장음표시 사용
141쪽
miro modo rotatur, flectitur, braehiorum & m,nuum mira agitatio, pollices intra compres uni pugnum tenent, pedibus calcitrant; pulsus inunt inordinati, celeres, parvi, in sane paroXySmi sensim majores. Spuma viscidissima erit per os &per nareS quandoque sanguinolenta, si lingua paro Xysmi tempore dentibus intercepta. Evigilantes omnium, quae in insultu contigerunt, ignari aut immemores sunt. Hebetes vero stupidique manent pro tempore saltem, brevi vero omnino ad se redeunt nullo vestigio praegressi accessus
remanente. In morbo autem saepiuS revertente,
diuturno & chronico, vestigia viX delentur. In ignem incidentes & se comburentes nullam inde sensationem habent, quod BoERHAv1Us se vidisse ipse testatur in muliere. Respiratio est suspiriosa, mugitus & boatus gemitusque inconditos eden S, ingratosque a nemine sine perturbatione
f. 26. Ficta vero a vera distinguere licet, s1 cutis unguibus intercepta sortiter vel licetur, dolor percipitur, vel serrum candens ad pedis pol licem applicetur, pulvis piarmicus naribus in trusus, quo sternutatio oritur in epilepsia simulata; pupilla mobilis & conitricta ad lucis aut candelae accessum , vel si oculi integre clauduntur. Connivent enim tantum in vera epilepsia.
142쪽
tremor, aurium tinnitus, visus obscuratio, fie- speque scintillas obvolitantes oculis sentiunt; aliis molestus odor in naribus, sapor ingratus in Orenascitur, crebra iternutatio , quibusdam aura quasi frigida ascendit a plantis pedum ad praecordia, loquelae percipitur tarditas, urinae linI-pidissimae copiosae praeter morem eXcretio. Aliquando subito & dicto citius hominem percutit titillo ligno praeVio. 28. Desinit acuta in mortem & in finitatem saepissime; chronica in memoriae vacillationem, hebetaidinem, stultitiam, paralysim, musculorum contractioneS, distorsiones, deformitates.
Infantes luscos & strabones reddit , ingenii &sensuum tarditatem post se trahit, surditatem, linguaeque titubationem ; qui epilepsia moriuntur, cutem lividam, immo nigram in variis corporis partibus exhibent, a sanguinis circulatione in systemate venoso impedita. g. 29. Epuepsia hareditaria in curabilis, uti
quae post at aetatis annum excurrit. ldiopathica periculo uor quam Deutero pathica. Adultos ve-1hementius quam pueros aggreditur. In illis raro, in his saepissime curatur, circa pubertati S anno Ssaepe solvitur. De CALIGULA imperatore narrat SUETONIUS, eundem aetatis beneficio ab epilepsia
yberatum fuissς. Qui semel aflectu laboravit, vix
securus esse potest, se reliquo Vitae curriculo immunerri ab eo mansurtim , cum longum intervallum subin e post se relinquat, antequam ansa
143쪽
vel occasiolae oborta iterum insurgat. Senes certo certius interficit. f. 3O. Causae eXci 4ntes, remotae infinitae
numerantur & in lidis es in sui dis externisque quibusdam quaerendae. In solidis encephali lae-
num, veliculae selleae. In fluidis plethora, caco.-chymia, acrimonia scabiosa, naiasma Venere Um, lympha acris vel viscida, humorum extravasatio
S accumulatio in cerebro. .g I. Inter eX terna occurrunt achorum, tineae repulsio, Variolae retro pulsae, di arrhoea suppressa, argentum vivum ad cerebrum delatum, vermes in primis viis nidulantes, sordes & crudi. tates indeque epulae, colostrum acidum tuncque
tormina adsunt & excrementa excernuntur Viri. dia. praeterea esculenta acria, medicamenta drastica, venena, nimia sanguinis evacuatio, ut iri animalibus jugulatis, puerperis aliquando, Venus immodica, manu stupratio, pollutio nocturnare petita, meditationes profundae, dolores quicunque, quin & simpleX capitis commotio aut succussio, ebrietas, e potu casse e saturato nimis vi. di epilepsiam, ad tertiam vicem quovis primo an ni die semel recurrentem demum lethalein. Dictis addenda sunt strepitus armorum, insolatio, inedia, halitus & nidores acres, terrores ab ancillis domesticique custodibus incussi insantibus& imaginatione denuo excitati, animi pathemata, ira nutricis, dum statim ubera infantibus prae, b*nt, impr egnatio, subitum corporis incales-B a centis
144쪽
centis refrigerium, quae omnia insultum aliquaudo produxere epilepticum. q. qa. Cura alia in , alia eXtra paro Smum. In paro XySmo caVendum, ne caput duris allidatur, membra haud contorqueantur, inde artus convulsi blandissime eXtendendi, molliterque continendi, durum quid prudenter interponendum, suber sc. intra dentes molares potius, uti placet BoERHAVIo, quam inter dentes anteriores, cui silum alligandum, ne deglutiatur, quo praecavebitur linguae morsu S, alvus clySmate solvenda.
