Sancti Aureli Augustini Opera

352쪽

S. Aureli Augustini

sicut de ips0 t0tiens in sanetis mysteriis n0bilitat0 fluui0I0rdane rerum figurate insinuandarum mysticas similitudines duxit. 45 Sed quantum intersit inter 0bseruationes siderum ad aerias qualitates acc0mm0 datas, sicut agric0lae uel nautae 0bseruant. 5aut ad 110tandas partes mundi cursumque aliqu0 et alicunde dirigendum, qu0d gubernat0res nauium faciunt et hi, qui per 80litudines aren0sas in interi0ra austri nulla certa semita gradiuntur, aut ad aliquid in d0etrina utili figurate signi- seandum si sit n0 null0rum siderum aliqua c0mmem0rati0 -, 30 quantum erg0 intersit inter lias utilitates et uanitates h0minum ad h00 obseruantium sidera, ut nec aeris qualitates nee regi0num uia8 nee 80l0s temp0rum numer08 nec spiritalium similitudines sed quasi fatalia rerum euenta perquirant, qui8n0n intellegat 3 15 IX 16 80d iam deinceps uideamus, cur etiam id 0bSeruatur, cum pascha celebramus, ut sabbatum 0ecurrat; h0c enim pr0prium Christianae religi0nis est, nam Iudaei tantum m0d0 mensem

n0u0rum et lunam 0bseruant a quarta destima usque uice- 1 del in B in sanetis scripturis mysteriis scripturis e .) Bu0,bilitato P nobilitate K 110minato PiP m 2 i0rdanne P 3 di Madduxit edd. 4 sed quantum intersit aliquautum interest Eustippi cod.

353쪽

epistularum LV.

simam primam. Sed quia illud e0rum pa8elia, qu0 pa88HS 08td0minus, ita 0ecurrit, ut inter m0rtem eius et resurr0eti0uem modius esset sabbati dies, addendum patres 1108tri cen8uertini, ut et n0stra festiuitas a Iuda00rum festiuitato distingueretur 5 et, qu0d 130u frustra factum esse credendum est ab ill0, qui

est ante temp0ra et per quem facta sunt temp0ra et qui uenit in plenitudine temp0rum et qui p0 testatem habebat

p0nendi animam suam et iterum redipiendi eam et ide0 110n fatal0m 80d 0pp0rtunam Sacrament0, qu0d e0mmenio dare instituerat, h0ram expectabat, cum diceret: N0ndum uenit h0ra mea, ut in anniuersaria passi0nis eius celebrati0ne a p08teris Seruaretur.

17 Qu0d enim nunc, ut superius dixi, fide ac Spe peregrinamur atque, ut ad id perueniamus, dilecti0ne Satagimus, requies

15 08t quaedam ab 0mni lab0r0 0mnium m0lestiarum Sancta atque perpetua. in eam n0bis ex hac uita sit transitus, quemd0minus n0ster Iesus Christus sua passi0ne praem0nstrare et 00nsecrare dignatus est. inest autem in illa requie n0n desidi08a segnitia sed quaedam ineffabilis tranquillitas acti0nis 20 0ti0sae. Sic enim ab huius uita0 0peribus in sue requiesstitur, ut in alterius uitae steti0ne gaudeatur. sed quia talis steti0 in

