장음표시 사용
351쪽
b Tatio . Victor habet. tum maesta phalane, Teucrique sequuntur,
Tyrrhenique duces , 8c versis Arcades armis. Postquam omnis longe comitum pxocesserat ordo, Sabstitit AEneas , gemimque haec addidit alm: 9s Nos alias hine 1d lacrymas, eadem horrida beluFata vocant. salve aeternum mihi maxime Palla, AEternumque vale . Nec plura eslatus, ad atros Tendebat murus, gressumque in castra ferebat. Veniun= ad Agneam Ogati Latinorum oppi ce/ pem Aonesis sputiu/am 'hanc ille eomedio beus eu pam , ac tantin eiasis in Latinum coujscit , I iM pur tat Deorum fatis . Iamque oratores aderant ex urbe Latina, - 1Ο Velati ramis a oleae, veniamque rogantes et Corpora per campos ferro quae fusa iacebant . Redderet, ac tumulo sineret succedere . Nullum , cum victis certamen. 8c aethere carus Ios
d Excusat .e Al. maIhm.1IRMs Parceret sospitibus quondam, secerisque vocati Quos bonus . neas, haud aspernanda precante , Prosequitur venix, es verbis haee insuper miti Quaenam c vox tanto sertuna indigna Latini Imolicuit bello. qui nos fugiatis amicos Pacemne exanimis, & Martis sorte peremptis oratis 'equidem a & vivis concedere e . Nec veni. nisi lata locum , sedemque dedissent et Nec bellum eum gente gero . rex nostra reliquit Hospitia, & Turni potius se credidit armis. AEquius huic rno suerat se opponere morta, si bellum finire manu, s pellere Teucro a Apparat; his f decuit mecum concurrere telis. Vixet, cui vitam deus, aut sua dextra dedisser.
Iaudes o sim Drances . Fiunt insucsAE , paratur teria rotis remandorum cadaveram. Dixerat AEneas. olli obstupuere flentes
I .essi e oculos inter he, atque ora tenebant .
Tiun senior, semperque odiis, re crimine Drances In sensui juveni Turno , sic ore vicissim . . t Demonstram Cisa refert. O fama g ingen , alio . Vit Trojane, quibus ecelo te laudibus aequem g captatis be- Iustitiae ne prius mirer, bulline laboram l . neVοιenti a No, vero haec patriam grati reseremm ad urbem. Et te si viam dederit sertuna, Latino Junσe nus regi: qr rat sibi λdera Turnus. in Zc fatales murorum attollere moles,
352쪽
DIxerat haee, mrumque omnes eadem ore fremebant. Bis senos pepigere dies . Et pace sequestra Per silvas Teucri. mistique impune Latini Erravere iugis: e ferro sonat a alta bipenni las RFraxinust everrunt actas ad sidera pinus: Robora nec cuneis. Ec olentem stindere cedrum, Nec plaustris eessant vectare gementium ornos. Fama defunsum pra6enit , i Imr urb. Evandri , Α a G. ruunt omnes ad portar, e, eum facibus: iuvuntur et mina, eritur ploratur, ades Evander, his retrage mortuo
Et iam fama volans , tanti praenuncia Iu s, 1 o Evandrum, Evandrique domos, Ec Iuveniab. complet, b Aδ. σω. Quae modo victorem Latio Pallanta serebat. Arcades ad portas ruere, Ec de more vetusto Funereas rapuere faces . lucet via Iongo ordine flammarum, εc late discriminat aeros. Concta turba Phrygum ven ens plangentia iungit 14 Agmina; quae postquam matres thccedere rectis Viderunt. mcellanx incendunt clamoribus urbem. At non Evandram potis est vis ulIa tenere, sedc venit in medios, pheretro Pallanta reposto Ilo Procumbit super, atque haeret Iae mansque, gemensque. c rco τὸ dissa . Et via vix tandem voci laxata dolore est. Oratio Asandri pIena magnis afaibus , in qua ines ARG. Tatiantis Ito ia, fui miseria, ereptin conjugos felicitat. Trojanorum ιaur. AEnein magnificentia , Turni detes tia, cupiditas vindims . Non haee, o Palla, dederas promissa parenti, Cautius d ut saevo velles te credere Marti . Haud ignarus