D. Johannis Hartmanni ... Opera omnia medicochymica. In quibus Praxis ejus chymiatrica, Notae in Basilicam Crollii & Beguinii tyrocinium, Disputationes chymico medicae, Tractatus de opio, Miscellanea medico chymica & Introductio in vitalem philosophi

발행: 1684년

분량: 126페이지

출처: archive.org

분류: 미분류

2쪽

MEDICINA

Cupidissimis Studi

Suis umbo uinum olimsuturis Discipulissiua, mise amicis optat siniis iNNUS jam agitur quintus, cum me antea annos septendecim totos Mathematica professione d

funetum, C H Υ MIA I RI AE, hoc est, Hippocrasticae & Hermeticae Medicinae, in Academia tua in herpretem publicum esse voluit, Illustrii limus Prin sceps, ac DN. DN MAURITIUS HAS SIPE L A N I) G R A VIUS, Nutricius & 1 coenas no- iter clernentissimus. In quo munere, qua fide &im

tegritate milii versandum, qua denique alacritate pergendum esset, statim

ab initio PHILOSOPHUS meus, sive NATUR AE CONSuLI u SM EDICUS ac pauid post DIS P UT ATIO N E S aliquot CHIMICO

M E DIC AE, pleraeque siti, meo Praesidio habitae, luculentum, ut opimor, vadimonium pronussae sponsionis Chymiatricae praestiterunt. Nec verbpraestiterunt hactenus, sed& deinceps, quia distractis exemplis prioribus denuo prodeu nt, & quidem hae duplo auctiores, fidem facient, quam uti. les δc necessa ias faciamus has ipsas excrcitationes Scholasticas , quae de praeceptis artis, tanquam de aliquota saltem parte e facultate habituque Medicinae, problematice, sed modeste instituuntur donec suo tempore Exemplo dc opere ipso Praxin Chymiatricam accurata bene medenui methodo comprehensam, publice demonstremuς. Iste autem labor vesterfuit, stipui,suavis pni, qui descriptis nominibus stub tutela mea in hac palaestra Chrmico Medica desiudare voluistis. idem porro vester erit, qui deinceps umili Stadiodromo uti, inque MAURITIANA ACADEMIA

tam nobile curriculum decurrere desideratis. Ad vos itaque, ubicunquectiam estis, qui superestis, ut spero, omnes, hic labor, a vobis actus&sulta actus, merito redit, caeteris, ni fallor, instar alicujus hermathenae suturus, ne tam nobile ac celebratum iter praetereundo declinare, indeque praeclarissimo - δὰ- ψ.-, Medico-Chymicarum Xusto haud exerceri laudabile seu gloriosim putent. Ego, quod semel in me recepi an hac statione mea, licet propemodum fideliter propugnabo pro his Musis, nunquam me abdicaturus laisce artibus, Propter quas improborum scurriles obtre 'ehationes incurri: tantum abest ut eorum odium virtute relicta aliquanta placare vestiam. Nimirum in hoc exulcerato seculo aliter hominesint: atque is pastus est eorum, qui ad nominis sui com-

3쪽

mendationem, pervcria libidine sugillandi alios, α, - -ν- gratiantur: vi

delicet se doctos credi posse arbitrantur, si alios indoctos probare queant quasi vero doctos eruditione stuperare longe inferior gloria sit, quam dein

scitia triumphare. Quantumcunque igitur quidam Arcanorum Chy. micorum magnus eclogarius, illud a vi Li Eus , virulentiam nuper admodum in me evomuit, eam quidem tanti non aestimo, quanti forsan ille a me cupit. . Nec enim m. - λαχα convicia unquam didici. Hoc, bona milii attestante conscientia,&multorum , qui ex me audiv

runt,sus Fragiis astipulantibus, alicuerare postium, me ab eodem conscriptas de Alchymia praxeptiones nunquam non dilaudasse, ac expetentibus di stipulis meis egregie commendat te. de caeteris verb, quae de Mercurio &Lapide Philo phorum stulto judicio evulgavit, cum amicis passim id re quirentibus , tum vivo sermone, tum reciprocoepistolarum osticio privatim contulisse : tapisti me vero supinam in elaboratione Chymica propria, quam solam facio, letestatum fuisse: Nec enim ulla pars tugurii avi libani frigidior , ex quo nunquam fumus egreditur. Atqui qua itum experientia in universa Lisconia procedit tantum ratio de ejus certitudines operandi modo merito latuere debet. Itaque ut Alchymia egi timam comprehensionem ab ipso factant semper tam publice, quam privatim verbis honorificis depraedicavi, ita reliqua sophisimata pro libertate ca, quam amicae conversationes & formae epistolares saltem i. - neuti quam inter amicos Postulant, coargui. Sed quodnam operae pretium erat, propterea tam frivole, dc quidem publico scripto exagitari 3 quodnam grande piaculum erat tantopcre traduci 3 Deum testor, nihil lienum magis aratione vidi. Archytae videlicet illud crepitaculum hoc potius in animo suo, ad calumniandum nato, habuisse videtur, ut nempe

data opera occasionem captaret, qua in nomen meum invaderet , mei Mmelicis dentibus suis tanquam o prehenderet, ac quantum in se es

sinconculcaret. Nequam homo es, Epidice, dicebat Comicus, cui libido est male loqui. At maledictis si quis certa audiat male: Quam qui sigi

tur non praestat,ne exigat modestiam. Quamobrem ut istum succum liginis,suo tempore,veritatis spongia absteimam,ipsa honestas nec modum nec silentium imperatura est. Nunc quod restat, quicunque estis, Tyrones Medici,qui vultis auxilium medicum adversius Sycophantae monum doceri adeste&mecum ita statuite: Medici ad hominis morsit moletum humanum praescribunt: Ex eo igitur Emplastrum quadrantale calumni, toti meo apponite, ne, nisi ἀλα- in posterum inde redditus fuerit, non habeat, quod perpetuo admordeat. Vos verb, Discipuli ac amici suavissi mi, bene feliciterque Valete &me, quod facitis, ate. Dabam ex

Musco, Cal Septembris, Anno MDCXIII.

4쪽

InAcademia MA URGENSI CHIMI ATRIAE designati Proseis. PHILOSOPHUS,

IV Catinae Aprii, Anno I DCIT. . ortiarunti Recem res vero uni universam Gymitari

men illius Cloquentie opinione in-diicientia,pria densa,&experientia, perennibus nempe ad

ductum ab hac ilicendi provincia merito veritatem explorandam instrumentis, constitutam am- alienum esse onet, ustri mi ac Ge- plificatamq; longi lateq; majora ac illi tacita incremet neo simini is es, Lector M. ii ta capere animadverterent, eam verecude admodum remi me ciuerandi Parres Ac demi- rare non erubuerunt, licet perfectiorne sua sibi sussiceret, ci .im Im ac caeteris propter finem, quem habet valde exquisitum sentis tim senti coronas rein si cit, nescio ta- uecorum,praestaret, aut gravatim ta n iuristior ervii men quo pacto fiat, ut eujusvis Eloquentissimi Oratoris curcim quantum ipsa digi terrilo: nutilita sievim,icujusvis disti silinii Gaetoris vocem ad unius ho- po Isideret, id totum imi Medici miserra. Ouae sine atii es pactum linguae meae concedi postulem: Postulem 'prudentibus cupidissi a mentis exploratoribus irinali- vero 3 imo si si posset, omnes omnium Ocatorum vi- uer Prosecta v mirifice delibutam Chymiam exor res, oravissimorum opti inoruinq; verborum flumine re- ciuit: nctumq, cli, ut commissis utriusq; partis non ad-

as. id exprimendum ea,quae dictimis sum, hisce Du- vescantibus copiis in si avissimos amplexus itum sit, ipsae- cibus meis tribui unice allaborem. De voluntate erum que inter se fideli admodum, lubem vinculo co

