Georgii Buchanani ... Opera omnia, historica, chronologica, juridica, politica, satyrica & poetica ... curante Thoma Ruddimanno, a.m. cum indicibus rerum memorabilium, et praefatione Petri Burmanni, in duos tomos distributa item, rudimenta ... access

71쪽

PSALMν Audi Abrahami progenies boni,

Peculiaris gens mihi: te voco, Testem benignitatis in te Perpetuae, & soliti favoris. X Non arguam te, quod mihi victimae Cruore raro altaria sparseris, Aut parcus armenti cremaris Rara sacris holocausta flammis.s Non taurum egens te de stabulis petosso Hircumve caulis: omne pecus meum est, Quod montium anfractus per

errat s

Quod nemorum tegitur ID tebris.1I Nec me volucris rupis m edito

Usquam recessit nidificatis latet: Non ulla picturato amictu Ruris avis genialis hospes. t 1 Quod si esurirem, scilicet ut pe

A te necesse est , arbiter aether Terrae, fretique, di quicquid ingens Orbis habet gremio capaci. 33 Taurine vescor carnibus, aut bibor Hirci cruorem pectore candido Grates alle, & quovis litabis Rite Deo sine caede voto.r s Tum deprehensus rebus in asperis

Securus implora: auxilium seram, Grates ut accepta salute Laetus agas, Dominumque laudes.

in At impium sic alloquitur Deus 1 a fronte leges tu recitas meas

Et ore sanctum impurus au des Sacrilego memorare se dus3i Tu Iegum habenis impatiens rem

Et institutis, moribus &bonis Juratus hostis, voce laudas,

Tecum animo mea verba rides.

18 Cum fure surti consilium cois, Moechis adulter te socium appli

cas r

is Ad probra projectus, dolosa

Perniciem meditare lingua. a. o Cum fratre juncti vincula sanguinis oris procacis non rabiem premunt: Infamia germanum eodem Dedecoras utero creatum.

2I Et arbitraris me similem tui, Quod perpetrata haec dissimul Verim pNe crede e tecum expostula-ho Ante oculos tua facta pin

ai Considerate haec vos, quibus ex eidit De mente caeca mentio numinis: Ne, quum prehendam, nemo fit, qui De manibus mihi prensa tollat. 23 Si victimam vis magnificam mihi Mactare, laudes Canta, age gra tias: Hac itur ad certam salutem, Haec superos via pandit

72쪽

PRALMUS

is Tum meo exemplo moniti scelesti, - Quos via flexit malesuadus er

Denuo legum duce me tuarum Iussa capessent. et 4 Expia noxa mihi sesipitator Caedis infandae caput obligatum, uem canam justum, pariterque lapsis Parcere largum.17 Tu viam vocis mihi pande: m

Tu Deus linguae moderare plectrum: Tum seram lare tua magna gen

Facta per omnes. et 8 Victimae si te caperent, dedissem

Victimam : sed te neque sanguis hirci

PSAL. LI I. 3 Uid gloriaris, impie

Tyranne, pravis artibus Innoxiis clementia Divina semper excubar.

4 Tua lingua semper fraudibus

Intenta comminiscitur Nefas, nitente cotibus Acutior novacula.

r Te prava rectis plus juvant,

Plus salsa veris recreant:

6 Dolisque pestilentibus

Libenter aurem commodaS: so Deus te conteret, Hominumque contubernio Eliminabit, ac domum Evertet omnem funditus.

Fusus, aut sacris holocausta pia

caut '

Addita flammis. is Poenitens fraudum scelerumque pectus, Spiritus stacti , mala Cor Per . simu Haec Deum placant: adhibe haec,& inique - Thure litabis. Eo Gentis humanae bone dux, Sio

Quo soles vultu facilis tuerer Pace forentes Solymae beatae

Protege turres.

at Tum tibi votis bona mens pudicis Sacra persolvet: sacer hire ignes Pascet, ec sanguis vituli calent

tem Imbuet aram.

Ruid gloriaris in malitia δ θω. 8 Iustus videbit, & grave

Dei pavebit dexteram: Vanaque dignos exitus Ridebit impotentia.

x En ille gazis inquiet

Malisque fidens artious, Securus ille numinis, Divinae opis nil indigem. Io Ego, ceu virens olivula, Domini in agello consita, Florebo, spe fretus bona Coelestis indulsentiae. it Te semper in coetu pisFraudis scelestae vindicem Canam, di tuae elementiae Spe dura cuncta perferam. '

73쪽

PSAL. LIII. Dixit insipiens in corde suo, dcc.

a Pinionum sceda mentem toxicos Corpusique scelerum sordibus Contaminata turba, vela dum cu- . pit Suo furori obtendere, Ferri ac referri sortis arbitrio Omnia Humana comminiscitur. Ergo exsoluta numinis formidine Dat stena turpitudini: Scelesta, foeda, abominanda exincogitat, Excogitata perpetrat.

