M.T. Ciceronis Orationes quaedam selectae

501쪽

Ioqui primus in eam familiam, quae postea viris sortissimis flore

attulit Consulatum, statuam videmus in Rostris; nemo tum no vitati invidebat, nemo virtutem non honorabat Misa est lagatio octavit, in qua periculi suspieio non subesset. Nam eum esset missus Senatu ad animos regum perspiciendos liberorumque πι- 15pulorum, maximinuerat nepotem Antiochi regia, qua qui eum maioribus nostris bellum generat, classes habere elentanto alerasmiabere Laodiceae in gymnino liquod Leptine est interiacturuteddit est ei tum 1 majoribus statua pro vita, quae multos per a nos progentem ejus honestaret, nune ad tantae familiae memoriam

20 sola restaret. Atqui & huic, & Tullio Cluvio, lucio Rosso,a

S Antio, e C. Fulcinio, qui a Veientium rege caesi sunt, non sanguis, qui est profusus in morte, sed ipsa mors ob rempublicam obit honori fait. Itaque P. C. si Ser. Sulpicio casus mortem a tulisset, dolerem quidem tanto reipublicae vulnere, mortem vero 25 ejus nonmonumentis, sed luctu publico esse honorandam putarim. Nunc autem quis dubitat, quin ei vitam abstulerit ipsa lega tsecum enim ille mortem extulit quam, si nobiseum remansisset, sua eura, optimi filii, fidelissimaeque conjugis diligentia visarea tuisset At ille, cum videret, si vestrae auctoritati rion paruisset, fodissimilem se futurum sui si paruisset, munus sibi iuvit pro re 'puesica susceptum vitae finem fore maluit in maximo reipublieae discrimine Amori, quam minus, quam potuisset, reipublicae profuisse. multis illi in urbibus, qua iter faciebat, reficiendi se curandi potestac fuit: aderat hospitum invitati, meratis 5 pro dignitate summi viri, e eorum hortatio, qui una orant s. si ad requiescondum & vitae consulendum. At ille properam.

festinans, mandatavestra conficere cupiens, in hac constantia mombo adversante, perseveravit. Cujus cum adventu maximε pertum batus esset Antonius, quod ea, quae sibi iussu vestro denunciaren-4otur, auctoritate erant .sententii Ser. Sulpicii constituta deel, ravit quam odisset Senatum, cum auctorem Senatus extinctum

esset atque insolenter tulit. Non igitur magis Octavium Leptinet. gravisis est insuerier.

502쪽

m M. ANTONIUM PHILIPPICA IX. 467

es entium rex eos, quo modo nominavi, quam Ser. Sulpiarium occidit Antonius. Is enim prusino mortem attulit, vi cautas mortis fuit. Quocire ad posteritatis etiam memoriam pertiinanem arbitror, extare, quod tuerit de hoc hel udicium Senassis , erit enim statua ipla testis, bellum tam grave ruisse, ut legati i teritus honoris memoriam consecutus sit. Quod si exeu onem Sex. Sulpicii, P. C. legationis obeundae recordari volueritia, nulla dubitatio relinquetur, quin honore mortui, quam vivo injuriam sol imus, sarcimus. Vos enim P. C. grave dictu est, sed dice dum tamen is , inquam, Ser. Sulpicium via privastis. Quem

eum videretis re magis morbum, quam oratione excusantem, non

vos quidem erudeles fuistic quid enim minus in hunc ordinem convenit sed cum speraretis nihil esse, quod non illius auctorias talein sapientia effici posset, vehementias excusationi obstitistin atque eum, tu semper vestrum consensum gravissimum iudici vasset, ii de sententia deiecistis Ut vera Pansae Consuli Meesse cohortatio gravior, quam aures Ser. Sulpicii serre didicissent, tum

vero denique filium, meque e seduxit, atque ita locutus est, ut an sotoritatem vestram vitae suae se diceret anteferre cujus nos viri tem adnurati, non ausi sumus adversari voluntati movebatur singulari pietate filius non multum ejus perturbationi meus dolor Concedebat sed uterque nostrum cedere cogebatur magnitudini animi, orationisque gravitati eam quidem Me maxima laudoin os gratulatione omnium vestrum pollicitus est, se quod velletia esse is turum, neque eius sententiae periculum vitaturum, cujus ipse umtor layget quam exequi mauidata vestita properantem man p