dis Acmucius Mausti iii, seculi hujus Phoenicis, Nutri-diuerint, nullo dissidio utiqua indillibentes, quantumvis il-cii de laecenatis nostri ci menti si .ni, mihi non ira pDdcla quandoq; m contemicitionum suarum calli a conce- ita numerum ordinem : Proses tum Medicorum com dat, protimis tamen ad uadividuuin pristimamque comptam , illud curriculum aperium esse visum est,in quo u- plexum exoptatissimae secretatis regrediatur. Dorio duillitii; mea antea quidem exerceri, nuc vero ex- Quid est igitur, quid et inquar aut id currere, insue universe Medicinae tituberrimum incre-dnus objectum inipeditnenti, qtiani re nil Lanc desidera dicio aequanimiter morem gesturus ubi Priusquam pe- nomini mi e collo tam non conspiciamus. uideli

nam non conspiciamii,3quid est nec grocul ab incunabulis huius Academiae pro nato admodum suit, ciuod: et dignitatem vel utilitatemhuim

instituto verba mihi iacienda sunt, non po u-pefer misim instimul in 'ut pennii tot crepo

initituto verba mihi iacienda sunt, non pollum Πλ - dc erat illim inuit uuia lare, enium meum intimis praecordiorum latebris quasillussita Nam ut Medi eum iuvandae tam acco.nmodata doexilicetvem vi hementer ses e,magni ina siqnid&admi-lsemiliaris sit Chymia . contumeliosum suetit existi-

seum sti eam inmmilosophoruben medendi flumi dignam Lisse,quae honoratum in Acadet misimum; quae

' in diu antea iure

publica cathedra quae pulpita Mediea bin diu antea jure . suo obtinuise oservasset. ad post Oe propagatio.

sodie ubivis gentium in aulis luincipitan, inque urbiuus

rabile, non modo vestris, qui haec aiustis,autibus insinu- mare, ni plane ervilem Sc abie a esse, quae nihild are, sed omnibus omnium in toto terrarum orbe bene minii, nilius endoris pros' mederi cupientisi animis instillare. Ad quod sine dex reideat, arduum existimauonis alicuius obeundum tantum abest ut Eloquenti it mi cujusvrio Et litus tu,qui ad totaliam vel ad Alectissima qxuiu ratoris linguam mihi sussicere exis funem, ut multom leuiaq; operarum stil,scilia Chynuam deturbas,proptereastis univertas ipsius Eloquentiae copias subsidianas impiolauia mutus liberali sed sordula servilisquerandas, bitter, vix aene vix quidem scopum orationisdatim simili turpitudinis nota reliquas aritas 5c scientias si hujus assecistimis , nisi paululum investibulo stibiis matberaveris cum omnes sibi mutuo se vi at, uateri se aria voce plus .iamstentorea exclamelia: C HYM I A TRi vitilia conspirent i itaq; - α mi iusterium contraxi

otas artes redderet,quaenam ex illis antiqua digii late friti' quaenam ad fastidium celebritatis alicujus ascendere posta

i puli olimChymis statim posteaquam ita lucem ero uo tinuissetaeoctvasset cad polleritate propagailui ldum es in Regum Principum possi onibus it b

Enim vero, Auni rostra, luantumvis illi sese a calum-liis sincere exculta. Colchidn Reges avito patrimonioniis improbisq: velanorum hominum judiciis vindicaret ymiam sibi vendicinant Graeciae inviud , ne vixpotuerit uem an omnium si tirum dei r amissicam avaritia, vel incredibili disciplinariura addiscen- potuerit lauem aneommum I m ldicam avaritia, vel iii credibili discintinarum addiscen- mmmmerito deploravum,ut inreri imi uerat, /tἀπ-ldarum cupiditate uillammati, taedasi ne, aureum illud locupletamni, detrellus , cum ipsius conse attice Medea, hostili artibus iudicem tamen CHYMiAM in sacratissimae Me-

manu, sed inseliciori sit cessu quam conatu surripuerianu

Cotusquis uenon videt,non intestigit,cut , quotquot4st auctitate asi arduassia contend desitu fise,

praeclaris Medicinam faciunt, liaud obscure glorieritur, 'erent, vel quia sipientiam Collis bail prosellione felicitatem suam non contemnendas Orienti gentibus primum emanascintc r

accesi nes x CAYMi ATRl Apricret Qui stati stupidus, parem fortunae committentes alcain non vel etia iii tam vecors fuerit, qui illinc gare ausit Z Ato JEt illis ignorat Graeciae Magistros, Pittagoram, P

jusdem clientia non participo: Icum o atra M.

iisq; eniolumenti gratia, sedicitiam sine Chymia perio clam ab lulamque esse id est , quod pernegoti peria gabocium vixero. Anti iussimi Medi: Graeci, gyptii, Arabes, &Lam. ni neces tate quadam ducti multas Chyntiae particulas a se agnitas ct approbatas colueruntiariisq; comio e Tom. Meredibili animorum fervore, lier inama ta terras , Vcrius exiliis quam peristinationibus ad illa loca penetria epra- mirum ut varios variarum disciplinarum, Omaptimis v eo mystici huius nostrae sapientiae autores audirent. Ab omni itaq; antiquitate viguit chymiaeEminentissimi igitur hono is est, sinientum ingenio suis se inventa, Restum, Principum studio excultam, ins liberalium sci

5쪽

PHILOSOPHus

entiarum numerum studiosissime relatam: quantumvis

posterioribus secutis,tenebris plus uam cimeriis obscurata,procul dubi Deum ipsum ob immundi mundi m versura ingratitudinem acerrimum vindicem passa st , ut non male istim se mihi videantur,qui Ch1miam nullam etiam ob causam olim aliquandiu latita se, aut divinitus medicatis hominum animis in suillo vel admodum ex suo desiderio tasse sentiunt: destinato tempore vicis. smin conspectum di gratiam allapsuam aliis gentibus. minus a pietate recte'; facie a notitia declivibus. Enin vero posteaquam priscis patrum nostrorum sectilis, bar-liatam & agrest Germaniam,benignissima divinae mulericordiae aula asilas divinitus cons trana cum simino Romani imperii apiceatiam omnium artium liberalium illustria documenta per eandem hinc inde proseminaricceperunt: ion potuit ita si di haec nostra diuti us abs eo diues propter igniculos tum veritatis tum immense iucunditati, summaeq; utilitatis,e favillis antiquitatis in medimn fatalis productionis diem prosilientes, rursum in admirationem venit.exculta est insgneri; progrisus se-ckNeq; enim se potuit tantum intra lepiadi latibula in nachorum , perquam studiose hanc philosophiam consei fantium coli nere, sed perrupit monasteriorum moenia, longe lateque in Med entium circo sudem fixit, nuta

quam der li Axadimoni uin, quod pro sua sultima in

genus humanu tum necessiate tum utilitate apud univer-

iam nene Asclepiadem gentem magna cum sidelitatis

constantia obivit.

Et dubitamus adhuc meritos honores, quid' summos dignitatis apices inquamaria uere isti ars me cuius praesidio Medicina vel nullam, vel exilem plane possidet maiestatem3IEt dubitamus hane ipsam cceno iniqui

adhuc dum aliquantulum madentem altius evillare , inq; aut is presos, colloeatam molli brachio inter purpuratas Academianim Facultates ecillocare λ sed quid latio eur inanibu hisce querelis vanaque solicitudine memctiptam torqueo Θ eur animos vestro , At Diionss, querimoniarum deliberabundo eiulam diutius laces 3ltiventum est huic morbo remedium, parata est medela: Ac P a uepra es aliquaumor juriis ost, si i

punepre universum terrarum orbem νecenti exemplo,

chimia intro Bia eIE: sapienti simos consit a tum,n limpii , is Hermericae ct Hippocrasica IH Asph,ubis i , CH 1Aiaci A sa poserum,qti inrtim fias. oeeatur . oceatur,a teturque publice. Quid ego nunc commemorem3quil versili explicem , quam gloriosa, quam memorabilis linc res futurast tibi apud exteras nationes disseminabitur.& olim apud posteros depredicabitur,LANDER AHuM H si MAu-Ri : iura, Principem omnium laudum di praeconio, si cu riculo illustristimum, cuius virtutis & eruditionis fama ad omnes undi angulos pervasit, tantopere verae M