3 Ex arce celsa siderum deflexe

Dominus in orbem lumi a , Si quem videret sorte non penitus malis Corruptum opinionibus, Qui mentis oculis omnium fideliter Rerum parentem quaereret.

4 Erroris omnes nubili sallacibus Fraus illigarat callibus: Se cuncti elidem polluere sordibus Nec recta cuiquam Curae erant.

y Ergo ille mitis, ille munificus

parens s Ira incitatus aspera,

Gens inquio ista plena scelerum

ac sordium,

Crudelis animo, & impia, Quae panis instar devorat plebem

Ecquando cosnoscet Deum p quando mentis' lumine in periculis Agnoscet orbis arbitrum I 6 Certe timebit non timenda, &conscius Uexabit horror pectora. Nam Dominus ossa conteretque dc hostium Ausus retundet impios. Vultum pudoris turpibus sparget notis: Turbabit animum infamia. 7 En unquam Eoo lucifer salutifer Ab axe promet hunc diem pG arce Dominus quum Sion sardua Speratam opem seret suis. Patriaeque vinclis liberos hostilibus Reddet nepotes Isaci rElecta laudes illius gens ut cam

nat .

Perfusa vero gaudio. P S A L. LIV. Deus, in nomine tuo Disam me fac, dcc. 3 o Erum parens me protege, Et saevo ab hoste libera,

Nomen boni ut colant tuum,

Et vim pavescant impii. Audi benignus supplicem,

Nec durus aurem questibus f Occlude: vitae nam mea: Crudelis hostis imminet I

74쪽

Insestus hostis imminet. Vitae meae: nec vindicem Dei potentis dexteram . . Sibi imminentem respicit. 6 Rerum sed aequus arbiter opem seret: periculis Me liberatum sulciet, Et sospitem tuebitur. Suis peribit artibus Scelesta fraus, di incident

In ipsa caeci retia, Quae clam mihi tetenderant 8 Liber periclo, victimis

Te munerabor: te canam

Patrem, bonis placabilem, Malisque formidabilem: s Qui libero molestiis Mihi dedisti gaudia

Haurire laeto lumine De clade gentis perfidae. PSAL. LV. Exaudi Deus orationem meam. &C. a i Elitum rector bone, mitis

aurem Admove in rebus trepidis vocanti, Neu meos vultu tetrico l everus

Despice qui,stus. 3 Adspide attentus mihi quo tu multu 2Estuet pectas: gemitu dolores Quo fremant, dum vis mini frausique Levi Imminet hostis. Imminet saevus capiti tyrannus, Et meae famae meditatur atroXCrimen, & secum furit impotenti Turbidus ira.ς Cor micat, nervis trepidant solutis G . Ossium nexus, animus labascit, Semperia pallem oculis oberrat Mortis imago. Ergo sic mecum loquor: O quis altos Nubium in tractus celeri columin

Me levet penna, nemorum diremotis Sistat in antris l3 Ut procul cura trepida metuque Montium solos habitem.reces s

Fulminis alis. io O Deus linguas male perde Pra

Illitas linsuas gelido veneno: Quae dolis, probris, rabidisque

vexant Litibus urbem. it sive lux fundat radios micantes, . Sive nox sundat tenebras Op M sExcubant muris maledi , via cis Omnibus errarit.

Id Vis, furor, fraudes, scelerum libido

obsidet cunctos aditus viarum , Et fames auri natueram trucidans Vcenore plebem. a 3 Si palam tavos inimicus enses Stringeret, si clam laqueos pa

Dente si famam peteret mali gnov. Equior essem:

r Tu mih4 insultas comes & s -- iis is Testis arcani taciturni, M auctor Consti, sacrae totiesque iunctus Foedere mensae.

75쪽

t 6 Gentis humanae moderator, or- 2Ihem Qui salutari regis aequitate, Fraudis auctores scelerumque vi-

Vos Obrue terra.

At mihi attentam dabis aequus 22

aurem si 8 Sive lux promat radios ab undis, Sive lux condat radios sub undis

Vespere sero.