354쪽

S. Aureli Augustini

n0n ad eam sic tran8itur per quietem, ut ipsi lab0r succedat, id est n0n sic esse incipiat acti0, ut desinat quie8, neque enim reditur ad lab0res et curas, sed permanet in aeti0ne, qu0d ad quietem pertinet, nec in 0pere lab0rare nec in e0gitati0ne fluctuare. quia erg0 per requiem ad primam uitam breditur, unde anima lapsa est in peccatum, pr0pterea Sabbat0 requies significatur. illa autem prima uita, quae a peregrinati0ne redeuntibus et primam st0lam aecipientibus redditur, per unam sabbati, quem diem d0minicum dicimus, figuratur. quaere septem die8, Genesim lege: inuenies septimum sine i 0ue Spere, quia requiem sine sine signis eat. prima erg0 uitan0n fuit sempiterna peccanti, requies autem ultima Sempiterna est ac per h00 et 0ctauus sempiternam beatitudinem habebit, quia requies illa, quae sempiterna est, excipitur ab 0cta H0, 140n extinguitur; neque enim ess0t aliter Sempiterna. 15 ita erg0 erit 00tauus, qui primus, ut prima uita sed aeterna

8 Luc. 15, 22 10 Gen. 2, 2-31 ad eadeade K Iab0re, m. 2 l l B lab0ri P Eustippi cod. Vat. et Paris. 2I09 quieti K 2 incipiat esse actio Eugippi codd. nonnulli

esse indipit actio PiP tr incipit esse actio M esse actio incipit m ut esse desinat K edd. 3 lab0re 'illicuras ras. 2-3 I.), m. 2 lab0re uel curas P 4 que M 0 per K lab0rare om. , m. 2 add. K in fluctuatione cogitare Eustippi cod. Vat. 6 redditur P T uita prima edd. de edd. 8 reditur, m. I corr. redditur B 10 quare Py geneseum, m. 2geneseos B in genesim PiPy legens K edd. lege et PiP' 11 uespere

eae corr. m. 2, fui88e uidi uesperam P uespera K edd. significet Putta Om. P 12 peccandi K peccati PM Eustippi cod. Vat. 13 et

Om., m. I add. B sempiternam, corr. sempiterna K beatitudinem -Sempiterna Om., m. a in marss. add. ita, ut pro quae sit requies K15 esset om. PMPm sempiterna terra ita, m. 2 post terra add. nec P16 uita n0n t0llatur sed reddatur aeterna edd. 17 redatur M 18 in otioJ initio K 19 corp0rali temporaliter K a es celebrandum K mcelebrando om. a es ut futura P

355쪽

epistularum LV.

requiem spiritu8 8aneti. numquam enim legimus in Genesi sanctis dati0nem per 0mnes pri0res dies, sed de s0l0 sabbat0dietum est: Et sancti si ea uit deus diem Septimum. amant enim requiem siue piae animae Siue iniquae: Sed quas perueniant ad id, qu0d amant, plurimum neseiunt: nee aliquid appetunt etiam ip8a c0rp0ra p0nderibus 8uis, ni8i qu0d animaeam0ribus suis . nam sicut 00rpus tam diu nititur p0ndere siue

nititur, ueniens e0nquiescat - p0ndus quippe 0l0i si dimittatur id in aere, de01 Sum, Si autem Sub aquis, Sursum nititur -, Sic animae ad ea, quae amant, pr0pterea nituntur, Ut perueniend0 requiescant. et millia quidem per e0rpu8 delectant, sed n0nest in eis aeterna requies nec Saltem diuturna; et pr0pterea magis 80rdidant animam et grinant p0tiu8, ut Sineerum eiusib p0ndus, qu0 in Superna fertur, impediant. cum uer0 anima 80 ipsa delectatur, n0ndum re ine0mmutabili del0etatur et id00 adhuc superba est, quia Se pro Summ0 hab0t, ctim superi0r sit deus. nee in tali pedeat0 inpunita relinquitur, quia deus superbis resistit, humilibus autem dat o gratiam. cum autem d00 delestiatur, ibi ueram, certam, aeternam inuenit requiem, quam in aliis quaerebat nec

1 requie PiP virm spiritus om. M nusquam BK edd. iii genesim P 2 superi0res K 3 et oin. Ei . sanctifica ut Bdeus om. PiPin dominus K 4 animae suae iniquae M sed et

qua P sed quae PiP sed que Is 5 illud edd. plurimae PiP Klrmaliquid, corr. aliud K 6 etiam esset K - ipsa B 7 m0ribus P