Dici Nar incrementa dilexis ut ad eius desideratissimam persectonem in florentillima & se unice adamata AcADνM1A M uncrusi CRYMihisti docendae &addis eudae loeum secerit. Enimvero non ipsi satis suit ante paucos annos pio admodum magnoque cum religiosae mali servore di reto inde G studio procurasse, incoreui os dicini verbi lisces esus estis populo e Theolo-pici, pulpitis studiosae juventuti pure & sincere propina-

d tam benedam probe piciatis N orthodoxae reli o-nis iacto sundamento, non acquiescendum existimavit, quin superiori anno hane UNi psiTAT1M ad legitimuGermanae formae exemplum reformant, reformatam

rest tuerit, restitutam amplissime locupletarit.ut nihil sa ctenus desideratum Q. quod Philosophorum, Med corum,Jurisconsultorum, Theologorum ere industria i hore Academis parias laudes concerneri t,secus quam nonnullj livore impietatis es cuius praepe lis.non medior optabant,sperabant. Quamobrem dum rectae

latuin fines votiti debere probὰ videt, sapientem: in Tligit, que admodum caeteras disciplinas ta re Medicas

scholas ad praeleci ionum di exercitationis cetias sorin las instituendas esse graviter monuicnon tam licere circa

spinosas de praeceptis altercationes,quam in Medici opotum itatione dici lectione esse occupatis. Hoc itaq; gonuiuae huius professionis Medicae curriculum: hune X stum aperiri ac florere voluit, ut praeter Praelectionem Disputationum ordinarias operas Medie. Studios, non tantum philo pharum de herbis,plantis,omnium senorum simplicibus aliquoties imitante florentissimo naturae senioin Medicis in prata ortos,sylvas ducatur ves muti toties in secandis corporibus exerceantur, sed etiam in Pliilosophia Hermetica Arcanorum nempe in motis L

nrantium ad se, medena scrutatrix uerect e quantum quivis ingenio caperepotest,erudiantur: tar demque aegrotis tra estandis,consilii, medicamenti, rati nis totius participes fiant.

O rem magnitudine incredibilem,vitio temporia si illitatam, superiori memoria illauditam, lientisimam, a

tim tollent in astra nomen tuum tibi vis gentium Philoc& Med studiosa ultorum scinionibus d. praeconiisl ge latch; praedicaberis:nulli unquam posteritas hoe pro

ei arum tuum fictum eonticescit, nulla abolebit vetustas. Audi igitur literatorum per omnes totius orbis angi

los pro literatissime; Audit amant, illi Britati ix loni, Italuaudite omnes populi,qui a persecte prospere ;medendi scientia vos vestrosque liberos instructisum

no anferax Drura est. idq; imo praedico,recipio,cos inae insuper in insinita successura temporis secula eonti 5 perpetuumq; opto ι minus solicitus de successu,quem di vina providentia maxime gubernatu iri scio quam de me neque ingenii neq; doctrinae ornamentis,neq; usu ad foe

pectendum negotium, iis idoneo, anxius: ut nullum tam leve onus unquam duxerim, cui non vires meas ei inparei fas is sim. itaq; non erat plane, non erat virium mearu tam abstrusae . neq; multu antea istae prosessionis

onus suscipere,nisi Murenaris er Nin i ii nostri fuisset oscere ut quod Eruditionis lacertis sustinere non poclem .id ipsus benescίtiae & alacritatis robore persenem. Quae sane nisi praesto essent animo plane caderem dicti

tanta scientiarum luce ignorationis meae tenebris Meum ullum esse posse censere. Memetipsum iri': recolligens, uantus quantus sum. unice conseo, imbecillitati meae. diuinam opem uspientiae sapiensamae Teiosae vero temeritati P ine l. I st issimi consilis & auxillum praesdio sutumin. Id quod a Deo tet Opi.M . maxime ilis

redori a tanta vel 3 D'ti principi, beni nitate subiecti

time opto. Hae animi sacestate concepta eum magna

pud me extet initi eonsili confidensa, nil ampliuς a me expectui facile intelligo, nisi in hoe tenered binae scexercitationis studium, laborem ,1ssidii talein ilantia

ain,quae omnia licet non tam maenae potestam, quam bonae voluntatis vueantur esse enitar tam .ut quicquid in muneris mei fornace sedavero. ille iiiidui aratro meo laboravero,in Dei praepotentis laudem. in eade ae mmumque bonorum saltitem, inprimis vero ἰn earum rerum . qua tractiturus sum, incrementum, aestuet, veat.de telieiter deproperet

i sE angeliis quid est a forat duod mastis humano generi, cumprimis vero di i sitano .admirandum suspiciendumque restet . quam praeter salusu humanae a Christo Mediatore nostro in secillo erat i nobis par π,q: meditatione unita iis rebus opem se m QR, normam omnia momen diristi. ii '' uni

6쪽

CONSuLTUS MEDICUS.

- impurita iis , eluenda,in i, usum Medicum necessariu

utilemque transfereti sint Quid est, inquam iucundius, hone illus,pulchrius , quam in hoc immundo mundo contendiosa quadam immotaque animi perseverantia ea consectari,quae ad ititius eonservandam, Esusque reddendam a morbis di calamitatibus immunem vitam nostram non nisi Deum ipsum Lumenque Naturae autores babent. o admirabile studium , o pretiosum deso

sum paucos admodum imitatores, paucissitam cultores,

plures osores, plurimosque hostes hactestus nactum Quam sepe nonnullis, etiam quorum magis intererati siue se dimittere, visum optatumque est hoc genus studiorum nutiquam Lisse natum aut posteaquam natum fuit, issico interemptum, vel nuspiam admisit rusque adeo sunt non pauci, qui inventis frugibus flandibus vesci, ut opinionum &Fastus inveterata itemque dulcissima suavitate,tanquam hausta Circaei poculi inebrias in

ter densul nias obseuritatum nebulas, cum perversa multitudine errare,quam cum sobria paucitate scite lenti malunt Et quotus iae nostrum non vidit, non intellexit, quam contumeliose & iniquὰ supefotibus annis ineuntis susu sieuli, a Parisensum Medicorum Lerna

visu, sane lucem singulari Dcimia in Scholi, Medi

cis per Europam relucentem, concertatum sit, quam

atrociter &stivo sostea temerario impetu promulgatas retia proscripulant omnes necessa si sese ob ingentei in Medicina deiectus ad Chymiatriae opes demittentes. Nimitti hoc extreinae impietatis anilisq; insipientiae si mentum eratae mundi limitibus e imo Drura, postea etiam e gremio totius Universitatis ipsam Naturam proscribere, igni di aqua interdicem conrunione omni civ

tatis privare , si missimi, lacidinaturae fulcris innixos. Quia sita irenuinum san te,de fama erudisium existimationisque periclitati, insanx Parisens una , scholae palmarium fuit, reperit fortasse aculeatos in propudium ab ipsis aetae Chriniuriae defensores,quibus,s quid virilitatis in se suerit,illi occursim eant, aut gravi poenitentia

turbine pereulis ad saniorem mentem redem solent invidi asiligi aliorum inerementis: nec potest ii si emer- sensum felicitates serre livor, at sinui inridereta perniciosa insectatione 3amnare quae non intellexeris,n potest non turpissit notu visorum ullaetosam prosapia olere.

