장음표시 사용
411쪽
iris initiis ad tantum eluctata fastigium, a Roma ; quae pastorum primo fugitivorum,
Itronum fere colluvies, post insignem orbis rum partem imperio est amplexa:sic ipsa quo-' admiratores,gloriaeque suae praecones invenit. Ditudine sua non inferiores. Sarie enim ad indendam, aut propagandam lilius famam in- aere non domestica duntaxat ingenia, mascu-aodam vigore enitescentia ; sed & Graecorum ti Romana celebrare gesta non citra ambitio-i sategerunt, postquam ipsi memoratu dignatre desierant. Inde licet istius imperium jamam communem rerum humanarum legem s it : tamen antiqua illa Roma adhuc inemoria ainum, fama rerum immensum foret. Ipsius;
uam per Europam piti amque sapientia, & bo- iterae, vulgari usili subductam, sibi velut prom adoptarunt ue qua addiscenda multi floren- mam aetatis partem conterunt ; sicut vulgo ii spernendum eruditionis specimen habeatur,. ni sensa vocabulis. Latinis utcunque sarcina osse exprimere. Plurimi militarem Romano-i disciplinam ac virtutem coelo sequant, quae a patiatur, ut magnitudinem Romanam interra sua ostentare sortuna queat. Nec pauci V
attoniti mirantur istius populi mores, arteSq, gregia instituta, per quae domi serisque vene ilis quaedam majestas eidem sit conciliata; quin rubjecto orbi nitidior facies,exterminata passim barie, inducta. Quo nomine Plinio Nat. Hi
. Italia dicitur omnium terrarum alumn-R s ' eadem
412쪽
eadem ct parens, numine Deum clectas quae clum ipsum clara π faceret,sfarsa congregaret in peria, risy D mosi ret 'torpopulorum d cora ferasqne linguas sermonis commercio contrahere
ad cog quia . se humanitatem homini daret. . Quanquam credo liquidius politura ista morum laetaturae fuissent subjectae Romanis nationes, si salteria posterioribus temporibus parcius adve sum halce silperbiam, crudelitatem, & avaritiam ladhibuisthnt. Plerosque, dum imperii molem, opesque , & tot facinora bello patrata defixi ci cumspectant, in admirationem rapit reip. forma, Vesut quae non potuerit non ad ista priaucenda I plurimum adserre momenti , cum non Videatur praeclaris facinoribus soris efforescere posse civi 'as, quae prave domi fuerit disposita. Ex tam coini piosa rerum sylva placuit nobis*otissimum se mam Reipublicae Romanae seligere, super qua in
praesens aliquid meditaremur ; nonHjudem in . . comparationem curae ingeniive, cum a multis antiquorum juxta ac recentiorum de eadem fuse sit qactum ; sed quia non infimam studiorum juveniath llium partem historia Romanae sibi vindica eoque lipsam argumenti velut familiaritatem non citra gratiam fore speramuS. . g. 2.Expensuris, quam formam respublica Ro mana. obtinuerit post ejectos reges, quousque summa rerum denuo ad unum fuit devoluta, ante
omnia curatius dispiciendum,quis prior ipsius status, quae instituta civitatis, qui mores civium, isti ut alteri formae peculiariter habiles. Cum enim
413쪽
ulla mutatio saltem repentina, in republica iere possit, quae omnia prioris administrationis igia landitus deleat ; ita de futurae formae sta- ate aut aptitudine sperare licebit, prout priora tuta ad hane quadraverint, aut facili negotioti potuerint. Urbem igitur Romam a primo reges habuere, quibus venerationem concia at opinio potius virtutiS, quam antiquitate splendore insignis prosapia, aut civilem m i supergressae opeS. Quos cogitantibus omnial unt sequestranda, quae alias in regum fortu- culos vulgi advertunt. Ηeic quippe tectumnineum, vilis supellex, mensa tenuis, l ervitia, insignia. dignitatis modica. Sed nec illis, aut satelles robore sormidabilis, qui iman civium obsequium pignorare posset. Pop ex colluvie pastorum, obscuraeque aut infamis is convenarum fere coalitus,& vicinorum dein stione auctus, rudis, incultus, serox, marte spirans, intra unius urbis pomoeria, & modii circa tractum coercitus. Ipsi urbi ex mercat modica opum augendarum occasio. .AFeri ita laxus, nec sertilitate insignis, tantaeque unum multitudini sat maligne alimenta prae S. Ex quo tantum non necessaria aliena in v di libido:& qua pauperiem per commercia: manuariat artes non licebat dispelleret, viciaum terras inVolare quartasaerat.
