장음표시 사용
131쪽
Quique hilaret vultus succus viridantis olivi. I 6 Nee minus arboribus sucei genitabilis humor 37 Suffcitur: cedro Libanum frondente Coronas, Alitibus nidos: abies tibi eonsita surgit, Nutrit ubi implumes peregrina ciconia fortus. 8 Ta timidis montes damis , ema taxa dedisti,
Tutus ut abstrusis habitaret echinus in antris, s Tu lunae incertos vultus per tempor, certa Circumagis: puroque accensum lumine solem Ducis ad occiduas constanti tramite metas: to Inde supersu sis cuncta involventibus umbris, Per tacitas sparsis noctum a silentia terras. M Tum sera prorepit latebris, silvisque relietis P dator vacuis errare leunculus arvis Audet, & c coelo mugitu pabula rauco 22 Te patrem exposcit: dein rursias sole renato Abditur occultis praedatrix turba cavernis: 23 Inque vicem subeunt hominumque boumque labores, Donec sera rubens accendat lumim Vesper. 24 Sic pater in cunctos didis te commodus uses. Nec tantum tellus, genitor, tua munera sentit,as Tam variis foecunda bonis: sed & aequora ponti Fluctibus immensas circumplectentia terras , Tam laxo spatiosa sinu: tot millia gentis Squamigerae tremula per stagna liquentia cauda 26 Exsultant: tot monstra ingentia & horrida viruUeliseras circumnant puppes: grandia cete Essingunt molles vitreo lub marmore lusus. 2 7 Atque adeo quae terra arvis, quae fluctibus aequor ueat, a te uno pendent, pater optime, teque Quaeque suo proprium postunt in tempore victum. 28 Te magnam pandente manum, saturantur abundeas omnia: te rursus vultum condente, fatiscunt. Te tollente animam, subito exanimata recurrunt 3o In cinerem: inspirante animam te denuo, surgit Illico sceeundae sobolis generosa propago, Et desolatas gens incolit aurea terras. 3r sic eat, o nullo regnet cum fine per aevum
Majestas divinar suumque in secula laetus 3ι Servet opus Deus: ille Deus, quo territa tellus
132쪽
Concutiente tremit, montes tangente vaporant, Fumifera trepidum nebula teibuite pavorem.
33 Hunc ego, dum vivam, dum spiritus hos reget artus,3 Utque Colam: tantum ille meas Acilisque bonusque Accipiat voces: nempe illo oblector in uno. 3s At vero impietas plane exstirpetur ab ima Radice, di scelerum stirps nulla repullulet: ac nos
Te rerum, Deus alme, Pan rem Dominumque canemus.
PSAL. CV. Confitemini Domi , cst invocate, die.
I Ani te Dominum, dc invocate nomen eius: exteris Facta gentibus per orbem praedicate illustria. λ1 Ille sermo, carmen ille, I & illius miracula: Nomen ejus, numen ejus una nobis gloria. Hunc amantum lc hunc petentum paIpitet cor gaudio. 4 Robur ejus, pignus ejus sacrosanctum roboris Petite: vultum ejus beatum continenter quaerite.s Subeat animum quanta nostris edidit majoribus Signa, quae portenta; Iegum scita quae reliquerit.
6 Vos Abrami, vos Iacobi posteri, servi Dei
Separati, sorte lecta natio, vos alloquor. 7 Ille rerum reinor unus, orbis unus arbiter, 8 Pacta nostris firma servat facta' cum majoribus; Uerba meminit: mille sancta in secta nestit foedera, s Icta primitus cum Abramo, deinde jurata Isaco: .. Io Isaci sancita nato, lege non mutabili: Post x Ae md Μodo dicta & Al. Julii ta
2 In antiquioribus editionibus, tribus scit. Steph. utraque Plant. Ze Argent. unusquisque huius Psalmi versus in duos divisus legitur, hoc modo,
Facta gentibus per orbem Praedicare illustia.
