Historiæ ecclesiasticæ compendium a Christo nato usque ad annum 1700. Auctore Joh. Alph. Turrettino ..

351쪽

rumpitur.

3I6 HisTORIAE ECCLESIASTICAECujus art. F. decreta omnia Contra

haereses promulgata, & criminalia Albani edicta, eo usque sispend hantur , donec ab Orὸinibus aliter statutum esset. Sed fracta fide a Iohanne Austriaco , Belgii Gubern tore , Foederati arma resumunt, &castella Hispanorum passim dejiciunt. Sic pugnatum Vario marte, Foed ratis auxilia praebentibus , non Germaniae modo Principibus bene multis , sed & ELIZABETHA Angliae Regina, ipsoque etiam non semel Galliae Rege ; sed non una ipsorum reis bus objecta remora, Cum ob male habitos in Gallia Protestantes , tum ex intestinis distordiis, quae, ut in aliis, sic etiam in caussa Religionis, exercebantur. Hinc redeunt ad Hic pani obsequium , & Veterum Sacroiarum Qrmam, Walonicae Provinciae,

Arresia , Hannonia, Flandriaeque Civitates , Insula , Duacum, Orchiae. Sed ex adverse Provinciae quinque ,

Geldria, Hollandia , Zelandia, H

352쪽

COMPENDIUM. Saeculum XVI. 3I sia, N Utroiectina , solemni foedere, Unio UD Trajecti ad Rhenum, inter se copuia x Mecti alantur, Januario mente anni IJ79.

Cui foederi Gronis eani re Trangis Iam haud multb post accessere. Et hactenus quidem, dum pro patria& libertate pugnaretur, Regio n mini interim parcitum fuerat: V tum hostiliter magis magIsque contra Belgas agente Philippo , ei tandem Fcederati ab Ordinibus imperium abrogatum est. Et, quemadmodum antea Mam viothia, Imperatoris Rudolphi fratri, hunt, a tunc etiam Francisco Valesio, fratri Regis Galliarum , delata Rectoris i signia sunt ; sic tamen , ut omnia ex ordinum nutu, & Arausionenses, Vucarii Generalis, consiliis administr rentur. At, cum valesius ad pleniorem sibique propriam potestatem adspiraret, ea quae sibi delata fuerat excidit, praecepsque in Galliam reversus haud multo post mortuus est. Sic ergo nata, faustissimis auspiciis, ReipublI-

praepotens illa Respublica, quae Fa

353쪽

318 HisTORIAE ECCLEsIASTICAEderatorum Be ii ordinum dicitur; Quae, ut vindicata atque adserta magno aninio Libertate, ita & purioris professione Fidei stoleratis interim distidentibus Sectis in etiamnum celebratur. sed Vix e cunis exierat, cum tristissimum ac lethalem prope Gulielmus Casium experta est; Gutielmo Nassa- rauco vios Arausionensi Principe, ejus sun sus an. datore ac defensere, Dclphis Bata- ''' vis, scelerata Balthazaris Gerardi manu, glande trajecto, Io. Junii Is 8 . Una morientis ad Deum vox fuit, Miserere Populi. Eo mortuo, Mauricius in Mauririum filium, septendecim rausionem annorum 1uVenem , postmodum utati . ro fortissimum ducem , Hollandies & Zelandiat praesectura delata est icujus auspiciis Continuatum , mira virtute atque prudentia, quanquam per Varios casus & rerum discrimi IndueIB na, bellum : Neque ante ab armis Cis. η Cessatum , quam , pactis induciis, Ligasan. anno Saeculi sequentis Ιχ. pro libera

'' ac sui juris Republica ab IHispanis

Ipsis haberentur. Sum

354쪽

COMPENDIUM. Saeculum XVI. 3

Summa Capita

SECTIONIS VIII.

De Concilio Tridentino. Optatum, ab initio Reformationis, Conia ellium Generale. Pontifices a Comcilio alieni, di quare. Conditiones in concilio requistae is Protestant bus. Clementis VII. artes ad vitarandum Concilium. In dictum a Paulo III. Mantuae, Vicentia , ta dem Tridenti. Incipit 13. D cemb. II S. Sespones XXV. tribus intervallis. Desinit 3. Decemb. X F 6 3. De quibus actum. Concilium Tridentinum Papae manciparum. Exitus Concilii Tridentini Ecclesiae damnosissimus. Confirmatur a Pontifice. Professio Fidei d Pio IV. edita Concilium Tridentinum ab Ecclesia Gallicana nunquam admissum.

355쪽

Oetatumsab initio

31 o HisTostia: pCCLEIIASTICAE Scriptores historiae Concilii Tridenistini. Paulus Sarpius. Card. Pallais vicinus. Aera is puteano edita. Literae Vargas, ct altorum.