356쪽

S. Aureli Augustini

inueniebat. pr0inde adm0netur in psalm0: Delectare ind0mino di dabit tibi petiti0nes c0rdis tui. 19 Quia erg0 caritas dei diffusa est in c0rdibus

n0stris per spiritum Sanctum, qui datus est nobis, id00 sanctificati0 in septim0 die c0mmem0rata est, ubi requiesc0mmendatur. quia uero nec bene 0perari p0ssumus nisi d0110 eius adiuti, stetit ap0st0Jus dicit: Deus enim est, qui 0peratur in u0bis et uelle et 0perari pr0 b0nau 0lunt at 0, nec requiescere p0terimus p08t 0mnia b0na0pera B08tra, quae in hac uita gerimus, nisi eius d0110 ad aeternitatem sanctificati atque perfecti, pr0pterea de ips0 de0 dicitur, quia, cum fecisset omnia 0pera b0na ualde,s0ptim0 die requieuit ab 0mnibus 0 peribus suis, quae fecit. futuram senim requiem significabat, quam p08tb0na 0pera daturus erat hominibus. Sicut enim, cum bene 0peramur, ipse digitur 0perari in n0bis, cuius mun e bene 0peramur, ita, cum requie Scimus, ipSe requie 80ere dicitur, qu0

XI 20 Hine est, qu0d etiam in tribus primis praeeeptis de ea l0gi,

quae ad deum pertinent - cetera enim septem ad pr0ximum

pertinent, id est ad h0minem, quia in du0bus praeceptist 0ta lex pendet -, tertium ibi de 0bseruati0110 sabbati p08itum est, ut in prim0 praecept0 patrem intellegamus, ubi pr0hibetur e0li aliqua in figmentis h0minum dei similitud0,1 Ps. 36, 4 3 Rom. 5, 5 7 Phil. 2. 13 12 Gen. 1, 31; 2, 221 Matth. 22, 401 qu0d inde quod del. m. 2) K admonstratur B dilectare B2 petitionem PD 3 dei om. P T sicuti sicut enim B dicit apost0lus

357쪽

epistularum LV.

n0n quia n0n habet imaginem deus. sed quia nulla imag0 eius e0li debet nisi illa, quae et n00 e8t, qu0d ip8e, nec ipsa pr0 ill0 sed eum ill0; et quia creatura mutabilis est a pr0pterea dieitur: Omnis creatura uanitati subisectus est, qu0niam natura uniuersi etiam in parte m0nstratur, ne

quisquam filium dei uerbum, per qu0d laeta sunt 0mnia, iam putaret e880 dreaturam, sequitur aliud praeceptum: N0n accipias in uanum n0men d 0mini dei tui; spiritus autem sanetus, in qu0 110bis requies illa tribuitur, quam

10 ubique amamus, Sed ni Si deum amand0 110n inuenimus, cum

caritas eius diffunditur in e0rdibus 110stris per spiritum sanctum, qui datus est 110bis, quia Sanctificauit deus diem septimum, in qu0 requieuit, terti0 praecept0 legis in Sinuatur, qu0d seriptum est de obseruati0ne

15 sabbati, n0n ut iam in ista uita n08 quiescere existimemuS, Sed ut 0mnia, quae bene 0peramur, n0n habeant intenti0nem hisi in futuram requiem sempiternam. mement0 enim maXime, qu0d iam Supra c0mmem0raui, quia spe salui facti SumuS; Spes autem quae uidetur, n0n est Spe S. 2120 Ad ipsum autem ignem um0ris nutriendum et stata dum 4 Rom. 8, 20 6 I0h. 1. 3 7 Εx. 20, 7; Deut. 5, 11 11 Rom. 5, 5 12 Gen. 2, 3 18 B0m. 8, 24

