장음표시 사용
271쪽
que in Proregem admitterent, nisi ante Omnia restituantur in I 577. integrum, quae contra priVilegia, solitasque Patriae libertates, a Pacem aridaVensem, in hac novissima tractatione pacis acta, transactaque forent, restituanturque sua omnibus bona, tam in Burgundia, quam Per.. totUm Belgium, privilegia item, consuetaeque libertates de integro confirmentur, ut in tractatione Gandavensi, litterisque, quas Ordines ad eos scripserant vigesima octava Octobris anno septuagesimo
ClV. Responderunt ad haec Ordines, sese semper voluisse, adhuc velle stabilem, firmamque manere Pacem an da-vensem, restitui in integrum Omnia, quae Viderentur aliquomodo contra privilegia, solitasque Patriae libertates, nicta esse, quod omnes Xteri milites, Hispani Itali, iurgundi, praefixo die procul dubio e Belgio discederent, quod nunquam de differendo Hispanorum discessu cum Alf iaco
agerent, Urarent praeterea, Provinciarum Praesectos, milites ipsos qui alibi tenebantur obedire, i haec decreta scriptis mandata, etiam subscriptione propria, Corroborare, quibus Auraico, suisque satisfactum, Ziltimantes, ad ab lutam Tractatus Marchensis executionem perreXere. CaptiVihinc inde liberati, ex parte ordinum Comites Mansfeldius, Barlamontanus, illius , Doctori Dei Aio , atque aliquot alii. Ex parte regi Omontanus , FA7onus, Caprius, Goignius, d Glimius. Eligitur ab Austriaco in Haefectum Arcis Antuer-piensis Duae Arscholanus, eique substitutus Dominus de Sexton , interim Duci ipsi, fide Regi per juramentum data, arx illa aradita quatuor praesidi, impositis Malonorum
Cohortibus, i Hispani, i Itali Burgundi vestigio
cum Mastricliti una es ent, Burgundiam, ac Italiam, Ver miscessussus profecti sunt. Duce Comite Manuefellio, quem Ati tria MD uno-cus Xercitui praefecit , nullo inter Hispanos invento , qui '' socii imperium, ullo modo subire vellet M tandem omni ri uri bus his rebus ita cons itutis, atque eitcetis, ipse prima Maji aduentus. anno millesimo , quingentesimo , Vigesimo septimo rugellam profectiis , summo ibi cum honore publico sumptu, erectis theatris, receptus, quarto pollea die ad supremum Praefecti gradum admjssus est.
272쪽
Commentariorum te Tumultibus Belgicis.
I. Uytriacas post assumptum imperium , qua potuiti cura, labore Reipublicae administrationem am-
plexus est , usus continua Consiliariorum Status operae, plurimorumque Procerum , Provinciarum Praefectorum, aliorumque, quorum consilio ac auxilio rem ad absolutam, atque exactam compositionem duci posse sperabat. Primumque hoc illi curae fuit, ut Auraicus initae pacis conditionibus ex sua parte satisfaceret, Provinciasque eousque solo suo nutu, ac arbitrio administratas, ad consuetum Regii regiminis morem redigi pateretur, quod ni fieret, multi haud jam obscure futurum praevidebant, tanta Regis benevolentia, atque insigni fiduciae demonstratione, nihil aliud si e actum. quam Rempublicam , tanquam humanum corpus , radicali ejus humore extracto, quo aliquo modo adhuc stare potuisset, in exitium praecipitati e refragante enim Auraico huJus executioni jam tunc manifes um erat . eum libere remoto omnis timoris reno , atque ad libitum fini tuo incumbere posse. Texnti I. Scripsit ad Auralaum Austriacus quam humanissime, om-y' miaque illi bona promisit, praecatusque est, misitque ad eum s ἱhE Gertrudae erga legationem solemnem compositam ex pem Au Duce Arsch0tano, Barone de Herges, Dominis de Vi eroal, riacum, Fregin Doctore Alberto Leonino, aliisque nonnullis ex Or-6kfili dinibus, quibus etiam se conjunxit octor Andreas Galli, ex ' ' Ina peratoris Legatis, qui illum de sua erga Regem ac Pa- . iiii h triam obligatione , amice, ac seri admonerent, Peterentque cognici enixo, ut suo Xemplo aeteros, qui eo usque suas partes Oft υjui sent secuti, ad debitam Regis obedientiam redire admittere-