Atque eo quidem ordine Buehananum ipsum primo nunc Psalmum scripsisse vel hine conjicere licet, quod nonnullis in locis . fi veteres illas sequaris editiones, di tamen binos tuos versiculos conjun erim lesas, in versiculorum commissuris carmin e vocalium ante alias elisione vim feceris, quae elisio, si divisim versiculas legas , locum non habet. Atque haec caussa est, cur postea Buchananus multa necesse habuerit immutare, ut versus ex binis singuli facti recto pede, Mad modum Psalmi cxlx, progred rentur. Huc aeredit, quod qui metrorum, quibus usus est Buchananus, rationem qui busdam ex veteribus illis editionibus su nexuerunt, carminis, quo hoc Psalmo usus est, genus, ab eo quo usus est PQ mo cxix & similibus diversum consti
3 ει illius miraeula. J A praedictis sex
editionibus abest Θ, postea, ut deto ver si euli in unum eoalescerent , insertum , quales interpolationes metri gratia factas aliis infra locis observare est. 4 Cum maioriaraul Iidem libri, ciarer
133쪽
Posterisque sempiterno roborata vinculo νtI Quum, Tibi Chananaea, dixit, arva sorte dividam. IL Turba numero parva quamvis advena illic degeret, Aucta nondum stirpe longis temporum decursibus r Regna quanquam & nationes exul errans verteret: r Hos tamen Dei benigna fovit indulgentia: Vimque duram praepotenti dextra ab illis arcuit:
rs Ne mihi inquit consecratos, ne mihi unctos tangite: Α meis, moneo, prophetis abstinete injuriam. I 6 Quum famem voracem in orbem contumacem induceret, Gentibusque alimenta late noxiis subduceret, 17 Praevium misit ministrum Nili ad area fertilis: Filium pulchrae Rachelis mango turpis vendidit r 8 Carceris latuit tenebris, Crura vinctus compede, Is Somnii donec soluti nota regi veritas,ao Crura ferro liberavit, solvit animum criminet lai Et nova sortis benignae jam vicissitudine , Regiorum servulorum servus ante ignobilis,
a Z Frena rerum tractat unus: nuper e custodia Missus, aulae purpuratos nunc coercet vinculis:
Et senum iuvenis severae praesidet prudentiae. a 3 Isiaci tandem propago culta linquens patria, Pinguis ad fluenta Nili castra fixit advena. 24 Ac , ' Deo fovente, laeta stirpe sic refloruit, Viribus brevi ut praeiret inquilinus incolas. as Tum Phari rector superbae mente versa Abramidas Fraude molitus nefanda stirpitus revellere: 26 Circulo donec voluto destinati temporis, Legiser cum Batre Moses missus eu divinitus ,17 Ac Pharon Pharique regem terruit miraculis. δη Ergo natura, imperantis non rebellis jussibus, Vestiit polum tenebris, & solum caligine Condidit, ceu nocte caeca sole jusso cedere. as Unda decolor cruoris tabe rivos polluit, squameaeque i strage gentis inquinavit littora. 3o Terra selix ante frugum, more nunc praepostem,
Reges potentes. J Libri pag. praeced.
4 Deo foventat Tres Steph. duae Plant:
134쪽
Turpibus saecunda ranis squalet: ipsa regia ta ranis, ipsa regum foeta sunt cubilia. 3t Fusa deinde nube densa mulca Memphin oeculit: Et 3 pediculorum ubique foeda erant CXamina. 32 Instar imbrium ruebat mista fiamma grandini, Arbores nudans comantes ' fronde, flore, fructibus. Quod reliquit atra grando, moκ locusta perdidit: 3s Bruchus abstulit, locustas quod vormes fugerat. Tot malis subinde sevis icta Nili regia,
Quum ferox non mitigaret contumaces spiritus, Dira populum mox in ipsum veris poena saeviit. 36 Prima pignorum repente per penates omnium Occidere: cuncta planctu, cuncta fletu personant. Rege tandem pertinace cladibus perterrito,
37 Sancta Memphin gens reliquit, jam tyranno Iibera,
Dives auro argenteisque barbarorum poculis. . Nec tot inter millia ullum languor attentaverat.