3s Inter hostiles dabis ut tumultus Tut evadam: mihi nam superbis Viribus fretus numeroque flavus Imminet hostis. Lo O potens rerum, sine sine poe- 2 nisTu premes justis scelus impio

rum,

Arrogans pectus quibus obstinata Incumct ira.Paee qui ficta simul in amicae Mentis assectus , animoque viis

Occulunt, prisco neque facta cuin

rant

Foedera ritur Lacteus blando fluit ore rivus: Bella cor spirat fera, suaviorque Balamo sermo secat instar ensis

Vulnere meo.

Tu tui curam Domino relinque, D tuos gremis reget, is dolores Leniet, justumque ope subleu bit Rebus in arctis. Impio, fallaci, avidoque caedis Fila mors rumpet viridi in ju

venta:

Me tui, rector bone, spes favoris Certa fovebit. PSAL. LVI. Miserena is creator me bonus ad spices Injurioso quem pede prorutum Hostisque conculcat, premit que Assiduis agitans periclis. 3 Conculcat hostis me numero se

Et insolenti saevitia premit: Nec liberas luces laborum, Nec vacuas sinit ire noctes a 4 Seu luce terror sollicitus mihi, Seu nocte circumstat, pater o ptime νSpes rebus in duris mihi una, Et columen superas salutis.s Te fretus uno, pollicitis tuis Innixus unis, nec metuam dolos mei Deus, quoniam, &c. Mortalium caecos, minasque Terrificas, & aperta bella. s Calumniantur quae loquor omnia, Pravaque carpunt sacta libidine: Huc conferunt omnem laborem , ut Exitium mihi moliantur. Coetusque cogunt , capiti meo, Qua fraude, qua vi, jugiter imminent :Vestigia observant, nec ho

Insidiis vacuam relinquunt. 8 Impune tantam nequitiam serent pPravique fructum consili le-8ent O arbiter mundi, nec illos Praecipites agis in ruinam ps Meae

76쪽

o Mdie labores tu numeras sagap :- Urna repostas tu lacryuias me Servas: apud tu certa constat Usque mei ratio doloris. xo Aurem vocanti tu facilem miti Das, atque inanes spes hinis Eostium:

Et signa non obscura amici Das animi, di stabilis favo

ris.

DI Te scelus uno, pollicitis tuis innixus unis, nil metuam dolos

Mortilium cateos, minasque TerrificM, & apertet bella. t 1 Te seni per ergo carmine patrio Laudabo, vitae praesidium mereris Ex hostium scrro dolisque

Incolumis tibi vqr dam 1 Te liberatus vindice, te meum Firmante gressum , ne titubent pedes, Dum. spirum fovebit artus. Iussa sequar tua, rector O bis. K:

PSAL. LV M. Miserere mei Deus, miserere mei, &c. a QAncte parens, miserere animae pereuntis, di omnemo In te salutis quae locavit spem suae :Meque tuis alis tectum defende, procellae Dum saevientis impetus delarveat. 3, Te voco, tu solum in rebus quod restat egenis Appello, supplex & tuam imploro fidem. Te voco, qui cumulara mihi promisia refundes , . Et coepta duces prosperos ad exitus:

Qui mihi subsidium e coelo p bebis, di hostis, Iamjam imminentis liber bis saucibus: Qui dabis auxilium ex adyto lublimis olympi, Memorque ficti & pri itinae clementiae . .r Inter enim saevos habito seritate leones: Flammam vomentes vel sor inter bclluas, Lingua quibus saevo proscindit acutius ense, Dentes inglitis lanceaeque cuspide. o o Deus, augustum celso caput exsere cinio: ostende terris gloriae jubar tuae. 7 Explicuere meis pedibus sua retia: terra Me saevus hostis penitus in tiam premit. Et scrobibus fossis iter obsedere: sed ipsi Mihi paratas in scrobes caeci menta 8 Mens invicta malis, animi vigor integer, cibis , Te voce rectot, te celebrabit lyra. Lia age deposui mensetxpergiscere curis, Et tu canora barbitos cum nabliis.s Oeyus aurorae quam lucifer excitet ignes,

77쪽

e. PSALMUS LUII. LVIII

' Aurora cantias quam volucrum rasuscitet , Io Te, pater alme, canam: populos tua Rcta per omnes, 'Quacunque tellus panditur, vates seram. 2I Nam tua siderei bonitas fastigia coeli, Fidesque tractus nubium supervolat. 32 O Deus augustum nitido caput exsere coelo,

Ostende terris gloriae jubar lux. P S A L. LVIII. Si vire utipis justitiam loquimini, &e. Ui jura celsio de solio datis, Qui frena legum flecti is,

en erit

De plebis ut caussis egenae Iudicio statuatis aequo p3 Quin mente prava nequitiam Sc dolos Versant, sub umbra iustitiae tegunt Injuriam: factis honesti objiciunt speciem pudendis 4 Materna ab alvo flagitii viam Sensim sequuntur e perque suos gradus

obliqua sectandi libido

Cum teneris adolescit amnis.

