장음표시 사용
61쪽
talum I statuis mae imara ado tam magnopera
tatis suturae indicium praebuit. Vix enim sextum aetatis annum attigerat, eum precandi assiduitate in coelestium rerum contemplationem tantopere incubuit , ut in Deo plane defixus interdum extra se raperetur. Provectior deinceps aetate post litterarum studia , in quibus mirifice proficiebat , Christianae pietatis obeundis officiis tempus Omne insumebat. Ab eo tempore atrox corpori suo tanquam infestissimo hosti bellum indicens , praeter cibi pars moniam, atque a vino abstinentiam, vel levis sinii criminis objecta causa , idem asperrima verberatione dies , noctesque subigebat. Quotidie sibi tamquam mortuo, psalmum De profundis recitans, priusquam cubitum iret, animani suam Deo commendabat. Christianae persectionis incensus studio , severioris disciplinae institutum inter Excalceatos in nova , ut aiunt, custodia sancti Evangelii Extrema durae sextodecimo aetatis anno suscepit. Mox tirocinii primordia tanto virtutis ardore adolescens arripuit, ut rigidissimae poenitentiae orandi assiduitatem adjungens, provectiores etiam hoc studii genere in ea domo anteiret. Quippe animum statim ad praestantioris cujusdam contemplationis genus retinendum, durioremque egestatem perserendam obfirmavit. In oculorum custodia praecipue excelluit. Templi, ae cc nobii , cubiculique , in quo biennium versatus fuerat, ex qua materia laquearia forent, numquam animadvertit; dc post exactum in coenobio triennium , Fratres non de sacie, sed ex selo cognoscebat auditu : id quod etiam, cum ad propinqua loca ex obedientia mitteretur, constantissime est persecutus . Silentium quoque puri cordis custodiam a principio ita coluit, ut ad linguam coercendam memoriae subsidio lapillos quosdam in ore triennium gestaverit. Cum ministeria familiae aliquot obiisset, coenobiorum procuratione suscepta, demissionem animi tantam prae se tulit, ut cum infima plebe
victum ostiatim emendicaret, atque inter opifices coementarios etiam ba-juli officio sungeretur . AEgrotorum curam a Deo praecipue sibi conamissam dictitans in suorum necessitatibus sublevandis ita sollicitus erat, ut nobilium tamen virorum largitionibus Ope frenum injiceret. Quocirca Fratres eiusModi exemplis, monitisque incitati nonnullis Iegibus, quae arctioris disciplinae formam continebant, Petro admonente, sese ultro subjecerunt Adiit quoque vir Religionis ardore sagrans Lusitaniae regnum , ubi arctissimae Arabidorum paupertatis initia adjuvit, atque provexit. Admajora D mino suo obsequi i praestanda cum se intelligeret ejusdein numine impelli, disdiplinam familiae ad veterem normam,& institutum exigere omnino comstituit. Incredibile dictu est, quantas in ea re difficultates superaverit, insignioribus a Domino prodigiis cto tempore illustratus. Itaque Divino praesidio , 5c Apostolica auctoritate primam sodalitii domum angustissimam , atque pauperrimam sub Dei parae auspiciis absque peccati labe conceptae prope Pedrosium aedifieavit; in qua domo vivendi gunus asperrimum statim exor sus , veterem disciplinam non renovavit modo , verum etiam latissime amplificavit. Subinde, annuente Pontifice Maximo, alia coenobia construxit, additisque veteribus aliquot observantium, provinciam sancti Iosephi constituendam curavit. Missis deinde in Regnum Ualentiae sociis, initium dedit provinciae sancti Ioannis Baptistae. Quod deinceps asperrimum vitae institutum per varias provincias dilatatum , ad Indos usque , & Americae regna magno enm animorum emolumento invectum est.