Sordide inquies, ctiam rectissma tot dent: sed bene actu est eum illat epi bi in qua praemia pariur&prenae dignis aequissimas pia iiiiiiiiii lances. sic enim recte sentientium in noeentia sese aniori sus improborum iustissimae tranquillitati vindicare potest : sic iucundis vigent inter se

commercii, studia, mutuis si operis quasi concatenium nexa ad omnem posteritarem felicissime propagantur. Quae omnia cum ira sue habeant, nee tamen probe

exploratum sit, quid uisque hodierno seculo circa Medicinam recte obeundam exercendamque in tanta dis

sensum perverstate eligere, quid iacere, quid sequia

beat , sinite me, A uti it o a s, ex profundi a morerum Medicarum Oeeano hunc contum extrahere: sinite me

in vastissimos pelago navigantibus Helicen accrn suram figere,ad euius ductum verae Medicini studios e

perturbationum infelicitatisque scopulis recte emers, insanitatis portu exoptat ismo rudentes explicare, tandemque in Apollinis saeratio votivas tabula, sui , aere possint: sinite me inquam, coram hoc Consessu Acade.

maeo persectam NAT AE- Nsui Ti MLDici formam proponere, ad eamq; amplectendam omnes quibus vo .

lupe est sese maturo consilio Medicinae emancipari, cohortari: si sorte oratione consequi possim, ut nonnulli pulchritudine de necet state ipsus capti , ubi de imitabili

exemplo plurimos ad bene beateq; medendum extimulent. Quod si vero dicendo non tantum prosccero, quantum animus meus di upit, resque ma nitudo postulat , hune saltem ructum ex hac velitatione unumquemque conccuturum spero,ut ii quis sibi Medi us

piens, noc est, verus Philolophus videatur esse, nusquam iam si, sciliam de se opinioncm extemplo exuat. Is enim solua pl. losophus seu vetusNatura-consultus γε clatbeatrum a me producitur, qu poste tiara ab milus ad motu in πιι, d Dura O arma ιι instrum fuerit, Nar,ram, sene movere, hoe es, benis mederi a d cerit. Cur enim saepe multos Medi s Medi cina sellit 8 quia pauci norunt bene mederi .cum mede diari non opinione sed bene movendo naturam persi ciatur absolvaturque. Naturam autem bene movere solius est Philosophi, solius est Naturae eonsules Medici. Ut enim Patroesus neglecta sortiis Achilli, hasta, tantum ejus arma sibi assumebat: se mules nomen induunt, pauci virtutem verae Philosophia attingunt. Nec paruma, est,quin illud sociatis olim plute, in Graecia homines, quam urbes dei derans, , tectissmὰ usurpati possit de Eutura nostra tutibus hine inde extructis Academiis, quam Philosophis onusta: tantum non Andilatarum

more ubique circa extrema rerum tegumenta contro-

vertitur, interiori nucleo& dulcissima medulla densilia

mi involutis obscuritatibus, nullam visis, nedum , vel etiam ab alioquin prudentioribus, ad incudem revoca tis. De rectius iraque informando vero Philosopho perae pretium erat Li monem instituisse, consilii rationes exposuisse fideliteique monuisse. Propterea consido neminem tam iniquum iudicem futurum, qui me non iusta ratione sacere existumet,quod facio. Res enim est litiae actui&demandatae mihi orofessioni consentanea, hisque temporibus accommodata. non indigua vestris auribus, PATRE Ac inici, huic ornatissimae pulcheritimaequestudiosorum corona non inutilis omnibus qui

adsunt ad cognoscendum modi iucunda. Dicendumentin est de sacratissimae Medicinae dignitate&sructu, de omnibu, sere seiensis Mitibus,de prudentia 4edica: ut non tam laborandum mihi esse videatur de eo, quid dicam , quam providendum, ne si omnia quae dici possunt,

dicere voluero, nullum unquam inveniam orationi meae exitum.Cohibebo tamen memetipsum in dicendo rem

que immensitate sua gravem angustis quibusdam eancellis 'circumscribam, quibus circum ista dictio , ubi

extremum probavest Philos tam , seu Nararaisonia Alium Med cum esse virum prua nummo. di imram peritum, ipsa sua sponte quies eat cratio. Magnum opus est, AUD ITORE S , opus est ni iaptium de dii licii aturam omnium illarum rerum cadit. carum quae sunt,quae sieruntae quae sutura sunt Darei tum ita movereata subernare,ut corpo i nostro insitu morborum atrocillimorum diis ita ibus, affectuum- que latrociniis obnoxio.lubens volensque in subsesum

veniat. Naturae enim morborum 1edicat ices:& nemo morbum sanat, nemo valetudinem tuetur: nemo si tum vitaeconformat : sola natura sanat. tuetur, conso mali sola natura obstetricatur, qua si dextre per naturam

a sagaci philosopho excitata fuerit, insensissimum L stem expellit, ac sanitat postliminio redire facit Exemine vetoNaturam est omnium dii scitimum: in eo enim totius Medicinae eardo unicὸ veritur. Qui tam arduam

ira i tam dissicilem provineiam Melissime subire, eamq:

magnisce ornare possit, illum quam multiplici rerum cognitione oportet esse imbutumi quanta sapientia esopus est , qui in suturas Naturae minister & auspex: universitas, huius & eorum, uae oculi 1 stibiiciuntur, sustenmorboru domitor velut alter Hercules, valetudini, vero impiger assertor, omni, bonitatis, aede q: omnia

virtutum sinctissimum exempli l Negant Oratorem La Eloquentiae Patres, satis naviter & magnifice in eausa Forensibus &Politicia versari posse,nis plutimatum m rimarumq; rerum scientia pectus antea complevestalli itaque in re tam exili, ubi nil nis vel civitas, vel istis,

tio,vel pecunia vel ad summum vita agebatur, tamen ilia ligentes erant &moros: Nos quemvis impolitum horniam rara, idem in bonarum artium ignarum, Philosephum

vel Naturae-consultum dedicum nominabimus,habebimus traducemus)Nemo nostrum praedia villico teriit ilicatu experti;nemo procurationem & dispensationem utensilium tuendae rei familiarisimn to nemo ise

sonem alienissimo ab Aret, tecturi comendati videlicet quicquid ad probe curandum stetius fidei concredonducii, quis est tam stupidus&iners, qui non eius rei benEperitum ti intelligentem hominem sedulo perquirat

7쪽

PHILOSOPHUS , SIVE NATURAE

Sola ne igitur salus corporis nostri, aut Euia expediti est& Deilis, ut nullum curationis & magistri sipientiam isquirat 3 aut tarn exigua est & visis,ut quod vel mininus r bux attribuitur, ei uni minus sit tribuendum diligentiae λImperitae plebis isti sunt instituta cui subinde in avia opinionum aDreptae, dum ad veritatem, vesties 'cticoraci adsolem caligant Oculi familiare admodum est ex musta Elephantum tacere. Prudentes a pravo judicio pravae multitudinis pendere prolabentur: haec enim altioribus implantata radicibus severiores postulant indagines. Omnibus itaque diligenter in consilium vocatis, du-l lex rerum cognitio eximioPHlosopho seu ruri . ν illo' edico perquam necillasia esse videtur una earum quae propria sunt nutus mutietis: altera earum,quae cum illas seliciter primum percipiendas potirimum ad i- mentum praebeant,extrinsecus asumendae sunt. Illaesthaee eade professio, ua pollere debet is, quem tanto munere dignum existimamus haec omnes disciplinas hunia nas, alias': praeterea res praeclaras complectitur. Ut enim sine scistidio Mirore rectilis eommista mulieri invigilare possit Naturae-consultu, nedicus nisi conivii is dare ordinem,obscuris praeserre iacem absconditis inserte lucem. dubii, impertiri notitiam, res necessarias utiles & iucundas distite inunciare doctus fuerit inatissimus omnium merito habebitur, qui ad naturam movendam manu admoveat. I x nati s ita ei lumine dicet omnia sua quodammodo possidea edicii tamen ut artisciose non cons.sia, prudenter non oscitanter, pure non barbare dilucide non obscure singula, quae sunt luminis naturae , tractra, operetur de proserat, nemo ipsum iaminicia sic artium liberat. Quemadmodum igitur olim, qui ad praeclarissimias Romanorum similias Scipiones , Laelios, Lucullos, Cato ac sob nominis celebritatem &immensas opes Resuin &Pi incipum nostrorum dixitias de magnificentiam aequam aditui' sibi eaoptabant , fer facilioribus ad magis ardua, ab extremis ad media cum paucis mi progreduntur,quid amplius de salute&inco lum tale earum rerum,quae in apice i taestitu sperandum erit. summa uidem in est primis artium rudimeniis asperit ax: sed non ideo deserendae sunt: ad culmen ei inica terarum Facultatum eonsensuris ina ximum praebentadiumentum, neglectae vero aut sitem non fideliteras hibitae , ctiam suosvis ad ardua contendentes prae obtant. Mihi vero, ut dicam quod res est, serpentibita di hominibus idem a diaere vitietur, ut Omnium animantia optima vcl pessima etiistant: quemadmodum ei in i

