Leonis Allatii De Psellis, et eorum scriptis diatriba ad nobilissimum, & eruditissimum virum Iacobum Gaffarellum, D. Aegidij priorem

41쪽

vivendi praeceptor. & dicendi. ad labores impiger diu, noctuq; aut aliquid conscribendo ,

aut Iegendo, tempus insumebat: nec vires co senuerant, nec defecerat animuS. Et cunin

munus optimum, fructuosissimumq; quod pose sit afferri Principibus, illud esse existimaret, si doceantur, atque erudiantur, summa ope niatebatur , ut Michaelem Ducam instrueret, bonisq; moribus informaret. Quo quis potest invita humana, vel desiderare melius, vel optare praestantius e Coercenda est Principum libido, refraenandusq; suror. neque alia via id cons qui possumus, quam diatrina, de eruditione . Hominis decus est ingenium, ingenij lumen eloquentia, eloquentiae candor philosophia , philosophiae rectrix, ac magistra pietas, quae nisi Praeceptorum monitis fulciatur, in ignorantiae tenebras prolapsa, ruinam facit. Non potuit tamen ejugere calumniam Zonarae 3. Annal. lis σ

42쪽

rebantur, , arumnis praemebantum ereui illa eurae essent. Nam Imperator puerilibus rebus occupatus , a principe Philosephorum, er honoratissimo Michaeis Mello ad literarum sudia deduci videbatur; ac modo in Arte Grammatica versibus, O linguarum dissereniys erudiebatur , modo declamationibus rhetoricis , modo historjs M usebaι , modo ad audienda pbilosophica praecepta parabatur , quamuis ad haec omnia ineptus . Huiusmodi igitur sudijs

Romanorum Imperator a us, rerum admiani irationem alteri, eiq; uni commisit, ut legis auctoritatem habereι, quod Logotheta visum esset . Et inserius . M τινος δ'

rator nudis; vacans, Iambos scribere a Psello

docebatur, urbanos annona penuria premere

capit. Ita nil tam sanctum est , quod calumnia tentare non audeat. di quod laude dignum est, ex improuiso , fraudulenterq; irrepons nescio quis criminose dilacerat. & hominunta turba caeca veluti oraculo plaudit, misera sane, duraq; prudentissimorum hominum conditio-C a ne.

43쪽

ne . Sub aliis item Imperatoribus Graecorum imperio. iam senescente, doctrinisq; omnibus in barbariem commutatis, cum , proh dolor linertia pro sapientia erat, vitam ipse fama cIarissimus transegit, iucundus amicis, egentibus

utilis, omnibus denique carus. i i . . .

Illius tamen fidei causam, defensionemque non susceperim , si, quae de eo Iosephus Methonensis Episcopus Apologia contra Marcum Ephesium tradit , vera sunt . illum enim annumerat Schismaticis Photio, Cabasilae,Palamar, Camatero, Phurnio, Moschambari, Bulgariae, Nicolao Methonensi, Panareto, qui dicto , & scripto Latinam Ecclesiam insectati sunt . Κα ' O-σαιηφθης, - ψους , τοις ἀγίοις

44쪽

Ecclesiam. Sane Photis, CabasIar, Palamae, Nicolai Methonensis , aliorumq; in Ecclesiam

Latinam commentationes nugacissimas non

sine taedio, ac stomacho legi. Pselli similem disputationem ad hunc diem non offendi, &fortasse nec ille conscripsit. Verum tamen est in E Ypositione fidei ad Michaelem Ducam, , dum de processione Spiritus Sancti verba facit , eum affirmare ex solo Patre procedere quo vel solo nomine illius in recentiorum Gr corum placitis propugnandis pertinacia, & ad pervicaciora quaeque audendum , si occasio se tulisset, animus innotescit. Tandem iam senex exauctorato Michael Duca, ipse quoque a Bolaniata Nicephoro dignitatibus spoliatus , monachum induens , s l um vertere coactu s est ; nec multo post, siue senio, siue etiam moerore vitam posuit . idque coijcio ex verbis Annae Comnens Histor. lib. s. sed ijs praecipue, Eν Θα

λος. Vbio MeilopoII eomam detonsam letisn-tio secedente , i se Italus uniuerso Philosophia magiHer creatus es. Quidquid tamen sit, maximis eum laudibus eXOrnarunt, praeter Annam Comnenam , Ioa nes Scylitza, & Cedrenus in proemio Historiar υπερτιμος η ξλος, honorati mus Psellus, &iα . τ . C 3 Stra-

