Johannis de Joanne sanctae panormitanae ecclesiae canonici De divinis siculorum officiis tractatus

281쪽

rum .

III. Ad Missam verb quod attinet., longe plura veniunt observanda ; ex unisermi enim antiquorum Codicum ritu primum dicebatur oratio , Deus a quo , G Judar ; tum Lectio Oseae Prophetae, In tribuutione sua manὸ eo furgent ad me , cum Tractu , Domine , au-dmi ; deinde Oratio altera , Deus , qui pectati veteris; postea secunda Lectio , Dixit D minus ad Mosen , G Aaron in terra AFra xi , cum suo quoque Tractu, Eripe me , D mine ; quo finito sequebatur Pasilo super nudum pulpitum, sine luminaribus . In qua ex Q-lo Ordine Missiae Ecclesiae Messanensis duo singularia obtinebant r ex quibus primum illud , quod cantabatur suppresso Evangelistae titulo et

eundum Iosannem dicatur sine iuuis : alterum quod ad verba illa r Partiti sunt vesimenta mea sibi , duo Acolythi extrahebant hinc inde syndones illas , quas prius cohaerentes sibi composuerant super Altare. IV. Ex duplici Missali Libro Ecclesiae Panormitanae completa Passione cum succedent, hus stii orationibus, antequam fieret Crucis ad ratio, asserebatur ad Altare Corpus non modo , sed & Sanguis Christi, utrumque ex praecedentis Feriae sacrificio reservatum , & quidem non a Presbytero , sed 1 Diacono illi assistente. Subiiciamus eorumdem Codicum verba r Orasion bur expietis , ingreditur Diaconus in Sucr

xio , G procedit eum Corpore , G Sanguine Chrsi , quod auera die reman t , . G ponit super Altare r G Denit Sacerdos ante intare adorant Crucem , ta osculuar : imi iter , G

282쪽

omnes ρui admunt ad Crucem adorandam. V. In ipsa eadem Crucis adoratione plures Crucis acto ex tisitem Panormitanis Codicibus apparent rio rario e X rittitus singulares . Primum enim cantabantur imis V properia hodiernis Romanis Dreviora , utpote

quae tribus stlummodo constarent Versibus, vi. delicet: Popule meus - Quia eduxi te per δε- fertum Quid sura debui Deere . tum ad

rebatur Crux ante Altare , cantata Antipho

na , Dee Iuniam Crucis , cum duplici VersuPsalmi II 8. quales erant, Beati immaculati Beati , qui Ierutantur ; postea totidem Versius Psalmi 66. idest , Deus misereatur nostri in cognoscamus, pr aissa Antiphona altera, Crucem suam adoramur , Domine I deinde seque-hatur Hymnus, Crux suis, omissa stropha , ostra sex qui iam peregit . Hymnum hune

comitabantur duae Antiphonae valda prolixae runa , Dum fabricator mundi ; altera , O a mirabiae stretium. VI. Cantatis his Antiphonis , concludeba- Vesperi unatur Missa praesamitificatorum una cum Vesperis , cum di quidem brevissima forma: Bis expistis cinia conjunct quiunt antedicti Panormitant Codices dieit S cerdos : Oremus praeeptis stataribus , G Pater noster; deinde : Libera nos , quaesumus D mine ; posea eommunicent PresbFieri , G o- Communio

VII. Alius Panormitano in Messanensi Εc- Crneis adoclesia viguit adorandae Crucis ritus e praemissis ratio ex ritu ςnim orationibus solemnibus, Crucem cle retro Mes an s. Ec Altare producebant duo Presbyteri, planetis in- ς si duti, unum ejus brachium ad primum imprope