eram, quantum nova glotia in armIs, Et praedulce decus primo certamine posset. is Primitiae e iuvenis miserae , bellique propinqui Dara rudimenta, Zc nulli exaudita deorum Vota, precesque meae: tuque o sanctissima eoniux, Felix morte tua, neque in hunc servata dolorem. Contra sego vivendo vici mea lata, mperstes Ico Restarem ut genitor: Troum secta arma securum Obruerent Rutuli telis: animam ipse dedi siem, Atque haec pompa domum me, non Pallanta, referret. Nec guos arguerim Teucri, nec foedera, nec, quR Iunximus hospitio, dextrast sors ista seuecrae IssDebita erat nostrae. quod si immatura manebat rhors natum, caesis Volscorum millibas ante Ducentem in Latium Teucros ceeidissi: juvabit. in ι ego non alio digner te funere, Palla , 17
sententia de te meritate .e Exclamatim
353쪽
Tyrrhenique duces, Tyrrhenumque exercitus omnis , Magna tropiuea serunt, quos dat tua dextera letho . Tu quoque nunc stares imuranis truncus in Rrim , Esset par aetas, de idem si robur ab annis, Turne, sed infelix Teucros quid demoror armis XII Vadite, dc haee memores regi mandata reserte. 3Quod a vitam moror invisam, Pallanto perempto , et Dextera causa tua est, Turnum gnatoque , patrique Quam debere vides: meritis vacat hic tibi solus, Fortunaeque locus: non vitae gaudia quaero Iso. Nec cra: sed gnato manes perferre sub imos. Trojani suos spoliane, eo uimitar dies integer in parentando , attinguntur varii -res, quiseristi in res ινιου Aurora interea miseris mortalibus almam Extulerat lucem, reserens opera, atque labores: cIam pater AEneas, jam curvo in litore Tarchon Constituere , pyras . huc corpora quisque suorum More tulere patrum s subjectisque igninus atris, Conditur in tenebras altum caligine caelum .. Ter circum accensos cinctis fulgentibus armis Decurrere rogos: ter moestium funeris ignem: ALustravere in equis, ululatusque ore dedere. Spargitur & tel: us lacrymis, sparguntur e dc arma. It coelo clamorque virum, clangorque tubarum . Hine alii spolia occisis direpta Latinis Coniiciunt igni, galeas, ensesque decoros, Fraenaque, serventesque rotas : pars munera nota, lyy
Ipsorum clypeos, dc non a selicia tela. .
Multa boum circa mactantur corpora morti; Setigerosque sues, raptasque ex omnibus agris
In flammam iugulant pecudes: tum litore tot Ardentes spectant sectos, seminaque servant oo Busta, neque avelli possunt inox humida donec Invertit coelum, stellis fulgentibus aptum. Latinoν - μequiae , abi mavor cindes , di ributio es. veram, ossi Lium . Nec minus ET miseri diversa in parte Latini
Innumeras struxere pyras , dc corpora partim Miata virum terrae insediunt, avectaque partim a. Finitimos tollunt in agros, unique remittunt. Caetera, consutaque ingentem caedis e acervum, Nec numero , nec honore cremant: tunc undique vasu Certatim crebris collucent ignibus agri . Tertia lux gelidam eoelo dimoverat umbram i a IoΜcerentes altum cinerem, ec confusa ruebant
354쪽
Iam vero in tectis praedivitis urbe Latini Haecipuus fragor. 8c longe para m2xima Iu s. Hic a matres, miseraeque nurus, hic cara sororum Pectora maerentum, puerique parentibus orbi Diram execrantur bonum, Turnique hymenaeos rIpsam armis, ipsumque iubent decernere serro. xii regnum Italiae, re primos sibi poscat honores. Ingravat haec saevus Drances, solumque vocari Testatur. Blum posti in certamina Turnum. Multa simul contra variis sententia dictis Pro Turno, & magnum reginae nomen obumbrat, Multa virum mentis sustentat fama trophaeis ar= a vae ceve as Ulium Lati. si ae pace.
