장음표시 사용
481쪽
culo tempus, ipsa videtiet luna modo uelocius,modo tardius lata: quando enim celerrime movetur Unu ty. gradus quotidie perambulat: Pando tar Iime,duodecimum
non attingit. Ex quos ut mobili simust ιlluminatioris tempus: cuius inconfamia si agnovise Gai. uideatur,tarii eri,quod eo veluti labiti utatur. Quod etiam tempus pyra tisau certum, esse nihilominus ordine et numeruiem Hippocratis peri Fuerteret quum eo quo latet tempor nihil huc insiua uis erius quos dictu e i. Seder quomodo postat hi dies certi quidpiam habere, iuerum est aliud quod experien
tia obseruatum duit Galenus una benevolos Planetiis respiciente, bonos e nis erae rotis dies confingeres ad maleficos reficiar, malos Cr contristantes Ex hoc enim pleramp euenit, ut laudatι ab H Poc. dies,malignsunt: T quos ibe vituperat,boni. x Sicuti etiam ex alio astrologoru dicis,a Galens non minus recepto. perunt quip- .pe udem inpii 'δtrologi, quoties id ignum,in quo boni planeti Jῖerint, nativi tuin tres alicuius hominis tempore luna ιnsideri bonos dies illi homini futuros: ars ὸ diuer εIo malos, quoties in eos nouerat, in quo mab planetae errant, dum homo naseretur idem iudicuntes exsignis quae de quadrato vel aduers primordia illa signa re lauti suis arietem boni planetie tenuerint bona natiuitatis,er mali Taurum: quando luna in riete, nemo, Libra, Er Capricornuveri bene cum homine illo ageturiquando in Tauro, Leone,& pro vel quario, male. Quid igitur certi relinquetur die sus Hippoc sin uno luna' circuitu Mx decem si pererunt dies, qui ex cretem causa noimpediuntur sSed quum duo fit secundum astrologos bene is planetio, Iupiter er 2, Venus duo malevoli, Saturnus er Mars fingamus aliquem nasi planetis his qua
tuor diuersa si na tenentibus,ut me binocribente Gungebat:Iupiter enim in Scorpione, Venus in libra Saturnus in Cancro,et Mars erat in QVine: nullus et nato,quocvns aegrotaverit tempore ex notatis ab pp. diebus relinquetur,quio propriosi- .gn Paeto no detorqueatur. 4t dixeritsores quisita per bonos hoscet fluxus ivitii 2sri bonos Hippocles, per malos malam malitiam augeri. Sed dicat mihi, quidnam fet i eum bono tylum malus dies,vel cum malo bonuS cotvngatu Mixta, inquiet, ex bono er malo proveniet operatio. 'rum nonne hoc est Hippocraticas observariones pervertere,er ordinem omnem ab eis auferre, asis medicti a propriaprofis ne adsipputandos coelestes motus evocare,et in hanc nece fitatem adducere, ut cumycvns Naegroti curationem accepturus est, natalem bonum cognoscat, planetam loca cum sis A erabam in eadem borasipputando pervestiget enum Grmorboru inrita no msenore diligentia erant obervanda, quum ivxta a Mogoru er GaIsmentiam, bona
futurasint, his orientibussynis in quibus boni planeti erat tempore nativitatis et mala .siis orientibus in quibus mali ferat cumculi. Idems iudicandum des ris quae 3sues ex aduers vel ex quadrato res icium. Tanti rem momem esse Galenus puta principia, ut ab his feria dependere scin uniuersm ex crisimis diebus progniatica tio nem. Magnas enim quae ιa quadratu vel in aduersis locis sum mutationes, in bonis princi jς bonas, in malis malas esse arbitruetur: ut er hic illud dici posit, qualeferit principium,talem er exitum. Quare principi hora erit cum a Mabio a medim η, accurarissime cognoscenda, T quod Pu in ea oriat flensi me inusigandum: hoe
482쪽
enim perdilo, Automnis dieris tu scialium ars deperibit: alioqui eo etiam habito ruratura,sibo principi) magis standumst,p sebus ab Hippocrat riptis. Longior fieri quaecunque recentioribus as Agis circa morborum Praesagra confripta, ve*otius cons Unt, comis Hippocratis diebus aduersentia, hic afferre volue/3 m. Extant eculiaria duo iamentariola,unum Hippocrati, alterum Galeno a riptum, in quibus quicquidpia legitur, Hppocrati in hac doctrina aduersetur: ad ea relegem qui huius rei pera enisaesunt avis: satis mihi nuncferat ea a ferre,quae a Ptolemaeo afringonum principe de his ictus Fribuntur, ut vel ex hoc cognosa