VI. Plurimum quoque in instituto Carmelitarum amplificando , cujus ab inclyta Virgine Teresia jacta suerant fundamenta, desudavit. Abulae Episcopum, civesque primarios paupertatis, quam profiteri virilis animi
semina constituerat, oppugnatores acerrimos hortationibus vicit, ac Tere
62쪽
se conciliavit. Eidem moerore animi, & aegritudine pene dejectae, quamvis longe distaret, per speciem videndum obtulit sese ; dissicultates perficiendi propositi ab ea quam primum superatum iri significavit. Digna quoque habita est, quae illum semel in sublime ferri intueretur . oranti praetcrea Deus Monisi stam asseveravit, sese nihil eorum , quae Petri nomine mortales peterent, pro Num cesta in eum benevolentia, & charitate denegaturum . Quocirca illum adhuc in terris agentem sanctitatis eximiae virum appellare consuevit. Neque ad talem, tantumque magistrum viri tantummodo pietate praestantes, verum etiam Antistitex, Principesque certatim audiendi causa ventitabant: primariique aulae proceres juxta Petri coenobia vulgo sedes, ac domicilium quaerebant, ipsa nempe vicinitate beatos fore se rati, solaque tanti viri praesentia ad humanae contemtum gloriae vehementer inflammandos. Car lus V. Imperator , Reges quoque Lusitaniae Petrum saepe in aulam voca bant , ut de rebus gravissimis cum eodem conlilia communicarente quorum nihilominus ossicia , & munificentiam verus humilitatis amator suavissime sum sid tuli declinabat. Hinc etiam sacras ejusdem Caesiaris, & Joannae Aulisiacae consessiones audire detrectavit. Saepe etiam relictis nobilioribus, cum pueris , deeli t. ac pauperibus similiariter egit; quo inanis gloriae stimulos retunderet, neu
tantis hominum in se studiis elatus animux, gestiensque immoderate jacta'
VII. Mira contra calumnias patientia, R in adversis constantia cum primis excelluit. In gravissimis contumeliis, quibus passim assiciebatur, ope ad Deum emitatione eonversus, tum te pro merito acceptum , vepi sis meque, quid hominis esset, a ceteris cognitum dictitabat: plus nimirum equalJcumque sui contemtu , ac ludibrio hauriens voluptatis, quam alii ex
vulgi plausu, austaque acclamatione percipiunt. Protervae mulieris convi -. . . , cia, ec inuictum capiti vulnus non modo patientissime tulit, verum etiam vel si patierata.
sexis coram ea genibus culpam , quam non patrarat, demississime depreca tus est. Ejusdem constantiae virtus inter asses ae valetudinis incommoda mirifice enituit. Quippe variis aegritudinibus continenter vexatus, vix prae sectoruin coactus imperio eisdem remedia adhiberi permisit. Cum pedes in saxa , caput ad portarum limina otanderet, jucundos esse dolores illos, nihilque omnino se commoveri, calamitatem, uti fit, miserantibus affrma bat . Hujus tolerantiae tot, tantaque exempla ab illo edita sunt, ut cum de
illius apotheosi deliberaretur, jurati testes assirmarint, vix describi omnia posse, quae sanctus vir in unius Dei gratiam, & gloriam patienter sustinuit. Ad haec miram ab esculentis abstinentiam e praescripto disciplinae in omni vita retinuit, secundario pane contentus et cui sinis diebus legumina, her- Tum sobrῖ- hasque adjungebat, quae nullo aspersa condimento, praeterquam cineris, S: l 'μ η ν ab synthii, fastidium , & amaritiem degustanti moverent. Aliquando octo dies, una rerum coelestium cogitatione defixus, jejunio transegit. Numquam vino usus, vix aquam ad satietatem adhibuit. Cum sesquihoram diebus singulis quieti se daret, infixo parieti ligno caput leviter acclinabat, atque ita somnum , velut insensum hostem , callidissime avertebat Illud etiam in more positum habuit, ut bis per noctem sese flagellis quam acerrime caederet; ut ad verberum sonum expergefacti, qui lecto cubabant, totis artubus contremiscerent . Bracteam serream thoracis loco gestavit annis viginti, teste sancta Teresia, quae illum propterea nimia corporis macie extenuatum siccis radicibus comparavit. Pedes nudi aut spinarum, Pomaddi corpo aut fixorum ossendiculis quotidie sauciabantur e caput numquam obtectum 'aut solis astu perurebatur, aut cadente de coelo. nive conspersum obrige-
63쪽
liti ardorem primitentia india
scebat, ut ei crines, & supercilia gelu concreta aliquando divellere opus esset. Per hibernum tempus, aperta senestra , ostioque cubiculi, ad inultam noctem orabat genibus nixus , donec frigore enedius , humique procumbens trunci more jaceret: tunicaque interdum deposita in piscinam gelu concretam sese immergebat.
VIII. Cujus admirandae asperitatis vestigiis insistentes discipuli, tanto animi ardore, tamque immanibus modis in sita corpora saeviebant; ut illo spectaculo oppidani , civesque plurimum territi ad coenobia convolarent, infimis precibus obtestantes , ut ab ea calutari quidem saevitia, sed immodica tamen , vitaeque noxia aliquantisper temperarent.