'desne Legati ab Diomede spe frustrati . Maeret L stinus , conculum cogit , conveniunt proceres , se con- Λ λ s.for, iubetur nnulus princeps Iegationit referro omnia , mos narrationi accingit. Hos inter motus medio flagrante eumultu, AZ Ecce silper moesti magni Diomedis ab urbe Legati responsa serunt s nihil omnibus actam . Tantorum impensis operum ι nil dona, nec aurum, Nec magnas valuisse preces s alia arma Latinis Quaereuda, aut pacem Troiano ab rege petendum . alo Deficie ingenti luctu rex ipse Latinus: Fatalem , AEneam manifesto numine ferri Admonet ira deum, tumulique ante ora recentes. Ergo consilium magnum. primosque suorum , Imperio accitos, alta intra limina cogit. α ν Ili e convenere , fluuntque ad reg a plenis Tecta viis. sedet in mediis re maximus aevo, Et primus sceptris haud laeta frontε Latinus. Atque hic legatos .Etola ex d orbe remississ, referant, fari jubet, Se responsa reposcit a o Ordine cuncta suo . Tunc facta flentia linguis: Et Venulus dicto parens ita larier infit. Tam rar. hm aDm, iri in fatis adυμ
bem praetulisse munera , ω mandata Dgationia ev fuisse . Vidimus, e o cives. Diomedem, Argivaque castra , Atque itar emensi casus saperavimus omnes. utigimusque manum , qua concidit Ilia tellus . a Ille urbem Argyripam patriae cognomine gentis. Victor Gargani eondebat Iapygis agris.
355쪽
Munera praeserimus, nomen , patriamque docemiis, Qui bellum intulerint, quae causa Ritra erit Arpos. Auditis ille hac placido se reddidit oro. λέσOratio Diomedis dehortatoria a bιuo eam Troianis .
o formatae gentes, saturnia regna, Antiqui Ausonii, quae a vos fortuna quietos Sollicitat, suadetque ignota Iacessere bella rQuicnmque Iliacos serro violavimus agros , t Mitto , ea, quae muris bellando exhausta sub altis, Quos Simois premit ille viros infanda per orbem Supplicia, dc scelerum poenas oxpendimus omnes,ves e Priamoe misertanda manus . scit triste Minervae sidus , dc Euboicae cautes, ultorque CaphMeuI. Militia ex illa diversam ad litus adacti, Atreides Protei Menelaus ad usque columnas Exulat: A tnaeos vidit Cyclopas Ulysies. Regna Neoptolemi reseram, versbsque penates Idomenei, Libycove habitantes litore Locros ἰIpse Mycenaeus magnorum ductor Achivum Conjugis insandri prima intra limina dextra oppetiiti devicta Asia subseqit adulter. Invidisse deos, patriis ut redditus ae oris Coaiugium e optatum , 8c pulchram CaIydona viderε a7. Nunc etiam horribili nitru portenta sequunturi Et socii amissi petierunt aethera pennis: Fluminibvaque vagantur faves . t heu dira meorum supplicia ) oc scopulos lacrymosis vocibus implent. Haec adeo ex illo mihi jam speranda fuerunt Tempore, cum ferro coelestia corpora demens Appetii, re Veneris violavi vulnere dextram. vero, ne me ad tales impellite pugnas. Nec mihi cum Τeucris ullum post eruta bellum' Pergania, nec veterum memini, latorve inloIum.
ato Munera, b quae patriis ad me portatIs ab ofis, Vertite ad Alaeam. stetimus tela aspera contra, Contulimusque i manus: experto credite , quantus In clypeum assurgat, quo turbine torqueat hastam. Si diro praeterea tales Idaea :ulisset 28 3Terra viros, ultro Inachias venisset ad urbes
Dardanus, M. versia lugeret Gracia fatu. Quid D nie in Dudsm AEnein, hortaturque ad pacem ,
356쪽
Hectoris, a AEneaeque manu victoria Graium H.elit , dc in decimum vestigia rettulit annum . Esto ambo animis, ambo itis es praestantibus armis, Hic pietate prior a coeant in foedera dextrae, a datur r ast, armis concutrant arma , cavete .
