장음표시 사용
261쪽
Moguntiae N Eque vulgaris neque omnino rarus morbus Οινυκrις est; de quo Sc antiquiores olim medi. einae Prosessores, Sc superiore saeeulo aliqui celebres viri, multique novi prostremis hueusque tempotibus Mediei & scripserunt, Se disputa. runt; quorum nomina, quoniam ea nota sunt, hie recitare superfluum esse existimo.
Ex his pauci utique qui A. Q CE SUM veluti SENNERTUS seeuti sunt ) ali.
quantum rectius scripserunt; plurimi vero a recto longe abfuerunt. Quod in morbis, quiram obtinent , fieri consuescit , quanao per coniecturas scribitur, atque per opiniones dispu
262쪽
Et iam in limine a nonnullis disputatur , Epinyctis quaenam morborum species sit ad Psydraciamne, ad Terminthum . an ad Arabum Essere pertineat λ quae quidem diversae senten.
tiae , quoniam eae absque rerum cranitione fuerunt, tanquam vanae & supervacuae repudiari debent. Diversa item curationum genera proposita suere , prout sitos quaeque Auctores habebant,
qui nihil laudabile nobis reliquerunt . Utique euius rei non es notiria , eius opinio certum reperire remedium non potes sa) . Ego deposita tali disputationum contenti ae atque spreta supervactia ista differentiarum perquisitione hie ea proponam , quae Experientia in ipsis istius morbi curationibus docuit me. Igitur, ut supra dixi, non vulgaris morisbus Epinyctis est : siquidem in tanta tamque populosa civitate Moguntina inter quamplurimos aegros per longos successive annos non nisi
duodeeim ita affectos homines & videre mihi
obtinuit, de curare eosdem. Iidemque omnes simili modo ae ratione male habebant: neque eorum sive aetatis sive sexus, sive tempestatum sive
O A. C. CELSUS de Med. in Praefat.
263쪽
ia 3I . sve epide micatum constitutionum, sive valetuo dinis etiam ante vitiatae , diversitas quicquam ex morbo alteravit . Unde patet , habere illii in quidem morbum sitam sibi privatam caussam , neque posse eundem communi cuipiam vitio alia tribui . Q iae res omnem opinionum differentiam expungit. Est autem Epinyctis pustularum genus , quod nodiu erumpit, & magis quam interdiu excruciar: pus a pusula est, quae Em νυκriς υθ-catur . Ea colore vel sublivida vel subii gra , vel alba esse consuevit .' circa hanc autem Urahemens inflammaris est I cum aperta es , reperitur intus exulceratio mucosa, colore humori suo similis . Do Ior ex ea supra magni- rudinem eius essς neque enim ea faba maiores . Atque haec quoque oritur in eminentibus para ibus, o fere noctu , Minde nomen quoqxea Graecis ei επι υκ r)e es imposium sa) . Et si enim aliqui ex his , quos ita asse istos
vini, aliquot dies ante male habuissent nihilominus nulli horum aliqua pullula interdiu evenit , omnes noctu eruperunt . Unde morbus
Delect. Opus. Vol. XII. S a) A. C. CELSUS Lib. U. cap. 28.
