Iulii Caesaris Scaligeri viri clariss. Commentarii, et animadversiones, in sex libros de causis plantarum Theophrasti

122쪽

THEOPHR. DE CAvSIS PLANT.

tamen perinde ac vitium amovet contrariti, Nam A N. Theodorus addidit illa omnia quod ii pingui obiiciebat desiccandi maleficium, qu- aliis incommodum foret . 6- - to magis saliae , Non imperite diiudicant. Verbum addidit. que etiam, si fieri pote, etiam friabilis esto. Tum videtur bias legisse. N; in obh, non rigidum a itideiurius,ac tertio Oh,Dta X sc Ap. V hi sint rigore scilicet ac frigore. Puto intellexisse e tu

viedii termini syllogismi tot demonstrationum. macem ac concretam glebam, cuius parteshaud Minsibist.alia nota bonitatis a colore To secilla separemur. Sicuti ferri scoriacta diuis,non hi hic pullum accipias, non atrum atra namr tamen solida. a' gr.capax. receptaculum. De que nimis uda, pulla latis. 2 -6 -- ihi soliconuenienter singulis. non vulgaris loqu&cere. vulgaris natura. Duq namque plantis potiti, A. ,--: mum cause sunt omnium morborum, musti midinus imbres, aestus aeris. Quae terra sese tuebitur ab utroque, eam pro re valentem esse censet. Verum haec Leophanis causa a sensu tracta est. Datu mihi, Philosophe, causam Dicendum, quia calore coquit imbres: humore domat aestus. Nemoe illis in verbis non est ratio resoles M ovis, minui uens, i W-ra Nulla enim terra non excipulum est utriusque. Nqtabis xo.cem Ine ,hospita. Caetera plana sunt in epilogo.A pieta Virtus nunc loci, ionis:fi-uo aictitis,quam P. Quia regio muli

plantis:Wream pro matrice,quoad .a E aquas scilicet, quas intra se contin' net. Supra dixit de celestibus si

m aequi boni consules: sunt enim riseim i m. vim:&inanimis quoque rebus attribui tum a me dimi. Sed respexit adrigationes,elices,alueos,minis, tum a Philosophis, iam dictum est a nobis, nates, qui sunt m m. Earum differentiae multae & in originibus, ct in familiaribus exercitationi- qualitatibus teregrinis, Dulces dicemus ipsas inbus,deducta δ Chaldaeorum & Syroruusu, quo- cpidas. Alini ut acidet, ut in Aruernis,nec sine vini. rum linguam Cadmus in Graeciam importauin (visibi ridicule persuadet ametts incessi miratici P riores namque duae syllabae no solum Leonem, ne Idaluminis vena praestari,argumpnioest dem sed etiam omnem desii gnat ferociam: undectiam C tium stupor impressus ab alumine. Aliae sues e sui, illorum re r. amarae aliae. Item a primis qualitatibus, calidae,fri. Lego, trux es Leo m usurare. Et ex- gidae calidarum differentiae multo Quamobrempsigo on. Suspicor hic alia quo- in quibusdam vis inest genitalis:in quibus scilicetque menda esse,quemadmodum creberrima sunt mediocris tepor cum dulcedine. et reaps- toto opere. sces in aquis calidis ad Iuliam Carnicanti quem Theodorus. Aram . A AAαγα. Quam modum contra in gelidissimis puteis Florentinis quam exigua diuersitas sit, potius sic intelligam. Pisciculi quos Lasto vocant De his i itur omni