Et, responsa simul quae sint rex optime , regum Audisti, Et quae sit magno sen rentia bello. ay
Vix ea legati, variusque per ora cucuIrit Ausenidum turbata ireuior ceu ς saxa morantur Cum rapidos amnes , clauso fit gurgite murmur, Vicinaeque stemunt ripae crepitantibus undis. - se vitur Latini orationis pars pr a . abs extollitar Trojanorum virtus , proponuntur tam formiranda , quin pas Itali in oetio ; tum quin imminent, cum desii-
tuti Ant omni spe in posterum .ue primum placati animi, 3c trepida ora quiemnis
Praelatus divis, solio rex infit ala esto oo Ante is equidem summa de te statu: me , Latini, Et vellem, Sc fuerat melius, Don tempore tali Cogere concilium, cum milios obsidet nostis. Bellum e importunum cives cum gente deorum, Invictuque viris gerimus, quos nulla saligant 3 os Praeliis, nec victi possunt absistere ferro. Spem si quam accitis AEtolum habuistis in armis, Ponite: spes tibi quisque . sed , haec quam angusta, videtis. Caetera qua rerum jaceant perculsa ruina, Λnte oculos, Interque manus sunt omnia vestras. IIo Nec fquemquam iucuso e potuit quae plurima virtus e , fuit: toto certatum est corpore regNi.i Tara aitera orationis fuadentas pacem cum division/ . at Trojanis ritur ager in Italia, s velint maner . veιaea es, s velint abrre.
Nune adeo quae si dubiae sententia menti, Ecpediam, g dc paucis animos adhibete docebo.. Est antiquus ager, Tusco mihi proximus amni, 3rs
Longus in occasum, snea super usque Sicanos: Aurunci. Rutulique serunt. oc vomere duros Exercent colles, atque horum asperrima pascunt. Hae omnis regio. oc cels plaga pinea montis Cedat amicitiae Τeucrorum, Ic scueris aquas 3ro Dicamus leges, sociosque in regna utacemus :Considant, si tantus amor, dc moenia condant. Sin alios sines, aliamque capellere gentem Est animus, yosthntque solo decedere nostro: Bis denas Italo te camus robore nRVes, 3as
357쪽
Materi si Ipsi Immenamque, modumque earinu Praecipiant. nos aera, manus, navalia demus .l Phaeterea, qui dicta serant, re foedera firment, Centum oratores prima de gente Latinos st in noram Ire placer, pacisque manu praetendere a ramos , . Munera portantes eborisque, aurique talenta , Et sellam regni, trabeamque, insignia nostri.
obliqua invidia, stimulisque agitabat amaris Largus opum, re lingua melior, sed frigida bello Dextera, cousiliis habitus non sutilis auctor, seditione potens genus huic materna superbum Nobilitas gibat, incertum de patre ferebat in . 3 οSurgit, & his onerat dictis, atque Zggerat Iras. Rem e nulli obscutam, nostrae nec vocis egentem, Consulis, o bone rex . cuncti se scire fatetur, id fortuna serat populi, sed dicere mulsant . Det 1ibertatem fandi, a flatuique remittat, 3 ν ius ob auspicinus infaustum , moresque finiumst Dicam equiaem , licet arma mihi, mortemqs minetur λ 'Lumina tot ceeississe ducum, totamque videmus consedisse urbem luctu, dum Troia tensat Castra fugae fidens, de coelum territat armis. 33σilaum etiam donis istis, quae plurima e mitri Dardanidis, dueique iubes unim optime regum Adlicias, nee te ullius violentia vincat. Quin gnatam egregio genero, dignisque hymenaeis Des pater, dc pacemfhane a terno Dedere jungas. 313 Fars at era orationis. quin tota σου Turnum , quatit, ut v le/dat Aenaeae nuptiis, vel pugnet sum itis αε-
duod si tantus habet mentes Ec pectore retior, . Ipsum obtestemur, veniamque oremus ab ipsos cedat ius proprium regi, patriaque remittat. st strinHatio Quid' iniseros toties in aperta pericula cives nutri . . Proiicis 3 o Latio caput horum, Ec causa malorum . Nulla salus bello: pacem te poscimus omnes, Turne, timui paeis solum inviolabile pignus., AEUO- irem Ptima, hego, invisum quem tu tibi fingis. Ec inoa ηer arid. Nu moror, en i supplex venio , miserere tuorum, i 1 οπι ι pone animos, ic pulsus abi. sat sitnera suu 363vissimus, ingentes Zc deselavimus agros.