283쪽

riorum Uersum , Popule meur, alterum ad se. cundum , Quia eduxi te per desertum , reliquas partes, expedito tertio Versu, QMdsIrra debri facere , discooperientes ἰ Crucem inde revelatam, & discoopertam sumebat qui officium Miso prasanctificatorum celebrabat , eam semel ,

iterum , atque tertio Ostendens Populo, qui eam adoraturus convenerate Primum in destro cornu Altaris, tum in sinistro, Postremum in medio , cantata totidem vicibus Antiphona illa, Eeee I rnum GHIs ; ct continuo discooperiebantur quotquot erant in Ecclesia Cruces, Ch o praecinente Antiphonam alteram, Crucem tuam adoramus , Domine , ad singulos Versius Psalmi , Beata immaeMuti, repetendam . Postea fiebat Crucis adoratio , peditius etiam Ministrorum Altaris calceatis r Non enim c exscribo verba antiquorum Missalium ejusdem Messanensis Ecclesiar decet Presbyterum , Dei Diaconum ad utare ministrare nudis pedibur . Interim dum Crux adorabatur , cantabat Chorus Antiph nam , Dum fabruator mundi, ct aliam, O admiratiis pretium . Sequebatur inde Hymnus , Crux idens . Fam adoratione antedicti Sace dotes, planetis induti, ipsam Crucem superponebant astri , quam manu tenentes, cantabant,

Super omnia ligna etarorum tu sola excelsior, dic. & interim qui aderant detectis capitibus genua flectebant . Rursus cantatis odita Respons riis, at Versibus, ordinabatur procestio , ut Corpus Christi duceretur ad Altare ; postea Cele-Drans dicebat Antiphonam , me Corpus, quod pro Dobis trudetur , incensabat Sacramentum , &abluebat manus ; deinceps dicebatur oratio ,

284쪽

Praeeptis stataribus moniti, cum Pater noser, re Gratione , mera nor , & dividebatur Hostia , eius particula more solito missa in Cali. cem , di alia non interposita actione, sequebanisetur orationes illae , Ave in aeternum Sanctiffima earo Deus propitius σο - Domine non fiam dignus - corpus Domini nostri; quas integras ad calcem Tractatus publicare speramus VIII. Deinde , seu interim dam eommuniis eat ut hahet idem ordo Missae Ecclesiae Mesi sanensis dicuntur Vesserae, prout in Creaea Do

CAPUT XXIX.

De Sabbato Sancto I. T ' X omnibus Sabbati Sancti ritibus qui in

eelebratione primus occurrit , ille Primum exponendus Venit, qualis est Qrma cantandae divinae Psalmodiae; in qua iis exceptis, quae Palmadia in Coena Domini admonuimus , illud tantummo. do singulare observare nobis contigit, quod ex antiquo insignis Panormitanae Ecclesiae Breviario ad matutinum tres Lectiones Postremae Pronunciari Elebant de expositione Evangelii , πιο re autem Sabbati, & quidem suppresso Eva gelistae , & Expositoris titulo. I i. Tum sequitur henedictio Ignis novi e Benedictio

quam non uno , eodemque ceremoniarum ap- Ignis.

paratu in omnibus Siciliae Ecclesiis peractam esse ex antiquis Missalibus Libris , Panormitanae Potissimum , ac Messanensis Ecclesiae iam ha

285쪽

Incens h nedictio. Benedictio Cerci Pascha

lis sProplietiae. Litaniae.

DE DIVINIS

hemus , unde planum fiat . Sana ad novum Ignem benedicendum non tres , quemadmodum hodie , orationes , sed duas tantum adhibebat

NesIanensis , unicam vero Panormitana. .

III. Post novi Ignis benedictionem antiqui nostri Codices , uno excepto Missali Panormitanae Ecclesiae in solio , exhibent Incensi bene. dictionem unica, ut in ordine Romano, absolvendam oratione . Deinde in introitu ad Ecclesiam post dictum , Lumen Gristi , in Nesi

sanensi Eccles a praecini consueverat longior illa Antiphona , Cum Rex gloriae GH r. IV. Ad consecrationem Ceret Paschalis quod

attinet, nulli ex Siculis Ecclesiis consuetudo erat, ut Diaconus Exuu et cantaturus a Sacerdote benedictionem peteret. Εκ Missali Libro membranaceo Panormitanae Ecclesiae in eodem Exuuet non exhibebatur oratio pro Antistite , & Imperatore , sed pro Pontifice tantummodo.

