Thesaurus de varia constructione. By Antonius Mancinellus

11쪽

CIndicto librarium. Acurrendi I ratris Eaptists 17 anniani Corintliis mologi ad Caroluantoniti stantusiu patricium Gononiensem, sagogeo ad patientiam liber prirmus.rt spirulum primum

De morbi cognitionem duplici morae bois De disterentiis quibusda bunaan desectuutauid sit morbus corpis et ais cur tanta diligetia in curadis corpo* moabis De morin spuatium origine De amitti plurbationibus Unde secuta sit rebulio appetitus e variis boim dispositionib' ad peccandi Iantu tanta in boibus dilici sitas vi appetitus Quomodo appctitus luctur Quid valeat babitus miod pauco* est appetitu separe Quod motui caeloῆ assimilatur motus appetitus Quod duplici bois naturs duo spus Hecti siunt Quod miscri sunt qui peccant e tribus stulticie gradibus

Quod terrena voluptas breui dilabitur .argumentum ab imperatoι

rum exemplis T stimonia ex sacra scriptura idem probantia De beis sellentia Cuc sit summa bois miseria e delectatioe. z an sit peccatu Redargutio quorunda tbcologo* de delectarioe loquetiuQuid sit viri'. et vinu.et in quo Ilia snt De qb' deinceps agen .et quantu valeat ex arte certare Duc sunt arma Oualia bot in diatolo pugnaturo Quo fine se nitas quctanda est Quomodo querenda est antina e patientia

ta stadibus patientis

12쪽

iurein fratris Uaptiste ni atriani Carni lite

Isagogeo ad patientia Liber imminis.

Quod patientiaria est sco* ad coelum capittulit primu Rationcs pbilosopbo* cur corp'bumanu scin sit fragile ca ij.

e quattuor corporis humoribus. ca.iij. Quomodo opi iciones distribuans a deo ca. iiii. De anime libertate ca .v. Hii distributio aplexionu procedat a forma usa casu.et cvTristotelea fortunam male discripsit G.vi.

In si Osistat selicitas i bac vita pira pesipateticos et sto os.ca. ime synterest.ratione.et ascientia ca.viij Q6 sine dei custodia frustra laborat bumana prudctia G.ix. Cur bonis mala eueinat pbilosopbo* opinio G.F. Sex cause stagello* nostroruin . ca. i. Sccunda causa stagellorum ca. q.

Tercia causa stagellorum G. ci Quarta causa stagellorum in.xii l. Quinta causa stagellorum in. v. Sexeta causa stagellorum ca.xvi

QS 'F q bonu vi* facit.incrementu accipit ab aduersis in. vii QS psperitas sit inimica 'tuti cu declaratioe de tre et sinistre piis in coelo p Bristotele pira pytbagoram ca .xviii

ob aduersitas tollit mortis metu ca. isos aduersitas facit seipsum cognoscere in. Ποῦ. ob aduersitas fert auxilium virtuti G. yi.

e vitanda iacmcsi r q6 sit scSm Hristutele Q. xi De generibus siliationis:cu declaratioe dicti euagelici:dedit eis potestatem filios dei fieri . G. cui Quod donorum dei consideratio iuuat patientiam .cum pincnbatioe simille bentiuoloriri ca. iii os aliena* calamitatu aiaduersio ad patia3 plinati faciat ca. N. Zmicorum obsequia.et religiosorum orationes et cosilia patientic sunt adminicula ca. vi e Carmelitarum antiquissima origine ca. Vi . Testimoniti cx 'linio qs natura buana lit craticu ca.n vi l. Ratio multiplicad morbo* ac vitio* ca .l sit . De morbis humani corporis o. c.

De quibusda alius humani gencria infortunita ca. Ra.