λ οφ ο atio . Aut . 4 si fama , si tantum pociora robur
358쪽
Concipis , M si adeo dotalis regia cordi est rrinde . a atque adverssim fidens fer pectus in hostem. a r iis . sciIicet , ut . Turno contingat regia coniux, Nos e animae viles, inhumata, infletaque mina, e Abrotas μὴ Sternamur campis r etiam tu, si qua tibi Tis, aen. Si patrii quid Martis habes , illum adspicu contra, Que vocat. 37. Turni orationis pars prima, qaa i. v autem irrisub tar, ejus in Druendo futuitat- Mevans , in Mea δε quaυiam reprehendens.
ARG. Talibus ethsit dictis violentia Turni,
Dat gemitum, rumpitque has imo pinote voeme Larga a quidem se,per, Drance , tibi copia tandi. Tunc cum bella manus postunt, patribus ue vocatis Primus adest sed non replenda est curia verbis. 373 Quae tueo tibi magna volant , dum distinet hostem Agger murorum, nec inundant isnguine fossa.t Proinde e tona eloquio , solitum tibi ι meque timoris Argue, tu Drancei tot quando stragis acervos Teucrorum tua dextra dedit. passimque tropi is Insignis eampos, possit quid vivida virtus , Experiare licet. nee longe scilicet hostes in rendi nobis. circumdant undique muros. Imus in adversos r quid cessas an tibi Mavore Ventola in Iingua, pedibusque fugacibus istia semper erit λ
vara attera , qua virtatem suam attollis , Troianoreontemnit, Drauca insultat . ARG. Pulsus femi aut quisquam merito foedissime pulsum Λrguer, Iliaco tumidum qui crescere Tibrim sanguine, &t Evandri totam eum stirpe videbit Procubuisse domum, atque exutos Arcadas armis DHaud ita me experti Bitias, εc Pandarin ingens, Et quos mille die victor sisti tartara misi Inclusus muris, hostilique aggere septus. Nulla alus belui scapiti eane talia demens Dardanio , rebusque tuis 3 proinde omnia magno 33 Ne cessa turbare metu, atque extollere vires Geuias h bis victat, contra premere arara Latini. Nunc a 8c Myrmidonum proceres Phrygia arma treiniscat, Nunc εc Tydides, dc Larigeus Λchilles :Λmnis fic Adriacas retro fugit Aufidus undas. 4 Vel eam se pavidum contra mea iurgia fingit, Attificis scelus, Zc sermidine erimen acerbat. Numquam animam talem dextra hac absiste moveri mittes: habitet tecum, de tit pectorc in isto . Expa ratio obiectorum og Niluit arguis
359쪽
A R G. Fara eretia, qua Latino satisfacit is caede vagante eniam per hostiσm c stra pari te sare , ac proinde anthuampera dum a vii σνia. a confaItatio Nupea Egrua, magne pater, eonsulta revertor per concu=εμ si nullam nostris ultra spem ponis in armis, w α- . Si tam deserti sumus, &, semel agmine verso. Funditus occidimus, uec babet fortuna reetessiunt oremus pacem, dc dextras tendamus inermes . Quamquam o, si solitae quidquam viuutis adesset ,h vo rumon. Ille , mihi ante alios, fortunatuque laborum , 4ioris D quitur. Egregiusque animi, qui, ne quid tale videret, Procubuit morieris, & humum semel ore momordit. e Ab auxiliis . sin & e opes nobis, dc adhuc uitaeta iuventus, Auxilioque urbes Italae, Dpulique supersunt; d A earumism .in εc a Troianis cum multo gloria venit solbaι hosium. Sanguine; sunt illis sua iunera, parque per omnes Tempestas: cur indecores in limine primo
Deficimus cur ante tubam tremor occupat artus Multa dies. variusque labor mutabilis aevi . 42 Rettulit in melius. multos alterna revisens
