장음표시 사용
151쪽
xxij probemus, quod nihil iuuat. Plures intra a. nua lata in parricidas lege perrhorescimus parricidas, culeoque institos, qua omnibus mri. Δ iaculis insutos accepimus. Pota Pompeio,c . r. qui du in parricidils meditabatur lege, pa
tris moliebatur patrici diu, licet illi aversa sortuna, insarique secunda, quot suerint
parricidiare umerare pudet. Ante vero Ρωpeium tria ad mmmum reperies M. Mal-xxvi leoli,& L. Host ij cetum octogintaque anos POpeium ante, & tertium tempore Pom-
ped, quod Popeiano aedicto de Parricidiis
occasionem dedisse creditur, licet fleat nomen: si enim Romani urgente primo,&se cundo parricidio pina scribere minime vo luere,inuerisimile puto centum octaginta que post annos abique occasione,scripta lege parricidij resticasse memoria. Nisi dicamuSpina preoccupasse Neronis matrici- dium, ne Romani unde se excusare haud haberent, non mulctatum Neronem , quia incognita rina. Sacrosactae huic prquilioni correspodet dicterium illud Neronian as,ocvus saeum statuae. Occisa matre apposuere cu- Sisim leum cum tabella,cui erat inscriptum. Ego si. ., αδ quid potui Ved tu culeis meruisti. Significare in s voletes culeo dignum Nerone .licet in tyranidis carpeio triumphum d uceret parricida.Dionis Nicsi sunt haec: Neronem in Whe wnietem,matre laeterfecta, omnes publicὸ c Mant priuatim aut e quoties tuto, Ibere imqui poterant, carpebant, I sellicabat . Nacti.
leum in quadam statua ipsius de nocte suspend
runt, is ex eo significarent Nerone in culeum cinni,i o portere,exposiveruntque puerulu inforo , alligata adeu tabe lea,in quas πψtum erat:Nore tollo, ne matrem occidat. Iebatur in pleris
que locis scriptum, Nερῶν, σρκη. A'λκμεων κ νοι Nero, Orestes, me3 matrici . Oh barbari Romani λ potuistis suseitare Brutos,qui C aris parricidio, patrie vindicaret matricidium, Imperio vestro per o M tam late profuso salubre creditum, ut ialabante Republieam,ad unum, rerum sum ma deuoluta sulciret, &in Nerone crudeliorem bruto, Brutus no insurgit,qui patris, patris,matris parricidia persequatur Si tistillum veritatis vestris inest legibus, ob cri. ranc minis atrocitate no solummodo electi, qui lcri me ipsi admiserunt: sed & coleius parti, l
cipesque, quorum ope vel dolo patratum . is . . est. Inde uxorem consulente,&c6sentiente M . .
viri neci morte puniri. Medicum, Pharma- et ncopola, Chirurgum aliquali modo participes cum ipsis parricidis lupplicio affici, re- ε'Φη ἀcte traditur.Quale supplicium vobis,o Ro- Giet mant,est condignum,cum toties in veilros x x patre* tumidi tumultuantes,modo,placidi parricidis maledicta pietate salietis. Nisi cum Agrippina viscera materna,& ventre, qui tale tulerat monstrum , solummodoreumdicatis. Vt referi sciturioni distringenti ferrum protedens uterum, Agrippina exclamabat rogas m υtero diris ensem com lis deret,adbciens: Hic, He sfodendus ferro mo stra qui tale tulit. Fere ipsae haud matre ostedunt,nisi ut se defendant. Scorpiones, qui undent pari tura matre, deuorantur OM xxxiinci, unum praeter, qui tolertissimus se ipsit matris clunibus imponedo, tutus, cau da, & 1 morsu loco fit. Hic reuiquorum vi--si torqui postremo genitores supernec fieit. 'ino naturς solertia)I hominibus humaniora brutay Si scorpionum undent pariuntur cur in genitorem non insurgit genitus,cum deuoratur λ occiditur primus nee resistit se. cundus. Laceratur tertius, nec fugit qua
tus omnes humiles necem expectant vG
que ad decimn m. Sed cuse si resistit undonus,poterant,& priores resistereὸ poterant, sed natura quae tam callidum fecit undenum, ut sibi potiusquam illi consuleret, ne Scorpionum extingueretur species) hum les priores voluit, ut ex feris i Piis edocese' YYYvimur usque ad mortem parentibus obedire.
