장음표시 사용
31쪽
LIB. r. II. 'Unt aurem spatio tenaporis consiletu o Me introducatur, pr negotiolum varietate defitri debet, cum consuetudo it factici quae autem c. d. sunt facti, ea arbitrio relinquuntii judicis. Sal Gail atena modicum tempus ad ea n gignendam non ob sa sumcere indicat haec juiis regula poraria l. et permut .vio jus provincia nouim Pal. 9. i. . I
Eaal institutis duarum civitatum, theno, m scilicei incedaemoniorum , stixi se i- 'ς ς' detur. In his enim civitatibus ita agi solitum g Itς erat, quod Lacedae: onii non scripto ure uterentur ite ea, quae pro legibus Obseiva- Uiuri, lin memoriae mandarent Athe nielues ea , quae in legibus scripta complehen- dissent, custodirent Romani vero usi sudiunt viroque ute, scripto, non scripto.
Eadem qu e scripti, cima ejus vice funganir I Omnes 'ueloci, ubi viget, incolas obligat ad in obiervantiam. Quo modo legem imitatur, Is d ii, vina legis obtinet legem retinet, seu θ te impedit, ne dii iescat legem inteia retatur, at ue que verpretando contingit , ut legem re Ungat, aut ei dei oget, i m dc abrogare o citi Rationem tamen non vincit, ne legem si i 'g'Ju t, id est , ne majorem vim habeat ouam 'η si βρο
ctuo naturale sequia a naturali ratione, quae semper an eadem est, ac divina quadam providentia conuitiatum semper r=nti totie
32쪽
I imui. mutar Istia vel tacit consensu populi , etc. alia D e postea lati cum voluntas hominis situ varia , pro ratione temporis ocli circumliantiae saepe etiam va- l. s. sileriant. Tametsi autem cius entium sitim - θ n additi aliould aut detrahi pambul loci, '
atque illa additio detractio, I 8. .de estis utatio, sed interpretatio, qua jus gen-Σ tium a civili temperatur: nam mutari proptaut tolli iis i iii ies hesitum non poteli,
nam omne jus , quo utimur , vel ad Persona: pertinet, et ela. Alas , vel ad Actiones. Personae sunt, quibus iis reddit : Rei, de qui busi litui . Quae
guuntur, sed usu coiilui utitur. Videamus i .i ij de que de personis: .una diarii in est jus nosse, apci
De Jure Personarum. si tu inte igitur hic eryas
l. vlt T. Tatus sive conditio es in '
minui qua que in tribus principaliter consiliore dicitur, Libertate Civitiis 'κ
ianusquis aue liber an servas ingenuus, an libertinus tui, an alieni juris. h. . in
33쪽
crassi it aut servi salteta inlia it. 8. Liberinum vero alii sunt ingenui, alii libertini. Ita ut jure gentium tria sine hominum genera I senui, Libertini, Servi Liberi Qu. mibus libertas competit.
o natura is facultas ejus , quod cui De Ja licere libet, nisisi quid vi aut jure prohibetur qua b rta . non est homini Quicquam ratus latum 7ῖ - aut pra clarius quia facti est, non facit qui test quem minus it enim esse quomodo capto aflic L p. latsonibus non enletum ademta libertas cim A. de peditur tamen id, lilod facti est, nimii una actus cond. iive exercitium libertatis. Iure quoque prohibi in Lio quid agere, non potest videri imminuta aut immutata libertas, cum facere nos non poste credendum sit, quod honeste ac licite facere per leges non possumus.
t se constitutiojhri, gemitim , otia quis domi o /cno ρηtra nam ram subjicitur. Dici ius j gentium, quia non solum a Romanis, ve 'rum ab aliis gentibus dii usurpatum, ut vicit, . qui Occidi Poterant, dein servati, victoribus serviant. Inde Servi a Servando dicti quamquam alii sint non servati , sed nati se , qui Vernae dicuntur . Est vero contra naturam servi Cia totus id est, naturae permissionem, quae permisit ijd brutis inominibus hanc libertatem: ut non I iii viden perperam inducta ser vitus ex alia ratione naturali, ouae suasit hominem servate
. . igitur, i, ex quojure,servortim origo es
34쪽
r INSTIT. IMPs. R. L .f. de ex ancisiis nostris ex re enim nosira iratiam , etsi id nostrum est. Ex jure civili , cum homo liber, l. s. . i. major 2 anni , non ignarus fili status, ad pres de ista lium participandum es venumdari patitur tu hom iitque propter degenerem animum ejus, quii. Ei l rem inaestii bilem pretio subjecerit adeo ut eod. it libertatem proclamans non audiatur,t manumisius non ingenuorum 1ed libertinorum statum obtineat.