. 3. Hujusmodi populi regibus necessem vide ar imperium aliqua pqpularitatis specie tent ire, nec sub facie nimis austera illud: exproin
414쪽
mere. Equidem novimus dispares
rem esse potestatem posse : nec qui debiliori i-- Ferat regno, minus ideo in suos obtinet iuris, quam latissimarum terrarum dominus. Sic nequα fulgor inanium , aut modestia ipsam imperii naturam assicit. Et tamen non modicam haecce vina
in animis vulgi obtinent ; & prout vires regni, genius populi indoles regionis, aut peculiaria regis firmamentae sese habent, ita exterior imperii facies adornanda. Pari jure in famulum suum
gaudere potest rusticus aliquis, & vir splendidus: S longe tamen dispar apud hujus atque illius
subiectum obsequi schema. Sed & in eadem po- testate mollius, aut securius servum Quin tradiat cautus dominus,prout isti amplior, aut restrietior nocendi vis, si quando fidem. exuere malitia su
egerit.Igitur uti sumtuoses adparatu& tenues re-Fl gni opes abnueband; ita ut macte simul & mode- rate exerceretur imperium ,suadebat urbs ampla, civium bellicosorum multitudine reserta quos in furorem prolapsisS: neque arx premebat neque
adictior regi miles coercerci posset; quibusquσadeo, ubi framum momordissent, ipse numerus. ferociam, & securitatem adderet. Sed & pleraque negotiae summam rerum: spectantia non cum se.- natu solum ,.sed& cum populo communicari inpe consilii videbatur, intra eadem cum ipsa moenia degentibus; ut ea facilius. nova instituta recipe rentur,&libentius tolerarentux militiae labores, . quos circa stipendium ipsi cives obibant. . . Hautquidquam tamen videntur reges Romani
415쪽
1atu qui arduorum momenta negotiorum ex-ndi curat princeps, non is imperium suum mi it , sed ut eo feliciore successu vires id suas e cet, cavet. Qui autem in concione populi de-aata tua exponit, rationibuS & autoritate Vo-itatem' ipsus in assensum flectit, quique id , effi-,ut sitfecti prius parere velint,quam jubeantur; otestatem cum populo non partitur, aut sum in rerum judicium eidem tribuit , sed alacrioa progrestum imperatis suis conciliat. Nequeo abrupta justa locum inveniunt inter eoS,Qui iuc docendi sint, qui mos civilis, quae indoles erit,quod civium ossicium: Equidem apudDio- Halycarn. ίδ. Marcius Coriolanus: Ροὐριοώοις --Romanis ab initio erat res. . regno; ct Arstoc ira: Idem distinctius remp. amulo ita constitutam fuisse tradit, ut senatus
rebus, quare a rege referrenturi decerneret, &tulum seriet, ita ut semper obtineret plurium. tentia: Id quod desumtum fuerit a rep.Laconia tibi reges non erant sui arbitrii, ut quicquid 'ent, facerent; sed penes senatum erat tota pu-ae administrationis facies. Plebi autem tria haecamillia fuisse, magistratus creare, leges ancire,aello decernere. Quod posterius repetitur' aa . edin Sylburg. Enimvero quare in edi quae ad formam reip. spectant,Dionysii au-
416쪽
torirati non statim assurgamuS, rationum nobabunde est. Neque Romulum, dum novellam suam civitatem deformat, de exprimenda rep. Laco
vica magis cogitasse crediderim , quam Alexa'. drum M. de urbe Veneta destruenda, inin & in ipso Gon o considerandum, quod circa jura ple