273쪽
tur , rebusque jam omnino compositis, discessuque Hispa 13 γ.norum concilitatis Omnium animis, solus ipse nollet Patriam, tot tantisque calumitatibus, ac miseriis tandem liberatam, faelici pacis tranquillitate, commodisque frui, ac potiri. Sed ille ad haec immobilis, ac in primo Proposito persis ens, quo omnes suas accione S, tanquam ad scopum dirigebat, tergiversari artificiose , Un Unum, nunc alterum respondere, allegare, velle concillabula listriaco secreta, occulta objicere, solum ad id tendere, quod sibi suisque rebus ex usu es , intelligeret, nihilque minus, quam de instaturatione Regis obedientiae cogitare castella, urbiumque propugnacula Provinciarum ei adhaerentium, interrupta imperfeAa, atque alioquin non bene composita , Xaete absolvi, atque perfici, quamprimum CuraVit, OUaque insuper aliis in locis opportunis Xtrui jussit, utque Uno verbo absolvam , multa in illo erga Regem optimi subditi verbosa judicia, re vero id solum, quo ProVinciaS, quibUS Unc tamquam gubernator praeerat, in sui beneVolentiam ita Confirmare , ac constabiliret, ut rejecto tandem Regio nomine , aliquando eas in suam potestatem , dominatumque convertere posset. Unde laetitia consectae pacis brevi liquefacta, novarum turbarum
terrores, merito annuntiare Videbatur.
IlI. Praeterea ne contentus infra sua se Provincias limitenque continere, atque Omnia ibi ad libitum agere , caeteris vero Belgis suam quietem relinquere, quin imo properis successibus elatus, afroque ingenjo, quo Paulatim universum Belgium paucis Xceptis ad rebellionem incitaverat discessumque Mispanorum procurarat omnino risus , relicta Resolutio miseris, utUrarum miseriarUm cura , non contentus parte Alit sifiulla, ad totius Imperii occupationem jam dudum erecta his ' stare ac manere Constanter Vol Uit Habebat Per omnes 41ramnum illa, Provincias quae cum Austriaco transegerant , innu Ordi- meros sibi faventes, scatebant illae haereticis, qui omnes ei lium Ar
ad herebant, in ordinum Collegio haud pauci erant, quil,s ''omnia sua coepta, grata, accepta, quique ea tantum, utitur,ur quae in rem Auriaci essent, pro honesto, ac utili habebant faventes erantque adhuc ex recentibus malis omnium animi ad res si ibabeat
274쪽
malitia sequacium Auriaci. Di bita
novas amplectandas dispositi his fretus secum constituit
pergere, fortunamque quoad posset Xperiri. Confirmavit1tudiose suae sarinae omnes audaciam solitam, a temeritatem praecipue populi, quantum Potuit, UXit; numque necessarium hoc sibi proposuit, ut Austriacus, superiore exemplo audacide in tribunal Status Commissae, tumultuose a populo comprehenderetur aut saltem id ipsum tam certo sibi haberet, Persuasum, ut eum Vellet Vitare casum. Quod verissimile erat eum Procuraturum, aliquid noVi, ad sui securitatem cogeretur moliri, quod denuo omnium animi ad novas furias excitari possent, atque Prorege derelicto, via ipsi ut antea, magisque etiam ad Occupandum imperium plana, de integro conitrueretur nihil enim minus, quam tale facinus res tanta poscebat, cum non dubitaret, Uin manente in imperio Austriaco, quamvis non absolute, omnia sibi duriora, ac lentiora redderentur.
