Commentaria in libros Hippocratis de Ratione victus in morbis acutis

521쪽

DEI ATIONE VICTU s.

quodammodo eciam diuersae. Nam undecunque coeperit furto,deponenda, u fieri possit, est redundantia mali luces atque refrigerandum,& mordacitati succorum occurre dum suo tempore adstringendum.Veru si calor intestinorum fluxionem ciue it,refrigerationi studendum magis,si redundantia,euacuatio ni. Pori magna curationis differentia prodit ex caloris qui intestinis sit, vehemetia,aut mediocritate Si enim maximuscalor sentiatur in ventribus inferioribus,tentatos esse eos phlegmone aut erysipelate suspitio est, ac proinde vitanda est expurgatio per inferna, reuelle dum vomitione Ii verb febris non fuerit, inventribus scilicet inferioribus,hoc est ex iustio magna eo loci,expurgatio per aluum mollien

vero harum lintentionum primam me debere quae euacuandi, secundam quae obtudendi acrimoniam, refregerandi postremam quae adstringendi. Interim toto morbo utendum cibis siccis,in conco- estu facilibus Horum omnium materias reo

ippocrates,quanqua, tendi occasMnes non admodum dininxit Oportet tamen eas accipere secundum communia praecepta.qui igitur inquit ventres inferiores calidos habent,& subeunt acres deiectiones

de ii qualesa colliquatione,hoc est ab exustio

522쪽

ne Acres certe quia, inaequales hancapa

T Concoctio enim est quae aequalita

tem substantia parit in omni excretione incoctio in ualitatem,sive frigore siue ustione incoctio fiat si inquit)valetes fuerint vires helleboro albo reuellere oportet, vomitu sciliacet. Hoc enim est reuellere velut etia ob uentriculi morbos clystere uti. Duo tamen adeΩse postular, ut ventres inferiores calidi sint v vires sime valentes, alioqui abstinentia an nelleboro,utendunque vomitoriis minoribus,' transeundum ad ali, Si minus inquit luccus tritici fumentacei crassius Sc frietidus Hic succus est quem amylum vocanticuius hac ni affectionc est maximus usus,quia obtundit acrimoniam 4 crassitudinem Ltertiuccis, o Drucasiliete ue partibus Iudet vero accipi frigidum ex aliquo succo,ut simu oecurrat olori partium: Et ex lente cocta edullium: haec enim eadem facillens e praeterea aditi ingit. Et panes subcinerithmroco . ut siccet scilicet. Et pisces inquit)λ. ζ' 3vi qmςlixi, non febrienti assi. Piscesiciacet probi&concoistu faciles, assi quiden numectent,quod ramen si febricitet homo

us conuenit.Potas er,sie febre carenti vi

523쪽

DE R ATIONE VICTUS .

num nigrum febrienti verb aqua ex mespilis. aut myrthis,aut pomis huiusmod aut sorbis, aut Fa mul;s, aut virium cenanthe, hoc est prirhis racemis uuarum immaturarum. Haec Omnia adsttingendi gratia dantur. Videruire- Pugnare senteti Hippocratis qui hoc ipso iabro dixera, cu aluus humida est in febribus, utendum potione vinoliori magis quam adstringetiori. Sed intellige iuxta peculiarem in unoque indicationem, faciedum eian hoc aut illud. Cum mens est ad vias alias derivare satius sititi vino albo, cum adstringere, nigro austero. Fieti verbiotest ut in diuersis a groris eis utamur, albo, cum ex toto corpore confluit bilis,&bona pars iam consumpta est, alioquiem nocu minori periculo pellitur in urina vias nigro cum intestinorum a. xitas parit diatiliceam: Sed in eodem aegroto potest eme vriusque,sus utilis, albi primu ut materia alio derivetur , postrem nigri, ut aluus ad stetingatur, aut pro hoc, si febris vini usum prohibear, aqua in quas coctum aliquid adstringentium si vero inquilifebristio fuerit hoc est ardor intestinoru qui prohibeat,expurgationem, A vexent tormina inte