Etsi ibi illieita deses o,ubi licita osscso, ι --
filios verberantem patre repercutere non 'licebit. AEdelius Cappadox mercatum ci estisscausa in Grecia ablegatus a patre,inscio pa- ' tre pro mercatura philosophia didicit. Le. uerlum laquam inutile domo pater exegit,& baculo uti cane insequebatur. Tum ille couersius,& ad patris procidens pedes, philolophiae lucrum paucis ostendens non sui sed patris usque ad necem totum esse fate. tur. Scorpio,qui osculando caedit,filicidam
pungit, cum videt interire naturam. Mais terna magis quam sua viscera diliges undenum usque, ultionem differt, de paterna
speras pietate, ius no filijs sed sibi costilens,
152쪽
vel it partum amare,& sibi si mi l e procreare. scietia: Priseipes musta debet etiam famae da. x IX. Non parcit autem, sed & vndenu interimm me. Iurauisse non ad turum tareitatem. Non ret, quem naturali in il inctu ut parricidam poterat aliter suam redimere famam,toties Praenoscens perquirit, decem necando , vilperditam,quoties parricidam non occisum unum occideret. sed relegatum vulgaret Arius quidem eodem
Grande haec scorpionum In patre pietasidis, Ial erum baeredem perdidit sed sint, . quaesitum excitar. Si plus descendit quamlbent te suaesententiae redemit postquam a ascedat amor: &Fit ij parcit patrij eur fili,sprobauit gratuitam ese satieritate fixam, quod
non parcit patest Erigonem equite Roma-lprinci semper curandum est Ait,relegandum num quia filium fusi flagellis occiderat,m-s iapatri videretur. Non culleum non se et pulus in foro graphi, cosedit.Et quia inau-ites, non merem decreuit: memor, non de quo
Vt Mitum Romanis in filios saeuire parente viκsenis et, sed cui in consilio esset. Parricidi j se illum Augusti Ruris auctoritas,infestis tallus erat in causa, sed pater pro tribunali s patrum quam filioru manibus eripuit. Ndidebat.Qui cum patrio iure vocasset sar .et: 'mireris,haud valet parens parricidiu expia- patria etia pietate scelus expiare inser du-
ro,nisi morte parricaeam puniat. Parricidaeixit. O tagnum, quem in consitum patrer adum si indulgeat, pietati, ipsi suspectus est, fallo carent, b dignum quem eo redem innocentibus eiiinxtile querela,quod parrieidio peius. Tlliberis scriberen me elementia Principem de Ariu qui filium depr hesum in particidio,scet, ut quoc umque veneris, mansuetiora omnia tacita exilio damnauit, causa cognita, nemo non finiat. Nimo Regi ιam υιlis sit, ut illum peri-Φ i. . quod contentus eXilio, legato. renonsentiat. Ouamcumque,pars Imperiis. 4 lassiliae parricidam contineret, & annua In Magna Imperia ex mmoribus petamus erie
Illi praestaret quanta prae ilaro integro so-lplum. Non est onum imperandimus. Impe Iebat. Haec liberalitas essecit,ut in qua ciui-irat Princeps classibus suis, pater liberis, pr i tate numqv m deest patronus peioribus, pror discetibus, ribu Avitieturio mihiAN nemo dubitaret , quim reus in meritos uepe us pater videbitur, qui assiduis plagis damnaretur,non poterat. Hoc ipso exem-thberos, etiam ex leui mis causis, compescet Zplo, eodemque loco dat Seneca quomodo Immo si ex grauibus. Patria potestas in pio- XL Celar Augultus suspicionem purgaret ,ltate non in atrocitate confluere debet. At quae in ipsum augebatur , quia clemensiunde est,quod impij fiiij parentum abuts Pietatem fovisset paternam . Cogniturusites pietate armantur in patrem Z Filiorum G f scribit Seneca) T. Arius, adu ioculus nequam erit, quia parens bonus estλcauu m confiibum Sssarem Augustum. Venis Ambitio, vehementissima humani genem Wiuato penates, assedis , pars aheni confiibitis pestis filium iacit ingratum. Vt pater
fuit . Non disit: Mo m meam domum venias. nam occupet haereditatem.
Quod acta eset, Caesaris futura erat cogno. Filius ante dem patrios inquirit in a M.t non patrii. O grandem potestatem l ad Vipere possunt illi assimilari, quae post im xxx patris tribunal Vocatus Caesar , cum de filioltra uterum conceptos catulos, singulos didi uti contulitur,consul est no iude patre ipsum bus singulis parit, viginti serὰ numero. C
Caela r veneratur,ut principem. Audisae amitere tarditatis impatientes, perrumpunt la'
sol c θρος omnibui, o bis quin ad Gens tera occisa patente. Tardio rem genitoris se- Psi prase rixerat, et bis quibus arguebatur,petit Mirentes fit ij aetate m, mortem accelerant f & sententiamsuam quispiaescriberet,ia ea omnias parricidij gladio, parentum vitale filium feret, qua Cresaris tuisset . Deinde prius uam incidentes, sata vel eludunt,vel adimplent perarentur codicilli, iurauime T. ij bomisis Vulturem diceret haeredipetam, α flum
ompis is haereditate non ad tury. Dis et asiquis, qui patri satum festinat, Pierius Valerianus sis his pugillo ammo. Timuit, M videretur locum Dril quia ex cadaueribus nutriatur, Vultur,s- μ r evrile,siby damnatione . Ego reviratu luat. Inde morderet Senecas rvultur es ricaa se Do M libet nostrum debuisset aduersus opi.ieadaure expeRa. Huic alludit Martialis. 'r' mones mal Passatis Mucis basere in bona co- Cuius in ruris hac erit cadaver.
153쪽
Prophetam autem dixit vulturem Hierosolyinitanus Hesychius , & a sacrifi-ficio diuinae literae exeludunt , ut pote figura hominis sanguinolenti, qui miserorum visceribus, & atro sanguine de-
pascatur. Lector hic siste gradum, &quomodo parricidium excuses , cogita; si tamen possibile tanti sceleris inueni. re patronum, licet peioribus numquam desit.
An nrricidium possit excusari. Cap. VIII.
i scelera semper babent patronum a Poete magna scelera cur Dijs adscrib
a Nero Agamemnoni similis. 4 Iupiter Saturnum patrem exulari rubet. 3 Deus Abrabamum tentat,ut filium im
6 Indi aspii, Bactriani parentem fame
sui Angularis flij occidentis patrem,
quia senio confectum. 8 Magnatum auaritia, o crudelitas iaci
s Caroli M. pietas erga paupere.
eisum. it Timoleon lacopatur, quia Patrem uramnum cum occidi et, plangebat.1 2 Titus Arius quia parricidae indulget, immerito ducitur accusos'.