IX. Charitate in Deum nit quanta par est eum esse, qui ipsius Dei gratia rebus humanis nuntium siponte remiserit. Neque solum eatenus Dominum amabat , ut prae illo reliqua omnia nihili duceret, quae virtutis hujusce pracipua est pars; verum inerat in amore voluptas mira: prorsus ut quantistibet pressus curis , ac molestiis satigatus, in unius Dei recordatione , iaquasi amplexu per summam delectationem acquiesceret. Christum vero Dominum , ac liberatorem videndi, sicuti est , tanta flagrabat cupiditate , ut eam ipsam ob rem solvi corporis vinculis vehementius in dies optaret. Itaque sit quando graviorem incidisset in morbum; concepta migrandi sipe, abstrahebatur illico a sensibus non sine ni agno valetudinis detrimento. Et quoniam acerbissima Christi mors pro salute humani generis obita Petro semper obversebatur ; vicissim ille pro Christo per summos cruciatus quintidie cupiebat emori millies. Quoties vero ingesta in illum convicia, &ludibria reputaret apud se, non modo rei atrocitate permovebatur, ut multi; sed etiam accendebatur generoso quodam imitandi studio; atque in semetipsum quasi tanti sceleris auctorent acerrime exardescebat: ac nisi eum cohibuisset existimationis ratio propter salutem aliorum , simulata d mentia ad plebem in se concitandam, nudus, onust usique cornibus , aut alio foedo corporis habitu prodire non dubitas Iet in publicum, & incessentes coeno, vel stercore pueros, vocesque improbas , & sputa , & omnes alias insimae multitudinis contumelias libentissime pertulisset. Illud etiam memoriae proditum est, cum sese cubiculo continere, animique deliquium diutius pati noni posset, in campos, & hortos prolla isti consuevilse, quo exundantem per membra aestum frigido coelo temperaret; mox ab hociis , campi sique ad aras Templi , quibusdam veluti alis, charitate sublatum, v lantemque per aera properas . X. Ex hoc tam incenso in Deum amore egregia nimirum illa charitas in homines redundabat: quos quoniam pretioso ejusdem sanguine redemtos, ae proinde carissimos illi sciebat esse, quidquid in Deum non poterat nul lius egentem rei, omne id ipsius gratia in proximos conserebat. Itinera bene longa, quantumvis aeger , pedibus conficiebat, quo familiarium suorum , ac civium animos reconciliared. Inter egentes, ac miseros aliquam
vitae partem libentissime degere, quin etiam eorum sordes abluere , vesti menta lavare, atque id genus alia charitatis ossicia persequi naviter, & jucunde solebat. De alienis si istis, dictisque fratres suos temere iudicare,
aut partes censorum agere numquam permisit: neque eos , qui de novi in stituti oppugnatoribus querebantur, audire volebat, sed obsecrabat etiam, atque etiam , ut pro illis tamquam beneficis Dei clementiam deprecarentur ardentius. Neque certamen cum adversariis ullo pacto suscipi est passus; quod diceret proculdubio fore , ut ipsa dies, & suorum innocentiam satis probaret, & inimicorum cogitationes, & consilia stangeret: id quod
64쪽
non ita multo post Dei beneficio est sactum . Siquidem ipsis criminationibus illustrata sodalitas radices in Hispaniae regionibus egit altiores . XI. Mirae fuit solertiae in sollicitandis mortalibus, & a diaboli servitute ad Christi Domini obsequium traducendis. Ac quibus artibus daemon ad animarum perniciem utitur, easdem ipse quoad liceret, & fas esset ad
hominum salutem , ac beneficium transferebat. Voluntates, ac naturalleorum, quibuscum ageret, sestine odorari, ambitiosis splendida , avaris utilia, voluptuosis jucunda proponere; & suo, quod ajunt, hamo, vel esca quemque piscari. Iam in congressu, maxime Principum, id observabat in primis , ut sermonis initia illis daret, extrema reservaret sibi: cavebatque ne de rebus etiam Divinis inepte, vel ad satietatem, ac fastidium ageret.
Cumque e loco superiore ad confluentem multitudinem orationem haberet, ea plerumque sumebat argumenta , quae vitiis reprehendendis aptiora videbantur: eademque restitutae humanae salutis commemoratione, expo
nendisque cruciatibus Christi identidem molliebat. XII. Sacrarum vero litterarum intelligentia , abditisque , ac retrusis Theologiae locis explicandis praecipuam laudem capientiae est consecutus. Proinde cum intelligeret, dissicilem in primis, &ancipitem esse curationem
animorum, quo cautius, rectiusque in re tanta procederet, ope Divina QP pliciter etiam, atque etiam implorata , suae vitae cursum, quem inoisenis, tutoque pede tenuerat , simul varias tentationum procellas, ac tenebras,& subsecutam mox tranquillitatem , ac lucem quam accuratissime secum expendens, demum ex iis, quae partim coelesti magistro dictante percep rat , partim etiam ipsemet experiendo cognoverat, meditandi, orandique rationem , Ductuosa/ in primis, vulgique captui accomodatam vernaculis
litteris consignavit. Qui liber deinde doctorum virorum iudicio, ac testimonio comprobatus , ita multos omnis aetatis, atque ordinis homines, tum in eligendo genere vitae, tum in componendis moribus, perturbationibus