tur a bino oram tacta cum medias non consentire. Is enunciato quodam inter centumio fransmum, in hunc modumscribit: Superae rotis anticostes in Dce, ac lunae mon agrationem in angulis figuraefixdecim laterum. Vbi enim eos angulos bene affectosis inueneris,bene erit languenti econtra malis 'Bctos inveneris. Quodlibet huius' Frue latus vigintiduos gradus capit, ota praeterea alterius gradus medietate. Erunt igitur in lunari messesso secim observas,qui necflati erunt, nec Hippocraticis, 3 praeterest raro, consentiemes: quoniam luna velocius mota, paucioribus iebus unum latus ab luet ubi tarior sierit, pluribus ιn uno pertranseundo immorabituri meru' nec ex ipsi secundumsit amise an ub bona malaiaue asstatione, bonum uel malum iu Acium dependebιt. Quo magis lxitur ad 9 logos convertimur, eo magis ab Hippocrate Genimur. Sed haec quidem ad omnes pertinent, qui in reddenda crisi zo morum dierum ratione,adastrologos consiPist. Illud vero ad Galenum peculiariter pertinet,quod de intermittentibus febribus 4. ori or bb. Galenus, er 3. Prognossidem Galenus er Hippo cribun numerandos videlicet in his non comtinuos dies ipsis accessones. Od certe accessonum numeratio in lunam referri non poterii continia motam, nec quandos fam motionem interrumpente: sim eam 2s refratur,neque ydem dies,neque eaedem configurationes remanebunt. CSarra enim quartanae accesso,ad nonam diem, num ad octavamdecimam pertinebit, atque deinceps quo s in reliquis universus er dierum er configuratiota ordo perturbassetur. Sed er in tertianis quarta accesso ad tu prima ad tertium fecimuin bit. Quare hi dies sirius videlicet et tertii iecimus,ludicrales potius in his erant, p3o stimus er decimustertius. Mitto argumentu quo pr.ecipue ponense in Gal. utitur,licet non minus contra ipse et a umentantem p contra Gale. concludat qui videlicet ex Galem numeratione,qua istae a rima diem magis p quadragesimam esse iudicialem perfluentibussecundo uicenario duodecim horis scuti primo , quae prioribus duodecim iuncta est in im rum constituent:qvare iudiciu ad quadra n ge amprim non ad quadrage aperetinebit. Nes est utis numerum parem re currant vi fit diurnis morbis congruentior,per eum milus p per imparem motis. Ia Pu in his natura ceu minus exagitat Pius aduerses morbu moveatur,si parituri hoc dandu,ad quadrage amunda potius pas quadrages a iudiciu pertinebita' Haec T aha permulta sciunt, ut a Galeno in hac parte reced umec ulti ab eo M ab omnia. quotquot afrologic perstitionepraeclarasimam er casti sint a medicinae aret faedare er adulterare contendunt. Nec eri ut Galem vel alius quicunque hanc
483쪽
crifimorum excocto nationem in f Lippocritas resinui in tertio Pro nostico,ubi cristmos dies per sex quaternarios ad vigesimum Vque di fit, in hunc modum Icribem,, tem: Nullum autem horti totis diebus vere numerum poteri: neque enim annus, nes,, menses totis diebus apti sunt numentari. Quartanos enim ejeptimanos inoltus de his enim loquitur Hippocrates9 non ese ture res diebus numerandos, ex eo probat, 1 quod nec mensis ncis annus Integris iebus t numerandi. quod certe argumentum, vi pro a Numento ab eo assertur,non videtur concludere,msi quartanorum .eptimis nora reppulatio ex anmi putatione dependeat. Quodptanquam verum recipiamus, ad agrisiendam ieseram certam quantitatem neces artum erit anni circuitum exacte regno ere,ut hoc in duodecim partes tuis, mensimum tempus habeamus, quo in in quatuor partes disseclavi deesse imana. Erit autem vertis anm circvitus,tuna Ahini eis uisu ia 4 ipsens putati π νιτ c teras actor reputatur,eseram trecentorum sis xMAlph si Ap ei quinque,horarum quinque, Er qua Uintanovem'Mesmarum allenius h
