[Opera] cum veterum historicorum fragmentis. By C. Sallustius Crispus

211쪽

d ment .m Horat.

Porro Sallustius auctor certissimus asserit, tam Tygris, quam Euphratis in Armenia fontes de monstrari Hieron de cis Heb. Cum multi evaserint Trojanum periculum, a Capys, qui Campaniam tenuit ut Helenus, ii qui, ut alii Sardiniam, secundum Sallustium Sem

h. llustianus Calpurnius Hieron2mm versu Calpurniani discipuli. Idem ibidem. Tamen vulgata jam rea est gentilium proprietatum. Comici Phrygas timidos illudunt. Sallustius vanos Mauros in seroces Desinatas pulla

Tertuli. de anima.

sarcasmus Chlevasimo proxima est,in similla gura, qua adversariorum facta, cum exacerba- ione admissi eorum la: essimus. Ut apud Sallu u tum de Sulla crudelitate. Vt in M. Mario cum

iacta prius crura per artus expiraret. Iul. Rusnia ius de schemato exeo I.

Mesopotamen homines effrenatae libidinisunt, ut Sallustius meminit in utroque se Iu Glose

Iuvenalem.

Antonius ille trium Antoniorum corruptor, ne Sallustius, qui orae maritumae qua Romanum se impellum contrarius piratis. Si omnes socios χ maxume Graecos Asiaticos ac Siculos fortunis,mnibus spoliaverunt. Eadem glossae,

212쪽

ig fALLUSTII HISTI R. να ' μηλον Iu est: Sallusti una demiror, qui autumat, tum primum visos Romanis Camelos, quod neque olim illos qui duce Scipione Antioch una de icerunt, neque hoc qui ad Orchomenum cChaeroneiam certaverunt cum Archelao , nocte putaverit Camelum Plutarch:vis.

γεῖν να- ρέ loci: Id est Ac Sallu litus quidem misi milites iam inde a principio male ait in eum Lucullum animatos, quod ad Cyzicum, Miterum ad Amisium duas hiemes eos in castris con tinuisset. Idem.

T Actenus Fragmenta tirenti limi Rerum

manarum scriptoris, quae extare putamin. Ce

tera quae sequisitur , in M.f. Serυi legi auritor si V. CL Andrem Schottiu in Optima tamen ilia Honorat Editione a Petro Paniele C. procurata non comparent corruptis ima sunt in medicinam contulit C. N. Ianus ousa vide in Fragmenta Eadustii. in or reqtri pr.eter ciem necessariam haud multo secus quam ferro noceri poterat. At

Vatinius, dum haec aguntur a fugitivis aegra parte mili

213쪽

FRAGMENTA. 18

militum autumni gravitate, neque ex postrema fuga, cum severo edicto uberentur ullis ad signa 1edeuntibus, qui reliqui erant per summa fla- sitia detrectantibus militiam, Quaestorem suum c. Thoranium ex quo praesente vera facilinae noscerent. commiserant , tamen interim quum volentibus numero quatuor, ingre, tante fetui debacilitur, nefandum modum perverso vulnere, interdum lacerum corpus emianimum omittentes, alii in te Uebant ignes, multique ex loco servi quos inge-anaum socios dabat,abdita a dominis aut ipsos tr 'ebant ex occulto, neque sanctum aut nefanduna

quicquam fuit ira barbarorum, de servili ingenio: qua Spartacus nequiens prohibere multis preci 'ibus cum oraret, celeritates nuntios. Aliquot dies contra morem fiducia augerino stria coepit, promi lingua. Qua Varinius contra spectatam rem incaute motus novos incognitosque aliorum casibus perculsos milites, ducit tamen ad castra fugitivorum. Presso gradu silentes jam , neque tam magnifice sumentes proelium quam postulaverant. Atque illi certamini conscii inter se juxta seditionem erant Crixo dc

gentis ejusdem Gallis atque Cermanis obviam ire ultro osterte pugnani cupientibus contra Spa