524쪽

. se, deinde plus,vsque dum,ut dixit paulo a te,aluus toluatur,seu potius expurgetur copiose corpus Postquam vero expurgatum satis sit, ad attemperandum partes,4 obtunde dam acrimoniam, cibis & potibus utendum quae id possint praestare, cuiusmodi semen linteoctum,&in potu polleura triticea cum hordeacea,4 ex fabis argiprijs demptis partiabus amaris, ouippe quae saut calidaeri mo daces.In cibis oua recentia,assa,semidura,ἰω imila, milium,&chondrus coctus inlacte. Nam haee sistunt fluxiones, humiditatem siccant,acrimoniam mitigant, seruorem partium temperant.

Eius medicina que ictum innituit

ximum est, animaduerteres obseruare is inaeum, etiam in longis morbu, intemriones febrium, in nationes, toccasiones obserues,s non oportet cibos. serra, rut cum vortet erre, scias,atque etiam cumplurimum absunt ab intentione. Quanti momentistin morbis omnibus,

'raecipue acutis,cibum tempestiue esset cauere febrium exacerbatioties, hinc

intelliges , quod eum plurima alia non

525쪽

exigua soleat Hippocrates simpliciter docere..huic praeceptioni semper addit aliquid quo

eius momentu comenaetur. Hic enim dicit

λαι tae μεγι ν , id est maximum praeceptum totius'medicinae,dietices est. primo libro huius operis in calce dixit. με γα δύναBa. v. it. ψi, id est existimare oporter plut imu posse, seu magnam vim habere, occasionem cibi exhibendi. Quo loco hanc sententiam satis explicuimus, ut non opus sit

nunc noua enarratione:satis erit ut euadat apertissima, verba t maxime expedit disponere: hoe scilicet modo. Eius medicinae quae victum instituit,maximum est,animaduertere obseruare, ut in acutis, ita etiam in longis morbis,4 in tetiones febriuis inclinationes, atque etiam tempus quo plurimum absunt ab intentione,hoc est a paroxysmo,Vt obserues occasiones dandi cibi, Se scias quando non oportet cibos offerte, quando oporιος offerre,& tuto offerri possunt.

'te, et ob exercitationes, ast cursus, aut umera aut Penationes, ast alique ab labore importanssiaut ob enerea: decolores rauco a

526쪽

ptiones distinios hypocho rijs lateribus, O sepro transeuerso, 'moventes, Obscure, detes, O quibus aurium tinisus est molestus,

o quiseeundum mariam γ'Iam impotentes sunt Elericos, quibus Penter cruda egerit fundentes copiose sanguinem ex narisbus,aut secundum sedem,aut infatus redundantia ex Pentes ella ripsos γehemens exercet, O non supermicerint; horam nulli pharmacum dederis perieulum enim habebis nihil iuvabis , spontanec permutari nes iudicationes tolles

FAcile adducar ut credam orationem hac Hippocratis non esse, sed cuiuspiam alte- rius minus exacti autoris, quia ut in quo uis morbine uri quos reces , datur aliqua do inutiliter pli armacum, ita nullus eoru est, qu non possit aliquando barmaco curari. Tales ver,sunt alii quiuis morbi, quos commitari potest ac hymia. Non est aute congruens doctrina ratio, de quodani aut qui-ouidam affirmare,ouod pariter dici possit de quibus.

527쪽

quibusvis:neq; prohibere quasi utile nunquaesie possit, id quod rotest aliquando esse no-- . Trum:id vero diserte saris explieuit Gai Illud L . num videtur dignum Hippo quod insealce

ci orationis dicitur, noxas sciucet pharmaci male exhibitri esse pericctum citracoferentiam, permutationum ac tuo icationum quae seo- te fieri sole Hubiatione. Si ein viribus non satis con stantibus datur, periculum mortis est; ex euacuatione sine conferentiari tolleratilianct si vero constero hac odium in re peccatum sir,quoa intempestiue sit exhibitum; Glui sic.tra concoctionem aut turgentiantinansi tam jum inciditur periculum; tamen tunc quoque producuntur morbi, ac si quae permutati ves aut iudicationes instabat, proaum cuipiam sanguinem confert auferre, erremfrmare ponet ira auferre, inediam praeciperei, num ipsi auferre, deinde VEL Onuenienti ii euetera fimetis infusiionibus curamyautem densus en

tis tibi esse,ideatur nuri es fiere bublue.