IV. Hinc orta ruxella denegatio custodiae Corporis Austriaci per aliquot clopetarios, hinc aliae plures in eum perpetratae indignitates, hinc etiam illud, quod cum invitatus ad prandium, in publica civitatis domo, ibi commessatione, tripudiis, aliisque hilaritatis , ac petitae consuetis exercitiis , acilem accommodatumque Belgarum moribus sese palam ostenderet, populus in foro ob nullius momenti
causam, tanto tumultu, ac furore arma Corripuerit, ut apertam seditionem prae se ferre videretur; quod etiamsi statim per aliquot principes viros, ab Austriaco eo missos fuerit sedatum, non ita tamen se res hab. it, qui in reditu ad Aulam , pejora merito non essent metuenda. Et quamvis haec non manassent ab ea Occasione, quam malevoli Auriacique fautores captabant, credendum tamen est, ac pro certo tenendum, tumultum illum arte suisse Xcitatum, ut populus ad seditiones rediret, iisque denuo assuesceret, donec esset tempus magis opportunum, quo, si necesse esset Auraico, Deliciter facinus perpetrari posset, ut perfacile fuisset brevi accidere ni Austriacus plene de mente consiliisque Auraici, eorum, qui res denuo Versas cupiebant, certior factus, quibus potuit remediis, imminenti malo tandem providisset. V. Angebatur super re tam ardua mirum in modum. Si
capi se sinerent, certum erat actum esse de Republica , si
275쪽
vero id evitaret, remedium aliquod Xtremum tentAndum, S 77. unde alios tumultus nasci posse metuendum erat, sim donec tentaretur facinus expectandum, cum successisset, jam tunc Respublica sine spe remedii in praecipitium agebatur: si
antequam tentaretur, Ibi consulebat, Xper culpae OUorum motuum, culpam omnem in se transferebat Authoribus enim negando tantum , dc contrarium assirmando, perfacile futurum erat, Veritatem occultae machinationis adhuc non
rite ' publicis Vocibus evertere. Ipsi ero, Cum quod certo sciebat, probare publice non posset, perdissicite ' miserias, Calamitatesque, quae postea subsecuta sunt, plene excusare. Praemebant haec Austriacum summopere, plurimumque eum assigebat , quietem, quam Belgis dimisiuione Hispanorum aliisque ad eorum voluntatem indultis beneficiis, paulo ante, tam amice compararat, paucorum malignitate, effrenataque libidine tam cito, tamque ingratae Reipublicae eripi. Erat ipsi praeterea incerta Regis de ista novitate voluntas suspensa erat totius Reipublicae Chriltianae, super hac rerum innovatione opinio, ac judicium incertus S ipse, an sola ratione, ac veritate Occulta , non omnium oculis Sposita, quamvis reVera indubitat , ac certa , Regi , totique orbipos et satisfacere. Quamobrem in hujus rei deliberatione haesit, sollicitus fierine poti et, ut absque extremo discrimi, ne , seque ac Rempublicam in tam evidenti periculo e sentem aliquo modo posset conservare. Tandem cum intelligeret Auralaum Mechliniae , nec tantos, nec tam temorarios suae ortunae habere sectatores , quam BruXellae, unde videbatur saltem dissiciliorem posse ibi reddi machinationis hostilis effectum , eo profectus es , ubi etiam videbatur commodius legatorum reditum , posis expectare , ibique etiam eorum aliquo , liberius, apertius omnia, quae intellexissent, ac perscrutati essent, exposturos, quam BruXellae, ubi Ordinibus praesentibus, quae de Auraici mente cognoVerant, efferre, multis forsan dissicile fuisset, cum tamen nihil tunc temporis Anseriaco tam conveniret , quam mentem Auraici plene , ac nude Perspectam , cognitamque habere , ut sic securius, Suppis apparentis, aut quid sinite Adde erat. Tom. II. Par 2. Li
276쪽
1377 securius certiusque omnium X acta , quoad fieri posset,
habita, ac ponderata ratione, quid ulterius agendum esset, colligeret, stat Ueretqu2.