que sedandis, ac praesertim in retinenda constantia salutari mirum in modum juvit, juvatque quotidie, ut jure optimo videatur hoc non in postremis numerandum esse remediis, quae Divina bonitas hae hominum aetate , vel ad corrigenda seculi vitia, vel ad renovandam veterem Ecclesiae disciplinam clementer adhibuit. XIII. Fuit etiam in illo praeter divinitus infusa charismata , mirum etiam, atque essicax hominum animos devinciendi sibi ingenium , & studium . In virorum nobilium amicitias opportune insinuare sese, easdemque obsequio , & submissione tueri; pares facilitate, ac suavitate morum allicere; inferioribus , & egentibus auctoritate, atque opera presto esse ὴ morbo aliquo laborantra, vel cum valetudinis , & contagionis periculo adire, solarique amantissime ; eorum, quibuscum versaretur, vel dissicultatem naturae, & arrogantiam perpeti, vel ineptias, ac stultitiam, quoad ita res ser-ret,exsorbere dissimulatione mirabili; ad aliorum arbitrium,ac voluntatem, quibuscumque rebus honeste posset, semper accomodare se, ac flectere ;omnibus denique in Christi gratiam omnia fieri: ubi penitus in hominum sensus, ac voIuntates irrepserat, tum demum ossiciis, ac benevolentia comprehensos, occupatosque pro suo quemque captu, sensim, & caute progrediens, Christianae religionis, & ossicii praeceptionibus excolebat. Atque his serme artibus , & simul egregiae virtutis exemplo, multos a turpi, ac sagitiosa vita non modo ad sobrietatem ,& continentiam , sed etiam ad contemtum rerum mortalium , atque ad salutaria consilia Christi convertit Nec his modo praeceptis, ac moribus ceterorum animos informabat ad honest
65쪽
t rauimia, dum Chidii ei velatu
nestatem, sed ipsi, etiam adspectu pallentis oris, ae vultu ad pietatem plane composito. XIV. Eam ipse pietatem cruciatuum Christi meditatione vehementer fovebat. In cujus rei gratiam cruces passim erigendas de industria curavit, ut earum objectu Christianos ad baiulandam crucem, ae laborum videlicet patientiam invitaret. Cum bonorum coelestium contemplationi operam daret , ad usique Templi laquearia sublatus aliquando est, cumque oraret in aperta planitie, tanta vi numinis insidentis repente correptus, uti summos arborum ramos velut avis volando contingeret. Cujus smile quippiain iter sacienti usu venisse viatores quidam testati sunt. Eum semel in crucis conspectu dulcissime quiestentem, ac circumfusum beatissimo lumine, simul totam viciniam eo splendore illuminatam coenobii Fratres admiratione defixi conspexerunt. Eidem non semel Christus, ae Virgo Mater , divus quoque Francistus familiae conditor, coelitesque complures non modo sese palam ostendere, veru metiam incredibili benignitate ectandos aliquandiu praebere dignati sunt. Quin etiam Deus pro sua in Petrum voluntatis pr pensione, & abundantia quadam perpetui amoris, eidem insigne donum divinationis liberaliter contulit. Siquidem aliqua partim abdita aperuit ,
partim longe a consipectu remota monstravit, partim etiam multo post sui xa sine ullo errore praedixit. Cuidam adolescenti, dum crucis in modum ducta manu eum rogatus obsignaret, asseveravit fore, ut imbibendat animo opinionis absiurdat, quaeque impietatem, & pravam fidem contineret, mingno in diserimine versaretur . Alium conspicatus, quamprimum , rebus h manis valere jussis, in sacro quodam sodalitio vota solemnia nuncupaturum divinitus agnovit . Interdum cum a distipulis suis , ae familiaribus longe distaret,ii sciem sese videndum repente offerebat, dubiosque,ac labantes e Tum animos jucundo sermone confirmabat. Latentium rerum cognitionem
ejusnodi, qua Petrus excelluit, Deus ipse non semel manifestis indiciis comprobavit: primum admirabili quodam novi sideris ostento , cum ill
Teresiae Virgini aegritudine, ac moerore consectae solatium allaturus, Ab Iam versus iter haberet: tum candidissimae columbae missu , quae caput eius circumvolitans, humeroque subinde resdens in auriculam rostrum immisit; quo divinarum arcana rerum ipsi ultro pateficeret, inque animi latebras , intimosque recessus prorsus ingereret . Multis quoque miraculis ipse Deus cum p clara sanctitatis ejusdem testificatione Petri nomen nobilitavit . Cum densa coelo caderet nix , suspensia repente Dei voluntate , atque in testudinis concreta morem , tectum eiunxit, sub quo ille videlicet tempestatis incommoda tutus evaderet. Idem eum pluvio coelo se dedisset in viam; siceis vestibus ad eum locum, quo iter intenderat, aliquando pervenit. Semel in campo sacrificantem coortus imber obruere videbatur, simul populo , qui frequens convenerat, ut in subita re , mirum in modum trepi dante et quem bonus Pater miseratus, propitiatoque suppliciter Deo, ita incolumem prasitit, ut sereno veluti coelo libens consisteret, cum tamen undique, viente procella, immensa prope vis aquae delaberetur. Illud etiam cum primis illustre memoriae proditum , omnia prorsus elementa natura: Ieges oblita morem Petro Iessisse, atque in eius obsequiuin, & famulatum quam celerrime concessisse . Quippe rapidos fluvios pede sicco trajecit haud semel, perinde quasi in firmo solo deambularet: & incendium , quo domus quaedam misere des agrabat, plane restinxit, cum ipse videlicet fretus Deo sese in ignem, sumumque conjecisset innoxius. Alias baculum suum , qu ad iter uti solebat, infixum terra jussit excrescere, & in arboris morem p
66쪽
mis recentibus luxuriari. Alias ab gravi morbo mortales, interdum ab Iethi faucibus liberavit. Feminam quamdam cacodaemonis fraude , ac nefandis amoribus implicatam a miserabili servitute impuri veteratoris abduxit . Multa praeterea Dei voluntate ad viri nomen , ac decus amplificandum contigisse perhibentur: quae scriptores alii mandata litteris in lucem tulerunt .
