장음표시 사용
531쪽
adauctam caliditatem ex putredine urina fit rufa, vel subrufa, ob quam rem si ex parte urinae apparuerit in febre a principio alba, demum vero subrufa, quotidianam sebrem iudicabimus: ex parte 'uoque horae euentus paroxysinorum iudico bimus febrem quotidianam, cum post meridiem paroxysmus aegrum inuaserit inu uiam incipit motus humorum frigid rum in vesperio Cum igitur proue us p mosinorum in febre nunc ordinem re- scilicet quod aegrum paro xysmi inermi post meridiem, iudicabis febrem ipsam quotidianam fore: ex parte 'rioque accidentium eandem febrem dignos eieroteris, quoniam non adeli sitis valida, non inquietudo multa, non dolor capitis intensus, non paraphrenitis, haec eniis si quuntur caliditatis potius incendium , quod in hac febre non inuenitur, propter frigidam esse materiam, & Luius febris quotidianae. cum causa dicatur cile pituita generetur, ut dixit princeps in prima priami in de generatione humorum, aliquas do propter diminutam concoctionem L ctam in sanguine, cum Regina sit fanguis diminute cococtus, ideo attendendum est,
532쪽
facto tamen, aderunt nonnulla signa attestantia naturam sanguinis. Si vero fuerit quotidiana a segmate vitreo, vel acetoso, quae supremum gradum in latitudine phlegmatum obtinent, t frigus , & rigor,&abia accidentia frigidum humorem attestantia, erunt intentiora. Quod si a phi gmate salso haec aegritudo prouenerit, certe sapit naturam febris tertianae. Et eius curatio a cura febris tertianae non nullium elongabitur. Vbi scire debes, subd plerunque in febre quotidiana accodit, una pars phlegmatis remaneat in intimis corporis : altera vero in exterioribus corporis existens,cum nondum putrefacta sit, detinet in se frigiditatem illam quae phlegmati conuenit, propter quod cxteriora corporis admodum frigent. Quae autem pars in intimis corporis perman- . sit, cum ipse facile putrefiat, in interi xibus corporis nimia apparebit ealiditas.
ao fit, ut si febris quaedam phlegmati
ca tibi occurrat, qua corporis exteriora frifent , interiora vero caleant, hanc ferem epialem nuncupabis, ab epi quod est supra, & algori frigus, quasi frigus supra sit in exterioribus partibus corporis.Si vero contra acciderit, scilicet quod in febrephlegmatica , interius membra m an
533쪽
EMPIRICA BENEDIC. exterius vero caleant, significabitur g peccat phlegma crastum,& vitreum in parcibus interioribus corporis, in exterioribus vero, reccat phlegma salsiani de facili calefacies exteriora corporis mebra.Et hanc febre ubi interiora friget,& exteriora calet, lipiriam appellamus. Harii igitur febrium periden-xiu a phlegmate putrefacto,cura sic habeto.
Cum curatio uniuersalis ex canonibus medicinae, quia euacuat multitudinem ha morum, praecedere debeat particulare nevacuationem eligentem humorem proprium, & determinatum, ideo hortor medicum bene perpendere si in febre quotidiana, fi etiam continua foret, sanguinis missio expediat. Confideret igitur si pituit a materia peccet sine sanguinis permixtione, quod cognoscimus ex urina alba, cui nihil rubedinis permixtum suerit,& eTremissione incendi j,& aliorum accideritium febris, &se missio sanguinis omnino prohibenda est, quoniam ex tali sanguitiis missione humores frigidis magis ita- crudabuntur, & aegritudo prolongabitur. Ite quoniam sanguinis misit obonu rapiet. di malu derelinquet, rapies enim sanguine thesaurum vitae. & derelinquet pituitam. quae ea maiori sui copia & abundantia naiaua infrigidabit liditatem. Neque tu
534쪽
VICTORII FAVENT. 4 beris de dicto Galeni in undecimo methodi cap. quartodecimo. Quod in omni se-bre putrida continua conueniat: phlebotomia, quoniam istud verum habet,cum materia fueri: sanguini permixta. vel aliter dicere possumus,quod Galenus in loco dieio solam indicationem assumpsit a putredine , quae cum semper addat caliditatem materiae propter prohibitam euentationem,merito eius phlebotomia conueniet, cum sit infrigidativa, quia tamen indicatio assumpta a materia plerunque maior est indicatione assiimpta a putredine: ideo ture missio Enguinis non est adhibeda Si isitur non erunt indicia indicantia de mixtionc Languinis cum pituita , non eris audax supra phlebotomiam flendam, propter dictum principis in doctrina de phlebotomia : caue ne aegrum ad alterum duorum perducas, aut calidorum ebulitionem, vel
ad frigidorum incrudationem. Quὀd si ap
paruerint Indicia permaxtionis languinis
cum pituita, tunc aegrου in phlebotomabis, sit autem parca, & non. copiosa phleboto mia illa, secundum quod humores frigidi permiscentur sanguini, qui non egent cvacuatione per sanguinis missionem. Facta igitur , vel non facta sanguinis missione in quotidiana febre, debes να-
535쪽
r, EMPIRICA BENEDIC parari ad materiam peccantem corrigCridam. Vbi enim materia pituitosa adhuc in principio febris existens, esset crassia .