U. Ceret Paschalis benedictionem excipiebant non duodecim , ut hodie , sed quinque Pro phetiae , communi Siculorum usu , Catechumenos proximἡ baptidandos instruendi gratia , ab iis, qui principem in Choro locum obtinebant,

legendae.

VI. Sequebatur inde Litania , quae ex ordine Missae Panormitanae Ecclesiae unica erat , &ipsa major , ante & post benedictionem Fontis dicenda ,' ex ritu autem Ecclesiae Messanensi Proprio, erat triplex, Septena, Quina, & Terna : Septena sc est dicta , qudo ejus invocationes singulae septies repeterentur, scilicet a quinque Clericis singillatim, dehinc a dextro Choro, pollea a sinistro ; Quina quod rePeteretur quinquies

286쪽

quies, tribus nempὸ Clericis , & utroque Choro sngulatim ς Terna verti quM triplici gauderet repetitione r nam ei cantandae vacabant

Archichori duo simul , respondente primum Choro dextro, deinde sinistro. Ex his duae pri res , stantibus omnibus ante Altare , tertia autem ordinata processione ad Fontem recitaba- . JayΦ. yytur di ea itaque ad invocationem illam producta ,'ς-' ubi dicitur : Omnes Sancti, ει Sancta Dei , or te pro nobis, Sacerdos , omisso Tractu , di Oratione prima ex duobus hodiernis Romanis , Fonti benedicendo incumbebat , absolutε incipiendo ab oratione altera: Omnipotens sempiterne Deus, adeso . Veniens ad verba illa : Utii pedibus seper te ambuiauit, Crucis pedem immittebat in aquam, haud elevandum, nisi ad ver sum illum t me nobis praecepta fervantibus . oleum Sanctum , & Chrisma separatim tantum,& non separatim primum , deinde simul infundebat in Fontem . Peracta Fontis henodictione, redeuntibus in Chorum Clericis , prosequebatur Litania cantata ab Archichoris duobusi, respon, dente Choro , incipiendo ab invocatione illae r Propitius esto, parce nobis Domine . VII. Absbluta Litania ex eodem ritu Men Missa quo sanensis Ecclesiae celebrabatur Misia un1 cum rit ' cantata. Vesperis more Romano complenda . Ad hanc Millam Symbolum olim recitari consueveratrui inquiunt Missales Libri ejusdem Messanen-sx. Ecclesiae in Rubricis Generalibus. Eorum veristia subiiciamus e Credo in tinum Deum, diei uris Misa in omni I Dominieis ... G in Sabinbato Sancto.

VIII. ut autem , quae de ritibus Sabbati L l Sant

287쪽

a σε DE DI UINI s

sancti hactenus digessimux,magis magisque elucescant, integrum insignis Panormitanae Ecclesiae o dinem ex optimae notae manuscripto Codice exta seribamus oportet , quo potissimum deprehenditur antiqua Ecclesiae Siculae disciplina in dando Catechumenis baptismate adhibita , de qua supra ne quidem verbum diximus. Subjiciemus inde Ordinem alterum ex triplici Missali Libro Ecclesiae Messanensis

' . IN SABBATO SANCTO , Ex M. S. Missari sex eiseiter feeuurum Panormitanae EeeIesiae in forio.. M Benedictio Ignis omine Deus omnipotens, lumen inde-- L ficiens, ct conditor omnium luminum,

is exaudi nos indignos famulos tuos , & he- is ne 'i' dieere digneris hujus novi ignis lumen, ,, quod 1 te vero lumine nobis donatum est r,, ut & tui amoris accendamur illustratione , Scis Verae caritatis illuminemur igne: & sicut Moy is sen famulum tuum mirabili illuminasti splenis dore, ita corda, & sensus nostros illuminare,, digneris r ut Peccatorum labe expiati, ad te ,

is qui aeterna Vita es , pervenire mereamur.

