장음표시 사용
51쪽
'in rant, eamq; constanter tueri velint, pro--zi: i mi, ponuntur praemia, hospitia liberalia MVia, tr promittuntur: in malint pervicaciter mT 'Er erroneis opinionibus favere mandatur,
ut ad dictum exsilio diem, extra Regni ubi ista terminos se proserant, aliisq; locis latu
tri: te te bula quaerant. aritano S Rebus hac occasione commode translut ut tui actis, in integrum restitutis constitu-
inliti id untur tam Ecclesiis quam Scholis idonein ut ii, doctoress pastores Academiae patrice, is, eis quae 'unc celebris est in urbe Hataiensi, ita tela, paene collapis, sublica subduntur; neq; nil aoIt solum pristino restituitur nitori verum insatis duplo meliorem, politiorem, perfecti remq; formam induit. Cui demum pro iiiiiiii 5 4 ςitur Vir doctissimus, ingenio incredi illi cerrimo iudicio, Doctor Iohana o tota n νὸς -baeus Alpinas,gente Scotus, fa-
52쪽
Nunquill auditores, ridicula vobvidetur, aut parvi aestimanda, haec Christiani tertii pietas, pro relligione suscepta molestiat Profecto, quod mecum iudicaturi estis dextre& sincere, si salus& animae incolamitas subditorum, civium, rusticorum, hominumq; licet vilissimorum ipsi tantoper fuerit cordi; ut nullis parcendum impensis nullis laboribus supersedendum : nullis vigiliis abstinendum putaverit salte nut subditorum gregem universum in viam veritatis reductam, Deo lucres aceret quam
censetis ipsum adhibuisse diligentiam, quod studium posuisse, quantum curarum sibi confecisse. ut fisus, ipsa vita carior, vera Evangelii de Iesu Christo
doctrina arrepta, caelesti abueretur pistate: non tanquam civis urbanus, aut
hospes ignotusci sed ut Regis Christianissimi filius quem pater simili pietate patriae aliquando profuturum, praesensit& optavit. Quid igitur difficultatis, quin vircus paterna, non illa civilis modo:
53쪽
i tris Est i lis ii iturres, Hido. verum divina haec 3 caelestis, in si una propagari commode potuerit quod tamen rectius assequi poteritis: si quod de institutione e)us iam dicturus attente
audiveritis Regii pueri apud Persas
modus& torma institutionis talis fuit ut periodo educationis, quae ad septimum aetatis annum porrigebatur, circumacta: ad equos reiq; equestris magistros amandaretur: venatum ire inciperet,usq; ad annum decimum quartum quo tandem anno, disciplinae pae sagogorum commi tendus esset in Persis vero quatuor constantis aetatis viri, inquirebantur nimirum sapientissimus, iustissimus, temperantissimus, fortis simus quibus tota institutionis cura domandata fuit. Hoc studium neque temerarium n que plane in frugiferum quamvis doctis viris, praesertim Aristoteli probatum laudatumq; merito fuit tamen praeposterum hunc disciplina ordinem, facile neglexit contemsit Christianus parens,
de stio erudiendo cogitans. Non ignorabat
54쪽
rabat necessariam fore Regi suturo,eque stris exercitii rudimentorum rei bellicae, tractationisi armorum mediocrem cognitionem quam in regio puero unice desiderat Plato . de Repub Sed exercitationibus verae pietatis, scientia liberalium disciplinarum anteferendam esse, non modo periculosum Verum per se etiam impium,in cum dispendio salutis conjunctum prudenter adnimadvertit, iudicavit. Vere enim regia mente intellexit, etia σωμοίι λ εcsecla et oe παντα Neq; nesciebat Timorem Domini initium omnis sapientiae Se felicitatis humanae immo non solum principium, sed fundamentum, ducem, gubernatricem, omnium virtu- tutum ut alicubi disseruit dosiisse Thes
logus iure perhiberi esse Pietate
enim, si unquam alias tunc maxime est opus, ubi reipub gerendae cura sustipitur quod relligiose monebat Atheniens, hospes, his verbis; ιψ δ GOeesia
55쪽
a Sti sti civitatis constitutionem invocemus: osci iiiiii illo crotiVci' propitiusq; adsit, nostra ihi sit a i Qta audi. t , Ut civitatemq; uria nobis it x tu e ori Riurui Prima igitur aetate, filium
Idibuni R ςqVRm trantuus ad civilium rerum s lux la Vr m&artes militares fieret. ω - De bonarum disciplinarum tinctu . . iussit a ra,non aliter sensit, ac doctissimus ille bl sapientissimus Rex Arragonum cujusta imis cum in aula alicubi dictum fuisset, Non sinistra decere principem literas non minus r ostitiun ita g/liter qVam scite respondit Vocem ilia
iii ELI, Rin bovis, non hominis esse cum Rex &Ys . Princςp. indoctus non multum Asino iii QrQΠ-t sit absimilis. Cognovit enim scriptis exudatorum hominum,isi ii as,i0xςrdum reperiri, qua consiliarii,neq; 'is M' QR dx principςm neq; etiam monere
56쪽
sorte ausint quorum utrumque multi est laboris, ut ait Tacitus. Recte ergo
2,δta dixit. Et Plato censuit, tum demum beatas fore Respub ubi aut Rege Philosophentur,aut Philosephi Grum gubernaculis praeficiantur. Quod quam non sit absurdum verum felix potius se lutare edocerem pluribus exemplis, Architae,Dionis,Epaminondae,&aliorum nisi historia Iosephi, Salom nis, Danielis suppeterent.