stridie prosecuti sumus; qui quidem laedens mecum ita locutus est, ut ejus oratio omen illati videretur. Reddite igitur, P. C. eiravitam, cui ademistis vita enim mortuorum in memoria vivorum est posta perficite ut is, quem vos inseu ad mortem misistis, immortalitatem habeati vobis eui statuam in Rostris decreto vestio statueritis, nulla elus legationem posteritatis obscurabit oblivio. Nam reliqua Ser. Sulpicii vita multis erit praeclarisque monumen. stis ad oninem memoriam commendata semper illi gravitatem constantiam, fidem, praestantem in republica tuenda curam atque prudentiam, omnium mortalium fama celebrabit. Nec vero sit

bitur admirabilis quaedam Mincredibilis, ac pen divina eius in legibus interpretandis, sequitate explicanda, scientia. Omnes exsoomni aetate, qui in hac eivitate intelligentiam juris hahuerunt, si

unum in locum conserantur, cum Ser. Sulpicio non sunt comparandi. Neque enim illo magis Iuris consultus, quam Iullitiae fuit. eaeristis muraresentensiam. esevocavis mortis.

503쪽

Ita ea, quae proficisciebantur a legibus, Ma jure civili, semper e al85facilitatem aequitatemque reserebat; neque instituere litium ae-tiones malebat quam controversias tollere. Ergo hoc statuae monumento non eget 8 habet alia maiora haec enim statua mortatis honestae testis erit illa, memoria vitae gloriosae ut Me magis monumentum grati Senatus, quam clari viri futurum sit. Μῶ- solum etiam valuisse ad patris honorem pietas filii videbitur; qui quanquam afflictus luctu non adest, tamen sic Lanimati esse debetis, ut si ille adesset: est autem ita g affectus, ut nemo unquam unici filii mortem magis doluerit, quam ille moeret patris. at quidem etiam ad famam Ser. Sulpicii filii arbitror pertinere, ut sta videatur honorem debitum patri priustitisse; quanquam nullum monumentum clarius Ser. Sulpicius relinquere potuit, quam effigiem morum suorum, virtutis, constantiae, pietatis, ingenii, filium rcujus luctus aut hoc honore vestro, aut nullo solatio levari potest. Mihi autem recordanti Ser. Sulpicii multos in familiaritate nostraas sermones, gratior illi videtur, si quis est sensus in morte, mea statua futura, Mea pedestris, quam inaurata equestris qualis est L. Syllae prima statua mirifice enim Ser. Sulpicius majorum eo tinentiam diligebat; hujus seculi insolentiam vituperabat. Ut igitur si ipsum consulam, quid velit, sic pedestrem ex aere statuam, a ad quam ex ejus auctoritate & voluntate decemo quae quidem mavnum civium dolorem & desiderium honore monumenti et&leniet. Atque hanc meam sententiam, P. C. P. Servilii sententia comprobari necesse est, qui sepulcrum publice decemendum Ser. Sulpicio censuit, statuam non censuit. Nam si mors legati finei' caede atque lare nullum honorem desiderat, cur decemitam rem sepulturie, qui maximus haberi potest mortuo in id is buit Ser. Sulpicio, quod non est datum Cn. O vio eur, quod illi datum est, huic dandum esse non censes majores quidem nostri statuas multis decreverunt, sepulcra paucis sed statuae imii tereunt tempestate, vi, vetustate : sepulcrorum autem sanctitas in ipso solo est, quod nulla vi moveri neque deleri potest i atque ut caetera extinguuntur, sic sepulcra sanctiora fiunt vetustate. judicaba ex aequo jure ofecti. tristis.

504쪽

IN M. ANTONIUM PHILIPPIC IX. 46

Augeatur igitur etiam honore is vir, cui nullus honor tribui moti debitus potest grati simus in qua morte decoranda, cui nuulam am aliam ii gratiam referre possumus notetur etiam Μ. 32ο Antonii, nefarium bellum gerentis, scelerata audacia his enim honoribus habitis Ser. Sulpicio, repudiatae reiectaeque legationis ab Antonio manebit testificatio sempitema. maris nem