ε' ' , er praeterea partivmfecundaefragesim estexdecim. Psocnumerusi per duodecim cluserimus, current primo integra dies triginta, upererunt, quinque: quos si is
clariori mutationis gratia ad horus reduxerimus, ent hone centu Urviximi qui bus persingulos menses distribuas,decem cuique obtingent. Erat Cain quilibet memsis dierum trigint horarum decem. Et siqvis exacturi re u puture volens,qui horas quae remanserunt, inminutiassecuerat,et cui bbethonta ut a Mog0uctum exaginta tribuerit, refiliabismma trecentoria. Quibussi ad iantur novem cir qua draginta rimae minv r,erunt in totum ccc π MN. Quae rursus in me es dum decim di butae,addent cuilibet minutias novem supra ut mit,vtucasvperstite mitruot a. quae cu exaginta valeatsecundas minutias, ex his etiamflecundis quins erant δε' peraddendae. Sed ex sexdecim θυι emos mututus,quas diximuS in exacto anno continerisingulasvigulo mens dat adhuc quatuor reliquae erunt: quae ad remas redu- uctae, summa earum per duodecim sus singulo mensi viginti tertias minutiasse peraddenteconfabiturque pMose mensis quantitas ex diebus triginetu , horis decem, minuti primis vigintinovem ecudiust terran viginti. Quare verus humens, Galem mensem longo intervasi perabi etsi intertusa die tollitur, quia necmen us, nec anno adester auctionem potius quam per diminutione auferetur, tres siptima Dnae ulmummu er vigesmii iem extendentur,nedum quod viris fruamur. Quisnquamsitastrologi ancti, inceruor longe es diem menser ibis quidem plus minus
ue modo auctis modo minutis,iuxta inaequatitatem tum motus sus in oti quo circulo, tum obliquaru er rectarum secensonu emper tamen vigintiquatuor horus excedentibus,ut Ptolemaeus lib. a. T 3. magnae compostioris demonstravit. Si igitu in Πeniis auro riuati,quae certe no maxima apud quemlibet no esse debet,dandum es,ut diebus no integris quartanos Crseptimanos circuitus ita numeremus,vifex quartam
tresve timant,quod idem hvi vigesimo die finiantur: non hoc ad dies aequales vel in utiles afrologorum acceptum es refrendum ad iovi us quodHppocrates evrsi quodsiiucet atqui quantant,scuta Cra vis imam circuitus,coniunctim,
484쪽
LIBER DE cIMVs Q V INT 4i essicacia umento oro exemplo eri recipiendum,ut quemadmodum necatim nee menses,ita nec quartam necliptimam ci cultu copleus C his diebussunt metiendi:alioqui e ex quartam Cr tres Humam MIesmam diem tranfendent. Nibiti rin ego in doctrina Hippocratis de iudiciatibus diebus video, quodinafrolomta dos rata referri uel debeat vesposit:video Potius per Hippocraticus obervationes iblorum decreta circa morbos finditus tolli. Laudandum Citur in hac parte Galeni ingenium, quod stili artifcio Hippoci dicta in coelum redigere conatus fit. Non opterea tamen eius avtoritati tantu est tribuendum,m veritas deseraturiquaesti am-ca magis esse cuilibet bono viro debet, quam myrias Galenorum. io . Secundum quod in mers epiriolis non probas, i, quod climan rum tum m gu temperarum esse dico,quam quartum, quod Galenus: Er quintum, quod fueremisputauit temperatisimum. Pribi enim videri,ins,ivstitiali re enumento quartum quintam excellere, quoniam calor amiciores natura quam figus: qualem tempe riem potius debrespectare vis optare medicus. In quibus verbis, quinque videris imis mere: primo, temperatissimum hominem non verὸ inqualem habere primarum quali tutum mixtionem, tu tralem oecundo, iustitialem hanc temperiem ad cubilum magis quam frigidum vergere: tertis,hoc in quarto Er quinto metu quam in to Eimate repertri: quareto, calorem maxu amicum esse natum quam figus, in tempe meta regione calorem potius qua Cus desederandum. Ego vero, vi a primo in
