장음표시 사용
21쪽
Habentnerim legis omnino. Nam ubi Justinia-S Π nus a praedictis tribus prudentibus oblatas sibi Institutiones e gi d recognovit, plenissimum robur suarum Constitutionum eis
accommodavi ; ita ut non mi- norem habeant auci oritatem, vimque obligandi, quam caetera duris partes quae tamen cum non eodem tempore omnes sint editae, si quid contrarium occurrerit, id servatur, quod in legibus; ut nimirum tempore posteriores sint potiores his, quae eas praecessi
materia Ius personarum, Rerum ,
Ultur libro I. Jus rerum, et&r
Actionum, . Rursum hoc us R I uirendo , Conservando, aut inuendo consistit. Acqui-
iς0 sorvant, minuunt Pe ae de quibus ideo primo libro
22쪽
agitur. Acquiruntur Res variis 1 nodis, iisdem in contrarium aere inittuntur de quibus lib. et de . Conservantur Aelio, nibus4 de quibus lib. . a it. 6. N-
23쪽
tribuendum cuique suum uod est ossiciunt hominis iusti vi ipsius usit -
Panicularis , seu quae privalla inare tur, quaeve inclinati firmat ipsam volunatem ad perpetuo cuique tribuendum , quod FH ex vera ustaque obligatioiae debetur idque aequalitatem.
Duplex, Distributiva, commutativa.li tributiva in praemiis, poenis pro cujusque merito distribuendis aequalitatem servat seu rit' stribili pro factis unicuique quod suum est Ethic 'Cum autem facta stat vel bona vel mala, pro domo praemia reddimtur, pro malis scenae, ser' vaca
24쪽
INSTIT IMPER.vata geometrica proportione Commutati commerciis aequabiliumque rerum permutationibus versatur seu moderatur mutua G, i ationes secun lima arithmeticam aequalit, tena cluam ita attendit ex rerum commutatione , ita corrigit, ut neutri parti injuria inle
Est ars aequii boni, sive ars iustitii de Iustitia seu bouo traden
ron et sine prudentia esse, cum examinare u in , quidve injullam
f. I h disinarum, atque humanarum rei lim θ-titia,justi atque injusti scientia. Quae postre-d ma verba expresse Philost, hii in ab hac definitione excludimi, qu L lexaminat ex
regulis justi atque injusti, non te auum ab iniquo tis eparat, non licitum ab illicito discernit, quod
est Iuri ili inlllitii trina, Iurist Onlulti osse cficium
Haec tria. Dueste iterum non D-i 'O F. dere , Ius suum cui qui ιπιι ιι ere. Primum est . Modestiae, alterum Temperantiae, tertium Itistitiae. Haneste vivere es t cu ue , verecunde, coma virtute vivere i squisque ad rati inis atque honestitis normam,se privatim colU rare , ιοὶ solum qii i
25쪽
suxit altera Iulis Regula, s μ' alteri per alie tum non debeat in nuiti inferri eo titSuum cuique ad conti actu. lcl-ltur, in quibus ita servanda est aequalitas est, non dis uacitur ab illius perionae justiore peti-
tiones rotae, publicum Privatum. Publicam , T Ius statum rei oman stellat, occolas lare . i. r. f. dicitui in actis, Sacerdotibus, Magistia bus a G. h. c. iure besti ac sederibus. Pritatum adsumitorum utilitatem pertinet, principali causa inspecta licet ejus quoque rei
tripertitum Cosiectum est enim ex natura tibus praceptis gentium , O civilibus. Idque pro triplici hominis consideratione qui consideratur vel ut animal, io respectu subest urinaturae velut homo , sic agnoscit jus gentium ves ut civis, iubjacet uti civili Atque
ita Ius privatum dicitur recte collectum extri Text. . pertitis illis praeceptis non item Publicum , eo insine. quod juri natiuali non recti attaibuatur origo sacrorum, magis fatuum, cum eorum non sint conscia cartera animalia.
De privat quia utilius, Musitatius. Quo tu enim quisque est tam Patiens, qui velit disce-x quod in usu non sit habiturus, aut minus sirequenter TIT,
26쪽
De Jure Naturali, Gentium, de Civili. Quia Ius privatum in p. dixit esse tripertitum , collectum videlicet ex naturalibus praeceptis, gentium, aut
civilibus; ideo de triplici illo uretractat hoc Tit.
QVod natura omnia animalia docuit. Nam us istud non humani genetis proprium est, sed omnium animalium. Quod ita intellige
nes jure naturali, seu recta ratione edocti. Quo spectat liberorum procreatio deseducatio item que necessaria vitae defensio : nam haec naturalis, utpote ingenita omnibus animalibus.
f. ιι omni humano generi est comm&ne cui tent. scilicet vel natur is ratio inter omnes I. homines constituit vel quod usu exigente&a humanis necessitatibus gentes sibi constituerunt. Vnderi io Humanum dicitur citem Ius Naturale , non quod ipsum nactara Omnia ani-nialia doctierit, aut quia omnium sit gentium, cum resi quis animantibus commune i sed quia humanae gentes naturali ratione , dc uno coea-
sensu , ad ui consei vationem , his illud inter se
27쪽
Duplex rarimarium 'uod ex sola e triar Ex . . plici ratione profuit, honesin a principio AE T. 5.
innascitur. Cujus generis sunt erga Deum oli- . t. Γ', pietas in patriam, in parentae obsequium haec i- Et ecundarium , quod ex composita mentis visio col- numana notitia seu ratiocinatione leducitur , igitur. natum scilicet, humanis di essitati uis id ex- non ob igentibus ini jure dis retae primum fuerunt stan rela orta di hinc . . qua servitute ac manumissiones. Eidem dictit, in uniuxursura contractuum.