13 Parricida nequit babere defens rem .i pro patria liceat occidere patrem λItia magno coli ; nulli vitio defuisse aduocatum seripsit Seneca . Poetaria furor fabulis humanos errores alentium, ut sceleribus ius daren tiauctores illis Deos inscripsit,ut exemplo diuinitatis crimina excusaretne. α saria. Hi ne in Venere, a Ioue volupta. te concubitus delinito, noctem geminatam fuisse sabulatur Orestem,quia auctoribus Dijs, matrem card it, parricidij immunem faciunt. Neronem cum Agamemnonis assimilaret filio Iuvenalis, nocuum illum, innoxium litum sequentibus ceeinit. Par Agamemnomia crimen , sed causa facit rem sae, as. Di milem. Quippe ille Deis auctoribus ob
Patris ervi caesi messia inrer pocula, sed nee M. Lictoribus sorsan indigebat Deus, vn de matris Carnificem filium destinaret RΑmiserat fulmina Iupiter, quod crimen non nisi peiori scelere vindicaret λ Nequit
Iupiter omnium parens,in patrem armare filium, nec enim sua interest sacrum violari nomen s nisi per irrisionem Ethonicos insequamur apud quos, Iupiter Saturnum patrem in exilium misiit, ne in mortalibus damnaret quod in diuinis ipse patrauit. i.
Vnus,&verus Deus filios ad parricidium Asprouocauit numquam , neque tentauit ; t 'Tentauit Abraham immolare filium; sed
tentasse dicitur, licet suo utensilire, nemini insertet iniuriam. Parrieidisi excusare praetendis, quo cO lores ea sorsan egestate, qua urgente filiumvedit iure pater λ ut iam retro barbaries vetulos patres, &senes labori inutiles urgebant ad mortemὸ ut de Indis, Messagetis, Caspijs ex Herodoto refert Celius Rhodig. Legimus Auide Caspios,gete immanem, Mia: a feram,parentes inclusosfame uecare, quum iam aetatis annum septuagesimum ex serint. Ide Bractriani faciunt. Eos Onesicritussci bit,qui iam femo morbove confecti fiat, tauos canibus apponere, adboeipsa de industria enutritis , quo sie illarumgentium vocabulos pulcbrales vont. Ita quidem se excusauit Ano Christi 13o8. quiua ex rustica Uvadalorume,qui in sudore vultus sub seruitutis iv. go panem excudui quotidianum. Nobilis domina,vxor comitis do Masueld,filia comitis de Luchouu,cu pa retes inuisere constituisset, iter facies per Ericani Lunebura νὴ gensem,in vicino fruticeto audiuit vocem gementis, miserabiliterque precatis misso. que uno ac altero ex familia iubet contemplari quid esset. nec demorata reditum, cu
154쪽
1Λ6 An Parricidium possit excusari.
moram facerent, ipsa aditura iussit aduertiIGabba conseri plus oblatum sorte patrem, curru Conspexit senem annis iam pressit,ia- vulnere stravi hunc dum semianimem ex-bori inutilem,ligatis manibus eiulant ora tarmarem cognoui; tentaui lacrymis remit- re ut vitς eius parceretur. Iuxta vidit virumitere sanguinem, cum non possem, expira scrobem effodere: quem interpellans rogatiuit. Piati patris Manes me sorsan ut parrici-
quid moliatur.Ille nihil ratus illicitum, pla-ldam auersabimini R facinus publicum est ne confitetur,patre suum iam labori debun linter ciuilia arma, eam teneo partem, 'uq .ctum,&inutilem, quique pane suum quae testo esuij. Meum pareres Imperatoris , rrereno possit, sepeliturum. Illa impium re-iqua: facienda sunt, cogitare. darguit, quod parenti no parceret. Non ti, Lacrymas tua fili, damno.Patrem plan- mea inquit improbe Deum, cuius est m -lsis vel inimicurii hoste nefas explanctu datu de non orandis paletibus, & de nemi- argueris plus patrem, quam patriam diline occidendo, minime vero patres Ad haec sere, & hoc proditoris, non ciuis est. Ti ille spiciens. Nd possum inquiso domi imoleon Timophrontem fratrem suum,qui M.
na auferre panem paruulis,quos multos aio tyrannidem moliebatur, occiderat: cuius
domi,& dare inutili senuutrisque aute emi liacti cum pollea Timoleontem riniceret, triendis non sumeto. Quid faciamTum in l& idcirco se a publicis negoti, subduceret, gemiscct domina respexit in siros,dixitque: a Teleclide increpatus se decertaturis in
' Videtis, quae sit horum pauperum coditio, clim)praeclare; t annum te omisse asi trabse quibus nemo impedit mise icordia,sed ma imur, An miniis, fratrem. Si patrem plangis , i sis emungsitur ad sanguino. Illa piolata ali-l occidisti patrem, non inimicum calu non e . a. quot argetea, dedit filio,vt patri vitam per-lgenuit, cur easu occidisti Z casus minime
mitteret. Pollicetur ille,quoad duraret pe- parricidium tollit, quo patriae filius ema pDcunia patri prospectu ru.Oh potens pauper- triae hostem supremo es fiunctus ossicio . iasimacie adeo extabescet pater,ut ipsu neu Quod si dicas in ciuili bello aberrare iustis liqua cognoscat filius)Si unde alere defici Iliam, in iustitiam redargueris pugnasse , neque occidas, habes. Egestas ipsa sit parri- unde vel patris, vel patriae parricida esto .cida; manus,quae compactae,ut panem por- Titius Arius, quia Caesaris Augusti consi- xu.rigerent,lapides dabunt λ Ale liberos,cumllio filium in parricidio deprehensum rete