multa propter cuius crassitudine timere mus, ne virtus posset perdurare usque ad tempus completat maturationis dictίe ma-- teriae crassar, & multae, tunc non expectata maturatione, materiam pituitosam citacuabimus euacuatione minorante eius quantitatem ,& virtus tunc reddetur Potentior supra residuum materiae remanentis ad concoquendum , vel ad facilitandum eius expulsionem, ut docuit Galerius in commento illius aphorismi, Cui notbi inchoant &c. & hanc sententia i voluit princeps in quarta primi, capite tertio, cum dixit. Ex ubi non lacrimus securi, quὁd virtus possit durare usque ad tempus completae maturationis. M per haec verba innuit princeps, Quod si materia in febre quotidiana fuerit crassa, α multa, non erimus excusati ab euacuatione fienda in principio minorante Pa tem materiae, & ideo oportet medicum scire erassitiem, & subtilitatem materiar. Quod si materia crassa fuerit, eam debes subtilia e antequam euacues . Si vero crassa fuerit, & multa, ut innuit in princirio textus , tunc ante maturationem debes
536쪽
VICTORU FAVENT. Mi debes euacuare: si non , contra .. &per hoc habemus mentem principis suisse, quod in alio casu, suam in furiosa maiateria, ante maturationem debemus euacuare. Quod si materia ipsa fuerit siriosa, eius euacuatio a principio sit electiva vel eradicativa. Vbi vero materia non fuerit furiose, & a principio indigeat euacuatione, sit eius euacuatio minorativa. Et attende quod euacuatio dicitur eradicativa, vel medicina, non quia una vice habet totam m. ateriam cradicare,& amembro euellere , sed quoniam est eius natura totam illam materiam a membro euolere. & in hoc verificamus sententiam illius aphorismi Hippocratis primae particulae , cum dixit: concocta medicari, Senon mouere cruda. &c. Quoniam cum materia fuerit turgens, eam cum medicamento purgante, 1bluenteque eradicatiue euacuare debemus. Et ideo dixit Hip pocrates , medicari oportere digesta &non mouere cruda: neque his duabus partibus scilicet concocta medicari,S non mouere cruda, idem intellexit Hippocrates, neque idem replicar, sed censuit, secundam scire rationem verificantem pri mam, ut dicere velit , oportet medicari concocta, lata non oportet mouere cruda,
537쪽
EMPIRICA BENEDIC nisi materia fuerit turgens. Quod si sum
rit turgens, eam eradicatiue euacuare conuenit, & a principio morbi. Et adde tu Et ubi materia non turgeat ,& cseat eu cuatione, cum si plerunque ad intra vemnas, a quibus non evacuant cir steria, minorabis materiam , euacum clo partem iblius iuxta praeceptum Galeni in commento illius aphorismi, Quum morbi inchoant. Et naec est vera Hippocratis meris, etsi ornate loquens allicr dicant a veritate
Vbi vero in sebre quotidiana a principio
apparuerint indicia multae ,& cra IIae materiae, cor: sul o,quod statim non expectata mutatione cum sequenti bolo fiat materiae minoratio. M. Floris cassiae nouiter tractaei iace- eierum hierae simplicis Galeni 3 ii iniice,& sat bolus. neque reputarem ego in- conueniens, si loco hierae, in minoratione materiae pituitosae adderentur 3 ii. clectuarii de dactylis : quoniam etsi in eo ingrediatur scammonea, ipsa tamen est ita consolata , Ut eius virtus non traii scendat hepar . quare partem materia: pC cantis,solum euacuabit. vel in forma pilu- Iari, candem materiam poteris minorare,
ut cum Θ iiii. pitularum elefanginarum,
538쪽
vel cum pilutis,quae etsi snt eductivae, merito naturae sui ipsius phlegmatis min rando do sim pilularum transibunt in me-teriam medicinae minoratiuae, verbi gratia, si pitulae cochiae in dosi quatuor scrup
Iorum erunt evacuatiuae materiae pituit fae eam eradicando, earum tamen si dentur B ii. transibunt in naturam medicinae minoratiuae , quia partem materiae peccantis euacuabunt.. Et ideo non damnabitur medicus ille, tui in quotidiana febre minorabit ipsum phlegma cum duobus B pitularum cochiarum, & similium .de-muna considerato dicto Galeni in con mento illius aphorisini : inchoantibus
Cum facta minoratione in materia vi intis reddita sit potentior supra residuum
materiae remanentis ad euacuandum , vel concoquendum, & materia reddatur habi- Iior ad concoquendum.