- lendum. Quarum officia atque secultates haud deprauationem. Tunc . hec a significabit ad- exiguam sibi partem vindicant ad plantarum inuentitiam mutationem, non autem naturalem di- crementa. Θήια νσει , aereii A calidquerstatem. Κὰθ is et dic, Pro vir scilicet valde. Nam infra quaedam calidae non sutrunque arborum natura. Puto scriptum reliquio ineptae: cuius vitii has insimulat. Feruidae namque se: prout rarunque terrarum. Σ s. Nunc uriit ac delent calorem naturalem, quiin medi notionem, hunc diiudicationem interpretatur. Dcri temperie constitutus utrinque habet extrema Sensu consulto opus est. D nrap. con pro contrariis Nitrosae autem &aluminosae pr*trariorum confusionem. Noua audacia, aliud in pter siccitatem. Emarao mi is xxυλον. Pu- , nunquam in ordine naturali rei consti- ta bituminis, chalybis, aeris,sulfuris. A me tae,satis in via latum ad constitutionem:vbi post quae extant Abor plantaru quae ab aliis dulcibus torum conuentionem fit actio mutua: M generantur. Sane conuenit, ut in se habeat vitae litare me, quae temperatura es ordinaria in in principia id quod habet in se viti proportionem. pera atque opere Naturae. Latine concretio ii se Est autem vitae proportio, nutrimentum Pote-dem vocum lineamentis:ut alibi diximus. state quidem membrum est vivens,in quod sit A mxxis, aestare M E t. Spissum ponderosum,si- rum est,ut transformetur,& cum eo quod prae itiens consequens pro antecedente. Sane quia sic- ctit ire unum si camh- mis. Si non exacta cum, sitit aeris: iis . Si solum altum sit. satis ambi- loquamur, sed in summa.hoc est hic stetinax. Πλὴ gue. Namque in eoile solum sabulosum nihil Abi mus, y lium . Declarat exceptionem. Quia minus altum est, nec tamen . To A sunt quaedam quarundam priuatae naturae planta; Si constituatur arbor aliter, atque eius exigit na- bus hic agendum. Κῶβ tumetametsi parum absit loci natura ab arborum pie A. Haud paruam habent pic

123쪽

s CALIGER IN LIBRUM II.

quibus priuata quoque deberi alimenta par A nihil nocere,m Auch: sicuti neque alias aquas,rum

iam est ' i S,Audae detorta oratio. To j-- plantis aliis circunfundutur. Ideo dixit, O, co reddere debebat plantam v , non autem Qui eae plantae non sunt iis aquam. Sicut mare. Imo vero, sicut alga, quaesit in aestuariis, in quibus aqua non est ei eognata mari. Hic mare refertur ad illud, in WA- petua, sed riv. Sunt ergo tres plantarum mihi his xuAbe. Est enim sapor praeter illos salsus. B,- narum modi. Vnus in sinu maris adfundum am: . an rara. Quare,dicet aliquis,non fecisti com cuius naturae lachen est Indici maris, qui diei tui mem-ex omnibus aquis, quibus partim ab Hispalensibus Salgamaro. Alter modus ihi ee, partim illas tanquam nutricibus plantas stuariis, in quibus aqua per vices est, accessitati,ibueres Erespondet hoc esse parum si- ac decessione.Tertius est in maritimis quem , i capere Partes:&, nil hic . Caeterum harum duplex est ratio. Partiri H cύ . corre- enim radices agunt in terra: aliae sunt humiles seii l. Caeterum quia gota, tristi facie, atque infelici natalias testamnam'ue ni- tes:quippe saxis editae dubitare faciunt, an radiis.

- . . e mn traip. Alia exceptio cum manic

i mo rationem: bus nitantur vllis. Tales sunt in Ora litoris Gera lia exceptio cum manici. Raei in .s. Hic narrat vicinas marcii: tamen quia usui B Hasce frui salso humore subterraneo, quem v ad alendum. Hic cat hic aetasti, et si, quasi muriolam dixeris. ratione. Tametsi calidae alicubi: tamen quia usui B Hasce frui salso humore subterraneo, quem v sunt ad potandumvsui sunt item ad alendum. Hic cat hic ath ,eain, quasi muriolam dixeris. M. tartit- est actiuδposita. Nadae mi - doc pi, revius. Tum ad alimentu tu ad robur. Et ripi-x mutatio casuUm nrunti iuri pis . Κα ' ut non solum vivat inde,sed etia bene valeant ii, generant animal, ita etiam nullam plantam. Sic bar mos, m Z p ,:sic hic rarum m. etiam dispungendum. Nam si, Np,leb . scilicet, cύ- legas apud veteres. Hoc aute aperit nunt.