utrisque non sussicis;&naturi reddo parin gauit, nec culeum ,&serpent decreuit , tem,quae de manu tua haud requiret,u non criminosior factus est ipso parricida, Ro-des,quod non habes, sed ab Epulonibus il- inano suspicante populo, quin reus merito Viiv lis, qui tot inopes fame mori patientes, nec l damnatus esset. Neque Augusti iuramen micas permittunt , quae cadunt de mensa : tum innocentiam purgauit, sed rerum cre- Tantas calamitates in orbe nemo peret. Icente fama, Arium & Caesarem reos duxit pit corde: & si aliquis ignoscit, nemo temerarium,dicaxque vulgus.Cadat igitur luccurrit.Vbi Carolus Mapnus,quidc in exsparricidium sine patronoue quem non excu' tranea regna ad pauperes subleuandos mit-llat sententia Caesaris, neque excusabunt teret a tirli8 Veniet Domini dies, o Magna-loratoris verba. Qualis lingua perorabit, res, quado villicationis vestrς ratione dab, obstrepente sanguine patris, qui in vulne-tis,cur tot captiui in comerciu deducti,nec ribus multiplicato ore clamat de terra et redempti, ab hoste fuerint occisi. Lagari sed rumor ad inlum ascendit, ut Deus
in hostibus domorum fame absumpti l Iu 'ipse impossibile credens scelus , Velit de' xiii
dicium at tedite quod dilatu, non ablatum.iscendere in terram, ut sciat, &cognoscat. Quid restat unde excusetis p easu occi l Descendam, o videbo quasi non cognosse di, qui cum praeter hominum opinione, ac 'ret, & videret I ait Dominus omnipotens.ciderit, mihi non imputandus. Ego IulijiParticidiu itaque est nulla prorsus excuset Mansueti filius, cum ex Hispania, Rapaci causa ; libenter ipsum derelinquo, & cum legioni adderetur, impubes relictus sum Papiniano fateor, Parricidium facilius
domi. Μοπ adultus, inter septimanos a perpetrari, quam defendi. Causti si quae
155쪽
esset, Patria esset e cuius gratia Demetria Graea filium in bello fugientem necauit. Hue sertis illa Spartana. Plus pariet mibi ventre manus faciat ista pa
uuae misi, qua patriae non peritura parit. Eristhenes quia male in hostem pugnas set, inedia sublatus a matre docuit, in-
dignum vita, qui Reipublicae similiam
prauert. Hinc mater Cleomenis manda- .uit riuo pacem conficere etiam cum morte libis
matris, quae vetus inutilis iam cecidisset. Qiςstionem absoluat fortissimus ille Aulus Fulvius, quiim filium occidit sequacem Cati linae exclamans. Te patre genui, non Catiline.
Parricidium quomodo probetur P Cap. IX.
, studisset homo Γber eriai tur, nec obibatur. et Probationes parricidij luce meridiana sint
claristres. 8.a Parricidi se no creditur etia sivideatur. . . 4 Agrippina, I Nero mutuo parrisid petiti. 6 Dθι ipsis parricidium 'indicetibus no cro
9 Parrisidium faciliuspnia ...ur, quam excu setur ii Sola parricidae c. ..cire parricissitum
ix Parricidium a confluentia parricidae pro
IS Nero parricidio agitatus, cecidiset ii Te neca ex fasset. 16 Seneca parricidium excus ms, is parricida
i Parrisida furiys agitatur. i 8 Pa,riridis bruta,bomine deficiete, tuu Lχo Parricidasemetipsum prodit. α 1 Parricidae qui infeliciter interiare. 2 1 Parricidb indicia.
V emi ioci. innocenten tar L mus,etiam in levisscimis,nuibus septies ita die ipsemet iustus luitur,
natura voluit, qua Om'nes creduntur liberi, nili probentur serui. Inde probationes luee meridiana clariores csIedebere, proloqui steti, quod inter Iuristarii cancellos quotidie decantatur.Quid di eam de Parricidio, si leuiora crimina difficulterὸ ostendit meridiana luxὸ dicam tam di fieilli. me parricidia probari,ut pater ipse sub pasericidae manibus cadens, non a duc credat.
Experta Agrippina Neronis saeuitia, seluinsidiarum credidit remedii si non intolli. gerentur. Pereundum Neroni, de ad inuice Agrippinae,nisi praeueniretur: Burrhi,& Se.
necae sententia fuit. Praecucurrit N ero, vel praecucurrere Seneca, & Burrhus, nam ille pavore exanimis in ictu leui saucia eualis. se sentiret,impietate exarmauit,& ni obilitisset illi, cecidisset ille. Renouatur parrici-disi,&sum a seeleris Aniceto madatur ubieula ingrediente ubi Ancillaru una erat, tuae statim dominam deleruit est Anicetuatellitibus stipatum videret ; repentinos strepitus, indicia omnia suspicata extremit mali,ita satur Si ad vis A venisset, refotam x. . nuntiaret: facinus patraturus,nibi se des Γοι re ire, non imperatu parricidia. Ni hil de fit iocredis Agrippina)modo modo vulnere sau VLcia contis,& remis cecidisses cosessa; ni linprudens A ceronia se Agrippinam esse, πυνmat, i principis subueniretur, clamasset, cluam quia principis creditam interimὰre matre ,& nunc non siispicaris de fili, non suspicor equidem,et si vulneribus obruar.Non suspi- earer, si Dij ipsi accusarent Neronem. Vos Chald i in testes voco,cum super Nerone consulerem ; reponentiq. Oracula , fore
ut imperaret, matremque occideret, replicaui contemnens.' me occidat, dum regnet. Dum filium uteri mei recordor, nequaquam par
ricidam timeo. Quod si conuincatur, vinciatur venter, no Nero, quia sera ediderit,& non hominem. Spurium dixere Persie vueum, qui patre occid iiset, haud enim possi. bile in uno iungi filium,& parricidam. At Neronem si ventris mei partum fateor , maticidam nego. Qui Neronem vult matricidam, matricidij rationem redde. re cogitur, quod in minimis noxis, de in his leuioribus peccat is, quae magis crebra,& iaprore quotidiana sunt, maxime, & primu
quaeritur, quae causa malefici fuerit. Non is T temere
156쪽
' 148 Quomodo probetur Paricidium
temere creditur parricidium,neque leui coe ulciscendi cause,supplicium de matre sum. yy' iectura res penditur; neque incertus testis psisse, cum praesertim deorum immortali si- auditur, neque accusatoris ingenio res iudi- iussis tque oraculis,id fecisse dicantur; ta.