Haec sententia verissima est,in Hippo.digna. Considerandum enim cum singulis nem auferre cuipiam volumus, quo pacto habeat venter insetior, qui si laxus se, Miluat

528쪽

fluat,firmadus prius est,si fieri possit, nequente sub mura singuine vires pret uentura /sin autem sit siccus, humectadus est prius ella stere humido,nes quid vitiosum ventre detianetur,distribuitur,raptum in venas, letus escat magis. Vnde costar, ut superius hoc ipso libro indicauimus,aliquado clystere esse inijciendu antemissionem sanguinis, sem peria misso Quae de victu eorum quibus missus iasi dicit, consentanea etia sunt. Nimirunon mox reficiendu copiose, ut vulgus putat, quasi, ut dicebant medici e Dido,sit nox exequandu sed inedia praecipere. vinua et- te,non quide nimis,sed his verbis significatue paulatim esse postea reficiendu' Quia sci

piose datur cibus recens euacuato, male coquetur,o distribuetur incoctus: vinu vero caput eius facile letabit. Expedit igitur a recens mita sanguine,dare cibi minus,eia'; tenuioris: vinu aut nullu,aut dilutius lito,deinde coaenieti victu uti, hoc est sensim augere. ςaeterα inquit fomentisin infusioivbus cura. re, no quidem qubd omnes quibus mussius sanguis sititomentis ocinfusionidus indigeat:sed id dicit,insinuans abstinendum a)nde a maximis atmiijs esse, sed minotibus his utendus opus sitiae res ira postulet. 1- QSi aurem medicamento,ptis sit, heu ο-

529쪽

ψ seminem 'rimum augem ess Prinae ciea- imbe=ρerfricenior non densio ridiat habitum, si aurem in lecto decumbat, perfricereum asi'. eoque si in thoracesvri septum rea uerbum in ecter eum pasito 6idear βρει quam minime reci netiam Pinres,abantiosed entem calido multo, muia tum temporis fricent: si autem aluo in serna sub septo transuerso habeat dolores , iaceat

conuenit enim)nunquepa Fo corpus momueatur,praeterfricationem.

HAud dubie hqe dictio est mutila,deestq;

caput. Quandoquidem quasi decerto quopiam seu morbo, seu aegroto, haec dicim-tur,non constat autem de quo Itaque est hoc fragmentu, quo de qua affectione agatur constare no potest,neque vero dici quippiam nisi diuinando, qu id autem miri tam multis secu

lis vitiatos esse veterrimos codicesisve , - ex inferna atio soluuntur,per -

530쪽

a ratia minis Galan negligitur, utquenarratione intelliges Exaluo solui non iderim inci Ued diraeiectionibus, qua i

9968 gius 1ψm euacuantur.Itaque dista curius usu amur ex aliis, aut per se U3A , Mypor sudorem, intellige aut per qua ὶμ 3 in cini ne sistis enim sit tres Πρ:ygie si sponte exeunt quantitate mediocri, foriendis quidem morbis paruis suntia- Ηs: Gioco etiam pro mediocribus sunt magnas patuismerum si mala sint vehemen V Qns .mςGiocre ,prauum signa ς' si sunt decretoria non iudicantia. Talia vero via Epid. dicitur significat mortem aut dissisi iudicium difficile autem iudiciuest,prorrogari malum, aut habere multas permutationes igitur; tales quibus scilicet per

euacuationes fiunt tan

tum mediocres, vel intereue,vel sine alijs maus sani non fiunt, sed conrirmantur quae huiusmodi sunt,id est insanabilia fieri consueue