Balsamo terrestri enuisti, ncin usquequaque tamen x neni experies sunt, in magnam tamen N praesentiis nam A ntidoton contra omnia venena, reete in usum Medicuconversi cedunt: ita homines bene a pueritia in Balsamo artium pulvetis seboliasti pilus educis, tibi postea itisuperioris ali ius Faeultatis sacrario consenuerint, citibus hominum iure societatis non possunt non esse ini les Rccti me itaque totius vitae humanae summa templo cuidam augustissimo rectea imitatur, cujus basi &firmamentum non instar Dianae Ephesinae magnis Iu

rum aggeribus, sed institutis optimi, ordine sese invicem consequentibu di N aediscari ereptum sit. Perinam;

itaque interest, magnarum mirabitiunque rerum

ctorem , seu Natura consultum Medicum praeclarisin genii dotibus instructumaea subsidia nactum esse, quoruom nun uam postea in propria atte hospes esse polis in dubium sit nullum quin is edicinam tot disciplinati, Comitibus stipatam . masno cum applausi feliciter alis quando, si extera successe int, domum duxerit Verum enim vero,quemadmodum in tibiartim ludo, fortis & validua spiritu, situ, non sussicii, sed tota diis euitas ab arcsciosa digitorum mobilitate ad concenium ei sciendum depenitet: ita partim refert. Philosophum nostraim Medicum seneratim e 'c rammaticis, Logi vox At enses prius adire, & ab iis non tantum stemmata, cis, Rhetoricis de Mathematicis informatum este, nai

virorum

saeuii vim fortium imagines,res uegestis,sed totius famu etiam rationem vivendi tigillatim ediscere con' saeverant: ita qui naturae maiestatem affectant,pritim sit. vos atrienses sapientiae, organa doctrinae, prudensae ina- Naturae motionem aggressus fuerit, accommodaturus nus, civilitatis vitae claves, hoe est, Aai s instaura adite, inque earum familiaritatem insititare se debent, ut in s crosanctum Naturae de Apollinis templum celerius faciliusque intromittantur: Ratione i quidem&oratione, sapientia & eloquentia,numero re mensura tectὸ uti,non exiguum momentum conseri ad abstrusis ina naturae

arcana eluenda.

Furiarum itaque Naturae- consultum Mcd cum volumus a pri is adolescenties annis in Crammaticorum, Lo eorum Rhetorum , athematicorum scholis non leviter ei ditum robust minum fundamentum iecisse eius aediscit, ad quod magno postea molimine ex naturae de bus e lueendum est : omnis etenim cuiusque res persecta cognitio, aliqua pi re ente cognitione gaudet

Universae itaque illaesaeuitates, quae artibus,quas vocant.

dieendi & eaeteri, dis plinis veluti praevia quadam displendida faee destiniuntur, perpetito ingratae sint, plenae obicit itatis & infantiae. & tanquam unguenta solem re timidant. Dolenduin igitur & maxime dolendum paulatim ea ipsi, iam ex gratuita artium psematum libet litate in sarcinam collecta, postea tum ad alia ex-idia. tum vero ad ipsim, quam sto tempore

te in

terna si quod hodierno secuto, neseio qua perniciosa disci suarum & morum corruptela . pene omnes omnium Facus

latum asse lae&studiosi, tibi vix ex Ephebis exces e, praeteritis gradibus, neglectisque primis suti lamentis ex attriue dieetidi repetendi , statim in areem ipsarum P cultatum temerar o impetu insiliunt, ubeto tibi fructu, miliantes s rem ipsi in .ad quain semel animiam appule runt, matii ius aspreis suetitit. O insaniauit o rem iusta reprehensione ne dieam' scuti ea dignanil Nimirum p ves illae&d testandae primorum disciplinarum deserti nes de solitudines sustilli ad superiora sne judicio convolantibus insolentia illa Rerum 'ubi errata patiunt: De struuntur enim sileri, illis in omni disciplinarum genere recte si datis destituunt ii r Oquisito modo azendie alit: aturae-Consultum itaque Medi eum beatis illi, R tionis & Orationis. Numeri&Mensuae spoliis trium phantem pederentini ad Naturae sinum deducimus, Ps scas opes e longinquo monstramus viam queas fimis. At vero ignoscite mihi quarumlibet Academiarum

Pthsiei. ii non aeque dis eis litiae vestrae Ephebum Naturae onsultum Medicum concredidero, ut erandem an

tea Grammaticis, Logicis. Oratoribu, & Mathematicis quas totum emancipaveram: Ignoscite milii, inquam; nec enim ius illud, quod in Naturam habere videmini,

aequale est iuri L pervilesiis,quae artifices illi iti subieci

tibi iebui possident. Ratiocinamur quimur,nume mus &metimur solis legibus altatione rationedium to di Mensura praescriptis. At vero qui, in boli, Ph1s- eis modus3 Quaenorina,quae denique temperies clavum tenet, in rebus Physici, dextre, & ceu in Natura sunt e plicandi Θsi quis enim animo insupremam mundi re

nem evectus cceluin de terras Omniaque in illis comprehensi penitus peripiciat ad Aristotelis Peripateticorum P incipis Acroasin conversu, in octo libri,pla, sicis vix aene vix quidem totidem versiit veritis,l sic stat L ea sophismata de iis, Sprincipiis.primo Meetido I orde ei secti Causarum tento Squinto te subiecto loco uisiunctoque tempore quarto, si parie: sextoque toto infinitatis, totisque item septimo di octavo aeternitatis monstra potius quam mysteria periri let, non soli aliberat , disciplina Phusica prorsus ahena, sed pietati etiam de religioni valde ad vel sinita. An vero haee qmnia hodie in Seholis Phys h Academiatum non agitat Hir pan non magnis spiritibus quotidiis ulpita iisdem personant: non meliore Philosophia pertractatis caeteris. suae de materia prima: de Elementis, eorumque qualitatibus primis & secundisi de generationibus di interitu rerum

8쪽

CONSULTUS MEDICUS

proponuntur: deus quae in sublimi ilunt, quave iuri verio complexu totius ambitus terrae continentur λ Et ta.

men his commmentis subalternari nostram Medicinam, eiusque vera fundamenta ex iisdem probe hauriri 'ad ira vim iasque vociferantur. Profecto ejusmodi assertores non ablimiles mihi videntur nitedulis, in vel retis delites latibus, mediaque aestate incertum ae malignum sulgorem emittentibus praconeeptis enim opinionibus de rebus Phylleis, quali Coclites inter coecos, soli regnantci es ligent: res autem arduas & ex media Naturae luce petendas ceu noctua lumen solis vitant Ic ei sigiunt,alia

excutitione in publico non conspicui, quam quod a placitis in scholas introductis dissessionein iacere nefas sit.