264쪽
item iure ἐπινυκrις a Graecis, a Germanis ideo der Nachir-Brand appellatur. Ex his alii aliquot dies ante male habebant, quam pii stulas noetu acceperimi alii nihil horum sentiebant , sed diluculo ita uri se pusulis mirati sunt. Qui ita aliquot dies male traxe iant, satigata membra habebant , & toto corpore ro pe bant , iaciem pallidam , collapsas genas trilles cavosque oculos habebant' Sc cibos nauseabant; spiti tum lasse ducebant , atque arteriarum pulsum parvum , debilem , nequentem , aequalem habebant . neque inter haec , donec eruptae pustulae fuissent , aeger sive alsit , sive arsit . Atque tale quidem morbi exordium Stadium Incubationis posset appellari . Eropiis pustulis dolor in plaga quemadm dum ex igne erat: maior, tibi pullulae in uno Ioco convenere, & veluti cohaeseiunt : minor, si discretae atque procul invicem dispersae
Ubi Epinyctis unicam tantum eorpo iis par rem occupavit quemadmodum id iuxta quatuor aegros obtinuit ) plaga quinque vel se πpollices longa , di quatitor fere pollice, lata erat , tota ubique prosunde subra e intraque eandem sub tenui cuticula quam plurimae Pustu'
265쪽
lae Lente non maiores extabant , tenui lympharesettae veluti ab ustione: quarum plurimae , ut aqua fontis expertes coloris erant: his mutatae subliuidae, aliqliaeque lividae inter sedebant. Lividus autem color ipse non pullulae sed ipsi infra cuti inerat . Progressu temporis aliquantum ex rubro colore in plaga deletum est, atque alba in cute interstitia evenerunt ' quae nonnisi rubrum limis bu in cuique pullulae circum relique ruat. Ad id temporis pustulae, quae sublividae ante suerunt, Lesae lividae sunt, lividae autem ipse nigrae a Post, rupta pust ita humor effluxit, laee. raque cuticula saueiae insa cuti incubuit eidemque adhaesit, quae postremo inutilis ut sui ne secessit . Interea calor in rubro Limbo , qui nigras pustulas ambiebat, intendebatur atque dolor, ortaque febre facta suppuratio est , quae corruptam cutim ab integra seiunxit , ibidemqus lo-
eorum foveam reliquit , qualem variolae exedere consuescunt .
Atque sic Epinyctis, cuius pullulae omnes
At discretae dispersaeque pustulae s quales octies vidi in ubi suere, omnes ut eruperunt a
266쪽
subnigrae erant : apertaque item pustula humor effluxit, riiptaqtie cuticula nigrae infra cuti imis ps fuit se eidemque adhaesit: pnil ambae ex ais ruetunt adeo, ut nigra istius cutis portio dura evenerit , non secus ac corium candente ferioad uiti m . Paullo post ruber in integra cute circulus, qui corruptam escharam ambiebat, factus prosundi coloris est, in eodemque ortus maior calor est , qui pus coxit ' quod corruptam partem a sana seiunxit . Purgato ulcere facta cicatrix est , quae foveam reliquit. Porro, discretae pullulae cohaerentibus maisiores erant , lentis nempe aut pisii latitudine, vix faba maiores. Unica foemina a inpulas nucemoschata maiores habebat . Denique Epin, dii dis pullulae omnes ex
tenera raraque corporis cule et uperunt: nunquam
ex densa . Etenim decem aegri pullulas e lumbis suprave abdomen aut versus pubem habebant ; duo aegri tales iuxta pectus atque secundum collum neuter in do ista bia chrisve aut cruribus .
Postrema neque & hoc praetereundum sed notatu dignum est, Epinyelide in semper eandem & sibi omnino similem fuisse tam in in Ie gris corporibus, quam in his, quorum valetudo nxiqua aliqua labe ante vitiata suerat. Pichea-
267쪽
auer derunt enim Epiny Rides quinque prosperae valetudinis Infantes: unam foeminam, quo tempore febre tertiana laborabat; unam virginem, quae mensibus gaudebat; alteram , quae occulto mammae cancro male habebat, virum unum, de quo, quod podagrico atque venereo naiasma. te affecti is esset , suspicio erat; item, senem tympaniticum , quem arthritica colica exagita. bat : denique septuaginta annorum uetu'am , euius mammam ulceratus cancer exedebat ; stremo mulierem anno III s. quo tempore defluxiones & ophtalmiae , & lippitudines & eruptiones ad labia , Sc variolae de morbilli . &scarlatina febris , & erysipelata ambustiones populares erant. Diversos omnes hos Epinyctissimiliter male habebat . Ex quo capite ad credendum persuadeor Epinyctidem a singulari atque privato qnnpiam mi asmate excitari. Ut autem sinistra valetudo, quam antiqua Iabes ante vitiaverat , nihil ex Epinye id e mu