13쪽

m bo naturaliter crunosus sit testimoniu mimo ca. iobiicuslrcpirensibit satyror. mulinauro et marinae gentiliu citaνtione. z cur bo nudus nascatur Cur deus stocapcdat corpruationes naturales Tota natura no consistit in ala Duc sentinorus cause: tra pbos et matbematicos

causa breuis virs et mortis Et deamus antita patrii De annis boim ante diluuiu. tra 'linui Citam bumatum non esse brculatam Segritudo procruat a multis fiagitiis E aduersitatibus nascit iucuditas spiritualis Ucbuit esse natura* varietas ad ostedenda dei sapiam ca. umudus est qNdam spcctaculii nobis a deo cybibitu quo innitamur ad patieta serendas oes aduersitates cacompatione re* naturaliu Rbat meliore esse vita sancta cum aduenis in vitam felicem cum vitiis ci Toleratia aduci sitatu facit breuiore transitu ad paradisu3 in.: v.

incredifratriossctaptiste Mantuani Carmelite cologi S lagoges ad patientia.Iiber uiuo

Quattuor Mutes plurimu valere ad tolerantia ca fimu e sdei sundamento et natura ct i Quod fides E aureum virgilii ramu figurata iam di natura prophetic enarrata Q.

Fides est principiu incunde in deo amicicie tam fidei genie spe et caritate in Gras potius dicenda c sipes in caritate trasitabin rem in vi e noibus eorum qui a fide deficiut ca vis

De causis fidei Sin.

De vi et natura miraculoz ca i 'De errore Suicenncet aliorum qui dicunt omnia miracilla fieri ita turaliter. tax

alii sit ubiq; Cirristi lex pinu gata ea et

Neligione cbristiana no esse a stellis. ut errant adiolo sed esse breuissima ad caelii viam a deo iniictam et tradita ta xii Deorgio Ilouariensi Vononis cobusto:cum quitata disputatio

nibus de sae cbristiana ἐς M spe et cbaritate. ea: De longanimitati ci G

14쪽

Anataphalcosis dicto .et i no recte Sr a theologis voluntas ancedes et consequens in deo G. vi Qd et quare deus odio habebat ociosos ca . v. oe quattuor nouissimis.et primo de morte: n declaratione dicti

pedoclis de lite et amicicia ca. uni Hii mors corporis sit naturalis ca. ix. Opiniones varic de morte G. .

De multiplici genere mortis corporalis.et non esse tempus merendi post mortem ca. i e multiplici glie mortis is uaucii excusatioe Platonis ca. yil. e loco damnatoz:qui dicitur inseritus ca. ixi opinio antiquota gentiliu de inferno ca. usi Ratioe naturali psiuades ocin imundicia esse apS inseros ca. v. De beatitudine celestis paradisi.et primo quantum attinet ad partem intellectivam ca. vi e beatitudine piis sensitive ca. v j Quod naturaliter Uirtus cst bonoranda. probatur cr cosuetudinibus antiquorum O. viil: De iudicio.et W astronomi 'r doctores ala catholici qui tils iudici, Si yci ut manifeste delusi sunt ca. yix' futurum esse diem iudicη ca.ς De Delia pre carmelitata an dicin iudicii pinirtendo ca. yi. De sacra scriptura.et pinu cur sit adro suadibitis ca. contra philosopbos dicentes creare nos scripture sacrs propicr condsuetudinem

de multiplici sensu sacre scripture

Quod et cur scriptura sacra arc paratur e sanctorum mutatione

Ue assidua dei deprecatione

C istinio huius

16쪽

Velitrantius I rater Uaptista Mantuanus Ciu inclita transistos aiinuto . . D.D.