XU. Memoratum a nobis est, eumdem Petrum Alencastrii Ducis invitatu in Arabidam concessisse . Porro ejusdem socius, ac disciplinae aemulator Joannes suit Aquilanus, qui ex America tum reversiis , communicatis cum Petro consilis, amplificandae Excalceatorum familiae adjecit animum . Haudita pridem Joannes Con imbricensis, asiperitate soli , coelique debilitatus Martinum in eo monte deseruerat. Itaque extructis ab Alencastrio tuguriis tribus , quorum suntlia pro adventantium numero excitari mandarat , . ejusmodi vitae genus exorsi sunt. Nudis omnino pedibus incedebant. Lectulus ipsis, aut nudus asser, aut armentis instratus . Iejunia sere perpetua: atque in ipsis cibatu vino , carnibusque abstinebant: pisces ab Duce missos cum esculentis parte admodum attingebant. Petrus media .nocte primus evigilare, sociumque tecto propinquum ad psalmodiam arcelsere . ambo
tertium adire, unaque omnes matutinis precibus more majorum operam
dare : his persolutis, divina mysteria, legesque senistioris vitae nixi genibus meditari: ubi diluxerat, prima diei hora ad Ossieli pensium reverti, & sacrificio,quod obire unus e societate sistebat, interesse: subinde in tectum sese recipere, suisque rebus unusquisque vacare: sub meridiem iterum convenire, statasque preces , & alterum sacriscium summa religione perficere : eandemque vitae consuetudinem a meridiano cibatu ad noctem usque retinere. Hisce ergo moribus Petrus, sectique haud vulgaris sanctimoniae late famam
XVI. Plures deinde in sodalitium aggregati, atque in primis Petrus Lagarius, qui Deipam imaginem , de qua supra dictum est, votiva prece veneraturus in Arabidam diverterat. Item Michael a Catena, & Petrus Alconcerius, e provincia sancti Gabrielis Excalceati, Petrum Alcantarensem, caeterosciue disciplinae Magistros imitaturi, certante studio Franciscanae
ad Lusitanum Regem legatus, Olysponem pervenerat. Quem Alenca strius infimis precibus invitatum ad Arabidam deduxit. Is conspicatu naturam loci , & solitariis Fratribus bene precatus , potestatem iisdem fecit , uti quos mallent, ejusmodi discisinae percupidos , ad institutum aggre a rent. Martinum praeterea sodalitatis in eo monte praesectum voluit Cue , atque ut Italus quidam nomine Archangelus, quem itineris comitem Calvus habebat, in eam adlegeretur, libenti animo permisit. Deinde alios complures in secietatem Martinus excepit: atque in primis Antonium Hermande sum , qui sacris postea initiatus e vita migravit. Mox Angelum Castellanum, Antonium Conimbricensem, Damianum a Turre, Balthassarem a Pla gis , Salvatorem a Cruce, & Iacobum Peregrinum inter suos annumeravit. XVIII. Hoc ipso anno Vascus Gama Comes Uidigueranus domicilium Martino attribuit, novem ab Arabida passuum millibus . Cujus hospitii locus vulgi nomine Pilais dicebatur . Templum consolatrici Mariae conse cratum est . Haec Arabidanae provinciae initia fuere; quae deinceps novis aedibus aucta Lusitaniae in Regno praestantes viros, & Franciscanae cultu paupertatis suspiciendos educavit. XIX. Car-
Augetur sodali. Ium an Arabida
67쪽
XIX. Cardinali Carpensi Familiae Patrono negotiis plurimis districto , Vicarius in eo munere designatur Marcellus Cervinus , sacri Senatus illustre decus, & ornamentum. Is cum plurimum turbae esse in Campania selici intellexisset, propterea quia ex observantibus aliquot , homines inquieti , laicosum hominum , qui Magistratum gerebant, auctoritate interposita , comitia provinciae disturbare auli essent, Clementem Monilianum Ponti in seis jussis per litteras monuit, uti Neapolim quam celerrime se conferret seditionis auctores iis poenis aike os, quas maiores nostri in huiusnodi sontes constituissent , in officio contineret; comitia iterum cogeret, in illisque omnino perficeret, quae ad provinciae tranquillitatem, & otium pertinere
MARCELLIS CER VINUS ms ratione Disana inuti Minnae Crucis mme falem sanctae Romanae Ecclesiae Pres, ter Carinalis, ae totius Omdinis Minorum Vie rotenor Reverendo Putri fratri Geinenti Moniliano eis em ordinis, Regularis observantiae in Cisalpinti partibus Generati Commi Prio salutem in Domino Iempnernam , cr his nosris, immo veriurfunctissimi Domini nonri parere mandath . Non sine maxima nosti eo ii amari uine dudum secepimus, nonnullas turbas Fratribus Minoribus indignissimas, perpetuo dissidiorum, aedementIs discordiae di eminatore Sathana insigante, in terrae laboris ρ'vincia ex nonnullis Fratribus adseculare judicium in propri salutis discrimen, ct standaliam plurimorum recursum habentibus