38 Ergo Nili jam pavore R liberata regia,
Voce, vultu, plausibusque praeserebat gaudium. 39 At parens memor benignus gentis electae sibi, Per siticulosae 7 arenae vastitatem imperviam Castra nubis texit umbra, luce ue noracm luridam Ignium late corusto temperavit lumine. 4o Arva, victum cum rogarent, texit imber alitum: Panis impluit per auras more densae grandinis: 4i Petra jussa fudit undas: deque rupis viscere I Ante sicea solitudo flumen hausit. Scilicet Foederri parens benignus immemor nunquam sui. Quod sibi earo eum ' Abramo sempiternum secerat. 3 Sin parentum stirps piorum, tuta ductu numinis, Arva liquit fraudulenta perfidi Pelusii: occupatis v emerarum nationum sedibus, Tradidit ' Deus labores impiorum eis carpere:
135쪽
4s Sanctiones ut tenerent sacrosancti foederis, Et piarum ad jussa legum facta cuncta fingerent. Laus, honor, decusque Regi sempiterno coelitum. PSAL. CVI. Confitemisi Domino, quoniam bonus, &c. x π Audate Resem coelitum, I , Regem bonum , Suisque nullo non nignum
et Quis facta verbis aequet et quentia Quis assequetur illius pote tiam p3 o ter beatos aequi amantes, iatuae
Praescripta legis qui tuentur m Liter l Memento nostri facilis & favens,
Prospicere populum qua soles ci mentia: Et me revise lenis ac salutifer:
r Ut separati tibi bonis populi
Carpamque laetus quo fruuntur gaudio, Haereditatique comes applaudam
Scelesta proles cum scelestis patribus In te rebelles multa iniqua seci
7 Nam nec tyranni AEgyptii ex ergastulo Nostri parentes liberi per te, tua
ostenta graviter ponderarunt. nec tuae Meminere gratis mentibus clementiae: 1 Dones t anna libreatiJ ΑItera And. Sed propter undas aequoris rubri, duces Adversus animis turba contum cibus 8 obmurmuravit. At parens maIis bonus Poenas remittis, ut tuam clementiam Agnoscat orbis, & tremat pintentiam. si Nam comminanti cessit unda fluctuum :Suspensa moles hine & inde per Tranquilli arenas aridam dedit
Ceu solida campis figerent vestigia: Io Donec tyranno liberati di h stium Crudelitate, tuta tuti littorari Tenuere : at hostes voriicoso gurgite torpsit unda , cladi& ut nec
nunciusta Superesset. Illic tum salutis coinpotes Fidemque verbis praebuere , dccantibus Cecinere festis numinis Poten
33 Metu repulso, protinus lascivia Animos rebelles perculit: nec amplius Meminere signa nec pericla pristina
136쪽
T Repente prava perciti libidine Ariere, verbis dc Deum procacibus Irae impulerunt frena justae sol
aer Ac flagitatos impie dedit cibos,
Iustisque poenis impios Cocrcuit. x6 Nec poena mentes nec benignitas feras Mollire potuit, quin procaciter ducem Ducisque fratrem Peteret aemu latio,
Et steta studiis semper ambitio
t Sed factiosos terra vasto condidit 18 Sinu dehiscens, flammeique gurgitis
Torrens vorago devoravit impios. io Nec noxiorum monita tot poenis modum Gens prava sceleri secit. Hore-
Proh facinust ante imaginem bovis Deilo Imago sese stravit, & fronde si
turi Simulacra tauri coluit instar numinis ;at Partae salutis nuper ingrata, im
Miraculorum in urbibus Niloti- eis ἐxa Et fluctu eodem sespites se, sub
Hostes superbos vorticosis aesti
13 Ergo scelestos ira justa perdere
Ibat, furenti ni Deo carum caput Pro gente Moses obtulisset, di P cer Frenassiet iras. Nee tamen turbae
I lie quievit, expetitum tam eiu Uber seracis sprevit agri : nec sidcm Mosi docenti, pollicenti nec Deo 2s Habuit: tumultu castra com- plens respuit 26 Imperia: donec ille munificus parens, Delere promtus inter invia montium ar Toties rebelles, extulit dextram, di genus Per nationes impias disperdere 28 Jam destinarat: ante sculpta numina Iterum protervi procidere, di
mortuis Diis thura , Iectasque immolarunt hostias: is Deum sceleribus provocaverunt noviε, Iramque rursum exasperarunt vindicem:
3o Iusta incitatus donec ira Phineas Ferro stetestam puniit lieentiam Et saevientem dexteram compe
scuit 3i Domini. sibique peperit aeter num decus, Quod nulla sileant posterorum secula. 2 Nec contumaces supplicia tot spiritus Coercuerunt, Meribae ad undas quin Dei 3 3 Rursus lurorem accenderent: nec publico Moses furore liber etiam incredula oratione vertit iram numinis
137쪽
34 In se. Potiti deinde pactis fini
bus Nee impiarum semen omne gentium
Disperdiderunt funditus, nec jussibus
Recte monentis paruerunt numinis :3s Sed se profanis milcucre gentibus Didieere ritus, serviere ludicrisas Diis: ac eorum mancipati cultibus Tenuere puras a scelere nullo
37 Quippe immolarunt filios ac filias 38 Ad daemonum aras: di suae propaginis Tinxere sculptos sanguine innocuo deos, Terramque sanctam polluerunt caedibuS.