Non erat, plane non erat haec rerum facies, aliopuin laboriosa, nugis umbratili ci comentitio obscuritatis veso cooperienda, non erant obscuriora praecipitanda, tenebrisque involvenda densioribus, ne caligantibus de pes Vulcus, AUDi I ORES, quam ego angustis li-

nutibus Phylicum non circumscribam: ouam arcte cum non definiam. d tantum abest ut humano in cnio in a-

ioca&c inciliora, tuam ejus vires sustinere possint, Stoica quadam austeritate imponere videar, ut multo magis a stiri nem, perfacile esse omnes disciplinra animo complecti, eas ue solis incultis ac ina incenis seniis opini nem conciliare solare. Sine causa enim animum consim-di arbitror, quotiescunque vires eius dis iplinis in dive sum tendentibus imminui nonnulli clamitant,quibus iaccinens, nec aetas ad tanta perserenda sussicere videtur. Atqui, cur admirabilia naturae solertia, laomini nullam pro

priam Speculiarema in tribuit Z nimirum quia illis uinibus mstructum Sc ornatiim est. oportebat; ideo nudum & inermem quidem exposuit, sed defectus supplementum benignissime concessit, Otioncti, nempe,

a perspicicndum vis adempta esse videretur. AEtas enim 'h; bhiues lan in; has vero adimi- pollerior priori amphus laboravit. & dum ipsae scientiae n corporis animique imperium flexili articulo-

cum ingemis crescunt, multos Etlinteolum iussissimo, l es ut dis, . tabit . Unde sane licit vim

xliorco postea sapientior proles tanqualia secunda spon-I.. -- . . 'g'iς ' ρ aurati nixus a steriit. V t plane dubium non iit plura adhuc in sa-

paenua de naturaei lautis abscondi sagacium hominum conatibus eruenda, quam quae noui a sensibus omnia pervia tuerint. Ecquid vero puduit prisca secula inventistiugibus glandibus vesci λ Ecquid di posteritas nostra

erubes et meliori Cerere uti i forsan clementius coeluinaurea secula olim redintegra tὸ O nos stupidos S iue res qui glandes dedidicimus, praesentibiis boni, Naturae fiuimur, siccine melioribus a Deo, a Moyse, de a Naturae lumine informati praeceptis, disti cilia quidem, sed non

incomprehensibilia donatastici nus, reiiciamus, cor culeem uia Erigite animos,qui hae sanis auribus percipi tis , &meeuin itinc unam solicitaidinem e mcdro tollite, quomodo nempe Naturae consillius Medicus in vestibulum pro lotii, suae delatus quidvis potitis iacete, quam vadimonium tantorum fluctuu deserere debeat.

sapiensisunus Op sexhane univeisJ pulchel inrumq; nam omnium compagem propter hominemeodidit rhomo aute propter Deu taciti, ii: Homo itaq; est illius

toti uet Uni, erit incola, ut Nillud&se cognoscat,Deum mperpetuis Ludibus depraedicet. Ad quam sane divinitatis legem citi cimius quoiquot ab Adamomtunc scena dii volis actu us secutorii producti sumus,non docta sed i eb, nsi itistituit sed imbuti merito videmur,nemini tamen licitum suetit in hae rerum Universitate minus hospities sequam Natura, consulto. Vethro Cra c. dum variam, eamque insignem erud)tionem, qua Homeri pucinata pollent, designare vellent, illum nauseantem, omnoque aliarum ingenuatum artium Pro si res,Grammaticos, Poetas, Oratores. Junseonsultos, Medicos, & Retum- pubi Magistratus ita accurrentes decircumstantes depingebant, ut singuli eorum si ista quada in exsacro illo v mitu eligerent, de usum propriae attis resare niterentur: At ego si Creaturam univetiam simili penicillo Calatonis cujusdam tabula nauseantem deplagetem , soluin Natura- consultum potissimam partem pretiosi vomitus

sibi reservantem facerem, exiguis frustulis ad dissipatain multitia linem in mundo esurientiu dimissis. Quid igitur

eodem temporis momento in plura eaque diversissima

animum intendere saepissime roist. Visi sum OpiMiri

circuiti Pantomimi corius suum veterno&pigritiae proximum atriduo u sit variis motibus astu in ciste, ut per extentos funis coeli iter meditemur, in nos mucrones &flammas innoxio saltu trajiciant,tanta dexteritate,ut sui imie oculorum fidei derogatum st. An igitur animo nostro metuamus, O multa capere simul non posse.si recto

cultu etiam ad diversa & disticitima ductus es productu,

fuerit Θ Idcirco ut Naturae-consultus Naturam benem

vere discat, in minimis solitariisque nunquam quilicit. Probe enim tibi perspetaim saliat, D E U M non eo ficere sapientiae cumulum osset ibus, de multa seri endo, quae ignavis&inem, tis videntur impossibilia. Quem itaque supra humiles de vi lgares imperiis attolli volumus, ei lata indoles, generos conatus, stagni sp

ritus praeserendi sunt.

Vettim enim ven quae v s. quet ne istas psilos phum cogit, ut disseitimis susceptri itineribus sese in omnes totius Oeconomiae mundanae partes proripiat pNeque enim Astronomorum A strologorumque decreta examinare, Meteorologicorum,Physicorum,& Hersebatiorum rationes colligere. Apsculturae proceres, demetallicarum rerum peritos consulere, experientias &observationes eorundem addiscere, animalium naturas

sedul' explorare , ac denique ista omnia principiis, Elementis& certis generationum &transplantationum te

gibus ineludere, vel omnia, vel singula tantis passuum ambagibus adMedicinam ex praerogativo studio alici ivi investigationis me ito quicquam conferre viden

ser 3 Apedum , AUDIT ORFs , quid est

RepubL corporis humani, quod non sparsim in maiore illa totius Universi dispositione repositum eluceleat λ quid est, inquam , in mirabili ututam mundi , quod homo in ergastulo suo non circumserat pEx nihilo enim omnia, & ex omnibus homo, ultimum videlicet dirint creationisThecli iurgema Homo com plexu suo omnia comprehendit,&ipse stetit omnia in ser ex quo eniti iactus cst homo, illud in se quoque eonii

Natur consultus operatur quod praestit Uium neLE mundo factus est,&mundum in se comprehendit,

paucis dicam: Universam totius Naturae harmoniam indefesso studio eontemplatur: In ipsus eramMundi census descendit: in toto orbe vivit; cccii munimi pcrrumpit; maria transvolat, sderum cursus numeros'. colligit; Elementorum dispoi tiones tempestatum vicis lividi sies,

xeneratiotium 3c transplantationum lcgcs, natura mun. danam continentes ac conservantes . sedulo inquirit: impressonet praeterea in sublimi facias, cometarum Origiano, ventorum, tonitruum, fulminum pluviarum, roris,

pruinae ii vis origines explorat: Oceani alius S recipro-eationes , terrarum divei states,plantarii discrimina, metallorum,mineratrum ortus, progici no&scparas

ne animalium naturas invectigatiti a mundo comprehenditur. Magnus itaque Mundus cum mundo parvo arctissimo unitatis &necessistis vincialo conspirat, unde sapientissma antiquitas perspicari consilio Hominem appellavit Microcosmum , lonsalia & deviniori interpretatione , quam a multis hodie , crassi admodum S ignava neptigentia pensitatis veterum mysteriis, ita videmus. in Homine itaque tum

Creatorem ipsem,cum universam Creaturam quiescere recte dicimus. Proptereaque ad dextre obeundum mi nus , in quo Naturae-consultum Medicum eminere volumus, eum ad naturam bene movendam quicquam si

bile perpetuumque adhibiturum negamus , nisi probe

omnia

9쪽

pHILOSOPHUS , SIVE NATURA

omnia no oris Munda opera cum minore conferre u:di ceriti nisi concatenatam pulcherrimatum rerum in superiori inferiorique orbe, inter se conspiraimuin seriem hauserit , de divina quadam analogia perpetuo ordini subiecta ad scopum,quem unice sibi propositum tuetur, collineare novetit. Posteaquam igitur Major mundi Oeconomiam doductis omnibus lationibus probe perscrutatus fuerit, coelum di terram, Squae in iis continentur. familia a sibi reddiderit, tandem ad minorem mundum conversus Cerebro & Hi pate potissimum stibulanti aceommoda mus. Et veremur adnue universa Naturae latitudinem, mnes omnium propemodum creaturarum specio εἰς

nera festiva quadam, sed nimis vera applicatione, in uno homine repetiti uousq; sormidabimus hunc pulcher

rimum concentu, nane formosis mam rerum Oinnium

compagem in uno Micro cosmo expressam intueri 3 Ada intrabi mur potius incis bili in Architecti nostri sapienti