caturaeum multa alea commissa maleficia, men ut eos agitent furiae,neq; consi stere us.
tu vita hominis perditissima; tum singula- quam pariantur, quod ne pij quidem sineris audacia ost Gatur,necesse est,neque au- scelere esse potuerunt. Sic se res habet,iud bdacia solii,sed summus furor,atque ametia. ccnmagnam vim magnam necessitatem, Hςccum simi omnia,tame extent,oportet, magna possidet religione paternus, mater-
expressa sceleris vestigia, ubi, qua ratione, nusque languis,ex quo si quq maeula coce, per quos,quo tempore malefiet u sit admis-Ipta est,n5 modo elui non potest, verum ussum. Qua nisi multa,& manifesta sint, pro-lque eo permanat ad animui yt summus fruci ' secto res tam scelesta, tam atrox, ta nefariairor atque amctia consequatur.Nolite enim
credi no potest.Magna est enim vis huma- putare,quemadmodu in fabulis sepenume- nitatis: multum vale comunio sanguinis: l ro videtis,eos, qui aliquid impie scelerateq; reclamitatistiusmodi suspicionibus ipsa na- commiserint,agitari,& perterreri seriarum
tura: portentum,atque monstru certissimu l tedis ardetibus.Sua quemque sinus,& suus
est, esse aliquem humana spetie, & figura, terror maxime vexat: suum queque scelus qui tantum immanitate bellias viceris, ytiagitat, amentiaque assicit:suae mala cogita- prppter quos hanc suauissima lucem aspe- tiones, eonscientieque animi terrent. Hae erit, eos indignis lime luce priuarii; cum sunt impiis assidue domesticaeque furisequietia seras inter sese partus, atque educatio, dies, noctesque parentum poenaS a scelera & natura ipsa conciliet. Bassianus Caesar cuotissimis repetunt filijs. Isc magnitudo ma magna laboraret inuidi , quia fratrem oc-lleseij saeit, ut, nisi manifestum parrici-cidendum curasset, ac Papiniano pretorijldiu proseratur,non sitcredibile. Nero,per praesecto b eximiam Iurii prudentia sum, i secto demum scelere, magnitudinem eius mae apud Romanos authoritatis negotium intellexit . Reliquo noctis cicribit Tacitus in xij dedisset, ut hoc sicinus apud Senatum de- modo persilentium defras, sepius pavore exuri sendereta respondit Papinianus. Multo fa-jgens, o mentis inops lucem opperiebam ..ik fcilius est parricidium perpetrare,quam de :tamquam exitium allaturum, &nisi Burrhi, sendere. Dicerem ego: Multo facilius eis l&Senecae adulatio firmasset, parricidium
M parricidium defendere, quam patrare. Pa-iexcusando, quod discrimen improuisum,tratur repugnante natura,fauente defendi- & matris facinus euasisset, pauore, Vel
tur,dum patratur, impossibile fit possibileslviolentia popularium cecidisset. Sed diui quod impossibile ostedere facile duco. Fa-ina vindicta a Nerone Burrhus, & Senecactum non creditur, agendum desperatur; interempti, quod matricidium eXcusas δε- cDijs ipsis minime fides datur accusantibus. sent Neroni famaeredit. Iupiter inspicit x Quid igitur, ius sceleri datum canam & l illos,quieolunt iura parentum aiebat Os' parricidi, aperiam postes, crimina dissi-lpheus P Et qui negligunt prae animi impu' E
muland N absit. Maiora crimina, maximaldentia. Ac illis quidem benignus, I πProbatione eluceat,opus est: quae in parrici- bona largitur: His vero insensus indignacio una est:delinquetis cossessio. Ex ore tuo i turperfurias. Sunt enim velamentes in terra xvii. te iudico,cu poterit redarguere iudex,damtiparentum furiae. Titium Cloelium Tarraci nabit;alioquin,absoluet.Sed quis dices tu inensem, curia e natus cubitum in idem c5 reuelabit turpitudine suam seipsum prode- claue cum duobus adolescentulis filijsisset, xu. re nemo tenetur ala conscietia , quq sce- inuentum esse mane iugulatum,cum neq; lestum incessater agitat,prodet. Lotharius seruus,neque liber ibi pernoctaret,in quem noster im perator,post facinus comis Ium in caderet suscipio,duos adolescentes praetςr , Ludovicum surijs agitatus,no quieuit, do-l qui ne sesisse quidem asserebat.Sed qui nonec in tunicam mutata purpura, in clau- i senserritamquam suspecti,&merito dolatii tris expiaret, quod patrarat in regno. Vi. sunt. Neutrum sensisse suspiciosum si Πς,
dctis quos nobi poetae tradiderunt patris i quis potuit, vel ausus est se in id ς Πςlaup
157쪽
committere,eo potissimum tempore, cum
ibi duo essent adolescentes filij,qui & sentire, & defendere facile possetλ erat porro ne mo cocludit Cicero in in quε ea suspicio c6-
ueniret. men cum planum esset iudicibus1 actum, aperto ostio dormiates eos repertos es' is dicio absoluti adolescentes, o si spicione omni liberatis me. Nemo enim parabat quemquam esse, qui cum omnia diuina, atque Amana iuras celere nefario polluisset,sam statim ea re potuis et propterea quod, qui tantumfacinus cinmiserunt, nomodo sine cura quiescere sed ne spirare quidem fine metum sunt. Natura ipsa accusatrix parricidam propalat,& si verum quod nil occultum, quin reveletur; verissimum, hominum deficientia, bruta in auxilium a natura vocari, ut palam faciant. Bessus, Plutarco teste necauerat patrem, quod cum diu clam fuisset, postea temporis ad hospites quosdam cum luisset coenatum,nidumquedam hirundinum hasta incussa deiecit, pullosque interfecit.Cumque ij,qui aderant,quaererent c ut fieri ad solet quanam re impulsus rem tam insolete egisset,No inquitPauditis h i rundines falso de
me vociferari, & testari me patris mei esse interfectore Re ad magistratu delata, ac facinore deprehuso,Bessus supplicia pepedit.