39 In scelera proni abominanda , dum suae o Manus adorant opera, Patrium Deum i Justas ad iras provocarunt, ut suam Haereditatem abominatus impiis Ili servitutem manciparet hostibus: 42 Quorum severo pene contriti ju-
Poluere saevam spiritus ferociam.
3 Ae liberati saepe Domino vladis
Rursus rebelles spiritus in vindi
Sumsere t rursus ob scelera poenas sua in Dedere : mitis nec Dei bonitas
lamen In rebus arctis innocentium a prece
s Avertit aurem : foederis memor sui Poenas remisit lenis & placabilis 46 Quin&superba corda gentis ha barae Cui serviebant diruta jam patria, Lenivit: animos omnium ut pedistringeret Imago sortis flebilis vel hostibus. 7 Tu nos tuere, Domine noster& Deus Et e profanis gentibus recollige :- Ut te canamus, nomen ut sanctum tuum
48 Celebremus unum : populus o mnis ut simul Dicat, Deo , quem posteri Abrahami colunt, Sit laus, honorque in secularum
138쪽
PSALMUS CUI I. confremini Domino, quoniam, &C. t Antemus Dominumque bonum, sacilemque pa
Cujus habet nullas larga indulgentia metas. et Hunc grato simul ore canant, quos dira tyrannis Quum premeret, saevo incolumes ex hoste recepit, Et juga captivo excussit servilia collo. 3 Perque feras gentes sparsos, qua surgit ab undis, Et qua diversas abiens se condit in undas Phoebus, ab arctoae campis glacialibus uris Collegit, tepidoque domum revocavit ab austro. I'er steriles saltus & inhospita saxa vagantes, Qua nulla ad cultas ducunt vestigia terras, s Fracti animos moerore, inopes undaeque cibique, Auxilium miseris imploravere querelis: 6 Audiit orantes, dc opis miseratus egenos, Omnibus ex lolvit moerentia pectora curis, 7 Monstravitque viam cultas quae ferret ad urbes. 8 Ergo canant Dominumque bonum, sacilemque pa
Et late ignotis pandant facta inclyta terris.s Quippe sitim victuque famem compescuit aegram, Reddidit & membris vires, animoque vi3orem. to Quique Dei monitis ingrata mente relictis, ii Carceris in tenebris & cicca nocte jacebant, I 2 duum tremerent gelidae exanimes formidine mortis, i 3 Afflictique malis humiles fractique jacerent, Auxilium miseris imploravere querelis: Audiit orantes, & opis miseratus egenos, Omnibus exsolvit moerentia pectora curis: I Uincla manu valida rupit, mortisque timorem Renpulit, & tetris pavidos eduxit ab umbris. s Ergo canant Dominiamque bonum, facilemque pa
Et late icnotis pandant sacta inclyta terris:
139쪽
iis Liminaque & portae qui claustra refregit ahenae. 37 Deliciis animi vires quum stulta libido Asiligit, corpusque gravi languore solutum I 8 Stultitiae pendit poenas, & morte propinqua Rejiciunt omnem fastidia marcida victumro Auxilium miseris qui imploravere querelis,
Adspicit orantes, & opis miseratus egenos, omnibus exsolvit moerentia pectora curis et2o Ereptisque suo lethi de limine verbo, Restituit laetumque novat per membra vigorem. 2I Ergo canant Dominumque bonum, facilemque pa
Et late ignotis pandant sacta inclyta terris:
22 Et meritis cumulent memores altaria donis, Et frata acceptam testentur voce salutem. Qui mare fluctisonum sulcat, curvisque carinis Admovet externas vaga per commercia gentes ,