Laudo, ut praeparet se mcdicus in febre quotidiana ad digestionem materiae pituitosae , obseruato praecepto supra dicto: quia cnim materia pituitosa crassa est, ideo indiget subtiliatione, quia viscida, ahaerens indiget incisione. & abstersione. Et quia hepar febre vitiatum est, propto ipsum esset ineram tenerationis humo-
539쪽
rum,ideo indiget confortatione, & reminsione caloris febrilis cum his, quae ultra hoc quod consortent hepar, tollant etiam oppilationem ipsius , quae proprie est mater febris quotidianae. Contulo igitur, ut a principio detur sequens syrupus. M. Syrupi acetosi simplicis, conuenit enim in utraque materia calida, & frigida,& est incisuus, syrupide endiuia compositi, confortat enim hepar,& tollit eius o pilationem: mellis rotati colati, bene abstergit pituitosam materiam haerentem, &confortat ventriculum,qui est lacuna phte ginatum, ana I R. aquarum betonicar: vltra enim hoc, quod consortat caput obstat materiae pituosae. Qeniculi, buglossae an a J i.
misce pro una vice. Continuatis syrupis istis quousque ligna cocome pituitae apparebunt, detur infra scripta medicina. M. Quatuor florum cordialium ana
3 ii, polipodi j quercini, seminum cari mi , ana I ii. semiium sceniculi, seminum datici ana 3 i. 7. miubarum , sebcsten , ana numero decem , pallularum enucleatarum, liquiritiae mundae anabulliant omnia in sufficienti quantitate aquae usque ad consumptionem medietatis, deinde coletur,& cum colatura disi solue cassiae nouiter tractae I i. vel diaca-
540쪽
vici II FAVENT. 477 tholiconis 3 vi. reubarbari optimi, α ele- quoniam etia euacuat phlegma, pr sertim cum exhibetur in substantia patienti 3i ῖ.spicae guli electuarii indi 3 ii. g. & fiat potus, qui patienti exhibeatur per duas
horas ante lucem , more exhibitionis modicinarum.
Vbi vero in diebus,quibus concoctio cec lebratur,patiens haberet aluum stricta, consulo, ut quotidie, vel ad minus alternis diebus fiat ei clysterium, in quo sit virtus incia sua phlegmatis,& eductiva materiae pitu Liosae existentis in intestinis, a qua in veris fouetur materia faciens febrem Clasterium erit sequens. M.Violariae, foliorum maluae ana M.' mercurialis, betonicae, anisorum ana Ma.
furfuris classi ligati in petia M. ii. bulliane in suffcienti quantitate aquq usque ad co--
sumptionem medietatis,& de colatura
M. Lx. benedictae 3 vi. hierae cmpliacis Galeni I p. mellis rosati I i. '. olei
communis 3 iii. salis communis 3 ii. Dcchari rubet I i. si. vitelli oui numero
misce, & fiat elysterium Qn'niam a tem in aegritudiuibus pendentibus a ma 'teria pituitosa, quae secundum plurimum diuturoam causat aegritudinem: Ideo con-ιίQ , xt ex Praecerto Princiris in prima' in