ad crprum,dum eam mediana partem, stam theoricen vocant,m terer, quicqvidrecentiores puten tenebam temperaris imum hominem, si modo quis talis inveniatur, tem peraturam habere iner utranque primarum qualitarum contrarietinem exacte me diam, humanum, inviuuersium genus inter reliqua quae coeu ambitu continentur, Maecerte aequiis si esse maxime propinquum: nobi imae qui pe 'ma polis proculis dubro est anima humana, nobi imam deberi temperasuram, quam feri inhaefura C agili materia potest, coelo, quod omni prorsus contrarietate caret, imisi
mam. Cantem quidem animalibus eam temperaturam asummo opifice cundo tamqv.e adsva cuique exercenda munia esset idonea: quam ivntiae Galenus comparavit. Homini vero ceu in inter miosuperiorum CV inferiorem exi senti, ea dari dein '36 Aut qua sim citer er ab tute esse of ima, er ab utras extremam qualit
tum cotrarietate aequaliter Cr ad amusem remota qua propterea exacte er maxime temperata es a Galenosondere, Cr me ra aequalis vocata, ut primo libro deTemperaturas, primo ac quinto Salubrium, ita aperte declaravit, ut uerrois secundo rosti Sosicle licet in totum nonprobaverit,esse tamen Galent opinionem no nega3s verit. Hac autem pro verasententia recepta, ecvndum tuum dictum non poteri se ne consistere id enim quod veram habet mediocritatem, non magis ad calidum inclinat, quam adfigus ed quatuomrimas qualitates omnino aequales habet. Simbi vero lenus videtur contrarium asserere, hominemque a praedominio calidum dicere,de eo quatenus animal eri er vivit, intellexit: quandoquidem non flum exin ues quosque vermiculos , verum Cr hyoscyamum arque mandramra quarenus vinentia exuperirantem habere dixit qualitatem: quibus tamen iustitiale, ut nunc loquimur, tempe
485쪽
ramentum cus aclumini ad ripsis. Quare nec ex tufitid temperamento, nee ex ore,quem temperatissimus bompnoe fert, quod recentiores nonnulli contendunt, tumentari hcet,humanam temperatura ad calidum potius quam adfrigidum ueta H. Miuit squidem actu calet hominis cutis, quam tamen examsi me inter Omma quae in mundo hocjun media statuit Galenus. citus coparatione cum climatis aequa sutas maximest avendenda, equens esi id clima magis aequale esse, quod certe cutis aequalitati magis eri propinquum:quam propinquitatem non habere quartu clima, cutis earum hominu qui in eo degunt colore, usure e uriti liqui poteri agnosci, quae in maritanis, egypti , Siculis, hominibus Ierat comparaus, reperiuntur. Quinto verosiqua temperies ades,in ea maxime parte ades, quae ad xtu decimar. iai gessia autem eius pars quae ad quarta vergit sicuti Cr totum ipsis quartihoem -- pensius culeant, innatu calorescuius bene teperata es, ut GaIait, blantiaoreddunt imbecilliorem: quare eonii caliditas inimica magis est nature, qua extimodicum i-gus:quod, Hippocrate test hemis tempore ventres reddit calidiores,eT uniuersum corpus magis robusum flat, quam aestatu calditas. S a temperamento igitur recede is re debet habituito,ad modicum rigus potius vergere debere quam ad calorem. Probas praeterea exLvstano nauigatione, clima nostrum non esse meessi, ecundum naduum numerationem, quia trans aequinoctialem versus meritem latior quam Noycribosit habitatio. Sed, mi Nicolae,cum Hippocrates, lenus aetera m d alta terram diuidunt,no de vmvers orbe edde una tu iter porrione consideram, meais induus pantes omnino inhabitabiles stat Luna quae adaequinoctatem, ob inmenses calores: aliam, quae adpotum arcticum uetae obfri Ius ιmmodicia: in medii, tantum parteseptem clinata di singluunt: inter quae quoniam nostrum, utpote cuius medietas