E Non ignota illi divina potentia, nec quae Monsti at in immenso miracula saepe profundo. as Quum jubet, irrumpunt venti stridente procella,26 Et mare nunc spumis canentibus astra lacessit, Et nunc tartarei subsidit ad ima barathri: 17 Pallent ora, metus trepidantia pectora Pulsat, Et velut oppressis vino vestigia nutant: Callida nec cani juvat ars aut cura magistri. 28 At Dominum ut moestis imploravere querelis, Exaudit trepidos, & opis miseratur egenos. as Iam venti ponunt, strataque aequaliter unda, Arrident taciti tranquilla silentia ponti. 3o Iam posita laeti gaudent formidine nautae, Cum lacerae optatum portum tetigere carinae. 3r Ergo canant Dominumque bonum, facilemque parentem ,
Et late ignotis pandant sacta inclyta terris. 32 Hunc populi coetus laudent, sanctique senatus 33 Concilium super astra ferat, qui flumina siccat, Et riguos passim rivis bullantibus agms,
Font.bus occlusis sitienti damnat arena: 3 Et foecunda, tui iacta ob scelerata coloni, Arva
I vimis Murentio J And. Marius an- x cum laeer J Desideratur hie versus no Id Is , Dumn eo tibM: at prius iI- in tribus Steph. utraque Plantiniana belud magis arridet. Sic Ovid. Epist. 3. Argent. editionibus.
sine me Pisis canescatu aequom rem .
140쪽
Arva jubet salsis subito sterilescere glebis.
At contra in sterili campo male pinguis arenae Stare lacus, pinguesque facit stagnare paludest Et fluviis liccos rivisque sugacibus agros 36 Irrigat, atque inopi transmittit habere colonor Quique novas sinciis moderetur legibus urbes, 37 Et scrobibus credat vites, & semina sulcis, Unde legat dulces maturo in tempore fructus, 38 Quos pater omnipotens alit, dc proventibus auget 3s Assiduis pecorum scelus. Ubi nescia rursus Commoda fortunae modice mens ferre secundae, Frena dedit vitiis, retrahit sua munera justus o Arbiter: indomitos animos & corda superba . Cladibus assi igit: saevis punire tyrannis Tradit, & ignavo petulans lub principe vulgus Contemtum, populis praedam jubet esse propinquis.
Perque inopes victus terras traducit, ubi ante Nulla hominum tritam monstrant vestigia callem. 4t Avertit mala pauperibusque, animique modestis, Atque hilares multa Recundat prole penates. 42 Haec spectant gaudentque boni: male conscia mussat 3 Turba ine tu. Ast, animi quibus est solertia, cura
Assidua volvunt, memorique haec mente recondunt, Luceat ut cunctis Domini clementia terris.
PSAL. CVIII. Paratum cor mem, Deus, &C. et rΕns 3 invicta malis, animi vigor integer, orbis 10 Te voce, rector, te celebrabit lyra.
x Nulla taminrem tritam monstram vescia cauem J Ita quatuor Stephanorum liis ,ri , duo Plantini, tres Raphelengii, duo N. Chutraei, uterque And. Harti, Argentor. Tho. v autronerii , Elaeeri
64o Rob. Sanderi Ic84r reliquis vero omnibus itruum J legitur. Nos ideo priorem lectionem praetulimus, quod ita fierant omnes libri Buchananci adhuc vivente editi. Non me latet hoc vocabu Ium a Grammaticis vulgo masculinum statuit at Reminino interdum legi oste dit Nonius e Livii lib xx m. cap. 14. Nolhιe Decorum modo per aestivos saltus demasque ea es eae citum ducinum quomodo etiam
exhibent Iani Gruteri & utriusque Gr novit editiones: quanquam nonnullis libris ι mos ealles edatur, quod Lipsius Se Gotho Dedus, suffragante etiam Rich. Ionsono Gramm. Comment. p. 4 I. in colles mutatum voluere. Sed potior fides veterum librorum squibus, testante Sisonio, eriles non re ea scriptum in primis vero
omnibus aetate prioris Nonii, qui porro addit Lirium fe frequenter loqui. Nudus
jus Psalmi versus habentur Ps. L U I L. posteriores χo Ps LX.3 Mens inmBa. J Tres Steph. duae Planta