permisisset ; & quod patrum quoque accedere debuerit autoritas. Idem, quod paulo ante dixerat ;regis fuisse, senatiim & concionem populi cogere, primo Ioco sienten iam dicere, quod pluribus placuisset ratum habere.Verum talia non ad aliquam Imperii divisionem, sed ad prudentem ejusdem administrationem .res .renda sunt. Qui solus convocandi jus habet rex, qui primo loco declarat, quo ipse inclinet, facile obtinebit, ut in ipsius sententiam maxima pars disccdat. Et frustra major pars in diversa abit, si, ut ratum sit decretum, ex .regis arbitrio pendet. Regis, patrumque autoritate ad populum propo- a sita,non erat magnopere metuendum,ne plebs fragaretur. Et sane regum arbitrio omnia fuisse geua, vel id argumento est, quiad prout ingenium reo is suit, ita Civitas Romana vel belliS.exercitu ii verpacis negotiis fuit. v:d. Elorm L I. c. δ. s. Neque vero exinde, quod sororis inters'ctor Horatius a populo abλlutusest, colligere t i cet, eXtremam provocationem a rege Tullio in populum collatam. Res enim illa ideo 'd populum rejecta, ne rex etsi tam in ι . ingrat D
417쪽
REIP. ROMANAE. QMΦ' incis, aut secunaeum judicium suo .
ror 6ρογυψ - ί, δ. Gasi Aut, uti Dion αν Ls,hbet, quia haerebat rex incertus, quonam modo 1ienda esset Esse videbatur,coninsistam roris homicidam absolvere, ne piaculo se iamque domum obstringeret: & durum tamen tam egregiam patriae operam raeuitisset. Sed ex hoc nimissibeialiter Dionas Maelisit: populum R. tunc primum capi issed Aotestatem sectum.Eo quippe facto invidiam dun-axat abs sese rex devolvere, non jus Quinimmis
Danifeste causae servit,dum reprimendae dictatoris everitati jactat, regem quoquensuum proseoc om cesssse. 66. 6. Sed & fallitur dum Servium Tullium de regia potesate inmidium detraxi pronunciat. Cum enim priores reges ad se reum carent judicia omnium litium, & de innitibus criaminibus,tam ad privatas injurias,quaad remp.pe
tinentibus, suo. more προ y ποπον
decernerent, Tacit, vocat, ad θ ---xirared ille separarit haec, uinq; re .criminum 1eiecit iudicena, privatorum querelis alios constiatini Judices,quib9.eges a se conditas ceu limites ac regulas praescripsit, quas sequerentur in judiciis. Enimvero valde simplex est credere,potestati regia aliquid decedere, si privatae causae per judices a rege constitutos juxta te es ab ipsio latas decidatur, etia ubi in privato justo jure a rege nihil temere mutatur. Nam ejusmodi judices non suo iure iu-
418쪽
risdictionem exercent, sed velut a Rege deleo sic ut ipsorum sententiae ab imperio regio vmutuenturi Quin & rex in eos judices suprem: retinet inspectionem, ipsorumque sententi quae abs justitiae tramite aberrare sint vita, corgit.I d quod de Romulo expresseDiomsLa. ipsi de gravissimis delictis decrevisse, leviora senatobus judicanda permisisse, providendo interim, quid in judiciis peccaretur. Deinde pestilentima est persuasio, potestatem judiciatiam eo insvire regibus.,, ut ipsi justitiam, cauponari quea Scilicet hoc velit aliquisTarquinio similis, de q
um nihils ei reponenti metu regnum rurandesset quem ut pluribus incuserat, cognIriones , pilatium rerum, sise consiliu perses ius exe/bar 'Iers eam causam accidere, in exilium vebonis. mul repore t non suffectos modo ct
visos: sed unde nilia aliud quam praedam θper possen; Patriae Dionus L . . Controversias liti non ex dure, dirimebat, sed ex suis, imoribτους ερα/rk-ἀναφερ Qui etiam saluberrimas Servii leges ideo abroivit, ut ipsi omnejus ex sua. libidine liceret met