f. 33. EXtra paroXysmum lucidis intervallis vena secanda in plethoricis & ubi sanguinis evacuationes suppressae. Emeticum propinandum in cacochylia & saburra primarum viarum. An thelm intica necessaria v. g. 1Jores salis armoniaci ad scrup. duos in die, ubi vermes: incisio apta gingivarum in dentitione dissicili, cranii perterebratio in ejusdem plagis; scabies repulsa evocanda, data apta doli forum sulphuris bis de die. Animi motus opto compescendi. In infantibus ab
ira nutriciS valet remedium NO. 2. caeterum Omnia in usum vocanda pro re nata, quae habentur 9. 8. 9. IO. de cura convultionum.
g. 34. Specifica, quae laudantur vulgo, ut plurimum vana & sutilia sunt. Salivatio mercurialis in epilepsia, refractaria tentari potest, profuit
aliquando, non vero semper juvit. Folia aurantiorum commendat DE HAEN. Velicantia & fonticuli pro phrlactice curative laudantur. In ti-
145쪽
stitillationis sensu, ante paroxysmi ingressum, pars statim sortiter liganda, ne aura ultra ascendere
. 3 S. In Diaeta, humidus aer, pluviosus epi-lepticis nocet , vitandaque veniunt in victu pis-CeS molliores, praecipue anguillae; aves nigri Ori carne gaudentes, caro caprina, cervina & sui la, aliaque, quae Ventriculum gravant, cepae, allium cicuta nocentius, ejuscemodi acria plura. In potu commendantur aquae Spadaneae, corpuSVario modo, praecipue equitatione & ambulatione modica eXercendum quotidie. ad paroxysmos, inter acutos, quo Vero ad ipsum morbum, inter chronicos pluS minuSTeserenda catalepsis, catoche, congelatio & sideratio, qui est assectus convullivus tonicus, quo aeger subito immobilis rigidusque manet, statuam potius quam hominem reserens, situm & positu- Tam membrorum retinens, quo prehensus, cuin sensuum tam internorum quam externorum amissio ne. Morbus est rarissimus.
3 g7. Levior est assectus, dum sensus , non omnino pereunt, membraque flexibilia adhuc
146쪽
manent; ita iussi aegrum impellimus, aliquot procedit gress his, si sedere facimus, sedet: oculi Sud-spiciunt immotis & ad interrogata haud respondent. In utroque respiratio est libera εἰ pulsus debili S.
q8. Causam proximam consistere videtur in omnimoda nervorum & substantiae medullaris compressione. Remotiores plurimae dantur, praecipuae autem stuat terrores vehementes haud prae-vili, i moeror, spem frustratam insequens. Sic refert TVLPI Us catalepsim ex amore & inopinatana atrmonii repulsa in juvene britanno. Gaudium inopinatum; prostant exempla, quorum cataleptici periere ad primum conspectum & ampleXum
amici, quem mortuum credidere redeunti S. Clangor & clamor minus consuetus, aspectus rerum horridarum. Conjugem LOTHH catalepsi extinctam, eamque ingentem horrorem, quem tristissimae Sodomae interitus respicientis animo incutiebat subsecutam esse, non mihi solum, ut Verba CARTHEUsERH mea faciam, sed multis quoque aliis probabile videtur. Animi intentio in unum objectum, meditationes abstractae, assidua lectio in libris ni sticis cabalistarum, alchemistarum, religio, superstitio potius & cura nimis anXia de salute & vita aeterna, ictus fulminis, sumuS carbonum, frigus intentissimum, vermes frequentissimae causae extiterunt. Nec non narium haemorrhagiae subito cohibitae , sanguinis fluxus naturalis cujuscunque repentina suppressio. Tinea .apitis retroacta. EX plica polonica obser- vavit
147쪽
vavit Hi RSHEL, plicam abscindere jubet, caput frigida lavare saepius, morbus evanuit. Ex pollutionibus, animi contentione & vi retentis, ex lapsu demum habetur. f. 39. Paroxysmus sponte post modicum tempuS remittit, non raro narium haemorrhagia solvitur vel in funestam abit apoplegiam , sensorio communi sc. prorsus occupato. Saepius revertens fatuitatem, inaniam , epilepsiam, atro phiam & hydropem post se trahit. 4C. Si curam spectemus, sere communis est cum omnibus morbis convulsivis. Venae sectiones , emetica , purgantia, pediluvia, semicupia, vesicanti , scarificationes pro re nata juvant. Clysteres praecipue commendantur extabaci sumo per fistulam anglicanam, frictiones spinae Dorsi cum oleo calido: naribus supponenda salia volatilia, pulvis piarmicuS, quo haemorrhagia excitetur, hirudines ad anum applicandae.