am stupenda plane potentia sui de totius criaturae cxtin plum in Homine sormantis, digerentis, Oc c ultantis. in . eodem illa omnia explorat, quae antea e totius Unive G l que abstrusissimarum rerum cognitionem animum timis Oceano sparsim colle rat, simili plane de ad amussim mundam recognita philos Lia gubernans singula, tum

ad conservationein tuin ad restiti itionem ipsius iacientia.. Caeterum sicut prucienti quadam obstetrice, nobis dum nasci uc, opus fit ι ita non minus sidclem tiendam &cite uini pectu in i hesea sibi Philosophus nostcr exopta-hit , quando non absimilem Labyrintho hane arcam calcavcrit : Usque adco murus ti ita sitiat vostigia: usque adeo asper tunis dissentionum salebris. ini- qius suu inquieti liniarum nuntium criminationibus horrent Omnia. Hic enim spuri Calenici quidam, nescio qua Lltidiosa rerum abstrusarum nausea praepediti, cum in hoe certitudinis totius Plutosophiae vitali, stafliose relictos intelligunt ab iis, quos felicior genitis tectaque mens per lati si nos Natura campos inotienso cursu ad calcem duxit, quorum multi eo nomine hodie gaudent, simulatque illos irriti conatus di improspera vota torquere occipiunt, Odisse direpti hendere in philosophia sustinent, quod se assequi posse desperant. Alii vero ex ci em tribu, quibus ne ad mediocria quidem satis roboris fiat, ab ingenio suo deserti, tacita imbecillitatis suae, conscientia quasi ilunulo concitati, invidiam concipiunt, ias qui exacta eruditionis te e secretiores di sciplinas adepti sunt, detrahunt, gravisimi, maledictorii in aculeis illos laces lates. Qui Strycstium comederunt , sua sibi opinione belli & icitivi, sine rivali se

amant. Insolenti limos itaque illos veritatis hostes non moramur, neque in re tam cleganti, utiliti necessaria verecundam ut , pertinaci cursu Philosophuin Modicum urgentes,inque suscepta semel provincia non puerile W-rociniiun euentes. Quid enim impedit, qlio minus remotis quisquilias, ipsius naturae liumanae nucleum soli cite pervelligemus, ut certius tortiusque sunt ametitum ad probe movendam naturam ex naturae penetralmus hauriamus p in Homine per Analogiam totus Mundus quiescit S repraesentatur: In Homine staqn non male uicimus hospitari coelum Salia, aeria, aquatica, terrestria omnia. Cuius igitur flagitii arguimur λ cuius ii fatidi s eris insimul ut , si ex sinulitudine majoris

mundi in hominis sphaera Solem, Lunam, Saturnum, Jovem Martem,Venerem,Merci rium collocamus 3 Sitiestas Solate1.Lunares, Saturuinas, Joviales, Maresales, Venereas, Mercuriales in ciusdem firmamento p iremus 3 si insuperstitas motuum leges, statasque temporum vicissitudines ex iisdem scaturientes describimuseves exinde fructus, sanitatis morborumque nuncios dedi initia λ Quid vetat Limina, tonitiva, grandines, pluvias, calores, frigora, siccitates in exteriori de visibili mundo dicerem interiori Ze invisibili mundo seu Homi ne Febres, Epites lia Hydropes, Catari hos, paralyses AmplexiasΘQuid prollabet alleverare metallorum ni-neralium generationes de sepat auones in homine latere3 Sie enim CoriCerebruin,Pulmoncs, Hepar, Venui luad Auri, Aretenta, Stanni, Ferri, Plumbi iamiliam referi. mus: Sic Leptam, Elepitantiasta, Alopetiam, Scabiem, Morphaam,Canctum a Victrioli, Aluminis. itri, Salis Ceininae, Colcholaris. Tatiari dispensitionibus adseribimus ' Quid obitat deniq; vegetabilium prosapiaria ad Hominem accertae,ae intituita modis in eodem distin si uiri exinde deducetitis. Infinita propemodum, Au Di Tonss, de his nos litate Hominis dignis spectaculis dici possunt: verum ad ea . quae toti pὰ omnium amplis sma sunt, di proxime ad Naturae- consulti in Medicum peltinent, in festinat oratio. Vos ego obsecro, quando dum valemus de Medie ina nos cucumspecto, eis convenit.& unusquis que rectus se perito, quam imperito Medico commendari gestit, ne in requisitis illis adessiciendum tibi olatum Naturae- consilitum necessariis, audiendi, de tigemini se enim fiet, non statum ut quo aequum est a moersa

ermeticam familiam si isse videamini, sed et am quod de persccto Naturae- consulto Medico tractandum si scc pimus cognitum planὰ ac perspectum habeatis. . Sunt illa superiora satis ampla S praeciam, scd quanto maius illud visibin est supra, verae Medicinae perlucii nemin Chymia contineti, tanto prastantius iam fue ictiam ex eiae in omnibus numeris absolutam Philosophi Vedici integritatem pendere. Si quid itaque pro ii ad scientiam bene movendi naturam accesierit: si quid unquam potissima instrumenta ad hoc opus exequei duin suppeditarit, id certe prasiat A L C A i M a A : a quasi alienior fuerit Medicus, nae ego ipsum insati endo l)creta naturae contemnere, inque rebus ipsis latitantia mmnipotentiae divinae miracula irridere didierim. Quo flagitio prorsus sese exonerare nequeunt, qui glori butidi hodie in scholis Aeroases sacientes tanquam intra Alei uia subsellia, nil nisi sputa Aristoteli,& Galeni eri

clare consileverunt. non tam resutatione quam misericordia digni. quasi universus mundus reliquus, cumprimis vero Chtillianus, plus videre dc experiri potis non si, quam duo viri Ethnici, qui in plurimis enormiter aberrarunt. Quod ii istos praeclarorum nominum mstentatores, desertos di exules aliquando eruditior orbis opprimat, quo quaeso confugient, cui titulos suos probabunt 3 Repulti & fastiditi oberrabunt , veluti ignos aenigmatis numini, quos illa tantum ditio pi obos novit, in qua signati sunt. Marabaeus potest ad interitum mperi rotandae pitulae genialis invigilarer rosis, quae Vetti ii saetae sunt, sine criti latu & interitu sustiti re non να- st. Sed relinquamus illos faeci plebis conculeandos

idendosque: Perse ius Nattirl- consul tis modi , Cebm a ea re nequis: stim as hac una Diaria tu Dipitis cernit. quam tueares Medici aperto Sole. Praeceptum est Hippocraticum, cedro, aeternaque memoria dignum : In praeparatione Me came,t --, inquit Cous senex, inuritia as titilibus se aren turi tirilia 2 ess cacia quantum feri pore is, risOι- mund ra dentur. Cur vero ita iubes, o Aritie Ps

pocrates i cur praecipis abiici utilia ab inutilibus 3 Nimiarum prolia intelligebas, Naturum nihil resti nobi dedis se, sed omnia permultis, imo noxiis permiscuisse impuritatibu,: s .e id seri eredebas inateriae contuinaeia, in qua elaboranda. citius virtus exhausti fuerit. quam ad sinem pervenerit: sve statuebas id evenire propter exte num impedimentum: sive ignorabas alapsu primorum nostrorum parentii lianc labem intromissam Quicquid id sit, cognos ebas sane ex multiplici rerum & seientiarii caeterarum usi singulis artes populari seu quotidinoe

suae 3 sic enim, ut ex multis pauca enumerem, Uitica, i natu, reiectanea semper amoliri, errataque cor gere, ut

Aronein,Plammulam, Pustulis, pruritibus. serpetibus, i natura in semetiosa quasi deiiciens, liaue ipsam scieti Mehilam, Violat, chamaedi in spiritui vitali in Corde, tiam nobis ab int uitia cognoscendam identidem in L