tacitata,

214쪽

ORATIONES VIE

Oi vi v s R. antea obtinebat, re- giaa, at l imperia, sortiinam dono dare, item alia, quae per mortalis avide cupiuntur quia .apud indignos s..pe eratu quasi per lubidinena data; neque cuiquam in cormpta petanaiiserant. Sed res docuit id verum esse , quod in carminibus Appius ait Fabrum este sua quemque sorzanae atque in re maxume , qui tantum alios pr. etergi essus es uti prius desessi sint homines laudando facta tua, quam tu laude digna faciundo. Ceterum uti bricata, sic virtute parta, quam magna industria haberi decet ne incuria deformentur, aut ci. ruant infirmata Nemo enim alteri impelium O lens concedit: δ quamuis bonus atque clemens st, qui plus potest tamen , quia malo esset licet, formidatur. Id evenit, quia plerique rerum potentes perverse consulunt Meo se munitiores putant, quo illi, quibus imperitant, nequiores fuere. At contra id eniti decet cum ipse bonus , atque strenuus sis, uti quam optumis imperices. Nam pessumus quis iue asperrume rectorem patitur. Sed tibi hoc gravius est, quam ante te omnibus, armi ,

215쪽

et parta cona ponere Bellum aliorum pace naol iudi

trisitim ad hoc victores praedam petunt, victi ci 4 ves sunt. Inter has difficultates Vadendum est ii A bi: atque in posterum firmanda res p. non armis amodo, neque adversirin hostes, sed, quod multo

alus, multoque asperius est, bonis pacis artibus. rgo Omnes magna mediocrique sapientia res huc vocat quae quisque optuma potest, uti dicat Acimihi sic videtur qualicumque modo tu victoriam composueris, ita alia omnia sutura. Sed Iam, quo elius faciliusque constituas, paucis, qu e metiam muci monet, accipe Bellum tibi fuit, Impera- ror, cum homine claro, magnis opibus, avido po-

tentae, majore fortuna, quam sapientia: quem secu-

ti sunt pauci, per suam in triam tibi inimici ite na quos assinitas, aut alia necessitudo , traxit. Nam: particeps dominationis neque fuit quisquam ie- que , si pati potui siet, orbis terrarima bello coimicussus foret Cetera multitudo vulgi, more mapis. iam iudicio, post alius alium, quati prudentio-tem, secuti Per idem tempus maledictis iniquo-

una occupandae rei p. in pena adducti homine Ξuibus omnia probro , ac luxuria polluta erant'

'concurrere in castra tua aperte quietis o

em rapina , postrem Omnia, qua corruptus animus jubebat, minitari. Ecquis magna pars, abi neque creditum condonare, neque te civibus' sicut hostibus, uti vident defluxere pauci resti' 'tere, quibus majus otium in castris, quam Romae, . futurum erat 'anta vis creditorum impendebat sed ob easdem caussas, immane dicti est, quan- ri, de quam multi mortales postea ad Pompeium discesi et in eoque per omne tempus belli qua si sacro, atque insipoliato fano debitores usi. Ioi-

tur, quoniam tibi victori de bello, atque pace,

216쪽

r o AD C. CasAREM agitandum est hoc uti civiliter deponas, illa ut quam iistissuma, diuturna sit de te ipsi, pri-

mum, quia compositurus es , quod optumum inuest, existuma Equidem ego cuncta imperi crudelia, magis acerba, tuam diuturna, arbitror, . neque quemquam a multis metuendum esse, quis ad eum ex multis formido recidat: eam vitam bel