Inde videmus,quod licet 2 magistratu non abripiantur parricidae ad supplictu, occulta tamen vindicta Dei scelus commissii lusit.
Selymus eodem in loco,quo patrem statwque fugientes trucidavit,interficitur. Adol- XxLphus dux Geldrie, qui patinasperrime tractauerat, trucidatur. Chramnus Clothario patri Regi Francie bellum mouet,vincitur Gratori
Chramnus,& igne consumitur. Lotharius, η ἡ τ cuius dedecore de parricidio factus est ser- γ ν mo,a die iniuriae in patre illatae, haud aptius respirauit,nisi cum expirauit;Si hec malefi- xxit. eij magnitudo no creditur, nisi pene manifestum parricidisi proferatur, qualis preSuptio,qualia signa erut veritatis indicia)Turpis adolescetia respondet Cicero)vita omnibus inquinata flagiti,,cum probro,& dedecore sumptus effusi,audacia prorupta,t meritas,q uae ab inlania non loge di stet, Parentis odium,paternae animaduersionis in tus,amici improbi, serui cosci, tempus ido
neum,locus opPortune captus ad eam rem'
pene dica, respersas manus sanguine pater no iudices videant,oportet,si tantu facinus, ta immane,ta acerbu credituri sint.Et si quo m. m. minus eredibile est,nisi ost datur,eo magis est vindicandum,si covincatur.Probatu i dem,qua pςna puniet ut seques caput dabit.
3 Publiolus Malleolus primus parricida ΣΟ
apud Romanos. ΣΙQuomodo partarentur ad mare. Σ3Parricidi pana multoties mutata. 243 Parricidij poena apud Argutior, apud Σ3Macedones. 6. apud Lusitanor . I. 26
8 Parricidi j poena is Tarquinio invicta. 279 Parentum ac Deorum vitiario eadem est. 28xo Culeus quid γλ 3 ora metae sanguineae quidZ 3 ixa Lupini cur darentur parricidi δ ῖχx3 Soleae ligneae cur inducerenturi 3 316 C es obscoeni, o immunae.
Canem immolare ustos. Facerdos non poterat habere canem.
Mali Gend. Canis omnisan et smus. Parricidae canibus dandS. Canis crudelis, os res est. Canem portare infamia erat. Cur cum Gallo insuatur , parricida st Gallus in parentes saeuit. Vipera an parricida βδ29.
Vipera bomini terror est. Vipera rodis caput masculo, cum coit. Simia prae amore occida partum.
Parricidas is es. Parricidas terra respuis.
158쪽
Icet parricidio,in quo omnia complexa sunt scele. ra, condigna rina accininodari haud possit, ingrauescentibus tamen, in diem parricidijs penam
eoact i statuere maiores, . ut quos natura ipsa retinere in ossicio non
εια. valetJςns magnitudine sumo arceatur ma.
.aar h. leficio.Et si Modestino credimus. na par: is Vr ricidij more maiorum ii instituta est : ut L parricida virgis saguin is verberetur, dein de culeo insuatur cficandGallo gallinaceo,& vipera,& simia, deinde in prosudu mare lculeus iactetur.Quod verus mare proximia lsit,alioquin bestiis obijciatur.Tali pena primum Publicus Mali stolus,matre interupta interfectus est. Super plaustru, cui atri iun-mebra aeutis calamis impetebant, mox minutissimis ictibus consauciatos,super spinarsi aceruos coburebat. Μacedones laxis obruebant. Lusitani finibus eiectos parricidas saxis opprimebant. Romani culeo insuebat. .ia
Quod supplicium a Tarquino Rege prima
excogitata videtur, qui Μ.Tullium duum. stuirum, quia libros secreta sacrora cotinen Vui tes, custodiςque suae comissos, Petronio M. bino corruptus rescribundii dedisset, culeo
insutum, in mδro abi jci iussit. Idque suppli. eij genus multo poli parricidis lege irrog, tu est.Iustissimὸ quidem . quia pari vindicta pirentum , in deorum Diolatio expianda est.
Sedi aure o.Culeus hoc loco saccum coriaceum, vel lineum fgnificat:ab occule. do idest elaudendo,sic dictu,quoad frum tum, vinumque serendu, multis utantur in
- guntur boues, cit impiis animalibus impios partibus: Usurpatur etia a I.C. culei nomen pro gradi quoaa vase viginti aphoras scri in homines culeo insutos ad mare deportari lex Cui acto refert Arnisaeus. More Maiorum instituta dieitur Parrici μ. , a dij na a Martianu in citata lege, licet
M 4n m Cicero de culeo tantnm mentionem habeat; Insui voluerunt m culeum visor, m.