45쪽

Stratiotico ιθ ranaras locissupra adductis, de in Isaacio Omneno, Πολυ τ γλει ν ο οπι ταὼ dictionis, cum non intellexis set Interpres, πολιευ τ γλμου, verbosum res didit . Apage sapientissimumisiuin, si verbosus est. Graeci cum admirandum aliquem, nec cum vulgaribus comparandum innuunt, diactione . illa etσολὰς utuntur. Hinc aptissime duceres, & ad Atticae eloquentiae normam , ΠολυσN O Aας , eximiὸ sanctus Gregorius. Πολυς δ Θωών γ Io Michael Gisterius , Diasciplina rerum diuinarum erudisissimus, ct in nio , prudentias in Doris siuris exponendis aemn us. Ἀλυς δ φιλ μαν Fortunius Licetus, Illis, qua ad PMlosophiam Jcctant, quam ma

d bus praeriti fint. Πολυς ἁ μαλ αφικα P trus Gassendus , In rebus Mashematicisi ιν ctandis ingeniosus, eorum; di vitatibus eno, dandis eo Dissimus. Πολ- ἰοι oin Gabriel Naudarus, Rebus medicis nimium pollens, mularum versatus, supra plerosq; alios exercitatus, nimio iam imbutus υμ, O liberaliteν insitutus; IDλυς τ - ώαν Nicolaus Villanus. Praelara eruditione,atque doctrina ornatus eruditione, O florentibus su s nunquam non satis infructus,

magnus. Πολυς τ Renatus Moreau,

In perfecti a disiplina probari mus, ct in credibilis quadam ingenν magnitudine ad quasi

cumque

46쪽

ιumque disciplinas infructissimus. Πολυς τ ἰς otiis lacobus Philippus Thomasinus,aocribendas historias maxime illustris. in illustranda antiquitate sedulo sudio apprimὰ clarus , δε

gularis,. Πολυ τ να- Ioannes Bourdelotius . Pleno pectore sapiens: sapientia munitam mentem egregie gerens scons deratὸ omnia perficiens. τ Σπουον Ioannes Rhodius , In ponicis nudise miris cὸ versatus; admirabili quodam ad PoeFm Hudio concitatus, praestantissime cum ρmnibus Musis rationem habuit. Πολυ. στί- , φώνησιν Dominicus Molinus, Ut tute ipsa excellentissimus . An non Ciceroni num illud infert Talis en vir , ut nulla res tanta M., ae tam docilis , quam ille non O con- Alio regere , ct intenritate tueri, dr virtute con-

cere positu & similia . sic Psellus dictus est ,

. quasi diceres magnus, mu Ius, admirandus eloquio , eloquentia singulari .

Σαφω radia etiam passim audit sapientisimus , &a Glyca in Annalibus, & a Metochita in Historia. Et illius sententiis, qui eum secuti sunt , Scriptores sua Commentaria non minus quam aliorum Patrum testimonijs illustrarunt . Inter alios praecipui sunt Niceta Serron, Catena absolutissima in Evangelium Lucae ,' Macarius Chrysocephalus in Magno Alphabeto, ubi ex diuersorum Patrum dictis Euangelia persectis. si me interpretatur; & Ioannes Diaconus Ma-

47쪽

Illud interim animaduertere debemus Gennetum in Bibliotheca ridicule satis argutari , eundem esse Michaelem Ephesium, & Michatalem Psellum. Mihi quidem aliquando coniectu ν occurris . eundem exi mandi Mieba lenia Ephesium, O Michaelem Mellum . Namur commune praenomen, urrumque consar rorantiorem fuisse, cibysianum, Peripateticureia, riuoreus p.rubrasem. Multi alij eiusdem

praenominis recentiores, Christiani, & Peripa tetici, Aristotelis paraph rastae, noui hacce ar gumentandi ratione Pselli erunt. inepte .i V rum est utrumque recentiorem esse, Christi num , an aeque Peripatetici , dubium ; certum omnino paraphrastes non esset ni Scholia; de

Expositiones textus breuissimas, una cum Paraphrasi confundere velimus . Conserantur virtusque in Aristotelem commentationes , quamuis sententia in multis conueniant, in modo, ac methodo exponendi Aristotelen longe diuersi sunt . Psellus continua textus paraphrasisententiam aperit, Ephesius nonnisi dissicilioribus operam dat, clara, apertaque ia s

At quisnam si iste Ephesius Michael , qui in enodando Aristotele tantopere etiam elise

48쪽

cubrationibus editis, insudauit, quaesiere multi . sed frustra operam contriuerunt. Vbi nuulum rei vestigium apparet, si venatori res non succedit , laudem ille pro conatu , non , quod

non inuenerit, reprehensionem promeretur .