Enim ver ista praecipua regii officii pars est,prodere, ut suo, quisque jure potiatur 3 utquz ex diciis non nisi nocentibus condigna. noli a proniat. . In quaestum vertereo justitiam-stib is Obrentii pravas li8idines expromere, es in cita ibus latrocii, a11di, & rapiendi licentiam pul sancire, fructum civilissocietatis penitus
419쪽
tervertere, & potesatem sceleribus abolendis in- stitutam iisdem fovendis adhibere. Add. Tacie. Claudio principe stupido, quemque judicia & assectus per uxorem, aut ministros inditi regebant: Cuns legum ct magistratuum munia in se trahens princens, marenampraedandypa in
te fecerat. Ast conditis legibus, & cognitione causarum sutem non gravissimarum, aliis delegata, . non solum laborem molestissimum, & cui unius hominis vires nequidquam pares sint, abs sese a molitur rex vid. Exod. ιγ. sed etiam magnam iniquissimarum offensonum materiam caute declinatia Nam. ubi regis arbitria pro legiabus stant, si qui causam sitam apud eum obtinuerit , juri suo , non grati e regis id in acceptis res rei: Qui causa. ceciderit , in regem tanquam alte xi, quam sibi, aequiorem saepe offensam concipiet.
Ne quid de importunim intercessionibus, & ambiariosis precibus dicam, quibus rex, ipse jus dicens, nullis.scriptis legibus velut alligatum, si obtundenduS ; quas neque refutare, neque admittere
semper in promtu est.. Quae incommoda facillime effugiuntur, si jurisdictio ita constituatur, ut v profiteri possit, abs suo arbitrio pauca depende re , nec sibi vas ab introducto semel ordine disce-
g. 7. Isthunc tam mollem regiminis genium invexti Garquinius superbus,qui imperium 1 celere quaesitum non dispares per artes exercere instituebat. Primores patrum intersecti, quod Servii rebus savissent; aut qua haec calumnia non per-
420쪽
tingeret, quaevis alia ad damnationem sussciebaapud eum, cui justitiae vocabulum inter crudelitaetis, & avaritiae instrumenta disponebatur. Indi horum numero viribusque accisiS, ab iisdem. pu blicorum consultatio negotiorum intra privato parietes revocata. Nec plebem Iarum alienave rant superbia morum, libidini obnoxium jus &praeter militiae labores attrita struendis vastissimis operibus corpora. Etsi contra iras civium circum ponerentur validus satelles, & assinitatibus conciliatae vicinorum opes. Occasionem expulsi regis, mutataeque reip. praebuit flagitium filii Sexti in Lucretiam admissum, atrox sane,& insecuta sto minae nece invidiosissimum; privatum.tamen,noia in universam remp. commissum,& quod saltom innoxia familiae pars luere non debebat. Praesertim cum facinoris ultio a rege patre nondum foret
posulata; & ille poenas alieni delicti prius incipe
ret exsolvere, quam de eodem patrato ipsi consi ret. Sed nimirum operam ludit, qui in omnibus imperiorum adquisitionibus, ει rerumptibi. mulationibus cuncta examussim ad regulas privatae austitiae 'exigere satagit. Non semper usquequa- rque laudaveris modum, quo nonnulli silium ii vaserunt; quid mirum, si saepe sceleris quid, aut iniquitatis intercurrit , quando eodem iterum dejiciuntur g. 8. Videamus jam qualem reip.formam, qui exterminarunt, voluerint sui rogare ue quam idonea eidem recipiendae Roma suerit, an,& quid