quadraginta ums gradibus ab utros distat extremo, remetum exi sit. Quod si in abys quos tribus quartaris ternemnuonibus,velLusitam vesa* quiuis climata di- αν singuere voluerint ub quadnugini vins pariter et quartae pantibus,medietarem Isiae habitatioris coperientiquae licet apolo nostro arctuo per centu Crtriginta vivremovebitur,ab aequinoctiali tamen er polo antarctico no plus quam per quadragia' tu ving sicuti nobisvm clima, distabit. Quocvns autem modosῖas inibi habitationes Hernant,nostram climatum divisionem non perturbabunt. Illa potius Galenum Er 3o uermen turbare poteri,quod priore e sola cripsera invenetusilicetesse in no Iba hac habitatione nova virens Ac in quibus P int aba clinata intelligi: puderes Oxime rasotelem tangi dicent virtus deesse habitationes,quam umbrae cessent uel flictantur quum pos versas ad artacum verticem umbras, ita nunc inuem sinetheu,re quibus difficilis quidem tamennsibilissis habitatio .n ulla etiam inqui 33bussistis iam habitatur. Vnde er illud corrui quod antiqui de donis tradideram, ex quins videlicet duas tantum habitari. Nam torridam coli iam eri omnibus notissmumscuti er gelidae bonam partem cuius habitationem ita extendit IacobusZClervs noriter,ut probabilibus a umendis probet prope polum habituri, ersub imopoloeti posse habitari. Sorrvvnt igitur Evorum dogmata ex is hycenavigatio ηαribus:nostra uero Arma remanent σι uncusa. Tertium
486쪽
Tertium quod in meis Epistolis non oba eri,quod chre apud Galenum puto esse rorem Indum, er mannae uocat specie non con coem. Tibi autem non uidet feris Mugsi,ut Galenus curiosi yimus medicus, qui tonini Caesaris tempores rem Domitiani, imo Varronis aetate notissmam, Amrauerit. Ego,hcet ea quae F bis terve in hac re Aripus mandavi, mihi adeo apertesententia meam probare videantur,utnon relinquatvr amplius dubitans locus uitamen ubi, quιvnus pro populo a
me haberis fusciam, breuibus repetum quae desccbaro CGripsi, er adhuc
tiam, addam, nonnulla quae meam opinione magis consiment. Dico igitur,vulgare hocsccharum non modo Galeno,MCr omnibus medias eo vetustoribus,er nonnul ψ lis qui permulas annos eu Putsnt,penitu issiacognitu ipsum minimesilentiopraeterituris dum medicamenta er alimenta pertinactant in eius notitia pera nitent. Vera nonnulli nec nominis quidem mentionem habento nominant quidem, non tamen vulgare hoc intelligunt,quod plantaesiccus es melleum rore pra rundinis sella conglobata a manna vocata parum s rentem: virv - enim Od ri sta melle uel aereosquod e fluestre nonulli vocant cotineret. Iam ut a vetustissmo exordiar, Hippocrates nosine medicinae parem,mellissaepesccbari nunquam me minit. Idem alio minores Hippocritate ferunt,er Polybus e ' chigenes. rundineum mel etiam nominasse dicitur. Sed cum Inscum stem uocaueri nihil aliud intellexisse uidetur, quam idquo isorides mellis genus dixit,m Lia er Felici zato biis, issimilitudine,in arandinibus concretu. Et Plinius,mel in arundinibus colle Elam, gummium modo candidum,dentibus agile. Quibus cum Galenus in capite de νγ melle, in hunc modum Ascribat: Sacchar autem uocasu, quod ex India Telicis s biorem πη ramyνυτο idest,addemturquide Maiunt calamis. Esaute ,1 ip mellis quaedam Pecies. quiu ambigeremfit,de eadem re loquutum, de qua eru Dioscorides,nec cunnae vel plantae alicui Ναυφdmelleum ror putassin armidinibus concretus es propterea negligentiae vel infitiae accusiodus,quod remmpronis tempore,vifribis, cognitam, velnsierit vel neglexerit. Res enim de qua 'i- Asit Varro, ιnter mella,quanquari dulcedinesimilis, inter plantas potius reponenda. Quam tamen nec penitussisse Galeno incognitam constabit iis memoriam 16' revocaverimus, idquod quarto libro de simplicis. medicamentis, ripus mandavi maduersalicet calamorus cime ex pti,dulces esse. Verum in coemper earum