3 sed cum illo om. P mutabilis-creatura om. B 5 est om. PiP muniuersalis P etiam esset K ne eae ras. et corr. B T iam Om. PiPin edd. putaret a in ras. m. I) M esse. fuit t) P aliud om. M 8 accipias om. , ad i. m. ut vid. I P accipies edd.; 0. assumes et usurpabis d0mini om. M 9 illa requies edd. 11 cartas, m. I corr. caritas B 12 sanctum di qui L quiaJ qui, m. 2 quia K 13 deum K septem, m. 2 septimum B 14 precept o fuit i) P insinuato B 15 iam om. PMP Μ requiescere K17 enim om. FiPῖ 18 memoraui P P mem iratur M 19 quae n0nuidetur non Pi 20 autem om. B et satandum om. M et flatendum B statantu, m. 2 flatu tantu P et flandum PiPρ m Mione suadentibuς Maurinis et satandum) et flammandum ceti. edd.

358쪽

S. Aureli Augustiniqu0dam m0d0, qu0 tamquam p0ndere Sur8tim uel intr0rsum referamur ad requiem, 0mnia ista pertinent, quae figuraten0bis insinuantur; plus enim m0uent et accendunt am0rem, quam si nuda sine ullis sacrament0rum similitudinibus p0110-rentur. cuius rei causam diffidite est die stre; sed tamen ita 5

se habet, ut aliquid per alleg0ridam signifieati0nem intimatum plus m0ueat, plus delectet et plus h0110retur. quam si uerbis pr0priis apertissime diceretur. cred0, qu0d ip Se animae m0tus, quam diu rebus adhuc terrenis implicatur, pigrius inflammatur; si feratur ad similitudines c0rp0rales et inde r0laratur ad 10 spiritalia, quae illis similitudinibus figurantur, ips0 quasi transitu vegetatur et tamquam in facula ignis agitatus aecenditur et ardenti0re dilecti0ne rapitur ad quietem. XII 22 Id00que inter 0mnia decem illa praecepta 80lum ibi, qu0d de sabbat0 p0situm est, figurate 0bseruandum praecipitur, loquam figuram n 08 intellegendam, n0n etiam per 0tium c 0rp0rale celebrandam Suseepimus. cum enim sabbat0 significetur spiritalis requies, de qua dictum est in psalm0: Vacate et uidete, qu0niam eg0 8Hm d 0minu S, et qu0 U0eantur 18 Ρs. 45, 1l

1 rursum B 2 referamus PM feramur PiPὸ ista omnia m haec omnia ceti. edd. nobis figurate edd. figure P 3 accedunt, m. Icorr. accendunt M 4 nuda illi iras. I-2 l.) P sinullis m. 2 sine

ullis P s0litudinibus B ponantur P 5 ita tamen II 6 alli-g0riam signifieatum intimatum B T plus delectet om . PiP M plus dilectet B plus delectat K et om . K edd. h0neretur Pi 8 propris B diceretur apertissime edd. 10 si sed si P Pὸ si uer0 edd. feratur PK 11 illis in illis K illi in L 12 agitatur P agitu

m. 2 agitatus B accedetur, m. I corr. accendetur, m. 2 l accenditur B13 ardenti0r, corr. m. ut vid. I ardentiore P delectati0ne re 14 illa decem edd. decim, m. 2 decem L 16 quam . m. 2 quam per B intellegendum, m. I corr. intellegendam B etiamJ esset K e0r-p0ral- eras. in K 17 caelebrandum M obseruandain P suscipimus B Eugispi cod. Vercell. praecepimus, corr. praecipimUS P SuSpice-mu S, corr. m. I Suspicemur M suspicemur P P significetur sabbato B significatur K 18 de qua dictum om. K denique dictum PyP M Euoippi codd. est et K 19 deus P edd. sec. suci . lit . qui K uacantur P

359쪽

epistularum LV.