Pererisio e-plectitur honores, quibus in Sepia re is satis Semvius Sulpiciata ex mandas Consulum o ari debet. IV. Quas ob res ita censeo: CUM Ser. Sulpicius Q. F. Lemonia, Rufus, dissicillimo reipublicae tempore gravi periculos que morbo assectus, auctoritatem Senissis salutemque populi'

mani vitae suae praeposuerit, contra vim gravitatemque morbi contenderit, ut in castra Antonii, quo Senatus eum miserat, per sveniret isque eum jam prope castra venisset, vi morbi oppressus vitam amiserit in maximo reipublicae munere ejusque mors consentanea vitae fuerit sanctissime honestissimeque actae, in qua saepe magno usui reipublicae Ser. Sulpiciusin privatus mi magistratu

hua fuerit: cum talia vir ob rempublicam in legatione morbo ob-10 ierit Senatui placere, Ser. Sulpicio statuam pedestrem aeneam in Rostris ex hujus ordinis sententia statui, circumque eam statuam , locum gladiatoribus ludisque liberos posterosque ejus quaquave sus pedes quinque habere, quod is ob rempublicam mortem obie-τit, eamque causam in basi inscribi: utique C. Pansa, A. Hirtius 15 Consules, alter, ambove, si iis videbitur, Quaestoribus urbanis imp τent, ut eam basim statuamque iaciendamin in rostris statuendam lozent; quantique locaverint, tantam pecuniam redemptori attribuendam solvendamque curent cumque antea Senatus auctoritatem suam in virorum fortium funeribus omamentisque ostende-2οτit placere, eum qu1m amplissime a supremo die suo efferri:

cum Ser. Sulpicius, Q. F. Lemonia, usus, ita de republica dissanerissui.

l. Cum ενα Sulpieius. J Semius ille sui Ih. v que imaee vox videtur ab a Picilis sili is fit Q. Sulpicii Rufi, ex Lemo dare, nam Iudi scenici non in lam, sed inn a Tribu, quae Lemonia A pago initioni theatro dabantur. Qi3'rllata est, juxta Portam Capenam, via 5. In ara.I Baala est quod statuam. Iratina aut rem quamvis solo altilis sustinet. I, Meum gladiatoribus. I Vult ut Io I 8 Reis dori.J demptor dicitur. ςus posteris Sulpicii detur in foro, unde qui certo pretio piis aliquod faciendum aiIructuu Iu a qui a gladiatoribus exhiben suo irericulo oondum Ulp. Lib. 2. D. . de rei vind.

505쪽

meritus sit, ut his omamentis decorati debeat Senatum musam, atque e republica existimare, sediles curules edictum, quod de

25funeribus habeant, Ser. Sulpicii, Q. F. Lemonia, Rufi, funeri mittere utique locum sepulchro in campo Esquilino ui Pansa consili, seu quo in loco videbitur, pedes triginta quoquoversus adsignet, quo Ser. Sulpleris inseratur; quod sepulchrum, ipsi . liberorum, postero aque ejus sit, uti quod optimo jura sepul- socrum publice datum est.

lor hine Ep. s. ad ut L. I. an ue

mmon Mevari pol. σι. iii lagunt dari mee quin minus malveni Designabare enim dicuntiir, qui ipsi eo uentariae ut auera unarit, di ut oesminti eum tia reinerantur. Una Horat. lib. a. epist. v. Besa natorem in j ι toeni agris aerimen dicuntur propter aereas eatis, inbus inmaneribus urebant r.

506쪽

urbani.

His ita eonstitutis extiris a Geuius Niger, homo simias la et di. Ire Verris, es ejusdem, ut ipse direbar, immisus, pisse pota anum

satorem contenderet constitui oportere, hac erens causas. nam, quod a re laesus, lar ob hoe jure sis illi inimisve, pinis μα- varicator se non posscistiteram, quia, cum auaestor ei tum fueris, eri u est in amesaeae erimina noverit Verris. Tertiam, quod Simias pro Siculis agat.