is Qui cum Deo. . Benedictio areio Exultet jam Angelica turba coelorum , dic. sotidem Derbis extat in As sali RoMano,

288쪽

iasue ad verba tua: Apis mater eduxit. Inde Iguitur iis r o vect beata , di mirabilisis Apis, cujus nec sexum mastuli violant e sce- tus non quassant: nec filii oestruunt castita- tem ; seu scut Sancta concepit Virgo Maria , , Virgo peperit, & Virgo permansi o beata is nox, quae expoliavit AEgyptios , ditavit - braeost Nox, in qua terrenis coelestia jugun-

is tur. Oramus te, Domine, ut Cereus iste in ,, honorem tul nominis consecratus , ad noctiari hujus caliginem destruendam, indeficiens peris severet. In odorem suavitatis acceptus super- ,, nis luminaribus misceatur. Flammas ejus luis ciser matutinus inveniat. Ille, inquam, lucio fer, qui nescit occasum . Ille, qui regressus , ab inseris humano generi strenus illuxit. Pre,, camur ergo te , Domine, . ut nos famulosis tuos , Omnemque Clerum , ct devotissimum M populum , una cum Patre nostro Papa Ro-ri mano, quiete temporum concessa, in his P schalibus gaudiis conservare digneris . Qui se temper vivis , regnas , imperas , nec non

& gloriaris solus Deus, solus Altissimus, I ., su Christe cum Sancto Spiritu in gloria Dei

M Patris. Amen.

is Lectio Libri Genesis.

In principio creavit Deus coelum , di, terram, dic. is oratio. is Deus, qui mirabiliter creasti hominem,&c-- Lectio Luri Exodi. In diebus illis: Facium est in vigilia ma

289쪽

,ηs DE DIVINIS

is Lectio Isaiae. In diebus illis r Apprehendent stptem

, , Vinea facta est dilecto, dic.

' . . in Oratios . . .

F, Deus, qui nos ad celebrandum Pascha- ε, Ie Sacramentum, Sc. M Lectis Deuteronomii. In diebus illis r Scripsit Moyses canti-

ri Tractus:

,, Attende coelum , & loquar, &c Oratio. omnipotens sempiterne Deus, spes unl-νs ca mundi, &c. is Lectio Imaiae Propterae. is Haec est hereditas servorum Domini, θα,, Oratio. ,, Deus, qui diversitate Omnium gentium, ,, in consessione dic. Tractus. si Sicut cervus desiderat ad fontes aquar, rum, &c.,, Oratio. , , omnipotens sempiterne Deus , respice , Ic. Omnia extant , inverso tamea orvine , in

290쪽

,, Christe eleisen . A Κyrie eleisdn.,; Christe audi nos. o Pater de caelis Deus ῆ miserere nobis. Spiritus sancte Deus , miserere nobis. si Sancta Trinitas unus Deuῆ, miserere nobis.'Sancta Maria , ora Pro nobis Sancta Dei genitrix , . Ora. ,, Sancta Virgo Virginum , Ora .ri Sancte Michael , Ora .ri Sancte Gabriel , . Grari Sancte Raphael , Ora..,; omnes Sancti Angeli, & Archangeli, orate . ,, Omnes Sancti beatorum spirituum ordines ,

is orate.

I. Sancte Iohannes Baptista , Ora.

Omnes Sancti Patriarchae, & Prophetae, Orater Sancte Petre , Cra. Sancte Paule , . Gra. Sancte Andrea , Ora.

,, Sancte Iohannes, orari Sancte Iacobe , . Ora is Sancte Philippe , Dra .

Sancte Bartholomaee i ora . is Sancte Matthare , ora. ,, Saucte Thoma , ora. Sancte Iacobe , ora is Sancte Simon , ora. ,, Sancte Thaddaee, Ora. Sancte Matthia , Ora. Sancte Barnaba, Ora is Sancte Luca, Ora . Diuiti od by Cooste