h0mines ab ips0 d0mino die ente: Venite ad me omnes, qui laboratis et 0nerati estis, et ego u0s reficiam; t0llite iugum meum super u 08 et discite a me, quia mitis sum et humilis corde, et inuenietis 5 requiem animabu8 uestris, cetera tamen ibi praeceptapy0prie, Sicut praecepta sunt, sine ulla figurata significati0h00b SeruamUS. nam et idola n0n 00lere manifeste didicimus otn0n accipere in uanum n0men d0mini dei 110stri et h0n0rare patrem et matrem et n0n m0echari, n0n oecidere, B0n furari,10 n in salsum testim0nium dicere, n0n c0ncupiscere UX0rem pr0Ximi, n0n c0ncupi8cere ullam rem proximi n011 1igurate aliud praetendunt et mystice aliud signiscant, sed sic 0b80r- Uantur, ut 80nant. 0bseruare tamen diem sabbati 110n iub0mur ad litteram secundum 0tium ab 0pere c0rp0rali, Sicut 0b Ser-15 uant Iudaei; et ipsa e0rum 0b Seruati0 quia ita praecepta e8t, nisi aliam quandam spiritalem requiem significet, ridenda iudicatur. und0 110n inc0nuenienter intellegimus ad amorem excitandum, qu0 ad requiem tendimus, ualere 0mnia, quae figurate in seripturis dicuntur, quand0 quidem id s0lum in zo decal0g0 1igurate praecipitur, ubi requies c0mmendatur, qHae ubique amatur, sed in s0l0 deo saneta et certa inuenitur. 1 Matth. 11, 28 29 7 Ex. 20, 4; 5; 7; 12-l7; Deus. 5, 8; 9;I1; 16-21

eerta et sancta inuenitur edd. sancta et sola inuenitur et certa Eu-ssippi cod. Vat. certe, m. I corr. certa P

360쪽

S. Aureli Augustini

uitatem Suam . animae quippe omnium Sanct0rum ante resurrecti0nem c0rp0ris Sunt quidem in requie, sed in ea n0n sunt acti0ne, qua c0rp0ra recepta uegetantur. talem quippe acti0nem 5 significat dies 0ctauus, qui et primus, quia n0n aufert illam requiem, Sed gl0rificat. 110n enim redit cum e0rp0re difficultas ex c0rp0re, quia nec c0rrupti0: Op0rtet enim c0rruptibile h0c indui in e0rrupti 0nem et m0rtale h0c indui in m0rtalitatem. quapr0pter ante domini reSurrec- 10 ti0nem quamuis Sanet08 patres plen08 pr0phetic0 spiritu 0etaui Sacramentum nequaquam lateret, qu0 significaretur resurreeti0-- nam et pr0 octau0 psalmus scribitur et 0etava die circumcidebantur infantes et in Ecclesiaste ad du0rum testament0rum significati0nem dicitur: Illis septem et illis is

Oct 0 - , reseruatum eSt tamen et occultatum et 80lum celebrandum sabbatum traditum e8t, quia erat antea requies 1110rtu 0rum, reSurrecti0 autem nullius erat, qui resurgens 8 I Cor. 15 53 l3 Ps. 6; 11 Gen. 17, 12 15 Ecele. 11, 218 Rom. 6, 9

1 resurrectio, m. 2 resurrecti0ne B 2 coepit habere P P accepit habere Eugi i cod. Vat. 3 sanctorum manente resurrectione P

minicam K 12 significatur K edd. 13 octaua P PyM psalmo PB m. 2 psalmus) inscribitur K edd. dicitur P et om. P octau0- edd.; Euoippi quoque codd. variant die Onι. M 15 illis da

illis PyP irm sec. sucr. liti. et illic, m. I corr. et illis P 16 seruatum P 17 unte B Eugippi cod. Vat. 18 nullus; m. I corr. nullius Anulla P illius K erat d0nec ueniret christus qui P edd. praeter mSurgens B