Supra dicebat avecta a festam inconstantis sententiae fluctuatione. Nam Mox hie dicitiam. I: nunc hica1 M: Non est quas narrabat in aestuariis, eae quamobrem M. aute quasi ratio, quam dicit: ut, quia non gignunt in din Aseves' i m Quare,inquam, non vanimalia,iccirco ne plantas quidem gigniti Non aluntur salsugine sed sib imo hauriunt dulces Eetenim sequitur negatio ab operosiore ad minus o- quc remotiores sunt, salsuginem trahunt Anu perosum. Sed posuit is*M- ,& comparari ne po ro a pereolatur aqua marina: quo facta dulcisa lius quam deductione. H 3 euheni ethhAst. latillas iis in locis, quorum insuperficie aliquata Quantum est in Histotiis declaratum. Etiam de stabulatum no utilius percolabitur,ut minus marinis Querctibus Lusitanis tabulatur Por- C pinquassat His enim transmissio illa vel aeque, phyrius Graeca fide, quarum glandibus saginen- vel etiam magis necessaria. Subtus enim esse stur thynni Drepm nimis audax vox. Pauca nam hi penum atque commeatum,quas nullus saperque sunt marinarum generae plantarum: si ad ter- ne humor alluit, ut illas . . E'Mκι βυ m. v. restres respiciamus.Et abolerent haec verba sen- detur,inquingenus hoc quasi medium egerium, tentiam superiorumNbi dicebat, haec pauca, -- admodum & superiora. Vt inter terrestres, Intrantum attribuit mari genitalis facultatis, ut dulci aluntur, & marinas quae sunt in si maris, duo videantur interualla, unum aestuariarum, iterum litoralium. Tuae Abes. Adhue eo mathanc opinionem, quae vindicat a salsugipe

ergo debet excludi aqua salsa ab ossicio plantas a- psit ex quae nos impugnauimus in Commentari ii tendi. O A' mi temtas . Quoniam iis in D nostris illis inuidiosis superlibros De plantis

locis ubi reciprocat mare,non solum arbores se- so Aristoteli attributos. A nisi i - . Ra ras videmus, ut alnos, populos: salices, ias,sed e- tio, cur deterius alat . quia prohibent incremea tiam vineas, easque fiuctuosissimas: unde satis tum .Incrementum enim ab humido: exiccat i queamus obiicere maris seecunditatem: respon- ta habes demonstrationem. Ipse aliam expressit det quae arbores sun in*stuariis, ut in ora Belb causam quasi calore: H quias non agit sic maritimis ansulis, Quas iccirco Ze vocat, citate siccitas enim passiva qualitas:sed calores' qarboribus,ut Palmar,tum oleribus,ut Bras lari atque amittere virus salsitatis. cmur est ma sicae: laque ex aliorum sentetia. Cuius rei assigist

usa, quia platae illi sunt robustiores. Vrbanita

inexhaurire. Mare ipsum, cum circunfunditur, merum. Distribuite:

124쪽

a Auri Conferre quidem tum arboribu, qui- A dicebamus, vides. Savoris iucunditatem nee bustam, tum oleribus, sed oleribus minus, quia tudinem habere eum alendi facultatibus. iuinu, sim arboribus robusta. Vbi comparanda TasI Caeteras putit genera in eo similia, scilicet quq iuuentui sal- plantas feri deteriores: propterea quod saliugos, Alioqui olera quaedam quibusdam 'boribus ab eis no educat extraneum si accum,lia vitiet autrio, aecipiunt a salsis beneficii. Oblectatur iis absumat peculiarem. Vbi notabis vocem, Brassica, Pyrus offenditur. His si vero amaritudo illa sit Brasileep

apertior asseveratio. . Namque supra salsis regrinare extraria. Non est sane,sed tax M. v minus ali dicebat, & deterius nunc: tantum abesse r respexit ad commodiora: ut sit, stAhiseior s lie ab hoc maleficio,vt etiam afferant emolumem pori T; NAn A soli, Ammi . Analogiam itum. Ideo dixit,mi Adp: si tota natura consideretur. ponit Coronopodis&salis. Coronopoda prope αλιζ. Argumentum ab abstracto Cichoreacea satam, eorum mitigare amaritudi adeoneretum. Si sal iuuat: ergo&salia. Ideo diu nem,tua scilicet acrimonia. Vbi vides omnino iι- --. At quomodo simi Coronopoda Theophrasti esse nostrum Cornu-. lis & affinis, si est idem succus ouμ Au. cerui,sive Herbam stellam. Est enim sapore acri Non erat opus aduersativa Idem estiti eodem se- atque Erucis assini. Dicet aliquis:cur prope Alsu isdem verbis. Olera iuuari salsis. Bahet ni A lium sata,non eius diluit vime Respondet,. . vli m. Non igitur fit a Lm, cvam. Simili namque augetur simiser ma: quia talis quaedam sua ratione,quam sequi te, non tollitur. Loomu tur finis: fri cam: Quod addit de intro:id es: Ostendit subit onis modum. Qui maculas eluut, propter proportionem salis ac nitri . . . Tipim euocant quo sint imbuti panni. Id quod tacitis--λ 'virum,. Sapor princeps allectus est cata: pos iens atque sese commiscens, deinde exiens: qud condauit eum Natura, ut mandendi labori sic lixiui Um . Sic Zaphera vitrum purgat. E'm-