Srolus Hiltonius vir clarissimus pater tuus t esset bonac ru artium Midiosus boim litterato* cogressibus utebatur' 'assidue et ex familiaribus eo colloqu*s stinuenire dicebat vilicum podagrestic remedium Ibam ego eo iste frequeter ad eum .ct qaerat in monasterili nostru bmeaiatus et i me ut scis) precipuo diligestbat affectuJpse aut ut erat ingeniti claro ac vegeto:lingua diserta ac eloqacti mox ut Isideramus. alique e scripturii sacra cui'lcctioe mirifice oblectabat:locu asserebat:quo diutius sic em aiebat mutuo sermoe Hreretur.et cgritudinis sue tortura minus angeretur Ego domu reuersus si quid aptius dixisse memineram:arrepto calamo Italis an notabam memor dicti euangelici:colligite stagnicta ne pereant. cupidus etia ut sicut ipsi ea que dixeram' adiumenti non nihil attulerant:ita si in scriptis redigerentur aesegi possent etia alijs cyotantibus essent aliqn subsidio.huiusmodi ergo ratiocinatioes a me ecognitas et ut edantur in .li bra tribus diuisum voluminib' modo rc dactas tibi remtuo incit quodem erat patri donatu.debetuiri filio.et ei ina e filio:qui no diuitia* tantum .ut maior pars boim :sed qui etia sicut tu *atcrna* virtutum haedem se constituat:vt videatur a paretibus in eum nedum sed in carnem verum etiam sed in spiritu deducta cognatio. Eccipe igitur libellu buc. et cit3 successiiuis teporib'aliquado relegito ut vite pust molestias equa nimius seras.et accendaris alterius vite maiore desiderio.quo et ad euistrandum mortis metum .et ad huius mortalitatis in comoda pserenda nullum est prssentius maiusue remedium. Inie igitur per qua diutissime.et sic vive ut semper videare patris vitam et mores emulari:cui ad

politicam talicitatem peripatetico* id solum deerat:quod et metillo legimus defuisse:prosperam sc3 corporis valitudiue. Sed bsc certe minus est deploranda iactura:ea potissimum ratione:7 quantum adimit politice:tantum addit vere Delicitati ad qnam nobis aditum patefa

ciat gratia domini nostri Iesu christi . Uale:

17쪽

cologi ad Carolum antonium eanturium pa.σtriciunt be non . Isagogos ad paticiatiam. Issi pus inuo.et Capitulum primum

Uoniam opportunis ac frequetib beneficiis huic no tro bononicii coenobio magnifice ac religiose collatis ani pudem tibi nos dania isticarolaHntoni vir religiose:vereor ne si te logo et graui podagre morae lalvi a. r tam platanis no fisero:de grauissimo ingratitudis vitio potum accusari Tlam si iuxta docto tis et saluatotis nostri cbuslisalutare psilium tenemur ijs etiam qui nos oderut benefacere quantiam queso iis debem':qui nos no solii amat:v etiam quottidiantis elemosuris alere:et alaeuo patrocinio fouereno cessant: bustiis qui nobis et vite et salutis est autor sicut in at is ossius studiosis actionibus:sic etia3 in boc exemplar est optimii. Ipse nam.*diu nobiscit in hoc luctuoso peregrinatiois exilio sub seruili specie ,iatus est.eos a quib'plurimit amabaturmo dilexit tantu:W3 etiam docedo illustrauit. obsecrabo attra itina ado correxit:essportado animauit:miraculis firmauit: beneficississe tor omni denim officio curs pastoralis custodiuit et fouit:et quonia apud egrotates magni monacti esse ac plurimit valere colatantiu verba cognoscebat:cum sponte ad passionem et ad locum passiois accederet discipulo* animis lubita tempestate Istertiadis medicina institues 'tarro dixit et tu aliqu puersus firma fres tuos magna certe e accomo dati ad rem scrinois energia: et ad firmados aios: affectus. regcdos ad sedados eua corpo*dolores cgritudinumque molestias grauis elocutio plurimu valet.yptea aplics discipline documentii est.et autor e Iaco apis ad egrotates debere psbyteros vocari.et vera3 religionem in viduarum ac pupillo* visiratione Osistere.Sed ut adcbtilli vestigia rcuertamur.cu Ppicr uideo* scilicia relicta bierosolyma trans iordane paulu lum diuertisset:audistetque laM* amicum grauiter cgrotare:vite Iue ra tione polibabita: damus in quit aplis et iuvemus euTanta igit brim icis saluatotis nostri bumanitate et clementia si quis vi dignum est tota inclis acie cotempla:tate beniuolesie suauitate no mirabit sotum veructiam ad talis pceptous imitatione accesus totum se in officia cbaritatis effundet inime tame mirum est si ab illo in butot amotis vincamur ossicismam ipse Oim nostrum est paternos at sumus iiivicem sta