ς Lingua venenum pestifera gerunt:

a Auresque claudunt consiliis, vel

obturat aures callida aspis, Quae magicos metuit susur

7 Confringe malas, o Deus: iminpudensos comminutis contere dentibus:

Et rictibus saevis hiantes Hos inhibe catulos te

numa

8 Emissa fracta cuspide spicula

Intercidant, nec vulnera Perse Tant: Ipsique vanescant repente, Per bibulas velut unda are

s Sensim liquescant, tardigradus velut Limis: acerbo funere deserant Uitale lumen, more Retus Ante suum pereuntis ortum. io Florentis aevi in lumine, turbinis Vis atra tollat progeniem, prius Quam surculus spinas tenellus Exserat. & stimulis acutis Foecunda late brachia porrigat.

ii Iustique poenae vindicis exitum Laeti videbunt, im iique Sub pedibus fluvium cruo

12 Vitae bene actae gens hominum sciet Manere justos praemia r at impios Manere pinnas, arbitrumque Esse Deum sciet orbis aequum.

78쪽

PS A L. LIX. Erim me de inimicis meis, M. a ΑΒ hostis inclementia

Lx Me rector orbis assere: Desende vim crudeliter Me semper oppugnantium.

3 Ab improbis me protege

Laetis cruore innoxio,

Meae saluti per dolum

Qui caeca tendunt retia.s Ultro immerentis in caput Consilia cuncta conserunt: 6 Exsurge, teque pessimis Fer obviam conatibus. O arbiter mortalium, Et agminum coelestium, Favore semper qui pios Peculiari amplecteris, Exi urge, poenis impias Compeice gentes: perfidis Neu parce, qui sibi favent, Nesanda quum patraverint. A sole Eoo aa Hesperum Perambulabunt compita, Et instar oblatrantium Canum feroces obstrepent. 8 Nihil nisi merum crepant

Ferrum, Cruorem vulnera:

Et quae loquuntur propalam , Clam posse rentur obrui.s Meae salutis tu Dcus Tutela praesens, irritas Ridebis iras, dc tua

Me dextera tueberis. io Tu robur es meum, meae

Uires, & arx fiduciae. Ergo quieto pector Exipecto spe tui auxili.

anno l62I , Ee instar oberranssum. at m trum repugnat.

2 ν bur es meum. l Hi quatuor versus desunt in utraque editione Stephano. rum, anno Ises, re assio. Plant. Argent. Tam. II.

t et Discrimina imminentia ope antevertes: dc malis Fracta hostium superbia, Laeto Duar spect iculo. I 2 Ne prorsus impios tamen Una ruina elimina, Oblivioso ne pii Torpore recta neglissant: Sed error illos dissipet Vagos per urbis ultimas Oras: tuaque dextera Semen piorum protege. r 3 Ob oris arrogantiam, Virusque linguae noxium, Mendacia dc perjuria, Consutne semen impium er Evelle stirpe ab ultima Iusti furoris impetu,

Ut norit orbis ultimus Deum bonorum vindicem.

i s A sole Eoo ad Hesperum

Perambulabunt compita, Et instar oblatrantium Canum procaces obstrepent.16 Passim vagati, pauperem Victum ut parent, sub vesperum Serum petant cubilia, Victus egentes pauperis. i Ego interim Deum Canam, Fortem, bonumque in asperis Rebus suorum vindicem, Fidumque propugnaculum. r 8 Deum canam , qui robore Me fulcit, auget viribus, Benignitate sublevat,

Tu e tur 3 MX ut aenea.

PSAL.

& Rob. Steph. Is s. 3 Turiuν it x in aenea. J In quatuor Ste phanorum ditionibus. Plantiniana, Argent ratensii,& Tho. v aut rollarii Lond.

1 3 o. legitur Tuetur ut ara anea: at me tro repugnante.

79쪽

3. Ancte parens, nostris vitiis offensa , abactos o Pressosque duris dissipasti nos malis: Placatus mitisque veni, jamque immemor i

Salutis auctor ad tuos revertere.