comes es et voluptas Is igitur si salsugine adipisci coloramenta. Quia macula omnis alius turm olere commendationem:plurimum ad olus coloris est, atque id quod maculat. Ei se facit salsugo. Est secundo loco quod quaeritur in Androsthenes scriptum reliquerat,in TD cibis, friabilitas atque teneritudo: propter duos lo Erythraei maris insula rigationes plus conse ignes. Vltimus quidem ac verus est,tacilitas tranc re quam pluuiales aquas. At rigationes esse saluasi mutationis qui fit aegritas induro.Mediusfinis ac ibi, satis constat. Corrupta haec propinquior, est comoditas ore conficiendi, tum sunt verba, sicut de alibi pleraque. sententia haec. quia est apparatus ad hilum ulteriore finem, tum Si post pluuias inducut riuos: id cinisuetudini eo quia gustune citius atque prolixius sapor afficit, se tribuendum, quasi neget esse naturale: sed ex in partes minutiores soluto atq; liquefacto cibo. C consuetudine corrigere ibi, quod ibi deprauat. Horum utrunque salis beneficio c5paraturi dul- Caeterem huic iudicio meus animus nequit a cor quidem propterea quod agrestitas, ut ita lo- quiescere. Si enim non ferret naturamon inferret quanilla domitatur calore salis, quemadmodum ' eonsuetudo. Nam fuit aliqua nὴ rigati optima, solis vi, cum fructus maturantur. Teneritudo omnium. ea quare non obfuit E Nam si obfuisset: lentorem, quo fit partium coli sio pertinax.Iecim inducerent. Cur ergo confert propterea quod eo dixit, istac x et G. Cocta si dulcescit ac eonuenit vitari factus cum principiis. Ita dico,i tenerescit igitur idem fiet a proportione cocti lis statarum speciebus non aduersari lem.prq- nis. Itaque salis vi, quia talis vis coctrix: calida e- tereaillis in locis sipotuere prima vitae rudimemnim est. Tvi Ohω καλυ-D . Rationem red- ta pati subsalsae naturae solum illud posse etiamsidit,quae subtilius est consideranda . Amaritudi- milia vitae supplemeta tolerare atque in sui com- nem, quae in Brassica est,reseratis a salsugine mem mota vertere id est ad alimoniam, accretionem,ribus,exigi. Quod hic considerare debemus est durationem. Et mμ da scilicet et Ahris xυμ- Amarum de salsum sapores esse affines. At cis M. i. Mia videbatur inuita sententia cedere so fit a contrario. Deinde, edipulsionem este veritati, scilicet consuetudine Naturam super citonem valentioris. Ac amaritudo salsedine po- D tam addit naturam ibi infrequentem esse, id est tentior est. Dicendum:non expellia salsedine, sed pluuias: iccirco artis ossicia libenter atque etiam a calore naturali coquente di aperiente meatus, utiliter admittere, id est rigationes,ob agrum se cui sit sal pro ministro atque instrumento. Atque tieulosum. Quare factum ut non solum arbores, ita soluitur utraque obiectio. Teubetis scilicet in- sed etiam fruges stibi eam operam depoposcerint.' Tim salsugo subiens est, is educit. Abit igitur Nec sane non mirandum est, si etiam segetes ri-

xia eiusdem opera caloris. A' os ictu quia pe cum caelo calido qui habeant rationes, aquari; ficit calor. iccirco dixi ubi ens. Vnde fit tenertia usuram perfacilem: ea indulgentia & commodi, eo dissitis partibus. tale sibi comparant, di quasi seruire cogunt tem To m p uete ope , t Ii xvAop. Omnatim pestates Ita,quod re alibi diximus,in Angot pr philosophorum sententia haec amarum neque uincia Troglodytarum,quae sub eadem est verti- neque succum facere naturalem. Ita, quod eis altitudine, toto anno seritur,