18쪽

tres:ae multo maior est ut experimur assidue et natura ipsa phtetur pa trum in filios: i; fratrum in fratres pietatis affectio Quoniam i miripse s cepit:ditate a inest tacucro nec te languetem ingrauescete iam se nio psolari:acleuare tanta uero:quomodo ab illo didicisse videbor. cm' vita sanctitas:cuius natura aenignitas:cuius doctrina charitas suit:

Hssimilarer psecto no sine magno νnuis et scientie damno sacerdoti aut leuite illi. qui ab bicrusalem ui biericbo defccdciis pculliini a' latronibus bominciari semiuiuti relictum sine misericordia: sine humanitates ne cura pter it a Dalo igitur Samaritanti imitari qui lanactabili ca

su motus vinu ac oleum plagis istidit et prolata pecunia stabulario suo infirmum I mendauit. cntata itaque pro vinum mearum pomucula Gir optime te adiuuare. et artis mesi emcdia quatum deus dederit :tuis vulncribus applicare:pbaleratum autem et ambitiosum sermone e plodentes humilimis ac familiarii sun is colloquiis datatim utemur.ne forte sermonis insolentia et lapi dicendi fastu magis offensus accipias pro solatione fastidium. Sed iam unum cosolationis nostre caput arseramus ra cornunioribus exordientcs.sicutZristotele teste doctrine ratio postulare vidctur.

Amtatis e dium morbi cognitio est. I lam tum demum etcgrotans curari desiderat. r medicus sanare potest cum et ille se infirmum et iste genus infirmitaris intelligit. Et omnem opa tioncmquam aliquis appetitus sine natui c. ime vo utatis exercet ab aliqua cognitione puenire necesse est pspicuum hoc in nobis qui quicquid volumus an cognoueramus:in pecudibus quoq; ille etenim neque pabulum neque coitum appetisti. nisi rerum huiusmodi aliqua vel tenui notio ne pulsentur.qus vero suae cognitione vidctur operari: ut artares hcc a cognoscete aliquo necessarium est in opus dirigi .ideo a Peripateticis dicitur opus nature intelligetie opus esse. 'pilosopbi cm naturas reru3 cognitioe priuatas volutab intelligct is que voluendis caelorum orbibbus adeo prcsecic sunt in opera dirigi. zaliena prudentia. ne operando peccet gubernari Quo sit ut res insensibiles quales herbs sim tet artares et id genus alia.tato murus in yceradis foetibus suis errent:quato Espicacioris nature uniatur ingenio I los aute prudentic nostre que icta uis

cst innitetes iii opatione pleruq decipimur: est igit operi sp prcula cognitio:cognitior namq; volutas:voluntate corpus excitatur Tuc etiam cum quid agimus q6 nec appetebamus nessi cognitioe fueram' alliccu/

19쪽

id quoq; no suae pcognitione contingit :s cognitione incit non fodictis. sed cuiuspiam alterius puta ori velitnylira quo nescies fossor moueret regis: play igit ut plurimu cognitio nec claria cli ad curam .et inedi ci k3 et cgroti propterea dccc laprosis qui se infirmos cognoscctes .gratia curationis ad Christu venerant:dictum finise legimus. Ite ostendite vos acci dotibus:vt infirmatitiu cognitioni iungeret cognitio in dicatis Sicut igitur bi qui cui adis corpibus piunt radicem morbi et caulas infirmitatis priusqua manus adbibeat.altius inuestigant sic nos sim quia deo curandisaiabus psecti sumus .spiritualiu lango caulas et naturas scire non utile rin:sed etia necessiarium

is e duplici incubo horninis W iij.