se ita in sumen ioci. Forsam qui hae,
tan tes Romani, an incerto iure potius,qua lata lege,parricidia insequerentur,mutabaiv. xur cv m tempore, paena. Complius Sylla de
parricidio quaestiones dedit , sed qua menam. puniret, no legitur. Paena legis Corneliae de sicari, creditur argumento legis l. I .f. adi. i ,-I. Pop.riparricidHadrianus tinctete aqua ad ρ ζia parricidas damnauit.Costatinus ve. 72ὰπ ro antiquam reuocat paenam. Si quisc in quit paremis, aut fld,sc. fata properaue--- rit siue clam, siue palam id erisus fuerit, pilena parricidii puniatur: neque gladio que ignibus,neque ulli H j paenes ιMucietur,1sed institus mira eum cane, Igallo gallinaceo, I vipera , o simia, I inter eas ferales angustiar in re
hensus,st raritim contubernus misceatur. M. . regionis quai tas tuis is, Dei in vicinum ma
re vel in amnem prolyeia. σ: Gomm elemento
rum Uu visus carere incipiat, diei Caelum si ιiit Plinius, va urnas quadraginta, dixit Coelumella continente. Vnde Priscianus Gram
bet principaliora verba expl4nain. Paena parriciasii puniaturat neque gladio, i que stribus, ncque ulliald por stibiiciatur: ut
Apud aegyptios, qui ungula parricidam bis iactes,que conficit a bora nostra
Culeus ac nulga est maior mensura liquoris . Ex corio saccum hic credo, non enim Veis ficaretur in vase, quod infueritur. Cur autem culeo insueretur parricida , hisque animalibus potius quam alijs intrinclutis, inquirere duco Sanguineis virgis cindebatur prius antiquitus parricida, quam tamen exacerbationem sustulit Constanti. nusSanguineae istae virgae, siue sanguineum flagellum,ut vocat unt rami cuiusdam a boris,cuis Quin nomen est a corticis sanguineo colore, teste Plinio. Priusquam ta- cI. men sustigaretur, ductus in earcerem, dum parabatur culeus, os solliculo lueino obuoluebatur, soleae ligneae pedibus induceban ..i t ur,ut i ex antiquissima lege rofert Sisonius. Lupina solia apponebantur propter amaritudinem, quam lupinus habet eguminum omnium amarissimus.Soleae ligneae induc tantur, ut ipsi viventi terra Omnium mater deficeret, & merito: cum & ipsi paterni amoris, & obligxtionis excidisset momo
leo postea instiebatur. o singularem
Romanorum sapietiam, exclamat Cicero. No ne viderum tam bomiscin ex remm natura
159쪽
f ut se, et eripuis , cui repente Caelum, ob inium fidelissimus homini canis est.Ideircolem, aquam, terramque ademerunt λυt qui eum ad arguendam parricidae infidelitatem , o. 'necasset, unae ipsi' natus esset, careret iis rebus cautum est, ut canis cum parricida in siler omnibus, ex quibui omnia nata esse dicuntur .itur inculeo: ut cani fidelitati opposita ho- Noluerunt feris corpus obdeere, ne best is quo-iminis elucesceret infidelitas. Insuere ca-que, qua tantum scelus attigi frent, hmnani ο- nem, ut rabida percitus sanae , parricidaeribus meremurn sic nudos in flumen dei cere,lpalceretur cadauere: quapropter inhuma' xxine, cum delati essent in mare, ipsum polluerent,ltos parricidas canibus deuorandos commi quo caetera, quae violata sint, expiari putantur .isere Insuere canem,Vt ab eo animali,na u- Φ, p, ἡ Denique niuium tale, negia tam vulgare est,ira pugnaci,& aduersus ignotos cum primiScuius partem ullam reliquerint. Etenim, quid feroci, crudelique grauius infestaretur, octam ess commune, quisn spiritus visis λ terralper momenta dilaniaretur. Eademque ra- mortuis Z mare fluctuantibas P htitit eiectis ditione gallus gallinaceus cum serpente vi- ta visunt dum possunt, ut ducere animam delpera additus est: quo haec inter se animalia C lo queant, ita moriuntur, ut eorum ossa reminatura inimicissima, line intermissione pu- xxviram non tangant: ita iactantur' ibus, ullgnando, parricidam grauius ast rigant. Innumquam alluantur: ita postremo edetantur,vili uere canem,ut crudelitatis,& saeuitiae figu- ne a saxa quidem mortui conquiescant. Idemira, qui etsi inter homines educatus, ab hu- voluit Ouidius. mana non abllinet carne, sed sanguinis lin- im j tesummoueant, o nostri infamiased gendi auidis limus saepissime , & ubique
L MM. Orbe suo, tellus quae tibi lotusque negetur .im ingit. Hinc est quod ad exprobrandam Cumcane curZ ut ipse sceleratum expro-lpersonam profanam, crudelem, Vilem,ea-bret hominem, & immundum , qui pa trem interemerit. Canes enim apud Ρoeram Latinum obscaeni sunt, & immundi. nis nomen usurpatur . Grandis intimiae xxiv. olim indicium fuit, si canom, vel circa castra,vel ad alium locum reus portare in hu- Tempore quamquam illa tellus quoque, etimeris damnaretur: ut Rittheriasus canit.
aequora Ponti obscaenique canes , importunaeque volu
cres Sigva dabant. Sicini oratius cum ait. Viris et canis immundus, Iamica lutosis. Ideo asylis , de sacrosancitis sacrificijs G. Fui nem prohibebant antiqui,& nulli Cςlitum immolabant Romani cum mense Februario cane litarent, sacerdoti supremi, ac pu-u rissimi numinis familiae suae canem, aut ali-- quid eum eo rei habere nefas statuerunt . ' =- Uel insuὀre canem, quia canes pro inserna' libus seriis plerumque accipiuntur, quibus agitari parricidas veteres existimabant.In -
de sectatores Chrysppi quosdam malos
genios oberrare dicunt, quibus, loco carni ficum Dij v tantu r in puniendis flagitiosis, Quippe vetus mos es, Misi quis Rege remoto Sanguine, vel famma, vesseditionis aperta
Turbine seu crebris regnum vexare rapinis.
Audeat: ante graue quam fus= sanguine
Excipiat, si Liber erit, demore vetusto ,
Impositumsca fis ad contigui comisatur Cogatur per rura canem confinia ferre: alius selum cuius dispendia poenanis Palatinae custos celeberimus aulae Non potuit istare comes cunctisque Uadaurinauit scapidis passus plus milli latratem Hanc quoque iisne alij dpro crimine
pinnam Sustinuere decem comites totidem , eoacti Faeda tulere canes, generoso pondera coltos
Et gallo gallinaceo. N on quia pugnax sit,&inapiis hominibus : ita Lares genios , & viperae maxime infestus, ac inimicus: in- quosdam esse d iros,ae suriarum natui affi-ldeque sat, ut animalibus cotrari, iunctus,nes ad puniendum LGl os,qui in vitas, sa-satit ocior excitetur pugna, eaque parricida milias hominum inspiciant. Itaque canumigrauius conturbetur,o affligatur. Natura- exuuijs vestiri,& canem eis adsidere ut eat. lis enim haec inimicitia inter g lium , & vi lidis serutari,atque ulcisci malorum faci no-lperam potius diminuit, quam augeat din
m luas nominum mi piciant. Itaque canum
exuuijs vestiri,& canem eis adsidere ut callidis serutari,atque ulcisci malorum sicininiicis icrutari, atque ulcilci malorum lacininiperam potius ciminuit, quam augeat cinra Hactenus vel insuere canem , quia om-florem codemnati:quia si concordes forent,
160쪽
incum ambo irrnerent, morsuque cruciam cum nutrice t quieti fuerint materna voce com-rent. Gallum iunctum credit Decianus, moniti , ouorumsuorum potius genitricem pe-Vt cantu cruciatum euigilaro faciat , nec tum , quamuis ab alijs furtiuis faetibus edisequiescere permittat. Vel vi cantu interesu. centur . Quid ergo bomines facere debebunt , sis audito a nauibus pretereuntibus , quili- quando , s banc pietatem , auibus inesse co-bet invitetur ad conspiciendum atrocissi- gnoscuntZ R'mugum itaque qui faRisui acerbi. 'mum scelerati parricidae supplicium. Gal- talepollutus, nomen faedat Romanum , ---lum infuere , quia cum gallus non solum strumfacite venire iudicium : caseum patri matrem saliat sed patrem etiam immani. suo Martino manus iniecise constiterit, proti- xxxv xxvi. ter incesset;Sapientissimi Legislatores una nus segitimam sentiat ultionem. Oviatio et cum Vipera, limia, cane, in patricidae cu- gimus mores vestros , quia crudelibus parcem leum insuendum duxere gallum , ut eius non potestis . Quando genus pietatis est, is tydem criminis rei,eodem simul assicerentur los distringere, qui contra natura γὰinem sic supplicio, & poenas luerent pares: Ino - leratisse docentur actionibus miscuisse. Wi dientem enim filium declinare poenas non Et sipera. Viperinum serpentem incinia' permittit humanitas. Vbi es illa naturae vis leo insui, non quia parricidam, qui parente Theodoricus Rex conqueritur quaeam. necando, in lucem veniat, sed quia Gallo , ψα xxiv. plexu copulae destinatura osteros P Ferarum Gallinaceo inimicissima sit, ut supra nota- Pire . H. catuli sequotur parentesi ces vites Urgesta ui,voluere multi. Unde non vulgaris Poeta. non discrepant: propago visis propriis seruit ori. Vipera nam Gallis simper acerba fuit.
gini, Θ discrepat Domo as fusus initio. Quid Volunt alij viperam insui, quia & homini xxviii
dicamus illa beneficia , quae vel extraneam posse maximum semper incutiat terrorem , &sunt obligare personam st nutriuntis a partim belli, serocioribus, iuxta illud Horati j lis, ipsis laboratur, ipses diuitia conquiruntur e ne peius, aritie. Sic Virgil. M. r. Ieris cum sibi unus uisque credat abundare , Frigidus, o pueri fugite hinc, latet anguis in 'quod posit, cum a patribus adtae quaeritur herba. E. et I prὸ altera potius etate , peccatur Prob dolor , Verius tamen insutam a maioribus Vi ikii non merebimus eorum infectam, pro quibus sin peram ea ratione , quia & ipsa simili sit ir- sta ita .
Hre non recusemus exitium : Maria ipsas aruis retita Icelere, parentiique exeso utero, pro' tempestatibus excitata , genitoris cura non re- rumpat in lucem, propter rerum vicissitu- ι fugit: ut peregrinis mercibus acquirat, quod di nem, cuius argumentum rerum natura propriae oboli derelinquat . Atio ipsae , qua- nobis obiecisse videtur in vipera . Quaerum υitasemper inescis est, natura sua extra. mirabili ratione , talionem rependero xxxnea sorde non maculant . Ciconia redeuntis agnoscitur, cum exeso parentis utero, sest anni iugiter nunciatrix, ehciens tristitiam hie. tus prorumpit,in matrem iustissima poena, nis, letitiam verris temporis introducens, ma- si verum quod coeuntis maris pra dulcedi gnum pietatis adit exemplum e nam cum pa- nescemina caput praerodere, narratur. Q YYYiremes eorum pennas,simis coquente arauerim, nomine quorundam coniectatio est, antiquarum
nre ad proprios cibos quaerendos idonei potue- legum scito parriciias id irrogari sup si rim laueniri , plumis suis genitorum membra cium , is culeo Muti cum vipera praefocem frigida refouentes, es is corpora lasa reficiunt: tur. o donec in pristinum vigorem , alis grandrua Et simia, non ea ratione, quia catulos XXXV redierit, a vici tudine inuenes reddunt, quod suos, aliquando oecidere soleat, hoc enim Π ὰ parentibus paruuli suis eperunt. Et ideo non prae nimio accidit amore, quum replicatis merito longa vita ruantur, qui pietatis ofi amplexibus suffocat partum , sed Vt parri cia non relinquunt. Perdisibus etiam mos est , cida exprobretur, qui tam immani scelere M , o perdita , per alterius matris damna sarci- genitores violauit, hominem non esse, sedro, ut adoptione alienae sobolis, incommoda suae efferam quandam belluam , hominis dun- reparent orbitatis, sed mox, is nati fiduciam taxat figuram habentem. Unde de parricibbab re serperint, ambulavi, ad campos exeunt da, & matricida Nerone Iuuenalis canit. Libera