Fars Eri Non erit auxilio nobis AEtolus, & Αipit At f Messapus erit, felixque Tolumnius, Zc quos Tot populi misere duces nec parva sequetur 4 sGloria delectos Latio , dc Laurentibus agris . Est de Volscorum egregia de gente camilla. Αgmen agens equitum , dc florentes aere catervas. Quode s me solum Teucri in certamina polcnnt, Idque placet, tantumque bonis communibus obsto ν sci Non adeo has exosa manus victoria fugit, ut tanta quidquam pro spe tentare recusem. Ibo h animis contra: vel magnum praestet Achillem , Factaque vulcani manibus paria induat arma Ille licet. vobis animam hanc , soceroque Latino 4 sTurnus ego , haud ulli veterum virtute secundus, Devoveo: a solum aEneas vocat, Ec, vocet, oro . Nec Drances potius, sive est haec ira deorum, Morte luat i sive est virtua dc gloria, tollat. Dam sino in concilio , AEneas inserasa acis rao . M turbatis , OV ciamor omnium , εις clamor qualis fueν iecomparatione expiscatur . Turnus , ut angusirin temporis locum det, aciem disponit.
illi hac inter se dubita de rebus agebant M.
360쪽
Certantes t castra a . eas, aciemque movebat Nuncius ingenti per regia tecta tumulm,acce ruit, magnitque urbem terroribus implet sInstructos acie Tiberino a flumine Teucros, Tyrrhenamque manum totis descendere campis. Extemplo turbati animi, concussaque vulgi Pectora, & arrectae stimulis haud mollibus irae. Arma manu trepidi poscunt: fremit arma iuventus :Flent moesti, mussantque patres: hic undique clamor Dissensu vario magnus se tollit in auras . so Haud , secus atque alto in luco cum sera saterva Consedere avium . piscosove amne Padusae Dant sonitum rauci per stagna loquacia cycni. Imo, ait, o cives, arrepto tempore , Turnus Cogite concilium, & pacem laudate sedentes tIIli armis in tegna tuunt. Nec plura locutus, Corripuit sese, & tectis citus extulit altis. Tu, Volusi, arulari volscorum edice e 'iplu: Duc , ait, & Rutulos: equiter Messapus in armis, Et cum fratre Coras latis diffindite eampis: Pars aditus urbis firment, turresque capessint, CAEtera, qua tuta, mecum manus inserat arma. civiam ad defensonis arbiι , Latinitudo , apparatus ad bellum , clangoν bustanae , matrona m ae preces. Ilicet in muros tota discurritur urbe . Concilium ipse pater, & magna incepta Latinus Deserit, is ac tristi turbatus tempore 'steri: Multaque se incusat, qui non acceperit ultro Dardanium AEneam , gelierumque adsciverit urbi. Praesedilit e alii portas, aut saxa . sudesque Subvectasit: bello dat fgnum rauca cruentum
Buccina: tunc muros varia cinxere coronaMAtronae , puerique : vocat labor ultimus omnes.
Nec non ad templum, summasque ad Palladis arces Subvehitur magna matrum regina caterva, Dona serens . iuxtaque comes Lavinia Virgo, Causa mali tanti, atque oculos delecta decoros. Succedunt matres, εc templum thure vaporant, Et moestas alto fundunt de limine voces.
Armipotem f belli praset Tritonia Virgo, . Frange manu telum PhryF praedonis, de ipso Pronum sterne Ela, portuque egiinde sub altis. a BQ ditia
Armatur Turnus, comparatur evn quo exsItaura.
Cingitur ipse furens certatim in praelia Tamus rJamque adeo Rutulum thoraca indutus, alienis Horiebat squamis, suetasque incluserat Rum.