10쪽

ecisse unice videatur: Cuius rei Mentio, Statuaria, imo celebris omnium artium manuariarum circulus fidem facit. Deinde vero quia non male perspectum habebas,aprincipio seminario ta insito quam analogo,ut emanant specletu omnium individua ι ita de ab eodem propriet ies omnes essentiales derivari s iter statuebai,nullis tamen non utrinque concurrentibus Elementis, concretantilliae essentiam primordialiter implieantibus. Sic isti seri aliquid hominem vel bestiam: vegetabile vel

minerale, minario adscribundum esse principio,rerum omnium ab initio productarum monet seneratio. Esse praeterea aliquid nutrimentum te medicamentum esse purgans, alterans, consonans eidem principio acee tum fori debet: Ad horum enim constitutionem seu es sentiam nihil omnino consert meta vis Elementorum,

vel elementa una qualitatum. Hine itaque eum benὰ medendi scientiam ex iisdem sundamentis deducendam vile subobscure quidem, sed non plane obliteratis vestigiis, in tuis elegantassinis scriptis lignum dederis, post ri tui ejus rei nonnihil etiam lucis ab antiquioribus capientes . Philosophiam vitalem Hementari longe celebri rem habuerunt. Secundum itaque praescriptum tuum occulta mixtorum investigando, abiectis Elementorum inefficacium quisquiliis, seu materia, ut Arabes vocant, eonati sunt speciem, hoe est, astralem essentiam, sormalibus proprietatibus foetam eluere, ac apertae luci exponere: non cote alius artis benescio, quam quae ministerio ignis, res ita involucris de matricibus Elementaribus absconditas producens ab esentiali succo A i c M Y M i Α, a congregationibus vero de separationibus S p A GY R i A appellatur.

Quicquid itaqne, o Magne oppocrares, posteriora tas in exercendo hoc tuo ad recte beneque medicandum saluberri ne concesso praecepto profecit,id c perosiore tum admiratione, tum etiam curiositate mirisce

amplis eavit. Hoc saltem non est postremae gloriae, abs te primaevam quasi Hermathenam literatiam in triviis politam esse, quae viam quidem, quo eundem sit, monstraret. sed modum eundi ignoraret. Neque vero postea desitu in est adversus illas ignorantiae nubeculas sortius dimieati, quin abunde Caleno, artem separationis at

He desiderans, satisfactum sti sie enim qui vivos de

perennes latices , vase aut urna ampliore muniti adeunt,

si multo plus aquae hauriunt de asportant, nemini debet mirum videri, cum inveniendi desilerio nobis a natura insto. magnam agendi cupiditatem & cognoscendi studium annectamus. Diligenti itaque&laborioso iam

dum renatu tandem a solertibus succedentium seculo-ium a scibus Chym is deprehensum est. potestates omnes seu vitale illud principium, vitium essentialium H intima mixti natura residere. Quin i md diruptis co seibus , de impuro a puro benescio Vulcani secluse, posteaquain ad simplicissimum perventum illud oculis potius corporeis, quam mentis triplici specie obibitum est, eius naturae, ut sincetius nobiliusque nihil in omni militone dati possit. Unde enata sunt Aria stuprini

minibus ex mineralium familia ad eadem vegetabilium de Animalium principia translatis : quia radices sm 5e funadamenta omnium in omni composio potestatum, ni hil priui quod si tale possidentium: usque adeo, ut eadem Principia jure quodam omnibus in toto mundo re bus adaptata sint, in membris etiam similaribus seeun

dum potentiam existentia, nutrimenta& remedia, moria bos morborumque causas, venena & quae vis noxia constituentia.

Ab hae ita nobilissima utilissima : scientia Naturaeeonsuli me iueum inflauctissimum esse debere pares huirevera existimem, Vulcani& Palladis matrimonium, mlim aere expressum,&Athenis prae foribus cutiat positum, non tam significasse, quod arctissimum virtuti cum doctrina intercederet vinculum, quam quod eum omniabus rebus, quae erunt&quae suciunt, quae Palladis apud AEgyptios olim extitit insctiptio,Vulcanusaioc i stagnis, tanquam silissimus interiorum perscrutator rite copulari debeat, secus facturis non nisi quisquiliae N putamina cum nucleis simul absorbenda teliam. Insuper cum ne- icesse sit, Philosophum ad mistoriun ptincipia, causas &radices non la mentis ociosa contemp. atione aliquousque penetrasse, sed eas exquisita firmaque scientia veluti manibus palpasse: id vero sine seculentorum separatione nulli sensui contingat: de separatione autem puri ab impuro sola Chyinia praecipiat, quotusquisque non in testigit immutabili necessitate sequi, Chymia expertem

nullo modo debere esse Naturae-consultum Medicum rNemo enim stipulari ausit absolutam rerum notitiam consectuum eum, qui dissolutionum momenta quovis modo eruta, nec suis oculis, nec reliquorum sensuum

adminieulo hauserit. Quamobrem ut Phil5sephus Prosessionis suae metas

silicius contingere possit, caetera quidem stabsidia, qu hus ad moventium Naturam quasi tutelaribus Dii s utitur , neutiquam negligit, a Chyinia tamen, in qua poti simum excellere cum magni prorsus est momenti,to motum esse crimine laesae ma estius Naturae non caret. Utinam, d utinain Oscires huius necessitatis, si illa ardua de magis abstrusa nolint, saltem hoc cogitarent, an si ipsimct morbis aliquando oppressi malint , crassatum dei culcntarum potionum, Oeconomiam humani co

porti saepὰgrau me lancinantium, consertos calices, ipsi Medico praescribenti tormidabiles, seplasiario veronustenti abominabiles, liaurire, quam minimae quantia talis medrcamentum omnibus impuritatibus, de corruptibili seu foeda si pelticialium Elementot um somna liberatum sumere Θ aut ii malint, velint tamen potius a repotita tot sordiuin exhibitione ventriculum laedi, in singultus, gravissimasque syncopas pracpitari, quam omniano sumptis suavillimis Nau nocendum inhabilibus pharia macis ab cjus nodi consequentiuin sγmptomatum Leriana immunes esse. Talus suapte culpa iaciunt, ut malos

expediat esse, dum diei nimium se bonos student & b ii nos: atq; ita fugiunt ne prater Casam: grande oppi brium passi ab innato, dum valent, ventriculi sui A cn O seu CRYMico, cujuslabet ingem non impio potiionati alimenti, quod optimum est, separando sibi reservante, caterisque membris sideliter dispensante, quisquilias vero de saccs accersita expultricis potentiae vi cxcernente. Tanto itaque acrius in medicament

rum eruendas potestates uesccndendum ipsis suisset , quanto securitis postea sbi aliis lucopitulari deereris sent: quod sane nemo rectius filiciusque praestiterit Me dic Chrmico, qua mortuum a vivo , deliterium a fata miliari ae uesi, e celeste a terrestri sequestrare noverit , ut penes ipsum sit, Naturam vacillantem & vix spirituita

trahentem , stravissimis est cacibusque essentiarum , bus edicitatam, pristino vigori, cooperante divities simila, restituere. Tantum nimirum 'perae, tantum vi iatim situm est in recte intellecta pertractataque separati num te; aqua sila ad bene movendum naturam in strumenta Plutosopho Medico suppetunt. Quemadmodum enim olim ex Amalthea cornu, quicquid opto

batur, id largiter suppullulabat; haud aliter ex Spantica itisinici bona identidem quaerentibus quotidie sese otiis

tunt.

Verum enim vero quam ego hic sentio, Auni sto,

a multis mihi acerbam dicam scriptum iri,qui in Maiest tem Medicam iniurius, ausim Philosephum meum diagnitatibus suis quas spoliatum ad serdes Vulcanias ille

sare t Siccine, inquient, tibi volupe est elegantiam MN dicam contaminare λ sic eram evertere gestis λ Plura subinde di magis necessatia fatigant Mediciam, ut ope i ymi eo haud intentum sulant esse hominem naturali rerum contemplatione, de diversistinorum morborum centuriis ad quaevis momenta temporis hine inde tam

domi

SEARCH

MENU NAVIGATION