Quemadmodum itaq; Philippus Macedo, Magni illius Alexandri pater , diis, ut est in Epistola quadam ejus ad
Aristotelem gratias habere summas ait; non tam quod natum sibi filium cognosceret quam quod Aristotele superstite in lucem editus esset Ita Rex Christianus,ut Fridericus noster vera Pietatis so- lidum fundamentum jaceret: disciplinis moribusq; regalibus institueretur Nctius non exiguorum beneficiorum nutuero ponebat quod haberet patrii
57쪽
tam pium.' eruditum virum cuius opera in informationi filii in primis profuturam confideret. Quia non ignorabat nulli verius, quam non debere in magistratum fumi eum, qui prius assumtus non fuit in discipulum , se γή με αον. at Aristoteles Itaq; propter singularem pietetem, Clariss viri, Iohannis Suanningit,ia assiduum ad sacri s litteras pure Mintemerate propaganes studium, cura institutionis ipsi commisi fuit Wricte mea quidem sententia. Neq; enim minus interesi,quos quis sibi
adsciscat praeceptores, quam quos nactus sit parent .
Vt ergo patre pientissimo prognatus fuit . ita similis studii Paedagogo commendandum conveniebat nisi negligere quis velit, principi non minus tum perniciosum esse,ium indecorum,ab inhon stis institui, quam nasci. Etenim ut liberi ferme referunt majorum, unde prognati sunt ingenium ita Praeceptorum
58쪽
tum virtutes, tum vitia demigrant facile in eos, quos instituendos susceperunt. Quare & Alexander Macedo, Aristot lem, cui puer sormandus fuerat traditus, summa veneratione prosequebatur dicens, se illi non minus quam patri debere quod a patre vivendi, a praeceptore bene vivendi initium accepisset: ut refert Plutarchus in ejus vita Diogenes contra,cum puerum conspiceret indecore se gerentem, paedagogum baculo percussit, Cur sic instituisὸ inquiens Indicavit prumae aetatis formatoribus, potissimum imputandum esse, si adolescentes evadant male morati. Morborum enim animi caussae,teste Platone in Timaeo, potius iis qui educant,quam qui educantur sunt a tribuendoe. Tridericum autem Principem ex hoc praeceptore non selum didicisse litteras, vitae humana utiles me- cessarias verum etiam virtutemini imtatem accepisse, testantur reipub forma& fama in praeclara illa δἰδακηα, quubus informatorem hunc ornatum &d
59쪽
id natum via dimisit. Totum itaq; tem-27 pus, quod gubernationem antecessit, pis
in late&virtute hujus Principis illustratum nit 'ra fuisse non dubiis rationibus audivistis. yt aar: i Proximum est ut alterum attingamus, yitti illi quod ni miricu ipsius regni administra- la tione cepit, sideinceps feliciter traductilisa uirili est ubi, nisi me mens fallit,ivdituri estis, bi tali et non modo Regem beatissimum ρει Ilas tritialiat: minime fucatae pietatis addidicisse V tollo αἰ i rum, quod multo est laboriosus .dissi- laicari: a cilius, sic se praetica Theologiae adsves x sim a cisse ut dubitem ait Regii orbis Christi ara traia ni aliquem habuerit sibi in hoc studio pa- intram rem, superiorem non habuisse, sat certo adro, is scio. ii inittis Vt enim quis quod neq; scit neq; po- mea pii est, in actum producere nescit, ut disputa lati lavit cum Hippia Socrates: Ita sine acti ii uilis no bonarum rerum scientia nuda, aut ijsthi nil, nulla plan est:aut adeo marcidad emoriat stri praestare Videatur nihil scire: qua uxi lim r cognitione adepti stimus, crebra e
2i ercitatione neq; excolere neq; ornare. Ad
60쪽
quid enim, quaeso, scientia absq; sapienatia,id est,Scientiae vero usu: juxta veterem versem:
Quam scire nihil est,sipere si non ad
siti Unde sequitur veram scientiam esse, ut est in Protagora Platonis: quae homini dominatur: ut a nulla re uincatur nec quidquam aliud agat, quam quod scientia jusserit atq; praescripserit eoq; praestabilior judicatur, quo divinam mentem resert clarius: eq; totam ad ejus nutum voluntatem componit conformatq; lubentius. Ex quibus nemini dubium esse potest, elumbem esses exsuccam sciaentiam cujus usus tactus in communi vita non est conspicuus. Quod cum ex sacrarum s iterarum monumentis etiam intellegeret Rex Fri-dericus,Christianum scilicet ποικHui λή, γυ μαμ μονορ κῖοαqim esse debere: In hoc sedulus incumbebat ut in iis quae ardens pietatis studium attinebant .s pientem principem se probaret, neq; mi