presionem elicitum,nes ipsines Varro, Mnes Sobnus,qui earum quos cunnari mentionem scit, sacchar uocari, uel e scripserant: minime mirandum, si de socham fribens,hoc aeteri , re filicet nullum cum eo de Postri ba praeter dulcediniso 33frtium habente. Ni Fresputemus eum de omnibus dulcibus scribere,eodem de meste cupite debuist. Illud potius quintam haud immerito admirabitur, quo Serapion nubs, qui annos nafri sexcentos Galenum fguutus, quae ab nubibus er
aedis de simplicibus medicamentis erunt, in unum conge , inter quatuor quinquoue tucchara cui ira vocas generi uulgare hoc penitus praeteriem. cuius ta- men dicta, quasi de e ri fra, recentiores accipiunt,avores, ut ego putU,simila dine decepti, additu dulcedine acetiam colore, quae elaborato illiso er multiphaler
487쪽
exoossis,cum antiquo erant comunia. Adiuvit eorum errorem, quod virum licet Eseverya ratione, mel cannae dicebatur: antiquum quidem, quod ru verus cannas colligeretur: nouum,quodex cannis ex sis conficeretur: quae tamen non venae cum esunt,
sed exteriore tantum acie cannas rem entant. Graeci medici Galeni vemgis in bacrescut inalys linerentes,no aliubaccharmuis videntur,quam id, quo misti m Ecfri ranunt. Non negauerim tamen recentiores etiam quosdam Graecos, ut νι ex nubibus quos multa accepere, de alio quandoq, meminisse. Quo tempore vero incommunem ψῆm venerit medicorum, haud uetis mihi conritat. Pliniussaccharum de quo ipse loquitur, ad mediciniae tantum v figurabit: nullas tamen et peculiaret vires adfribit, nec quod messicina potionibus, ut nunc', miseeretur. Primus inter risi iubes,apvdquem No huncscctari usim legeri fuit Serapion:quanquam nec iri certo post de viro duoramgeneram intellexerit: obabile tamen alicui videri pote heum de hoc vulgari loquutum: quoniam, usuperius diximus in libro desimplicibus medicamenus, eius proprio capite nullam mention fecerit. Sed quodcunq; imeblexeri nihil ad me pertinet . quoma,ut diximus,mulas seculis eum Galenus pnarce , is cuius tempore dicimus vulgare hoc et charam non fuisse cognitum. Nec detergendi deos men is vis,quam vi Moin curativa method acinam a ribit, cogit nos freri, de vulgari et uoctam ipsim loquutumno de antiquorum sorsamo: quodcumsit mannae pecies,non uideatu osse uires illas habere.'ο enim non dixι socia speciem esse mannae sed sub melle velut b genere, utruns, mannam uidelicet acchamum, is contineri. Quarsi quid a manna removetur, non necessem removetur os octa . Ex dialectica enim didicimus musta uni pectes inesse, quae alteri no in ista eodem genere contenta . Eso Ritur quod manna vires illas non habeat, tui nihilominus eas haberesccharum. Quanquamsi nubibus credendum, nectis manna uocasu detergens vi curet. Hanc enim libros cundo ei ad bit Acennasub nomine is Terentabini er ultimo capite eiusdem sub nomine zucchari: ahoquis vim accipit ab
his er quae cadit, quemadmodum ipsi tentur, quae ru herbas eas vires habemtes ceciderint, ea mut acquirunt necesse I. Stac mellis es pectes,quodureus vi posset, cur non es Cr utrim que particeps'Quaecunque enimgenera conveniunt,ea demi ciebus Guemre,ijdem probant dialectici. NMI igitur ego uideo quodno i Mad acchar mentiam tollat. Et haec de his dictasint, quae circa meas epigiolas dubitasti nuncia ea veniendum quae a me petis. Primum quaeris,an quicquam olficerim apudGη os de ligno Indo,quo nunc multi medici utuntur ad morbi Gallici vocati curationem: te enim de eo nesso quid apud uicennam legisse. Ego hac in re velim tecum mutua opera uti ero autem primus ngenue aperiam, quid apud Gnaeoos vel invenerim, vel inuenifie m spicatus . ' Primum, illud lignum quod a Lusitanis ad nos allatum est, hebeni Indi genus puto: aeter duritiem enim, pondus resti situdinem, se pigmes albicunter os luas, Hylus quoque consentit, quem acrem osendit σμωθIringentem.
Quaeris sicundo,quo nomine vocamputem herbam, quam vos glaream, nosva 4ocha quasi ternaeprincipem: ali galbet fraeagale, ideri, sela, quae quando
488쪽
e vipera pugna viseri ad hanc Pylandam crebro,veluti a quoddam alexipham macum configere: voce autem gallica defera, quod rutae gallicae voca sit non a Gmisis, propterea'sea quibusdam ruta capraria dicatur. Mithi pius de ea o guam,vis es ais emoniam a Diosi vocatam, referri posse ia enim habet rutae s maiora vis longiora. Cosmiunt uires,quas habere eam dicunt orides iis ersurpiora ictus no abhorret: cir Cappadocti nomen, a virium multitudine chilio γυ-min uocantium. Scio tamen non omnia quadrare Fio etiam hoc illi esse comune cum, multis,quas tamen habemus pro copertis. Habes quid de duabus hi s rebu spice potius qua ciam.Tuum erit mihi quo gnificare quid de eisdem putes. ro Demum peres modum diversem ab eo qui passim in in eri, a vocum queum ex herbis eliciendum. Ego cum iandudum consederas patrum nostrorum bacis rescutit in multis hallucinationem, putantium eandem vim adesse agris illisseaeper ignem ab herbis extractis, quae toti herbare cum tamen nes idem odor, neque idem sapor, in aqua qui in herba erat varetur plerans cotrurnu. quam enim ab A thio ix dulce a mentia Cr ocimo mali potius quam boni odoris exire videbam quod certam mihi fidem Aciebat, quod non es em viribus aqua'. quibus tota herba polleret: onepi anxie cogitare,o Vultu etiam his qui ab huiusmodi onibuschmici uulgo die tur, quoni ingenio valeret idem odor er sapor in aquis hi infodiri,qui in tota planta reperiretur. Longum autem esset scribere modos omnes, quos adhaecco quendam auentaverim. Sed unum tantum attingam,m melior mihi uiuifus erit C cibor. Is istite eri,ut in duplici vase,eo modo quo Galenus ivssi omnia unguenta confici, haec Deeia rictfat operario, itu tamen ut eius uafuli findu in quo herba continetur, aqua in majore in in bullientem non attingat, MFlo vaporisero humore ab ea eleuato incalfur: a calore enim illo miti, ex totius herbae Fbstantia uapores exhalant, qui ιn aquam vertuntur,as omnium herbae partium vires adpervantem,quae ex odore e sapore aperte cognos tur. Haber igitur, Nicolaefrum quidem,nec qualem tuae dubitationes exigerent,
fedingenuam responsonem, quam ita accipias velim, ut ab eo qui te di iisne aliquo sono proficiscensem. Vale.
MEDICINALIUM LIBER XVI. D. Manard Ioanni Iacobo Savio S. P. D. Declarantur
v o D mea quali unque eLI doctrinafmgarissime uteris,scis quidem rem mihi admotagoram:ex hoc enim Acilicognose quantum me diligas. Quodvero difficissima loca, tot verbore imu lucris ades impeditu, ut Sibulae Min obscuriora merito dici ρή- a me aperiri mus, videris maius aliquod se me cogitare, quam quod sitae meae uires possintsustinere. Addit tamen amor au dacta π quod per meipsum non auderem tutam est rem boni vj te con
489쪽
shurum considens,quicquidnon mea sponse Utibi moremnsurus,in rebus tam arduis cripsero. Quaeris,quidnam sibi voluerit Hippocrates inbb.dealimento, in uerbis quorum
D in tiu esse ovorum ommu natune doctrinascienti ve no capititur. Sanguis proprius,, er alienus utilis. Sanguis propriuT Cr alienus no utilis. Er quae sequuntur. Vnu sautem antep expositionem ιssorum verboru ararediar, aduertendum est: verba illa,
siue ThesesilueHerophi verint, no esse enim magni Hippocratis multi putans, quum tamen eum libellum quas Hippocraticu Galenus in Oviphorismo, in Ib. de optimast lacite ora rectharis exfide essa Caluo translatu. Ego enim in rebus tum
serin transferendis Horati praeceptu Gnimeservandum puto,admonendis,ne verta in verbo reddatur, Ut interpretis vitio: quum videam eos qui ab autora verbis recens,
astas quos plerans recedere, er dum eleganti studen a veritare deviare. Np,
ut Galenussaepe mone orationis elegantiam quaerendam in medicina uelahocientia puto id ut ea quaescribimus aperta er clam m. Quod non advenientes ere omnes, quotquot nos uaetate libros in latinam linguam transferunt,ita asinsu avtorulero isque recedunt,ut omnia potius dica quam quae ipse autUr. Q monae caeteris Catius peccavit, alioqui medicinae, ut cum ei honore dixeram, penitus ignarus. Se i sedi, tur legendum erat: Natinae omniv doceri novosunt. Sanguis alienus utilis, anguis ,, yroprius utilis ganguis alienus nocuus frivis Fraus nocuus .hum es propri nodi, cui, humores alieni nocui: humores alieni conferentes, humores pro ij constrenter. 