prioribus diebus excitatas fui in , atque eo temeritatis devenum fui , ut casuulum ejusdem provinciae tune jam legitime corare tum, maxima circumsamium eum admiratione , re in fecis , Hinutum extiterit, Daut vocalet, nulla fana electione, ad propria remeaverisς: quod quam si adeo a ratione, ue Ecclesianua libertate alienum, nemo sanc mentis non pervicit. mare dei mo mandato ejusdem functissimi Domini nosri, sivae vocis araculo nobis facto , ct in virtute sanctae obedientiae praecisimus, ct mandamus, ut capsata temporis Uportunitate indictam provinciam te conferas, ac flaturii, vel flatuendis per te loco , e tempore eam Hum juxta dicti ordinis tuta , ct laudabilem consuetudinem Mere celebres, se Fratrum errata ,si quaesorsan , quod absit, repererit, ρυjusitia, ct aequitate, ut reteri Dria Paulum timorem habeant, nulla b mani , vel timoris , vel amoris, aut favoris habita ratione , intrepide eorrigas , ac ' enim si quos 'obabiliter compereris Fratres ad eculares αν gi Me , illi que ordinis detexi e negotia, eos juxta dicti Orinis propide famisa decreta acriter punias. Siquidem de mente ejusdem nun habenter negotium adversus Fratrem , Amius contemtibiles, quisunt in Ecclesia , debent conriuuere ad Dicandum , quam ad seMarem potessem recur
in autem praedina eommodius exegia valeas, placet eidem sanctis o Domino no o, quod dictum Capitulum non solum tua ordinaria , ter metia ua Apostolica auctoritate relebrarepossis, o. Ieas . Insuper de Hi
ej dem functi mi Domini mini mandato, in virtute sancti Spiritus, ct sub
excommuniastionis Draesententiae rea universis, ct singulis tam Fratribui, quom aliis euibusvis personis, cujuscunque dignisatis, O tanditionis extiterint, disrictius praeeipiendo mandamus, ne tibi in praemi s directe, vel H- directe, quoii quaesito coluere, impedimento essem fumant. In suorum omnium s
68쪽
niuis, ct singularum fidem has litteras fieri mandatimur, manus propriae subscristrione munitas, singiui nosri appensione probatas. Datum Romae a Uanctum Marcum in eamerano aestitae residentiae iub anno a nativitate Domini Mox Lii. die vero xv. inensis Pulii, Pontificatus sanctissimi in Chri Patris, ct Domini no I , Domini nati Divina Inopi demia Popae III. anno VNI. Ita es M. Cardinalis sancia Crucis Meeprotector. XX. Antonius Mactricanus procurandis in Romana curia Transalpin rum rebus praesectus vita decessit: ejusque potestas muneris Iacobo Sosterio interim data ab Cardinali Carpensi , quoad Calvus, accepto nuntio , Vel Sosterium probaret; iive alium mallet, pro summo imperio , ac potestate substitueret. XXI. Hoc anno ex Ochini suga magna tempestas in Capuecinos coorta est . Paulus Pontifex in Cardinalium collegio sub Novembris exitum cavit, ne illorum quispiam Dei verbum disseminaret, nisi quibus Apostolica Sedes publicis codicillis potestatem secisset. Subinde omnibus permissum est , ut rectoribus inconsultis ad observantes redirent. Ochinus in Haereticorum colluvie, scripto volumine, Catholicam fidem , ipsumque adeo Romanum Pontificem criminari, Ecclesiae ritus, & sanistissima dogmata indignis modis
proscindere, veram denique religionem ausu nefario impetere , ac velut hostis acerrimus oppugnare instituerat. Ea res Capuccinas negotium exhibuit ; quos proinde in invidiam adductos homines passim avertari, dignoΩque praeterea, qui a convictu Catholicorum exturbarentur, vulgo affirmare coeperunt. Quocirca Bernardinus Astensa asti ictis familiae rebus consulendum ratus, communicato cum primoribus consilio, supplicationes ad propitiandum numen indixit. Tum viros optimos, probatissimosque delegit, qui de consbrtibus pravi dogmatis, & ex Ochini necessitudine in suspicionem perfidiae adductis diligenter inquirerent: quos impostor nefarius in communionem erroris pertraxisset, eos ad palinodiam compellerent, atque Ecclesiae ritu emendandos, plectendosque curarent . Ita perpurgatis coenobiis , Capuccini paulatim existimationem similiae, & sincerat pietatis famam redintegrarunt . Audita Ochini fuga, & desectione , Carasa Cardinalis , qui in Pontificatu Pauli IV. nomen accepit, scriptis ad eum litteris , porro insanientem compescere , atque ad pristinam frugem a teterrimo coeno, sordibusque traducere conatus est. Cuius partem epistolae in hoc loco repetere operae pretium duximus. Luid tibi, ait, in mentem venit Bernar et Luis te Domini malus, velut reprobum olim Israelmum Regem, arripuit spiruus t Pater nil, stater mi, eurrus Israel, auriga utar, quem paulo ante ρuas in spiritu, CP virtute Viae