Verum dum ego etiam omnia pervestigo, si quid subodoratus sum,in medium afferam, donec meliora ab alijs producantur. Sensitum,ac enarrationum similitudo hos duos Auctores unum ab alio adiutum fuisse satis indicat , vel utrumque ab alio, & ex uno sonte utriusque monumenta corriuari . cuinq; a quo Psellus sua hauserit non habeam , utique Ephesium ex Pselli. siue ore, siue monumentis, quamuiS ve rosimilius ex ore, sua habuisse, esseq; Michae- Iem Ducam Parapinaceum dici um, Pselli discipulum, si coniectura aliquid valeo, existimo. Hic enim,dum summam Imperii teneret,a PseIIo edoctus, illo amista, in Ephesum delatus, illius Ecclesiae Antistes consecratur. Lonaras

in Bolaniata , O in

Imperator, tonsa coma, υι dictuis es, concilόν suo πνι Ephes Metropolita creatur.'cum mel eo venisset, reuersus, in Manuelis monas xio vitam egit Constantinus Manasses,

49쪽

niecessoris Michaini coniugem sibi maIrimonio copulat , senex mulierem teneram , ct deineatam, capularis, O funeri desinatus vegetam,' atque iuuenem . tauemque sortem suam aegre, mole Ieq; ferentem, ac deplorantem, Ephesina Vrbis paseorem Imperator consiliuitidi Ephraena

in Chronico,

Iichael veris nigris vestimeniis indutus δε- erificiorum princeps, Praesulq, Ephe/M. In eo otio, si gregem. Christi pascere otium est , multa in varias Disciplinas , nec dubito, conscripsit, quae nomine Michaesis Ephesii, quietis potius amans . memor turbarum , non Imperatoris, exemplo etiam aliorum Imper eorum , voluit, ut hominibus innotescerent . Non placet ξ dictum indictum esto . zαρς με τ τεκον U-. Eedeat ad me Auctorem fetus hic meus . Hic ergo Psellus, ut doctrina praestantisi1 mus, ita omnium πολ γρ αφώταia fuit. Ausim dicere neminem, ea, vel subsequente aetate, Graece vel inuenisse acrius, vel ordinasse aptius, vel locutum eloquentius , vel profundius. res

50쪽

pertractasse. Nulla fuit scientia, quam ipsi

vel notis non illustrauerit, vel compendio non tentaverit, vel optima methodo non expedi

rit. Eorum, quae scripsit, quaeq; ad notitiam meam peruenere, quaedam edita sunt, quaedam adhuc ineditat de editis primum sermonem instituam. Edita sunt, ' . ,' Pselli ve victus ratione, deque facultatibus, d succi qualisate elementorum,libri duo ad Constantinum Imperatorem Latine, Georgio Valla Interprete, una cum Rhazae de pestilentialia bro, di Ioannis Manardi Ferrariensis in Artem Galeni expositione. Basileae apud Andream Cratandum anno I say. in 8. 2 Eiusdem Iambos in intia, O virtutes . Item , Anagogas in Tantalum, Allegoriam de Sphinge, Anagetiam in circem,quae volebat Ulusem ιυς firmare , Arsenius Monembasiar Episcopus Romae primus vulgarat. Deinde pluribus i cis restituta , atque interpolata , a Conrado Gessiero , Basileae edidit Ioannes Oporinus a no I M. in 8. una cum Heraclidis Pontici Al-

Iegorijs in Homeri fabulas de Diis . de quibus vide infra in Ioanne Psello. Obiter & hic animaduertendum est, carmina illa, quae Feder,cus Morellus Lutetiae anno Ibo g. una cum

Theodori Prodromi, dissertatione de Sapientia

Graece edidit , esse exce*ta, non nullis tantum

verbis immutatis, ex his Pselli Iambis. Ea sub