2o,, Consonans dissonans Usenam myonans. Lacabem gratiosῖm ac op rati moeridi, lac proprium Mile. Omnia haec autor cripta videntur,vtiadeclararet quod asinitio proposierat,naturus videbat hominu doceri nonpose cuius rei argumem essicutifim est,quod nulli ilibus, nonnulli alienis iuvantur. Quibus rei anguis proprius malus valde es his alienu illi licet qui comaria qualitate ei qua proprius uasticitur,utilis est: ur,cuis Irissuma modum est calidus,siliis qui tantum frigore a mediocritare recesi quantumo ius calore, utilis Er prosimus eriti Quibus vero Iunguis vel no magnopere, vel nequaquam a modo recedi huj angvis propriuS utilis. Quare et Vcae quae talem gignut et utiles: et hae quae comminisi aptaesunt gignere, sunt inutiles. Quod ies per haec verba infimavi Sanguis alienus noctius qui an 3oguine male ascibun huyatauu proprius, is suae eum gignunt escaedunt nocuae. Idem de alijs humoribus a anguine intelligendum. In his quippe corporibus in quibus pituita aeter modum redunda illa sin minx, quae pituitam aptissum gigne-H. Ovibus uero molia habe cibi congruunt qui eam gignunt. Et ad hunc modum reliqua intelligenda .ris id etiam quod quas ex his omnib. coctidit, cyonanscilicet tum πe di nam,cum concinit male: tum vero di nos consonare,cum contrariam auferto nantiam: di nos quippe malo, concinit bono. Idem demum sendit in lactentibus in untibus, quibus tum lac alienum proficuum,cvm er maternum male tau
imos quoque male afficit. Quod quidem maternum proprium uocat, esse ait quam doque nocuum. Sicuti dum bene luctum ipsos quoque bene assio proficuum Dὸ contrario alienum,tunc eri nocuum. Tollitur aurem P curiis in his verbis apparet repugno'
490쪽
repugnantia, ex bis quae ipsemet prope finem addit, quare stet omnia er bona ermati ad ahquid dicuntur. Petis meterea alorem verbore quae in eodem libello postea in hunc modum loginetur, declarationem Pueri cibum putre se me ad sentes nihil mutam sines pos ivtus mutant. Quibus verbis licet menda etiam ses ea tamen exgnem codice vicinque carivat remanent adhuc dens obfuritate Obducta. IIa enim ego nunc verrerim x, cibus iuuenibus parum macerarus,stnibus ad sinem maceratus, bis sum confisen-,ν divigore sunt omni maceratione carens. In quibus verbis, ut Galenus quoque putat in libro de optima secta, voluit avior cibi qualitatem docere. tergo, meras cibum o deberi bene maceratum,quifcile concoquι Er mutarim ,humidum videlicet: quoniam cur inferius in eodem commentario bio humida suscilius mutatilis eriquam sicca. Senibus summὸ maceratum er concoqui a simu quia ob caloris imbecillitate impotentesimi addisscitem concoctu immutandum. His vero qui in con senes vigoresunt,eum νι omni prius maceratione careat diore ilicet: nam hu- ην missiora his concoctuscilia cibaria,ob caloris immenstatem Eracvmensale corrumpuntu biora vero bene mutamur. κν Rusu ambigis circa alia verba quae in hunc modum legis : Vadissetionem νυ quadraginta, adtransmutationes octoginta, ad excisonem quadraginta er ducenti, nodi, em eri. Odiae certe verba non simile erit intelliger intellectis his quae paulo an o refripsis,ubi ait, vins Cr trigint les, relig. Quatuor enim opiniones recitat de tempore,quosnus in Mero completuriquas ubi recitavit, addi est er non: v lens videlicet blendere,dies formationis,motus πρartus, non esse centos e raefriptos sid varietatem tantam recipere, ut qua vis opinionum quandos venu esensit:
F Habes, mi Saul si non qualem optabas, qualem tute Murandus tuus sine verborumsiis declarationem: quam ita viam a te recipi, ut ab homine qui te magnoin
pere diligi proficissentem. Vale.
Ex Terrari pridie Calend. Iulias, M. D. XXXIII.
ΕPIs T. II. Ioan.Manard. Petro Carnicer s. P. D. Curatio deis o minutae re seri: ablatae uisionis.
l vit:eadem enimntimana ego ad te, tu ad me literas dedimus eis viri. si ide opus, nempe usiret Mers quid alter ageret: parites amisaluticoseleremus,ego quidem Mimt,tu parras corporis,quae inter reliquas menti magis es 3s similis,hoc eri,oculorum imbecillitati. qua re ut prius ordiaristis vereor,s Maiopenuria er tenuitarespiramus ut amici tuus male videat,neve cut vh
ginetae verbo utar9 οὐίπα thaec affecto. Quod enim exigui Cr tenuessi intusui fiales ad oculos untur,vel vitio cerebri fit, multos gignere C an/cnus in no vae lentis, vel visualium nervoru obstructione aut adstrictione,crasi auos ferri noper murente. Vtrum autem horums non imposibilis,certe es falis valde es curatio. που enim, visue ex tua antiquitate veluti habitualis sciti cerebri imbecilbius, Ni