VI. Habuit liae prosectio causam publice datam, Con Veniendi ibi cum Germanis militibus , quibus antequam Belgio excederent solvenda erant stipendia, eratque necesse uti specioso hoc praeteX tu, ne quid aliud suspicantes, ad ejus detentionem animiam Verterent. Plus semel de re etiam illa Germanicae solutionis Mech liniae tradiatum atque haud diu Mech liniae consedit Austriaeus, cum redirent legati, qui,
cum ea, quae asterebant, CommUni Voce X posuissent, mansere apud eum lix Arscholanus, itergius. Hic autem, ut crat solidae prudentiae vir , Auraici mentem penitus scrutari Quas curarat . Itaque doctus inde Venerat , ut indubitanter om-cuu aiyβ nino assereret, nihil boni jam de Auraico X pediandum esse, nihilque tam malum , quod ad sui amplificationem non per- murtim petraret, suorumque sequacium Ope posse, quidquid animo decessit. collibitum esset, ni tempestiVe provideretur, proinde de re
serio tanta agendum, idque praecipue caVendum, ne persona Principis libertate priVaret Πr, quo uno malo, ut procul dubio Reipublicae nihil reliqui erat, quam soli Auraici voluntati obedire . ita Principi libertate retenta non videbatur futurni impossit bile, separatione semel facta bonorum a malis, Rempublicam contra Auraici Irannidem posse protegi , ac conservari. Erat Hiergi magna authoritas Namurci, Carolo monti ac Marten burg his fundamentis proponebatur, posse Auraicum se eo conserre, atque arcem, quae ibi est , in potest atem suam redigere, binasque alias illas arces omnino ad partes suas trahere , quibus rebus AEXequendis mergius promptum paratumque sese XJ ajbuit, idque eo consilio, ut fusi lacus in totius Belgii Prorem legitimus, statim post occupatam illam arcem , publicatis ubique locorum causis, quae eum necessario coegissent amurci secure velle es , ac
convocatis ad se illis, qui singulari fidelitatis juramento astrieti, Regi caeterisque omnibus, qui erga Regem bene assecti crant, res regias ad talium Osi non ejectis omnino persidis sit saltem illorum potentia jam imminuta , ut desinere possent, quod Vellent regimen, cierum directionem conaretur reducere. IAdubitatam enim erat, non tam quantitatem,
277쪽
ut ita dicam' quam qualitatem malitiae, Belgium in praecipitium egisse.
VII. Erant accepto majori numero pro uniVersali omnes Belgae tunc temporis catholici, Regique dediti, pauci tamen illi alii: dico paucos respectu aliorum multorum, cum etiam multi essent audacia, temeritate, industria, ac
dissimulatione, tantam sibi authoritatem a potentiam, non sine aliorum negligentiae, a pusillanimitatis culpa acquisierant, ut quicquam animo esset collibitum , tandem futurum certo sibi persuaderent, quod ni reprimeretur , summaque rei quamprimunt ad Viros bonos reduceretur, actum esse de
Republica, quis dubitabat Quae sententia, cum post Varias consultationes Austriaco magis arrisisset, pluris faciens Reipublicae non deesse , quam sibi, amurcum se transferre
statuit. Verum ante omnia necesse erat, Regem , quam celerrime de omnibus, quae acciderant,&quae ipse facere decre-Verat, quaeque praeterea Consiliis, septisque suis promo-Vendis opus essent, pleni sun certiorem facere. Misit itaque antequam discessus Namurcum versus divulgaretur, in Hispaniam per equos celeres Vulgo postam codedlim, ut tanquam praesens in omnibus consiliis,in consultationibus, praecipuaque Pars omnium , de Omnibus optime instructus, a Rege
super tota negotiorum summa abunde informato, ac satisfacto necessarias proVisiones aerarii, ac militum, quam celerrimi posset, impetraret. Profestus est postea Namurcum . . . . .ent1 Julii habuitque ad id tam speciosum praetextum, ut caruerit omni suspicione profectio, a Namurcenses multo cum honore, ac libenti animo eum receperint.