148쪽
Tetanus idiopathicus rarissime Europae visus
in regionibus calidis endem ius sere, a Medicis, qui in similibus regionibus medicinam exercuere, ibidemque ObserVarunt, optime descri-hitur. Integros vero tractatus de eo scripsereTRNEA Prosessor Anatomes Tyria mensis & STARER Medicinae ac Philosophiae Doct. &Ρros Jenens. DE HAEN quoque doctissimam de eo conscripsit Dissertationem. Est autem musculorum omnium totius corporis convulsio tonica seu rigiditas. De assectu membrorum singulorum seorsim agetur. f. 42. In paroxysmo ipso corpus omnino riget extensum, immobile, supinumque jacet, si nulla musculorum tractio, quodque Medi eis Teianus rectus audit. Retrorsum quoque saepe cum vatur corpus & opistho tonus dicitur, antrorsum sectitur &Em prostho tonus vocatur: quidam addunt Pleurothotonum s)ilicet, dum corpus in alterutrum flectitur latus. Rarissime hanc tertiana Tetani speciem fieri asserunt observatoreS. . 43. Caetera, quae Occurrunt, phaenomena in paroxysmo sic se habent: facies modo pallet, modo
149쪽
modo rubet, quod tamen saepius, oculi mobiles, lachrymis pleni, hypochondriorum distensio, singultiis haud raro, tumores colli, globis hystericis haud multum dissimiles, dolores adsunt ab normeSin partibus tetano correptis. Laboraveram olim lumbagine tam vehementi, ut prae dolore statina ac suum mutare Vellem , ejulare coactus essem,
demum stipitis ad iustar in situ supino, lectoea sexus
manere, impos truncum eripiendi, vel caput ad bibendum per duodecim horas integras. Vigiliae praeterea adsunt, mens & sensus plerumque Constant, quandoque tamen delirium adest, respiratio saepissime illaesa. Aliquando vero sterio- rosa & sibilosa cum ronchis animadversa. Febri, quae semper Teiani comes & sensuum constantia a catalepsi distinguitur, sanguis eductus inflammatorius, alvus pertinaciter clausa, saliva spumosa continenter fere ex ore fuit.
f. 44. Paroxysmus est continuus una vice semel vel in mortem vel in sanitatem finiendus; vel remittens, dum vehementia symptomatum interdum increscit, interdum minuitur, intermittens dum assectus omnino desinit, sed per vices recurrit. Caeterum pathema acutum est & chronicum, prothopathicum &deuteropathicum. Aliquando subito , aliquando lente praevia aliqua aegritudine invadit. Mulieres potius quam viri Teiano, aliisque nervorum distensionibus
tentantur, incolae Zonae torridae prae Eu ropaeis
150쪽
f. 4 . Tetani praecursores aliquando cephalalgia , faucium dolor anginosus, pleuriti S no- , tha, tussis sicca, cardialgia, colica, lumbago, rheu'mati Sinus, gravis auditus, artuum tumor, tendi senum subsulius, convulsiones Clonicae, musculΟ-rum tensio & rigor, loquendi tarditas, dyspha-gia spasmodica. f. 46. Syntaxin nervosam in hoc morbo asse Etam esse, nemo dubitabit, Variae sunt autem causae, quae talem dispositionem nervis inducere possunt; in primis autem notantur ab authori hiis jejunium , nimia exercitatio, labor & coitus frequentior, evacuationes quaecunque nimiae, sanguinis, lactis, alvi fluxus, catamentorum improvida subsistentia, aliarumque evacuationum 11Vesalutarium, sive morbosarum incauta suppressio, methastasis arthritica, podagrica, erysipelatosa, eXanthematica, scabiosa, pus resorptilm, Ulcera aperta antiqua eX siccata, cachexiae variae, vulnera inflicta, tendinum & nervorum laetio, punctim cae-ssim, membrorum amputatio, contusiones, luxationes; dentium caries, ingesta duriora, Viscida, venena quacunque Via, Ore, an O, pulmonibus
admissa, colluvies sordida in primis viis & frequentissime vermes liuellina inhabitantes; tem peltas nimis frigida, inde hyeme & autumnosaepius occurrisse observatum ; a graviori onere colli tendinibus diutius impolito, a decubitu sub jove post vini usum copiosum, a punctura draconis marini, a fungoruin esu notat DE HAEN.