SIc descriptis , uno tenore , filoa

que haud interrupto , emenda torum Sacrorum, per Varias Europae partes, primordiis, praetermittem dum non est Concilium Tridentinum, cujus non ignobiles hoc in negotio partes suerunt. Exoptata, jam im

de ab initiis harum de Religione

Controversitarum, Concilii Generalis convocatio fuerat: quam quidem Optimam componendorum dissidio rum rationem esse , Caesar ipse &Imperii ordines non semel statuerant. Sed Pontifices ab hoc proposito quammaxime abhorrebant, meis mores gestorum in novissimis Conci

liis , Constantiens, Basileense, & Pia

sano utroque, tantumque de ampliarudine

356쪽

eouprunihM. Saeculum XVI. 32. Itudine potestate sua detrahi exist

mantes, quantum ex disciplinae c me datione au soritatis di ornam nti Ec- clesiae accederet, ut hic Thuani, Po

tificii quidem , sed sapientissimi &

veracissimi Historici, verba usurpe mus. Protestantes , habendo Concilio , sed libero atque legitimo, Conditi haudquaquam reluctabantus λ quod condisio videlicet, non in Italla, sed in Geta se istiae mania haberetur ; 5c in quo res, tantibus non est 1cholae plactis, Legibusque Pontificiis, sed ex solo Dei Verbo, judicarentur; cuius proinde definitionibus , si modo rectae essent, subscri herent; sin minus, iis haudquaquam a3stringerentur. Verum has leges, uta ut aequas & rationi ac pietati consenataneas, Papa respuebat; neque aliud offerebat Concilium , quam quod si hi plane subditum mancipatumquecsset. Ergo , urgente , Imperatore , se excusare Gemens VII. tergiVeris cl/- εἰ fari, moras nectere : Quae inter aI,liati 'mortuus est ; onusque convocandi di.ni Coa.

357쪽

tidictum

entiae astandem

Desinit

De quibus

actum.

3ix Misrmis Icetis Asriea Concilii Pou ο III. successori resia quit. Ab hoc indictum, primo Mana

tum, deinde Vicentiae, tandemque, his repudiatis locis , Tridenti: Facitumque , post multas dilationes, inaitium I 3. Decembris Is s. Hab tae in universum Sessiones xxv. tribus variis intervalis, a se mutuo non parum disjunctis ἔ Primum , annis Is 46. & 7. sub Pau ο III. Roma.no Pontifice; Alterum, annis I FII.& 11. sub Iulio III. Tertium annis1s61. & 63, sub Pio IV. finisque 3. Decemb. impossitus. Actum de multis, cum Doctrinae, tum D sciplinas capitibus Doctrinae quidem , putide Scriptura ct T aditionibus , de Peecato originis, de Iustificatione, do Sacramentis, Bastigmo, Eucharistia , Confirmatione , Paenitentia , Extrema Unctione, ordine , Matrimonio, dei Purgatorio , Iuvocatione Sanqorum ιReliquiis, Imaginibus; Disciplinae voro, velut de sacris Contionibus, di

Praelectionibus Theologicis, de Epis

358쪽

elesiasticis. eorumque p.ralitare, &c. Sed ita actum de iis omnibus , ut eratores potius confirmati quam emen dati fuerint, hec nisi levissima ac dea bilissima gravissimis Disciplinae malis allata rotaedia. Neque mirum; Cum nulla Concilio IIbertas esset, omniaque ad Pontificis Sc Romanae Cruriae nutum procederenti Unde, Θ rit m sanctum in sarcina Roma adis vehi , non illepide dictum est. Cerate , nihil actum , nisi proponentibus Legatis, omniaque in privatis Comgregationibus , sibi plane mancipatis, determinantibus, antequam publicae gessiones haberentur. His a dedebat , quod Italis hominibus, papae gnamnibus atque mancipiis,

maximam partem Constaret Conculium , quorum & numeruin pro lirabitu augebat Papa r dum e Coria trario, res momentosissimae, inexspeciatatis praecIpuarum Gentium Τheoloia

Papae. mancipa

359쪽

Professio fidei a

3Σ ΗIsTORIA ECCLESIASTICAE paulo audacior , adversus recepta placita, aut Curiae Romanae Voluntatem , sententiam diceret , ConViatus onerabatur, ΔΓ ad silencum adigebatur. His ali1sque hu usinodi artibus , omnis a Concilio libertas , omne veri studium abfuit: Quama obrem, quod ad emendandam Ε clesiam , ejusque consolidanda vulianera , initio quaesitum fuerat, conintra erroribus, superstitionibus, a que tyrannidi, sigillum veluti ima posuit, plagasque Ecclesiae immediacabiles fecit: Et vice Versa, quod invito animo, nec sine maxima selia licitudine , concesserat Curia Roamana , nς immodicae suae potentiae obices ponerentur, id ipsum ad eam confirmandam atque augendam pluarimum contulit. Finito Concilio ejus decreta data Bulla confirmavit Papa , Fideique professionem , jurata mentem Concilii, nec non & Inadicem Librorum prohibitorum, ediadit. Verumtamen, ne apud Omnes quia

360쪽

COMPENDIUM. Saeculum XVI. quidem Pontificios pari reverentia hab tum est Concilium; ejusque de-- .ipreta , saltem quod ad res Discipli- derit. abnae adtinet, ab Ecclesia Gallicana nunquam admissa sunt. Historiam nunquam Τridentini Concilii, ea sapientia, ea libertate, eo sale atque acumine, historiae scripsit Paulus Sarpius Vensitus , sub Tiideriit nomine Petri Soaυis Poiani , ut di- ni. gno sitis praedicari nequcat. N que vero quidquam de ejus pretio delibavit consutator ejus, Cardin iis Pallavicinus; siquidem praecipua CRI ' . quaeque confitetur, nec mii levissima quaedam errata arguit. Habemtur & Actorum ad Concilium per- Αωa να- tinentium Collectiones admodum no ' φα tabiles; ea praesertim quam Puteanus edidit, an. 16S . Nec non & literae

Francisci Vargas, & Petri de Maia fiteoe venda , Τheologorum Caroli V. in 'illo Concilio , ut & Card. Sanctae Crucis, dc Card. Vsonti, omnes ctenebris nuper erutae; quibus qua φunque, de Tridentinorum Patrum