Adventabat ex Gallia per Hannoniam Margareta, Henrici tertii Galliae Regis soror, Uxor Henrici Regis NaVarrae, ut aquis Spadanis uterelut eratque ei iter amurco faciendum. Consuevere magni cum magnis in hujusmodi occas1onibus, regia hospitalitate uti justumque, ac debitum officium erat, Proregem in suo dominio, tantam Heroinam, assinem Regis Catholici, omni amicitiae, ac benevolentiae demonstratione, excipere. Praeparavit itaque illi hospitium superba supellectici longe ornatissimum, sumptibus Reginae, totiusque ejus Comitatus toto mansionis tempore, largiter provisum est, interque alias epulas, tripudia, caeteraque laetitiae atque hi-
278쪽
IS77. laritatis exercitia , coenam in insula quadam Mosae civitati vicina regio prorsus apparat , ac sumptu Xhibuit, ac tandem cum discedere vellet, varia etiam munera liberaliterclargitus est ita ut Galli de hospitalite accepta summoperesbi gratularentur. VIII. Venerant cum Austriaco Namurcum Dux Arscholanus, garchio Haure3n1' Comes arta montanus illius Provincia Praesectus, cum filiis Hiergio , Comitem heui, Domino de FI ou Conres de Ret x ex tribunali Contilii Status Alybmuilius Scetus ex Financtis. Cumque disces ii Reginae, jam esset extincta causa ibidem commorandi, Periculumque mora indies augeretur, non amplius Austriacus differendum ratus vigesima quarta Julii, sanxit velle se venatum ire in eo tractu, Versus quem euntibus necesse erat pro portam arcis iter capere, quo cum Venisset equo desiliit, dixitque cupere se arcem, quam nunquam Viderat, perlustrare. Hier-gius, Comes Meghens secreti illius conscii, adierant paulo ante Dominum de de Praesectum, cui, praetero Uam, quod patris esset legatus, seu locum tenens, intimi erant amici cupere sese jebant entaculum sibi praeberi assensit ille; cumque jam tempus esset Austriacum adventare, mergitis variis sermonibus Occupatum detinuit, Comes ero in medio primae arcis portae apud paucos milites ibi excubias agentes, clopello in brachium imposito constitit, itaque sine ulla difficultate arce potitus est, non sine magna postea Praefecti quaerimonia , quod id, quod sola jussione adipisci certo poterat, X traordinaria Via suspicione infidelitatis non carente. Austriacus obtinere studuis et de quo in prae sentiarum abunde ei fuit satisfactum, confirmataque ei arcis Praefectura, summoque honore affectus est. IX. Civitas cum quae acciderant cognovis i ta quam
de re tam OV nunquam suspicata, nec cui de causa, ac fine harum rerum, quicquam innotuerat, contineri non
potuit, quin statim commoveretur, plurimumque sibi timeret, sed cum postea per Austriacum plene de omnibus esset instructa, cives obedientiam, quam Proregi debebant, quiete professi 'mavrethius Havrλ Lege Per Portam.
279쪽
professi sunt Austriacus etiam omnibus 'Ulicis, qui apud s-- ipsum erant, Praecipuisque ante omneS Continuo cauiam eorum, quae egisset, sinem, ad quem tendebat nude, & aperte exposuit Rogare, obsecrare Omn.' Una secum, in Auraici aliorumque perfidorum, sui sequacitim, impiae mentis, ac marchinationis Uerssionem sedulo incumberent, nihilque se a quoquam petere, neCPetiturum unquam , quZmintegram Xactamque Catholicae religionis ConserVationem, ' Au Regique debitam obedientiam seque non minus e illa arce, se in iis quam si ruxellae mansisset, muneri suo, aeque, ac recte ad declarqupromissi praescriptum satisfacturum Si tamen inter eos ''VMR quisquam esset, cui hoc non placeret, nolle se in illa occa et Q.