507쪽

inem inlunt, qui ccusent em reuit, qui accusetur atii id netis V acunditis innocentia: Si Me facit imitatione Mais m. Dimise principalis una de seipso, altera de contentione sui ου Gemat. Diinnatis dirisur hae oratio, qui non de facto meritur is maria jectura, sed de futuro, quae est Divinatio, uter debeat accusare. Alii iri putant Divinationem dici, quὸ injurasi judices in hae causa γλει aut, ut, quod velint, praesentire de utraque p. t. Alii quod res agatur sine testibus, Ysne tubulis, is his remotis argumenta fati s quantur judices, a quasi divinint. Agitur autem causa ea rariis Iudiciis in insidia apud populum constitutis corruptione multorum, vexatis pro linciis maristis, ac sociis Populi Roniani et Deo in terrarunt, libidine F iniquitate Roma rum Magistratuum, accus toribus praevaricatione infamibus, agitante Plebe judicia equestris Omdinis, quae fere ante annos X. vicis 'sia fusulerat, cognoscente de pecuniis repetundis M. Glubrion Praetore, eo amplia is qui se se

senatorii Orδnis judicantibus, suuma expectatione cunctorum. Genus eaqfe Ionestum. Stulus, alitias negotialis Gaasararivade covinsu nil accusatore, qui Oissimum de duobus, aut qui sutis ac Mil dicis enim Cacilius aiat a se accusandum esse Verrem, autas quoque. xi T E.

olitis omin illorat, ut quites Roniani iudicarent judicaverunt Per annos XI- sine illamia. Post victo. Sylla lΘges t I rit, iii Nonatoriiis ordo judicaret Judica, it per decet amnis turpiter. Nunc

Aurolius Critia legem sori, ut Senatores E lilite Romani ac Tribuit aerarii simul judiooni: hoe est qi l Tullius dicit ostensione senuiori oi dinis fieri & bene addit quoqω, ut simul judicaturus alios esse

6. G anitorem Iuris sui. J ni deseudit alteriim in judicio, aut Patronus dicitur.

simiator sv aut Advocatus, i aut in silmerit, aut praemntiam suam commodat amico aut Procurator, si e Rium absentis suscipit alit Cognitor, si praesentis caiisam novit, sic tuetur ut suam ei*o Cognitorcui dixit modo familiarissimum

defensorem Aaron.

508쪽

st. --edere aut aspi irre.' medere est I xiarum fieri: Aspirare, in eam Parisin, qua quid'-situm sat, vultum Mocaeua, spiritum oria advertere Ascois.10. elisuis metu ait unct/ι s. ad 3πα-tiam. Id egit Comiptor, ut grati uariu-

dux non solam velit servare corruptori suo fidem, veram ctiam aliquid habeat, cur vel incitus cogatur, ad euatodiendam pactionem lammissae a suar tiae. Quid autem est quini letum n ungat ad gratiam λari licet, aut austos, aut signum, aut aliquid Hiis Ali Aseon. ib. Certos. J Aut ob hoc, quod sententiam suam, cur quisque damnaret, aut cur quisques alasolveret, prilis dixisset aut ideo eertos quasi sequestres hujus rei interjudiema habere dicat Ilorierisius, quibus, nis-qulim tabulas in urnam omnes conjiciantntque confundant, stirtim stet ant, quavi qui ue sententiam constituendo accusatori Conseri erit. seon. Ib. Non enim singulos ferre sententiam,

xe. In Divinationibus, Win alim ausis majoribus, universidiidice in cistam tabulas simul cor jiciebant imas easque insculPtas literas habentes Α, bsolutionis; C, Condemnatioriis com de alicuius capite agebatur, . . mpliationis hisentin literis significabant, Non Liquore. Vult ergo corruptionis tautam solicitu- diriem circa judices esse Tullius, ut hac religione injecta pro se judicent. Siliguli autem sententiam de tabulair nunciabant in levioribus causis, Wob id ipsum neque itota neque custode pus sui cur comptor judicium adjungeret metum ad gratiam iudicantis. Constituere autem, tabulas in ista ponere significat, magis quam de mere seon. II. ceratam unisuique Meliam dari. Ne.J Terent a Varro stato C. Varmulaeonsobrini Μ. 'ullii reus ex Asia, aptia L. Fitrium Praetorem primo de pecuniis repetundis, deinde apin P. Lentulum Si rem est accusatus absolutusque est a Q.