ascendentem mirabamur in caelum, quid modo eum curribus, ct equis Pharaonis defendentem dolemus in infernum Iuomodo ereMIHI Lacifer, qui mane oriebaris Luid orbatum Iugemur, ct seruem , quem innumerabilium videbamus patrem laetantem fluoruml O delire senex , quis tes creavit, ut alterum tibi eonfingeres cirisum, quem a Catholica Ecclesia non didui si ut te ad aliud converteres Gangelium, quod ab uberibus matris tuae nonuexini ὶ Ab quam magnus eras in oculis omnium,si in oculis tuis parvulus esse voluissest Consertus iue saetas tuas,ct rudis rubenter pileos, ct Pontificum muros superobsi . Seribis enim in iliis tuis praeclaris , γα τα o circumferantur , apologetieis litteris , hactenus te sorsiano populo velatum Christim praedicasse; deinceps verum tuum , ac Iiberum producturum te comminaris. 2uid es, quod loqueris pater non Tom. XVIII. G vides
69쪽
Is I. ANNO 8. ANNO a . RUM ANNO 33 s.
vides tuis te Ieneri laqueis , tuis ρeditas irreuri An putas te impune jamdu-dam Chrisiano populo illudere potasse, qui Antichrisum pro Chri praedi- eaveris, quI Pharisaicumfermentum profera domina , qui pharmacum pro vero lacte propinazerii t pccine simplicem gregem infeci celae innocentes oves earnisex sermonum tuorum lenocinio ad lanisnam attraxisti Et quam fidem tibi pomae adhibendam sperare possis , qui impiis Is mendaciis auditores tuos seduxeris qui tundiu divinum verbam adulteraverit Z Viderad quia saxum impingis attendis quam male tibi non consas quam per ealos teipsum mutar si veritatem tibi esse consabat apud Luiberum, si P
ιrum , m Paulum, eorumque Dclesiae Suces ores non rem videbas ambulare
insinceritate Gangelii, μι quae in m iis praedicabar, non secundum Catholicam fidem esse sciebas, eur todis 3 Di eur Dei seritatem injustias desinasi . Et infra. Ubi tu Vse, qui praedicabas nonfurandum , furarii t
ui non maectandum, inccbaris us abominabaris Idolum,ferilegium s eis p Ubi tu ipse inuiser, totum id operis desiluis, quod ante doeebas uis dabis ea II meo aquam , θ' oculis fontem lacumarum, ut nocte am , ut Iure orem baculum Ecclesae confractum , Magi um oberiatum, sta rem in lupum conversum, sapientem patrem in re obuis flensium commutatum , cisini meeonem Diabolum effectum nuis magnum risitet S muelem mis proferat Evangelicum patrem, qui a meretricibus revertentem prodigam filium recipiat i Si fortesurgat, si forte ad eum redeas, ct duas: uter pereari in Coelum, ct coram te. Au non tibi melius exinimas reverti ad staIrem tuum, as domum genitricis tuae , ubi abundas nibus, quam in Ionginqua adeo regione pascens precor, mori suid tibI in barbaris gentia θυι t quid tibi eum alienigena nutrice rid tim eum noveres t Agnosce ubera , quae te lactaverunt, unosce vocem Pugntis, vocem explorantis, vocem in Rhama , vorem ab excesso clamantis , revenere dilecte mi, ct a miliare eapreae, hinnuloque cervorum super monter Bethel. Vocat te Romanus P ntia sex , vocat te Chrisi ricarius, vocat te Caput Eectes , nihil aoue eomminaiatur , vim n&uam intentat. Tu ad vocantis vocem nuditaris tuae eonscius ist
Haec eleganter vehementerque Cardinalis Theatinus: at obfirmatun Lutherana perfidia ochini pectus pervadere nequaquam potuit. XXII. Iacobus Testera, quem in Mantuanis Comitiis provinciarum novi orbis moderatorem creatum diximus, egregios viros e Franciscana sa- milia centum, & quinquaginta delegerat, qui egregia morum integritate, tradendisque Christianae vitae praeceptis Americanos excolerent. Eum numerum iu uu Pauli P scis, petente Carolo Imperatore, e tota Hispaniae traxerat. Ubi Mexicum pervenere, primarii duodecim e provincia sancti Iacobi, in suas quisque colonias distributi sunt: quatuor in Iucatanem amandati ; Ludovicus Villalpaldus vir eruditus , qui Iucatanicam linguam didicit primus, ejusque regulas, & dictionarium vulgavit; Melchior Beneventanus , qui regionis iniquitate , ac praeservido aere divexatus, Mexi- eum revertit Ioannes Herrera, professione quidem laicus, sed in primis diligens, & moratus, quem Chichimecae postea in odium Christianae fidei sustulerunt. Quartus Laurentius suit Benvenida,eui multum Romana debet religio : quippe qui in Apoitolico munere nullis umquam fractus laboribus eonstanter perstiterit. Idem recepto Meridenti coenobio , itemque alter sapud Campetium, quae Testera Hispanorum militum improbitate compulsus deseruerat, aliisque praeterea aedilicatis , Iucatanis provinciam , magno popularium bono, landavit. Reliqui odio Guati mahe ineolas, infelix ge-
70쪽
a. ANNO 8. ANNO 24. RUM ANNO 33s.
