie si Vivant excetrae, morsibus inspirant, ct dulcedine augent atra venena.Glabre Γcit vulpes , sed immota natura seruat pul ios, cum non habet. Viridaria non nis f dce vires.cunt, & solo serro glandaria' syluae infrugistra inseruntur vineta. Ferreus acinacis Martis inter Seythas simul Rcrum cruor perfundebatur pinguiores offerrebant victimas, eumq; in Deorum cetu ut rigidiorem profitebantur venerari . Apud Alanos adeo religiosus erat , gladius ut non templum neque delubrum , non tugurium culmine tectum sed solus gladius barbarico ritu humi fictus nudus, ceu Mars honorifice coleretur, quasi fruges , & messis serreo deberetur vomeri. Iustitiam, in hoc solo dc cum . e teris Numinibus complectentur: unde in iustitiae simulacro cς era colere cre deremur . Imperatorem blaximilian . I. loca ad sentium destinata supplicia, venerabundum preterire solitum sequenti te, gimus voce Faluo Iustitia. Alij de Rege Galliarum Faneis co Ι. traducetes historia, ea ante supplicia piteriens aperiret caput, interrogatus cur respondit: quia haec sent,
sulcra regnorum;propterea malam crucem Gallieo idiornate la Pari a iure vocant,cuibi Principu sit radicata potestas.Hinc pro
pe Uia Lacteam videre est in lo ad Centauri pedes Meridionalem coronam cuius enim insunt sagittae manibus, subsunt &coronae pedibus . In Rempublicam Vo-la terrani cum insurrexisset popul in morte L .PWtoris ad libertatem proclamaarent: An. V Moatur Respublica,& quomodo domandi rebelles dissidebat Patres. Armis, belloque xum praemere rellitebant seniores, & clementia sub iugo mittendos cum ducerent rsubstitit Laurentius Medicem, &currus retorquendos hostiles , gentes domitando superbas , ne clementiae praetextu sReipublicae dedecoraretur Imperiumo, tinuit. Tanti te facient, Ludovice, uuanti tua postulabit iustitia. Si plus proditori quam tibi tribuas , & tuam negligem do salutem, elementiam iustitiae praeseraS,nd queraris si milites te despiciant, in sontes non pro sontibus electi sunt Reges,& parcere, perisne est, non dignitatis. Chlamys, purpura, enss, Imperij insignia, lictores , armatique milites, qui aulam complent, sanguinem poscunt, quibus non stiparetur Maiestas, si ad indulgendum occuparet tribunal. Regnorum recenseantur primo dia, quae sanguine conspersa non minus iure, quam iniuria creuere. Manlius To quatus filium , quia contra Imperium νώ- pugnauerat , quamuis victorem occi-- dit, quod plus in Imperio esset, quam in victoria . Sileant regnorum illa moninmenta , quae non armis, sed religi oprotracta, ad ciuilem minime reserunt politiam. Turrarum grade perpendatur Imperium, post Romanos, ii longannom pedimissu senectute ad solius iustitit retributionem, quae a Christianis repudiata, barbaris
desponsata plangi tu r. thomanorum m is cuius Mahumetes Imper. IX.auctor, vena
les deglubem iudices,& super genitoris pel- I:::
lem tedd re genitum , ut patris exemplo eX- periretur filius ad personas, & munera non respicere, nec proprio ignoscere filio: ut de Mustapha legitur,quum ob stuprum uxori Achmetis Bassa illatum, filiu Celebi morti tradidit Quod si aliquitatis sacra,vel proruna volvamus, Artaxerses est in propatulo: centum,& quinquaginta stabant illi filii,clidesciscerent,trucidauit ad unum,nec Pater na