T quemadmodu cydup ici subflatia corpe sc, et anima constat

homo ita duplete est bominis morb'animi videlic; et corporis. duo quoq3er medicorum et medicinarum genera sunt. Unum quo cyterior .alterum quo interior homo curetur Eltque ita infirmitati nostri naturem desectui Puidentia diuina quia nil il odit coru3que secit . multiplce studuit adbibere remedium crumssi sit ut animi ι corpus et item corporis in animum redadet in lirmitas. tanta cst corporis et anime necessicudo: ut sua omnia bona ac mala velint nolint,nul ceni municent:propici caneque sine allinio corpus :neque sine corpore a nimiasyeneualet in vita. Rei dentia probatione qccludit:quis enimno viderit grotate corpeaninium csircscere.et amnio male babete male

amici corpusret pcipue faciem Tlam cum in capite aialis omniti itisinimenta suit sensu omnis animi et corporis affectus in eo promulgatur facies ira e cadescit:metu pallescit verecudia crubescit tristicia obicurae

gaudio serenat . fleque id in bonare solum sed in brutis accidit canes ri/ctu .cqui auriculis. scies oculis aim ostendut.binc N: ab Ouidio .heu mdifficile est crime non rocre vultu 2Dedici inter ea q ad pistri anda corais sanitate Et inci animi accidetia pnumerat:l viderint has duas bois Etes omia aena et mala more amicota habere pinimia:cu mori a nimi corpus egrotat:animu curato .et cum brota et carnis vitio pati animus:corpus sanatodiam videnda est prius qua ad cura veniamus e coryc ne :an cy aio nascat infirmitas Et causis em incipiendu: ut artaris intertus non eic ramis sed et radice petendus est

20쪽

nescit:se tame inrotare perpcdinqui vero aio lauguet vi cum supbic tumore insolescitraut inuidie liuore tabescit: ut plurimu egrotare se non videt. Jlcm corporis morbu in alio minus depbendini'Sat animi vicia in alijs magis in in nobismetipsis perspicini pinc illud forati .cum tua pcruideas oculis mala lippus inunctis:Cur in amicota vit is ta cernis acutii et illud item 'persit Ut lacino in sese tetat descendiremmo. Scd prcccderi spectas manca tergo. ra cbristorcpbendit bypocritaqui festuca in oculo si is videns in oculo suo trabe no pcropit. Empli'bumano* defectuti quida incurabiles Vt claudicatio. sterilitas.oug narcaecitas bi morbi Pprie vitia notantur lauida vero nobis in vita acci dui morbique dicetur Et bi quoque duplices:quida loci' corporis ut se/bris ac pi thisis quida partis ut surditas ac caecitas: si et quida morb'lcuis qui rebus agedis no est impcdimetorat imbccillis et occulta stbricula. que qr minus a parecte percipitur.a meticis neutralitas ct it et grauis quia uirecosuttis sonticus appellat. febris xbibos bolcm in iudicio parere. cu multis corpotibus vitia pirascunt .vt caecitas sterilitas debilitas otis paruitas. zbui sinis multa:morbo* spualium nullus Epetuus nam cu aio sicli multa viva sic nullii nascitui vitium .libet

bica platone dissentire. qiu Ut scientia* babilib7 vcnire aias putauit in corpora placet magis i Eustotelis venire diatriba .cui placet animas vi vatiscat is corporibus sociatur. sitiriles ellic tabuis pure in qua iubilest pictu .nihil figuratu .magna igitur immo mirabilis inter recentia corpora disparitas est .appositionii varitas icnarrabilis .intcr antas vero mox ut create sunt.nullii discrime citfares oblitur. sine vitiis et hiuti labutur in corpora nec ve* qσpythagosci fabulatur.eas re corpore in corpus tramigare. z boim regeneratocm fieri.quam grcci palingenesian vocant: r corpora sortiri pientis moub' ac precedet ibus meritis accomodata Sunt tua natura etia tum quum mi dijtur animis nostris vires qdam eotctic..ut vis vitandi atq; audicdi .quc ad ope randu corporeis egeat instrumctis be inmiru; sicut et opifices sin instruincti dispositione operatur.verum bcc in aio diuersitas no est: sue in corpore intellcctus vero et si nullo corpis instruincto eget ad operandii potentijs in ut fanta te et c limatius Hugatus est.qua* opatio certam corpis partem et certam illius partis dispositienci poscit. intellectum igitur in opera do ab ipsa fantasia. fantansia ab instrumeto suo cor eo qS in cerebro situm est.depcdere no dubiit.St instrumeti dispositio n5 unum scin y habet temperamerum. sed coeli et aeris .cibue etiam et aliisquc ad dictam pertinet.qualitata insequit. propterea corytb' no vno