nus hominum, dc servituti natum , erudire jugi. In his Petrus Belancius omnium primus gentis linsuam tenuisse sertur;cujus etiam ediscendae praecepta Hispanicis litteris consignavit. Ceteri comites quonam locorum ab Testera dimissi,exploratum non est. Id profecto constat,ipsum aetate. aboribus que consectum hoc anno excessisse . Hujus presecturam suscepit Martinus Sarmientus,quem superiore anno Generalis Minister in Iacobi locum si iccedere, si sorte eum fato defungi contigisset, scriptis litteris julserat. Martinus ejus muneris partes cum laude praestitit; ac deinde Tlascalentis Episcopus creatus est. Natus erat Jacobus Teltera Bajonae Galliae Aquitanicae civitate. In ea provincia inter nostros adscriptus, paulo post in Hispaniam prosectus est , atque in aula Caesaris aliquandiu conciones habuit. Mox cum Antonio Civitatensi in Americana trajecit anno Moxxvii. Ejus adventus ad conti nendos in Officio neophytos , barbarosque Evangelio subjiciendos magnopere prosuit. Cum in magna discendae linguae difficultate versaretur, &Christianae religionis mysteria vix aptis vocibus explicare posset; ea colori
bus expressa tantum verae pietatis erat ingenium linteisque graphice de
scripta per vicos circumferebat. Ita Mexicanos ab inanium deorum cultu
facile abduxit, adjuvante labores indigena similiari, qui hispanicae linguae
usu utcumque praeditus, Jacobi verba, interpres egregius, popularium siu rum auribus inculcabat. Jucat anem, Guati malam, aliasique regiones sempiternae mortalium felicitatis incensus studio peragravit; nostrorum coen hia plurima, imbuendisque neophytis litterarum gymnasia excitavit. Uitidem profundissimae demissionis, & contemptus sui: neque aliud in omni vita sibi duxit antiquius, quam ut, pullis errorum tenebris, Americae regna , gentesque Evangelii luce compleret, Deique gloriam, quae ex animorum salute maxima existit, longe, lateque amplificaret. XXIII. Panormi hac tempestate floruit Benignus Romanus ex observantium familia. Incertum, quo tempore obierit. Sane tota sicilia praestantis innocentiae , dc mirae cujusdam simplieitatis laudem tulit. Eiusdem corpus in Urbis templo, quod ab Angelorum Regina appellatur, conditum est. Quamquam vero praenobili genere ortus erat, tamen laicorum in Ordine , interque vilia ministeria Christianae demissionis exemplar fieri maluit. Carolus U. Caesar a Tunetana victoria in Siciliam reversius, cum sermones , qui de Benigni sanctimonia serebantur, frequenter audisset, ejus videndi studio ad coenobium divertit: cum eodem aliquandiu familiariter collocutus, candidoque hominis ingenio mirifice est delectatus: eum comiter interrogatum num ab se quidpiam, quo ei maxime opus esset , impetrare per- cuperet, respondisse serunt, adhortulum subigendum se ligone indigere. Quem cum argenteum Carolus alserri jussisset, postea coenobii rector intempli usum convertit. In ejusdem coenobii tabulario mira quaedam de Benigno leguntur: in quibus sertur illud eximium. Antonius Russa Agrigentinus de captivo inter barbaros fratre Benignum sciscitaturus , Panormum cum parente se contulit . quem accitum a provinciali Ministro Francisco Messanensi, jussumque per esiuias preces salutem, ae libertatem adolescenti impetrare, dixisse tradunt, se tanti non esse, ut datam sibi a praepotenti Deo
futurorum praescientiam audeat affirmare: nihilominus bono esse animo Amtonium iubere quippe germanum vivere , brevique incolumem in Siciliam reversiurum . Veritatem illius dicti opportuna captivi fuga, & in patriam
XXIV. AEqualis Benigni suit Ioannes Siculus Camerat ensis, quem R. elius Pyrrhus Ioannem Clementem appellat, atque in natali solo sepultum Tom. XVIII. ' G a esse