Hortensio qui comptis judicibus hunc metum adiunxit ad gratiam, ut dis loribus ceris insignitas judices tabellas acciγ-rent, ut timeret unusquisque eorum, nasdem pactionis non servasse videretur, si non in tabula quam unicuique datam meminisset IIoneniam ex nota cerae scilicet dis loris, absolutum Varronem reperiret.

ex ipsi mortensii pereona Me dicitur, quae saepe virum maxima Cieeronis in hujusmodi alloen nibus invenitue Areon.

tores delatore erant criminum public ram tu qua re quartam partem de Pr scriptorum liotiis quos clotulerant, meque-.bantis. Alii leniit, Quia intorea som n Pomm acclinatores, iii convim quadrupli damnari soleant, ut aleae, pecuniae gravioribus usuris foeneratae, qu-Ρro consuetudine aut ejusmodi ali umeriminum. εeori.

menta quae in Verrem eo cripta tibi darentur, si ejus accusator constitutus in Stellia iis crimina inquireres. Si latus. . . ib. De portare. Assvirtare aliqua, intereat; deportare ut mutet locum. --

Ib nlius Praeturam tua auaratura. Id est, crimina quae Verres Praetor' quae tu Quaestor in Sicilia admisissetis iisdem literis conscripta essent. latus. Ib Asportare. Ut perirent; id est, lacerare aut urere. latus. Ib Leeι-imum adoleuentem. IVera misdatio. Vult enim iiiiii non ut inimi ni fratris ontra germanitatis ossicium esses cum Verre, sed ideo quod Caecilius quoque Veri earior sit. Areon.

tem. Veram esse laudationem Pedianua ait, quod i ratre non dissentiat, item sciat amicum esse Verri. Sed ea-ne causa esse debuit, cur Ieetissimus atque ornati,simu adolescotia diceretur quae omninnis ampla quaedam laus est; non Maerinanitati ossicium, ut existimasse videtur Asconius, propri pertinet. Ego argutare i- tum quidem agniam de prae mmentione Caecilii, quod eius frater cum Verre sit; sed Ironiam abesse nori arbitror, quum

eum egregi laudet, qui eum homine Porditissimo Verre, contra quem Sicilia totai testinionium dieat, sumiliarissim ti amicissim vivat. P. Manutivae.12. Frumentum ibi in ellam. Ann naa Praetoris dieit; quae inrammentheorio numero priabebantur ab Sieulis in quibns Verream pecuniam pro frumento exegit,d eo pretio, ut pro duobus sestertiis duodeuos in modios singulos exegerit, exies plus qiam emebatur seon. Ib Emplum est ex S. C. frumentum ab Si lis.J Sicilia dabat decumanum -- mentum, quod ab aratoribus exigebatur sine pretio. Dabat emptum ro quo ex s. c. ac merebatur Dalint aemim

509쪽

sum, quod la rotam Prietor in cinam,

Ib. Prennimn xbtieam tu tractabari Naem erat prima Senatoris administratio, Quaeritorem steri Win provincia mingerere lincuniae publicae in usus divisium

ductio di iv ndium significat alias deductio imminutio isto tiam justa. Arcim. Matietis. J Diminutio, quae mota est Verre divereis nomiiiibini P spectationP, P eollybo, pro nescio quo cerario, proseriba, ut lib. I. in Verivm. mmvt. b. L. neipes a civitntibus J Naaicipes gunt Publieanorum Principes Romarii ii

mines qui, quaestos sui ransa, si Meunias me munt, Iiscvniani apin llantur: silo tum ut pascua publi 'a Portitor rati Ρε ethini: quoriam ruti acriptiira dicitur. Hi omnes exigenda a socii mo iri rii'ulo mimit,in Reipublieae repraesentBnt, Pr videritis etiarn in illa redemptione com modiis Mais Licet autem, si moderate fiat, aestimare in ellam Praetori tamentum. Mancipiim mimento ab aratoribus Ireeuniam mittere non lices. seon. I 4 auemadmodum d festavrus aret. JCommune orimen erat iliter ancipes di Verra m et illiim frumento peruntaui exigebant; quod non lioebat hic surtori in praedarurnqtie partioΘps, perint tebut iis,

bus inii uilitas ivlici datur, iit in ransa P ditiovis, Naiestatis, siquid lituu

ceperis.

Ib Auerus, non, dea rara Raeonius interpretatur; tantam igitur iis

ransae temtras expectasse, ut aureum n

Ib. In hue prolusione. Prinucio at id qiu, vulgo uppellant praeludimna ut niserio lusuri miniis ineditatione quadam

Ad piignami ludit inquit id est, prae

suavi dicat illa quem mutuitur. A

510쪽

ib. Requireι. Amissum sentieti no est nim, nihil requiret: non sentietatui . . deesso aliquid ex iis rebuti quos unqu- habui Alcon.

ARGUMENTUM

P. MANUTIL