Cur huic uri bella se ervitutes
ia scribunttir ξsella quidem naturalis ratio suasit adversus
Vim atque injurias, nequis eas impune d belra contra naturalem aequitatem inferret. Ex bellis autem equutae sunt captivitates , ix capti vi Ari retatibus servulite . quidem praeter nativam, ii Polit Gippe luc Omnes p Wreet liberos, aequales I , non tamen absque ratione naturali, cum assios de R I dQ Hiari, alio pater: servire conveniat.
Suntne Contractus ex jure gentium p 'Non omnes, sed pene omnes ut emtio , veta ex n V mandatum , socie- die ur . to , depositima, mutuum,4 alii innumerabi l. st de QS, qui tamen adstricti sunt regu is juris civi j igi ne sua sunt juris civili , eluti stipulati nominum obli alio de quibus lib. s. '
28쪽
i I T. I noriam appestamus vel jus Quiritum, quo Qui d. t ululatur. Imo quoties non addimus no- oujus si civitatis, per excellcntiani asin his Romanum. Quod nec in totum a iure naturali vel gentium recedere dicitur, L
Serino. Scriptum autem Ius est , Lex, tibi
mo populus On nur, senatorio magistra Aznterrogante, veluti consule, constituebat. Cum nim penes populum esset rerum summi, is cdus erat de quod populus jusserat, firmum striptio desumta j causta est cientes, ut d caeterarum juris scripti partium
s uod plebi sequar tertia pars est populi plebeio magi stratu interro ante, veluti Tribuno constituebat. Et hoc ab initio non totum populum obligavit, sed plebem dumtaxat Postea
tum ex ouo Plebiscita pro legibus haberi coepe-
Senati s jubet μορ ituit Aucto enim nimis populo , n eo rem deduxit, ut Senatus vice populi consuleretur. Ac desia de Pili natui eam potestatem fecit, ut jusfacci. hodie reservata. l. D. C. eod.
29쪽
Principum Constitutiones id est , Te Sed rapta , Decreta dici. Principum uae Oilfenerali nomine Constitutiones , hirutir Pri, uidquid enim Principi placuit, et vi l. i i sorem scilicet Princeps ideo animo prese De On-rat, ut pro vetur. Et hoc omnes obli-stis. it, qui ia, quae cle ejus imperio sive testate lata est, popi Lis ei, scilicet Principi, tum litum potestatem
o igitur moris Princeps voluntatem pro lege habendam declarat
Tribus modis: Rescribendo, Decernendo, dc Edicendo umsue enim IN per epi lotam constituit, rescribendo ad relationem Iudi F, Qt d libellum sive petitionem suppliean elcognoscens decretiit, lata se nil va super negotio inter partes vel edicto praecepit, dicendori latuendo albquid motu propclo, legem esse constat.
Quaedam sunt Personales, quia exemplum L c uiam Veliei nol egrediun tur: dicunturque Privilegia, ut Princeps, ex erra avia motus, alicui ob meritum indullit, dii in contra legem generalem a tia ut ipse solutus est, ita&alios solvere potest. Multos auteri solvere legibus non expedit , ne scilicet populus provocetur exemplis in consuetudinem non parendi legibus. Aliae sunt Generales , procul dubio 'citenent' obligant , cum in legislia D a. ni non ante tamen, quam suerint promul ae,cu sint quasi regula humanorum a uillna, quia cndiligunt, nisi applicemur applican-
30쪽
norarium solemus appellare, cujus portio es jus adititium.
b re lint sententia ρο opiniones eortim , qui bi nonsa. permissum erat de jure reli ondere. Facta aut prudentibus potestate illa respondendi a Picipe, coeperunt quasi conditores quidam iuris, ac legitia interpretes, quorum senteN. opiniones eam auctoritatem tenebant, judici recedere a responsis eoium non licerei I. r. cod. Hodie non eadem est auctoritas Iurisconsultis de et cum non tam quis dicat, sed quid, 'ua ra re tione dicatur iit ponderandum.
5. inescript jus venit, quod usta approbarnou sori Nam diuturni mores , consensu utentium coitto. h. t. prsibati, legem imitantur. Ius itaque non scl. 3. tum est consuetudo ad quam inducend. s. q. necessalia est tacita quaedam approbatio pol .deleg li, quae causaessiciens eli Consuetudinis cogiturque is tacitus consensit ex moribus u trium, qui consistunt in tenaporis diuturnitia frequentia actuum non utique judiciali triquamvis hi certissimi sint, sed S extra udicitum,cum tales plerumque satis notolii si psint. Vi