tavit : ita Epinyctis ipsa, si supervenit, nihil
ex morbo, qui ante insedit, altera vir . Contras quod maxime mirum videri posset j eiusdem pustulae ex integris partibus , piocul a corruptis eruperunt. Eruperunt nimirum supra ventrem arque iuxta pubem quinque Infantum prosperae
268쪽
valetudin Is: eruperunt proe ut ab obscoenis paratibus viri , qui ob veneretim venenum suspectiis
erat et eruperuut in regione renati virginis instaeandem mammam , quae cancro occulto assecta erat : eruperunt item supra pectus iuxtaque collum tympanitici , qui arthritica colica laborabat, & ventrem iosim expertem reliquerunt e eruperunt denique omnes ex advelso in integra corporis parte a sterno versum latus supraque
collum vetulae, cuius mammam cancer exulceraverat ' contra nulla erupit, quo latere ulcus
erat. diae res item singularem mali indolem significat. Atque talis quidem Epinyctis erat. Sequi. tur curatio , qua cum prosectu uias sum . Haee in universum duplex erat: altera quae pustulas implere iuvit , altera quae pus pei secie. Rectilis autem in quatuor stadia morbus distinguitur quorum primum Incubationis , aut erit m Eruptionis , tertium Coctionis , quartum Suppurationis sive Depurationis iure nominari potest. Incubationis stadium illud morbi primordium appello, intra quod natura veluti homo Incubo oppi essus , vitiata ista materia aliquot dies ante quatitur , quam victrix eandem ex ruspellit. Id , ut supra memoravi, non saepe ob-
269쪽
tinuit: sed contra plurimi eorum, quos accepi, protinus a piis ulis aegrotare coeperunt quin , veluti ipsi quidem retulerunt , aliquod futuri morbi indicium pridie trabuissent. Ubi pullulae extant, morbus patet; eiusdemqtie cognitio , quoniam certa est, certum utique reperire remedium potest . Non item .ctim morbus aliquot dies trahit , an re quam pustulae erumpunt . Incertum enim est id , quod futurum est; maximeque in morbis, qui similia initia habent, neque certas sibi notas retinent. Qtiae res, quonium incertum iudicium effete incertam quoque medelam reddit. are operae pretium facturum me essi
existimo: si eas noras hic posuero, per quas ante nosci possit, Epinyctidis materia quod
Igitur, ut supra recitavi, si absque mania sesta ratione satigata membra sunt, totumque corpus torpet , si facies pallida est, si collapsae genae , & tristes cavique oeuli sunt, si aeger ei- bos nauseat, & spiritum lasse ducit; si arteriarum pulsus parvus & frequens debilis atque aequalis est , nee inter haec aeger vel alget vel ardet , neque vomendi desiderio angitur: scire licet,
sphaoelosum miasma, cuius generis Epinyctis est , intus residere, quod extus pelli debeat.
270쪽
Ubi id cognitum erit, protinus medicamentis restaurantibus succurrendum est ; scilicet his , quae suppressas naturae vires excitent , eandemqtie in cxpellendi opera adiuvent. At ubi morbus sive corporis sive medicinae beneficio explicuit se , ipsaeque pustulae , Vestiti
saepitis obtinuit, extant, celtior medicina est . Potus nempe calidus non nimium aromaticus esto ' cibus, cremor ptisanae ' medicamento autem mixtura ex aquae florum sambuci unciis
sex, roob sambuci drachmis duabus, Sc nitris emi drachma , adiecta syrtipi rubi idaei uncia rsei licet ut his vitiosus humor extus feratur quo
natura tendit; utique per cutim tanquam locum conserentem . suae ducere oporret , qu'maxime repunt , eo ducere Fortet per con:
nientes , locos sa) . Per haec atque progressu temporis, quidquid intus adversi est , idem omne erumpit, turgent pustulae totaque plaga s nempe quae in cohaerentibus pustulis omnis rubra ante erat ) nunc in areolas, quae pullulas ambiunt, distinguit se; arteriae ipsae liberalius moventur, atque sanguine implentur, earundemque pulsus maior sy: proveniunt oculi , facies ipsa colorem so-- HIPP. Aphor. a I. I.