lum aeternum atque anceps gerere quoniam ne que adversus, neque ab tergo, aut lateribus tuti siit semper in periculo, aut metu agites. Cont Iqui benignitate , c clementia , imperium temperavere, his laetae candida omnia visa etiam hostes aequiores, quam aliis cives. An qui me his dictis corruptorem victoriae tuae , nimisque in vi uctos bona voluntate praedicento scilicet quod ea, quae externis nationibus, natura hostibus, nosque majoresque nostri sepe tribuere, ea civitatis danda a bitror neque barbaro ritu Caede caedem, san-lle languincia expiandunt. An illa, filiae paullo ante hoc bellum in Cn. Pompeium victoriamque Syllanam increpabantur, oblivio abstulit 3 intecit Domitium , Carbonem , Brutum, alios non armacos, neque in proelio belli iure se olea supplices per summum scelus ini bem Ronianam in villa publica pecoris naodo conscissam. Heu quam illa occulia civium sunera, repentinae caedes in parentum, aut liberorum sinum , fuga mulierum,in puerorum, vastatio do

naorum ante partam a te victoriam omnia saeva,

atque crudelia erant. At qua te illi idem ho tantur: scilicet id certatum esse utriusque vestrum arbitrio, injuriae uti fierent i ne lue receptam , sed captam , a te rem p. t ea causia exercietus stipellitiis confectis, Optumos , d veterrumos UlIὶnium, advorsum fratres, paremesque, alii liberos

217쪽

ι SP. ORDIN ANDA. 101 beros armis contendere ut ex alienis malis deterrum mortale ventri , atque profundae lubidini natus quaererent atque eitent o probria victoae, quorum flagitiis commacullaretur bonorum laus. Neque enim te praeterire puto, quali quisque eorun more, aut modestia, etiam tum dubia victoria, sese gesserit; quoque modo in belli adnum siratione scorta, aut convivia, exercuerint

nonnulli quorum aetas ne per otium quidemi Elas voluptates sine dedecore attigerit. De bello fa- ira dictum De pace lirmanda quoniam tuque,t omnes tu agitatis Framum ad quasi consili dera quale id sit, de quo consultas ita , bonis,

Ego D existumo quoniam Orta omnia inter- etint, qua tempestate urbi Romanae fatum excidii adventarit , cives cum civibus manus consterturos ita desesibs, exsaargues egi, uti troni praedae futuros. Aliter non orbis terrarum neque cunctae gentes conglobatae movere,au contundere queunt hoc imperium Firmanda es- u sunt concordiae bona re discordia mala ex-l ellenda. Id ita eveniet, s sum tuum rapina- Laam licentiam denasciis non advelcra instituta' evocans, quae, iam pridem corruptis moribus, lui librio sunt: sed si suam cuique rem familiarem linem sum tuum statuerisci quoniam is incessi cnos, ut homines adolescentuli, sua, atque alienali onsumere, nihil lubidini, atque aliis rogantibus lenegare, pulcerrumum putent eam virtutem, magnitudinem animi, pudorem, atque modetiam pro socordia aestument. Ergo animus ferox s rava via ingressus, ubi consueta non suppetunt Pertur accensus in socios modo, modo in cives novet cQmposita, 4ex vas veteribus acqui

218쪽

19 At C. M IEI A I. Irit. Quare tollendus fenerator in posterum iri suas quisque res curenatis ea vera, atque simplex

via est, magistratum populo, non creditori gere res magi ritudinem animi in addendo, non de mendo rei p. Ostendere. Atque ego scio , quam aspera haec res in principio futura sit, praeter timiis, qui se in victoria licentius liberiusque, quana artius futuros credebant quorum ii saluti potius, quam lubidini consule. illosque nosque dosocios 4n pace firma constitues. Si eadem iudi , artesique juventui erunt nae ista egregia tua fama simul cum urbe Roma brevi concidet. Postremo sapientes pacis causia bellum gerunt, laborem spe otii sustentant Nisi illam firmam ericis, vinci, an vicisse, quid retulit Quare capesse per deos emp. omnia aspera, uti soles, pervade. Namque aut

tu mederi potes aut omittenda est cura omnibus neque quisquam te ad crudeles poenas, aut acerba iudicia, invocat, quibus civitas vastatui magis , quam corrigitur sed in Sartes, malas lue lubidines, ab uventute i 'as La vero