sione neminem invitum, a contra genium ad se trahere dimur discederet quicumque Vellet, idque remanentes Certo sibi pro ceta': s, mitterent, de suo erga eos ramore, ac benevolentia, nihil ui u ciunquam defuturum Mans e re omnes, illi praecipui , quo
tunc temporis mamurcum Venisse supra diximus, Duxque iij qui Arscholanus, marchio frater, Austriacum nunquam deser vellent turos urejurando denuo firmarunt. Itaque cum illis altitque Status Consiliariis caeterisque Viris, gravibus, in utilibus, praesentibus, assiduis consultatiCnibus Vacare perrexit. Hiergius nulla interposita mora Carolimontem, Alariem-bnrgum commodis militum conditionibus caute faeliciterque ad partes regias traxit Ausriacus vero e vestigio Ordinibus caeterisque omnibus per totum Belgium, quibus par
erat significare , quae fecisset, earumque rerum CZ Usa humam . . .
ne , ac amice admodum Cripsit, enlX Petens, Ut bene H Clor , ti te, rum memores, quae plurima in eo Contulerat, gratos sese is ubi
exhiberent, idque omnino sibi persuasum haberent nolle suam e se, sese Belgio praeest e. nisi iis conditionibus, quae Marchia I t Puteessent transactae , nec aliud expetisse, nec XPetere, quam Aura ci impios conatus, sui securitate, eVitando, Rempu-j. a. Iublicam, auxilio bonorum, in pristinam libertatem, scelicitatem ad rebel-que Vindicare timem X. ceterum Vix ordinibus nunciata, quae Namurci gesta, '' cum subito rejecta omni consideratione, ad jam pridem Vix omnitiis dum refrigeratas furias reversi sunt, ac potestatem regiam supra
280쪽
in se denuo transferentes, tanquam ipsi eri essent dominii 77 arcis amurcensis, non Rex, ejusque loco Prorex, qui Regis in Belgio vicem gerebat, sed extraneus quispiam hostis, eam occupasset. Incredibile dictu quanta indignatione commoti fuerint, oblitique eorum, quae pridie publico nomine de obedientia debita promiserant. Nihil jam sibi cum Austriaco commune esse statuere, propriaeque soli authoritati, ac utilitati vacare cepere, ante omnia sollicitantes animos militum Walonorum in arce Antverpiensi existentium, ut effecti domini tam praecipuae civitatis, Warcis, quidlibet ultra facilius commodiusque tentare auderent. XI. Erat ejusdem arcis tunc Praefectus titulo legati, seu locum tenentis Ducis Arscholani Dominus de Terion , vir illustris, Regi fidelis hunc Austriacus tempestive admonuerat, nihil unquam de solita vigilantia remitteret, sibique a machinationibus internis caute, ac trenue caVeret, sed quamvis ille huic rei, qua posset diligentia invigilasset, plus Fontui tamen potuit Dominus de Bour l, ex Norcii ι illustri fami-- hia , qui adhuc imbutus fermento veteri, uni cohorti suae, iis ebuta quam ibi habebat, atque alteri earum, quae ibi tunc tempo-BOurs ris in Praesidi erant, tandem persuasit, uti pro Ordinibus starent, et Iuniumque comprehenderent; quod cum jam aliis superiores evasissent, Viriliter Xecuti sunt. Cujus rei fama simul atque amurcum est perlata, Dux Lyrscholanus , mure3us , postposita omni honesta consideratione , de incessu cogitare ceperunt. Quodam itaque die ante prandium ex arce egressi, ubi consilio interfuerant, acceptis equis, simularunt velle se Xtra portam civitatis solatii causa exire, tanta celeritate Pervebum', ubi erant aliquot milites ordinibus adhaerentes confuggre, ut quam Uis Au risicus cognita eorum fuga continuo mitteret, qui eos insequeretur, Octavium Gon agam, isque, quam maxima Ostet diligentia uteretur, salvi tamen Vaserint.
XII. Iam vis enim pace archiensi manifesta Rebellionis flamma esset extincta, remanebant tamen sub calidis cineribus ut ante dictum est sopiti ignes, qui nova aliqua