In servortim conditimae sine disserentia
h. t. in ulla omnino : eamdem enim omnes servisti tutem serviunt licet ordo quidam sit inter eos quoad osticiari munera , quae alia aliis honestiora esse solent. In libero autem hominibus tiliae sunt disserentia aut enim sunt ingenui, aut libertini. De ingenuis sequitur primo co, tum de libertinis sive libertis. a T.
si c. in statim ut natus est, liber es : idque ra-I inc. tione ventris, sive matris, cujus conditiol. 28. c. in liberali causa inspicitur, non vero patris Li- de lib. bertas autem ventris prodest partui tribus temporibus, ctas i ii Onis, nativitatis, ac medio quod est o Qua ratione si libera prae. 7. s. de gnans damnata fuerit ultimo supplicio, libe- stat rum pariet o deportata civem Romanum c hom lamitas enim matri adveniens non debet nocere ei, qui in ventre est, qui pro jam nato habe-I. o. tur, quoties de commodo ejus agitur inspici- . R. L turi uod nascenti utilius, in dubio se- cu; LeItarem respQndendum,
35쪽
Minime, cum origini ingenuitatis, tire com f. uis. petentis, neque servitus, quae alii eli, neque h. t. manumis io quocumque modo facia, praejudicet. Ideo ait hic Imper natalibit novis pcererna'ri mis 'iολiem Natales significant ingenuitatem , ad quam proclamare licet hodie semper sine ulla praescriptione temporis T I T. V.
De Libertini S. Luid dicuntur Libertini
lex iu sta servitute manum i sunt. Iu Za, h. Di pr. id est , vera , legitima ire cogniti t. 6 f. uenam erronea fuerit servitus, ex ea manumis β.atrisio non faciet libertinum , sed relinquet inge hom. nuuna cum dictum sit, manumissionem non ossicere natalibus ..
Est de manu misito, seu dati libertatis. Narra quamdiu aliquis in servitute est , manui, id est, potestati, uepositus est domini, is uini Dius liberatur a potestate.
A Iure gentium quo servitiis coepit, Versciam ea antea esset incognita Iure enim naturali quae res omnes liberi nascebantur , nec erat nota manu a jure.
missiori sed postquam jure gentium servitus insenuitatem inuant, eodem tu introductumiuit beneficitura manumissionis adeo ut, cujusjuria est actus,' us quoque sit distractus.
36쪽
f. multis. Multis certe , ii Rie vel solennibus , vel nai l. i. 1 i tuo solennibus uncienaajor 1minorve olim li- c. deho, Erras competebat nimirum vel ex sacris Coia qui iis stitutionibus, in sacrosanctis Ecclesiis aut vin eccle . , id est, vis ita, qua caput servi manum .' nym ittendi . - , qui modus ma- f. sero xime Olennis erat aut inter amicos, per epi-ie . stolam , per i tum , aut per aliam quam- l. r. Ist libet ultiman tuta ratem. Sed Maliis multi d mais 'nodi libertas servo competere poterat. Ne oi, interest , quo die aut loco servi a domino ima Diu tur, quia manumissu ictus si uri dic non contentiolae , 1 .mtariae.
Status f. liber Olim tripertitus silit qui imitte-;inorum bantur, Od majorem dc perta consequebantur libertatem fiebant ci Roma ni modo mino in , dc fiebant Linti iani ; qui quidem liberi homines erant, sed non V . tit. VP Romani modo inferiorem banti. Stiet Dedi iit is ita didit ab hosti im si imiis Au osse que victi dediderant inerat spes 6 consequendae civitatis, l-ndi i is
I lustiniani vero . Una ea-iit. p. l. Vi Omnibus moli ii i sti Petit liber- t lis. Om ςs u liberti, Latini. Dedititiis sub tbsi. illo nec aetatis manu aissi, nec jutisma rit. C. de 'manumittendi habito ded. lib. .h. N. Nilingvi ut facii, ut non indigeant aptius iue
37쪽
ui qui biis e caui I S, manumittere non possunt.
Licetne cuique olenti manumittere Non licet, vetante Lege Elia Sentliac de re duo capita suerrunt.
o fuit primum caput Pius Legis
Is qui in fraudens creditorum nil it f. ni ii agit a quippe Lege Elia Sentia ii L n-s rati te libertatena Sunimus quidem favor si libertatis, sed non tantus, ut etiam in fraudem de tu creditoriim Nami creditoribus favetur propter contractam fidem publicam, tuae quaria e Respublica nulla potest.
rum manumittere videtur vel jam eo te ore , quo m. numittit , e solvendo non est, id est, tantum in bonis non habet , quo creditoribus satisfaciat vel esui l
d iis libertatieus desiturus est solvendo esse. Et c hoc ut obtineat,necesse est ut uir ue modos au dentur creditores, de conflio, seu dolo a an ut in f, ipsa re, id est , quod es , ὸd lani, bonis non suffecturis, inter clarat. Nam regulariter in Iure nostro fraudis i a in Cterpretati non ex eventu dumtaxat, sed eae ei quoque consideratur.
Licetne et , qui sisendo non es , fervum heredem instituere . Iicet qui servus domino solus ci necessitius .ice;
38쪽
idemque e . valde enim . . qua rufraudem crcu. f. ad. l.
viri l. I. Io6. f. de R. I. i. JF. f. i. . . t. de
I NOTI . IMPER.hetes eiit naodo ei alius eo testamento res non exsistat liuia tunc cessat et causa ira tuendi heredem necessariuna Valetque Altio, serro etiana sine libertate herede instituto: haec enim tacite competere vi clatur Alclue ita liber ieres factus servus creditoribus ipse ati a Iurus est aut eo non satisfaciente, re tores res heri servi nomine vendent ne injuria uia sciatur dilone ista bonorum nascitur, abunde compensatur libertate.
LAcet re minori 1 armis serυtim manumittere Non aliter id ei permittitur, quam si vin iacta ex caiisa apud consilium probata servus fue- Et hoc secundum caput fuit
Legi. I t iae Ratio hujus, quia libertas, utpote res inaestimabilis , de quae semes data nequit revocari, non est temere tribuenda aminore, cui fragiled infirmi ' Hum, ne damnum sentia ex facili l ine. Se me autem eaosa approbata , sive vena sit, vesul a , non retractatur.
Praecipuae reseruntur hoc loco : veluti si quis patrem , aut matrem , lium . fratrem paed gogum , nutricem , educatorem , aut alumnam, aut coliactanetim manumittat. Sunt aliae plures, relicta arbitrio judicis Esi, alia justa, clim is eroum, procuratoris habendi gratia mant mittit nempe procuratoris ad lites , ad agendi ira seu defendendum , non ad negotia, seu ad administrandum , si naculo ira ajor fuerui I annis, attigerit annum I 8 quia hanc aetatem , qua lena pubertas est, majori ti sunt se moderatana, ad proce publieum,
39쪽
olim non licebat ante annum aetatis vigesi s. cummum. Quod Iustinianus Drina ore legit ad an ergo. num i completii 4 postea ad eam aetatem qua quis testamentum facere potest idque ec di se savore libertatis, S quia serendum non esset, eum, cili totorum bonorum in testamento disspositio data sit, non habere facultatem rivis iiii praestandi libertatem, quae tamen rebus aliis longe est praestantior. Non debet igi HI, Irii. g. cui plus licet, quod minus est , non licere. I TQ T. VII.
tollenda. uid hac et cautum fuit
P P aescripsit morientibus certum numerum servorum nianumittendorum. Quem numerum clare Paullus I. C. exprimit lubductis enim duobus usque ad decem, pars dimidia poterat manumitti a decem usque ad triginta, pars tertia a triginta usque ad centum, pars quarta a centum usque ad quingentos, pars quinta Plures autem quam centum ex quantacumque familia testamento manumitti eadem lex prohibebat.
Vt co ceretur morientium libertas. Quo enim liberaliores sunt, qui moriunstri , tiam qui vivunt , eo magis vestiti quodam fieno coercendi erant, qui res suas perdunt, .heredibus parum aut nihil relinquunt. Hic iupr. Paul lib. . Sent in
40쪽
IN IMPER.Cti abrogat Iota Interes enim elblicae, abundare liberis hominibus civitates Iai , vivos Aibertate donandi . morientibm autem hi:i licentiam adimere cui, cuia jure suo utantur non cententur defraudare heredes. TQ I. VIII.
De his , hi sunt sui aut alieni juris.
. uri subjectae. Rursu, earum , quae alieno jur u ectasunt , aliae sint in potestate parenta , aliae in potestate dominorum. . u prius dicendum , tui ex servili col ne intelligetur melius conditio filii familias, cum potestas patria similis sit potestati dominicae.
l. ais. f. F. t j personae in personam quod vel Im-- T. S. perium dicitur, inpersona Magis fatuum vel Patria Potest , in pei sona liberorum vel Dο-