clementia erit, consul utile, ne lito cives tra-

tria expellerentur retinuisse ab stultitia, de Voluptatibus pacem concordiamque stabilivi sie: non, si flagitiis obsecutus, delicta perpessus, praesens gauditina cum mox futuro malo concesseris. Ac mihi animus, quibus rebus alii timent, maxu me erectus est , negotii magnitudine: quia tibi terrae, desinaria simul omnia componenda sunt, quippe res parvas tantum ingenium attingere nequit magnae clarae magna mei ces est. Igitur provideas oportet, uti plebes , largitionibus d publico frumento , corrupta , habeat negotia sua, quibus ab malo publico detineatur juventus probitati, di industriae, non sumtibus, neque divitiis,

219쪽

DE RE P. ORDINANDA .

sudeat. Id ita eveniet, si pecunia: quae maxuma Ciniarum pernicies est, usum , at que decus dem eras. Nam saepe ego cum animo meo reputat quibus quis ire rebus clarissium viri mastui di Hem inveni erat quae res populos, uatione suas auctoribus auxilient ac deinde quibus causti ai buum regna re imperia corr Uent ea- ue victores divitias contemsitie, lictos cupi- ville. Neque aliter quis quam extollere sese. divida mortalis attingere potes nisi, omissi pect

sientando, neque concupita praebendo perve sam gratiam gratificans sed in labore p. id ii bonisque priaeceptis, iactis fortibus eier tan do. Nam domum, aut villam exstruere, eamque ais, aulaeis, alii e petibus exornare Omma potius, quam semet visendum medi id est nota divitias decori habere, sed ipsum illi, sui esse Porro ii, quibus bis die ventrem ne Iare, nullam noctem sine scorto quid de emou

ubi animum, quem dominari dece

viri oppressere, nequaquam eo postea hebetia atque claudo pro exercitio uti volunt. Nam illa'

prudentia pleraque, S se praecipitant Verum hae omnia mala pariter cum honore pecunia desi arent si neque magistratibus, neque alia ut o cuia Plenda venalia erunt. Ad hoc providendum e

Uionam modo Italia, atque provinciae tutiores sint id quod factu haud obscurum est. Nam iidem 'nania vastant, suas deferendo domos, uriam alienas occupando. Item ire, ut adhu

militia injusta, aut in aequalis sit cum alis: hi '- , par nullum stipendium faciet cla frum riviri ad quod antea praemium ignaviae sui I cipia,

220쪽

cipia, colonias illis dare coli veniet, Una ui pendiis emeritas Onaos everterint. Quae reipublica neccllaria tibique gloriola ratustum, Qua ni

paucilluniis ab bivi. Non pelus videtur pauca nunc de facio hec disterere. Pleri lue mortales ad judicandum satis ingenii habent, aut simulant: veruntamen ad reprehendenda aliena facta , aut dicta, ardet omnibus animus vix satis apertum os, aut lingua pronita videtur, quae meditata pectore evolvat quibus me subjectum haud par nitet, ma- eis reticuitie Digeret. Nam sive hac , seu meliorem .ia rei ges a me qui lem pro virili parte di- ini, dc adjutum fuerit. Reliquum est , optare, uti, quae tibi placueritat, ea dii immortalea approbent, beneque evenire sit nant.

ciu sit, consilium dare regi, aut imperatoti i)Ostremo cuiquam mortali cujus opes in ex celio sunt quippe cum Millis consultorum copiadunt: neque de futuro quisquam statis callidus, fici siue prudens sit. Quin etiam saepe prava magis, quam bona consilia prospere eveniant quia ple rasque res fortuna ex lubidine sua agitat sed milstudium fuit adole centulo rempublicam capellte atque in ea cognoscenda multam, magnam licuram tabui non ita uti magis iraium modo ca zert m, 'lem multi malis artibus adepti ei ant se. etiar