4 omnis ager rimis te concutiente dehiscit: Committe rimas, refice quassatum saltuu.s Dura tuae genti ip acula serre dedisti Inebriatae poculo formidinis: 6 At trepidos laudemque animi miseratus egenos, Signum salutis effores: qui te colunt, Veridicis freti oraclis, formidine mersum Erigere rursus audeant ut verticem :7 Eripiasque tuos gelidi λrmidine lethi Praesens, & opifer invocantes audias. 8 Audiit, ex adytoque Deus flammantis olympi Vocem rependit scudii praenuntiam, En tibi frugiferos Sichimae dispertiar agros: Vallem Sucollat tiar decempeda. 9 Nonne mihi parent Iacobi pignora, quit quis Vel pecore tondet arva, vel vomere lacu I Oppida sub pedibus Syriae calcabo superbae, Moibum, Idumen, & Palaestinas domos. II Quis mihi pandet iter munitas ductor ad arces Muros Idumes divitis quis diruet Zaia Quis Z nisi tu nostrae gentis, Deus unice, tutor, Qui nos premendos hostibus reliqueras, Ostensus vitiis pravis: nec in arma tuentes Nostros praeibas dux, ut ante, exercitus. Nunc patet auxilium rebus bonus adser in aretis: Humana fallax credulos spes decipit. 4 Te duce, victrici decorati tempora lauro, Pedibus prememus hostis arrogantiam.

PSAL.

et Erina 're 1 1 telia formidine let biI pro ex domo, ablativo in casu potest Forte legend*m e Ioram litier secus enim esse positum. nec tonoravit Buehananus .riti. Dativum sare postulat. Habuit cum dativo construi hoc verbum. ut ea- forte au ore , suos uuchananus I nam tet ex Psalm. LXXI. sed usus est Poetica dati .um & ablativum infinitis aliis ver- licentia, & variavit aliquoties. ut Psalm. bis promiscue adjungi, quia ipsi casus CXIX. in Coph. Fatiae mortis et e. sic fere iidem habebantur, noverat. sic vim. Psalm. CXVI. emtur morti dixit pro meriniueau metu, perieulu. de quibus ad Vellei. te, Ze idem Psata. XLI. de CXX l. e ρε- Pater. II. 28. servari periculis idem cap. 82. riαι erae . evete domo apud Terent. Adelph. M. I.

80쪽

PSAL. LXI. Exaadi Deus deprecationem meam, &e. a Udi vocantem me bonus, ac & meis Intentus aurem da precibus

Deus

3 Projectiis oris orbis in ultimis, Ad te recurram rebus in asperis. Me siste rupta culmine in arduo 4 Procul periclis r semper enim tui Spe istus , hostis tutus ab impetu, Munitae ut arcis praesidio sui. s Tentorio fac semper ut in tuo Degam , sub alis protegar ectuis:

meis, Qui vota laetum ducis ad exitum. Frenare sceptris te memen. tiurn Haereditatem das mihi: regiae Tu longa vitae tempora porigens Nectes peractis secula seculis. 8 Securus ut te perpetuo colat Rex , liberalem porrige dexte

Fortuna in omni: quaque soles fide Fac ut seuatur pollicitis tuis.s Ac tum periclis liber ab aspe

ris,

Te voce , du i te cithara ca

nam s

Pacti tenacem , & munificimtuis; Εt vota ad aras perpetuo feram. PSAL. LXII. Nonne Deo subjecta erit anima mea, dcc. a tam acquiescit unice mea

Iri In Deo:

Hinc spes salutis, arduis 3 In rebus arx haec: tutus hoc mu nimine Nullum tremiscam ad impe

4 Quousque tectis Daudibus subis

vertere

Innoxium tentabitis Poenas daturi mox & ipsi, improvidi Imriam imminentis exitus, Proni in ruinam incumbitis,

Ceu moenia

Saxis solutis patria: r Et interim omnes corporisque di ingeni Vires eo contenditis. Vobis placetis sabulis vanis, gradu Turbetis impii ut pium.

Clam devovetis corde tacito, Propalam Laudatis ore subdolo. 6 At tu acquiesce mens mea in Deo

tamen :

Hinc spes salutis, arduis 7 In rebus arx haec: tutus hoc munimine Nullum tremiscam ad impe

tum :

8 Spes inde vitae & gloriae pendet

meae s

Et roboris fiducia.s Quocunque coeli gens colis subsideres Huic crede rem, sobolem, do

mum: