Christophori Forstneri In 16 libros Annalium, quatenus extant C. Cornelii Taciti notæ politicæ

81쪽

s6 NOTAE POLITICAE tabat.Vinci nunquam potuit, nisi brevi pace. Ea pacta cum illo est; exules roceptin vires abductae , corruptus ejus miles, & ovid dicam p terribilis ille, &paulo ante Neptunus, vix una navi cs

iugi cervices gladio praebuit; & intra

annum extinctum totum bellum. Vctus hoc novum fieri posse ac debere , in bello nupero Regis Hispaniarum

contra Belgas foederatos LatitJust.Lipsius inconsultatione, quae extat apud Rudolphum Boterumin historia. Bellum, inquit Lipsius,cum Batavis hactenus infelix,nec nunc felicius,nisi in tota facie rei aliquid immutet .Loca VPlida omnia habent, loca opportuna, militem exercitatum, & satis bonum, victoriis animosum; ordinem aliquem in aerario, & tota gubernatione,yam diu bellum & metus est,haud facile solvendum. Ut ista remittantur, & amittantur, pax aliqua sit & quies: Pae numqvam in talibns bellis inita sine bono aperto Regis. Majestas illa nominis,&

82쪽

AD CORNEL. TACIT 374 2c occultum in animis vinculum illoso trahit,aut potius extrahit, qui male abbili Crunt: quidam gaudebunt, datum sica regressum. Centeni aliquot homines s aut milleni ad Regem ultro redibunt,r: si occasio redeundi suggeratur. Haec di praesidiabostibus detrahimus:& ampliat, os in plebeja aut plurium illa gubernina rione occasiones inter ipsos dissidiis 2 damus. Mihi crede,habent odia,factios nes,& sua, vulnera: sed occuluntur ead omnia, impendente magno illo metu, si qui aequaliter tangit omnes. Remittea paululum:ad ingenia & vitia sita redis hunNut boves instante lupo coeunt, is capita & cornEa jungundabeunte quisui quo sibi pascit. Haec Lipsius : cujusti consiliumhactenus secuti videnturHi- et spani; nec omnino irrito conatu. Vix. ab Rege metus cesserat, cum prorupe ii re in dissidia, & factiones Proceres &uti Populus. Plus Hispanus duodecenn a lib. induciis quam quadraginta anno'

iram bellis profecit. Et simili consilio

83쪽

Q NOTAE POLITICAE callidissimus dolorum fabricatorTiberiusGclbanicum monet:.se novies aDi vo Augusto in Germanias missum,plora consilio quam vi perfecisse. Sic Sugambros in deditione acceptos,sicSuevos,Regemq; Maroboduum pace obstrictum. Posse &Cheruscos caeterasq; rebellium gentes,quando Romanae u tioni consultum esset, internis disiotatas relinqui. Iacit in Anna )Ex quo veru esse apparet,instrui belli artibus in nostram perniciem, cum. quibus assidua & continua bella ger mus. Fortuna belli artem victos quoq; e docet. urtius .

Inde apud Thucydidem tib I. Corinthii bellum gerendo cumAtheniensibus ij tunc rei navalis peritia cunei is Graecis loge erant superiores se quoq; bellicarum rerum scientiam adepturos crant. Ipsi Atheniens agrestes primum& armorum rudes,bellando cum Persis bellare didicerunt. AEgyptii diuturnitate bellorum, ac toties viribus

84쪽

AD CORNEL. TAcIT. 39 cum ChristianisHierosolymitanis collatis artes bellicas apprehendere, em lus e mi Veteres Germani longa adversus Romanos militia insueverunt

signa seqvi,subsidiis firmari, dicta Imperatorum accipere. Tacit.2.6 nal.

Cum Agesilaus in bello contra Thebanos vulneratus esset, Antalcidas,bo-ι num factum t exclamavit. quidni hanc mercedem recipiat ab illis, quos arma tractare docuit; Lycurgus legibus si a is prohibuit adversus eosdem Opius Pugnare. Plu relu) Cum enim acer it ma ilia virtus sit, quam ultima exprimiti necessitas, nihil tam triste aut dissicile r est, quo non ad pulchra vulnera, coi ν temptumque mortis excitentur hi, qui, pro aris socisque, pro liberis & uxori- bus dimicare coguntur. .Itaqvo ipsis iis periculis prudentiores fiunt,& a sori

na multis rebus ereptis usum accipiunt a bene cosulendi.lacie Turcarum tinper ratores nunquam diuturnu cum Chris stiano aliquo Principe bellum sese

85쪽

fine.Primo, ne innumerabilibus Oxe

citibus,quibus diu alendisnulla regna, nullae provinciae susscere possunt,sub

acti populi ita affigantur,ut longo post

tempore seiritum atque vires recipere nequeant,adeoque imperantibus inutiales sint Deinde ne longo bello fortem, invigilantem & ad omnia tentum hostem essiciant: utque postea redituris securum & pace emollitum adoriri liceat in ipsi veteranum semper militem, nostri novum inexpertumque habeant. Tertio , quia longo usu didicerunt illi, male sanum esso consilium, gentes numero infinitas, locoriun spatio immensas percurrere,quae deinde obtin ri nequeant.Corpora enim nostra pii guescere edendo pauca , & bene digerendo vomitu reddere, qui supra ventriculi vires ingerunt. Subactas gentes, non eodem quo vincuntur, praesio domari. Tompore, industria, pace opus

86쪽

AD CORNEL. TACIT. Messe. Denique verendum quoque Tu cis est, ne miniis progresIibus,&st finium propinquitate Principum Christianorum alto somno sepultorum potentem indignationem in se Concitoni : eamque fuisse causam Tri-janus Boccasinus scribit, ob quam ab ultimis in Hungaria bellis deuiterunt Turcae; ne scilicet Viennae Austriae, soletissimi Germaniae & Italiae propugnaculi amissioGermanorum & Itala

rum terribilom vim irritareti.

Itali bellicam sim scientiam ab illis, quae ultra Alpes iunt, gentibus,habciat. Ante Caroli Galliae Regis in Italiam

adventum, cum in bellis longe major esset gravis armaturae equitiun, quam 'peditum ustis, & tormenta muralia adtrahendum vehendumq; incommodisisima, quamvis crebra proelia commi rebantur, tamen intra paucos strages consistebat, interdum ne unus quidem cadebat. Etenim ferreis laminis totis

cooportis,mortis periculum,si vando

87쪽

61 NOTAE POLITICAE equis dejicerentur, deditione effugere facillimum crat. Oppida aut castella, non quidem defensorum peritia, sed .

obsidentium ignavia tam Iacile sere bantur,ut nulla esset adeo parva aut neglecta sedes, quae vel maximas hostium copias per multos dies non siistineret; adeoq; dissicillimum esset,aliis possessa Occupare. ciuicciardinus 13 Amr.IFIL1toriae Florentinae scriptor ait, tantam exercituum illa tempestate ignaviam fuisse, ut vel unus eqvus caput aut ca dam movendo hostibus terrorem i cuteret. In praelio quodam inter V

nctos & Florentinos quamvis id ab e oriente sole ad medium usq; diem pro-

' traheretur, nemo tamen ex tantis co

piis occubuit, equi tantu aliquot obnerati δε praeterea equites aliquot capti sunt.In alio quodam proelio capta equitum tria millia, ac mille pedites et quatuor omnino caesi,vulnerati trigi ta. Petrus Iustinumus .historia Veneta Iterum alibi, cum quatuor horas du-

88쪽

AD CORNEL. TACIT. 63 rasset pugna , praeter unum equitem , , nullus Occubuit: tm ne is quidem vul-l neribus confectussed equo excussiss& contritus animam cillavit. Porrὁ,quae 'in acie militum istorum fuit imbellian Cadem erat in expugnandis oppidis aut . castellis ignavia. Quamvis exigua arxi maximos exercitus sustinere poterat.

Itaque praestabat singulis in turribusu prauidia collocare: quippe modica ad f, id impensa sussiciebat , & in validiore i. hoste campo pulsi retinebant tamen, arces Pign. histor. seges ) Alphonsus . Rex Neapolis Fluvialium Castellum, exiguHm nec situ nec opere, cidon , is defensoribus munitum ante trigese, mum diem eXpugnare non potuit. CD stellinum nulla re ad sustinendam obsidione instructu, cu quadraginta P is tuor dies oppugnasset,cum ignominia, i linquere coactus est. Tanta nimiru kil. roci e ercitibus, tantum periculum aut bellis istius temporis erat, ut munici-

, pia, ut carina quae hoc seculo, tanqua

89쪽

M NOTAE POLITICIS nullo modo ad desensionem compar trideseri cospicimus, tunc temporis , quasi nulla ratione expugnari possent, defenderentur. Verum ubi Carolus: Rex in Italiam primum pedem intulit novarum gentium terror, peditatus ad aliam belligerandi rationem instrueti serocitas , & praecipue tormentorum tonitrua tanto universam Italiam terrore repleverant,ut iis, qui ' acie se or Onere non audebant, nulla relicta cc

et salutis spes. Quippe ubi ad urbium

oppugnationem ventum era homines

imperiti in deditione salutem quaerebant: & si desensio parabatur,rundem intra diem coepta patrataque obsidio. SicRegnum Neapolitanum:& Insiibria eodom sere die& oppugnata & victa. Sic Veneti unico profligati proelo o-- mni continentis imperio cesserunt. Sic Gallis nec conspectis quidem Mediolanum hostes deseruerunt.Ergo coeperunt deinde hominum ingenia, offensionum acerbitate perterrefacta,ad pi

90쪽

AD CORNEL. TACIT. 6sgnandi rationes inveniendas acui; op-

Iida aggeribus, fossis, aliisque operbus belucis muniri:unde urbes ad maximam stat redactae securitatem, &homines universas belli artes perdidia

Sed Lepidum specie amicitia deceptos IO igitur miseram sepe Regum poten tiam i in vararae felicitatis est ad bona

privatorum, nec suspecti commercii humanitatem pervenire. Privatorum liminibus vera amicitia includitur; Pax gentium & incolumitas regnorum non 'amicitia vicinorum, non foederibus, sed armorum motu sustinetur. Et pro-

fedio intuenti mihi, vae in aula gerunturin Principum sortem, quibus prae eipua rerum ad famam dirigenda, & denique totum aurati liminis genium; videtur illud simile taber e,in qua fuci venduntur,ubi nihil est syncerum ; omnia personata , ad fallendum facta pervicacissima ars aularum est, amorem sin re. Oinitio dicere infidas