ApuleI Madaurensis Platonici Opera omnia quae exstant. Geuerhartus Elmenhorstius ex mstis & vett. codd. recensuit, librumque emendationum & indices absolutissimos adiecit

281쪽

suspirans assidue, Nesarium, inquit, &extremum facinus perditae seminae tolerare nequiens, fuga me proripui. Hen Oualis Dii boni in; trona, quam sila, quam sobria, turpissimo se dedecose foedauiti luro per istam ego sanctam Chi

rem, me nuncetiam meis oculis de tali muliere minus cre- dere. His instinct a verbis mariti audacissima uxor, noscendae rei cupiens, non cessat obtundere, totam prorsus a principio sabulam promeret. Nec destitit; donec eius voluntati succubuit maritus.& sic, ignarus suorum domus alienae per- . Icenset in sortunium: Contubernalis mei fullonis uxor, alio- 1 ouuin seruati pudoris ut videbatur semina, quae t semper j secundo rumore gloriosa, larem mariti pudice gubernabar, occulta libidine prorupit in adulterum quempiam. Cumquesbrtiuos amplexus obiret assidue, ipso illo deniq; momento

uuo nos lauati caenam petebamus cum eodcillo iuuene mi- 1 1scebatur in Venercna. Ergo nostra repente turbata praesentia,

subitario ducta consilio, eundem illum subiectum contegit,iminea cauea: quae sustium flexu in rectu Itoni, lacinias circumdatas , sumis a candido si imo sulphuris, inalbabat eoq; iam, ut sibi videbatur,tutissime celato, men- 16sain nobiscum secura participat. Interdum acerrimo grauiq; odore sulphuris iuuenis inelcatus atque obnubilatus, inte cluso spiritu difflueba t : tque est ingenium vivacis metallucrebras ei steruulationes commouebat. Atq; ut primum er

vi ne mulieris,pone tergu eius maritus acc ferat sonu ite .i nutationis, quod enim putaret ab ea prosectu; iblito sermone salute ei fuerat imprecatus, & iterato rursum, &frequentato saepius: donec rei nimietate commotus quod reserat tandem suspicatur. Et,impulsa mensa protinus, remotaque cauea, producit hominem crebros anhelitus aegrorectantem 3 o

inflammatusq; indignatione contumeliae, gladium Lagitas, iueulare mori tutum pestiebat; ni respecto communi periculo vix eum ab impetu furioso cohibitasset adseverans breui, absq; noxa nostri, suapte inimicum eius violentia sulphuris periturum. Nec suadela mea sed ipsus rei necessitate lenitus, i iuuippe iam semiuiuum illum in proximum deportat angis portum. Tunc uxorem eius tacite suas,ac deni ire persuasi, secederet paululum, atq; vltra limen tabernae ad quampiam tantisper familiarem sibi mulierem ; quoad spatio feruens

Miariti sedaretur animus : qui tanto calore, tantaque rabie o

perculsus, non eram dubius aliquid etiam de se luaq; coniu-

282쪽

METAM5RPHos. LI s. IX. iryte tristius profecto cogitaret aliud. Contubernalis epularum taedio fugatus , larem reueni meum. Haec recensente pistore, iamdudum procax & temeraria mulier, verbis

execrantibus fullonis illius detestabatur uxorem: illam pers fidam,illam impudicam, deniqi uniuersi sexus glande dedecus, quae suo pudore postposito, torique genialis calcato λα-dere , lare mariti lupanari maculasset infamia; iamq; perdita nuptae dignitate, prostitutae sibi nomen adsciuerit. Addebat

tales oportere vitias exuri seminas. Et tame taciti vulneris r. x suae sordidae conscientiae commonita, quo maturius stupratorem suum tegminis cruciatu liberaret, idem iidem suadebat maritum temporius quieti recedere. At ille, utpote intercepta cama profugerat prorsus ieiunus, mensam poni comiter postulabat. Apponebat ei prQpere, quamuis multa,mα-

et 1 lier.quippini idestinatam alii. sed inibi penitus carpebantur

pra cordia, α praecedens facinus ac praesentem deterrimae seminae constantiam cogitanti: mecumque sedulo delibera.

tam si quomodo possem detectis ac leuelatis fraudibus au- ilium meo p rbibere domino: illumq; qui ad instar testudi, o nis alueum succubabat depulso tegmine cumstis palam facere. Sic herili c6tumelia me cruciatu tandem caelestis respexit prouidentia. Nam senex claudus, cui nostra tutela permissa suerat, uniuersa nos iumenta,id hora iam postulante. 4 laca proximum bibendi causa gregatim prominabat. Qx ς rqs op- 1 portunissimam mihi vindictae subministrauit occasionem. Namque praetergrediens, obseruatos extremos digitos ad- ulteri qui per angustias caui tegminis prominebant, obli- quata atque infesta ungula compressos, usque ad summarriminutiem contero ; donec intolerabili dolore commotus, sublato flebili clamore, repulsoque & abiecto alueo, coa- specitui profano redditus, scenam propudiosa mulieris patefecit. Nec tamen pistor damno pudicitiae magnopere commotus , exangui pallore trepidantem puerues, sere ita fronte propitiata facie commulcens, incipit: Nihil triste demes s tibi fili metuas. non sum barbarui, nec agresti inciriana squallore praeditus: nec ad exemplum naccinae truculentiae sul-pbitris te letali sumo necabo, ac ne iuris quidem seueritate Lege de adulteriis ad discrimen vocabo capitis tam venust.aramque pulcellum puellum: sed plane cum uxore inea parti εο ario irae abo. nec erciscundae familiae sed communi diui flvi da sarmula d. nicabo : ut sine viri controueisia veta: mea

283쪽

sone, tribus nobis in uno conueniat lectulo Nam&i di semper cum mea coniuge tam concorditer viXi, ut ex se ita prudentium eadem nobis ambobus placerent. Sed nec aequitas ipsa patitur habere plus auctoritatis uxorem quam maritum. Talis sermonis blanditie cauillatum, deducebat ad ptorum nolentem puerum, sequentem tamen : & pudiciis no illa uxore altrorsus dis Ausa , lotus ipse cum puero cubas pratissima corruptarum nuptiarum vindicta perfruebatur. Sed cum primum rota Solis lucida diem peperit; vocatis duobus e familia validi issimis , quam altissime sublato puero, serula G, nates eius obverberans: Tu autem, inquit, tam mollis ac tener & admodum puer, defraudatis amatoribus, aetatis tuaestore mulieres appetis: atque eas liberas & connubia lege sociatas corrumpis,& intempestiuum tibi nomen adulteri vindicasὶ & pluribus verbis compellatum M insuper affatim syplagis castigatum, sorinsecus abiicit. At ille adulterorum mnium sortissimus , insperata potitus salute, tamen nates candidas illa noctu diuque giruptus, maerens profugit. Nec secius pistor ille nuntium remisit uxori, eamque protinus de sua proturbauit domo. At illa praeter genui iram nequitiam, contumelia etiam quamuis ivlta tamen altius commota atque exasperata, ad armillum reuertit, & ad familiares femi narum artes accenditur magnaq; cura requis tam veteratricem quandam seminam , quae deuotionibus ac maleficiis quiduis essicere posse credebatur , multis cXorat precibus, 2 smultisque sussarci nat muneribus, alterum de duobus postu.- . Arans : vel rursum mitigato conciliari marito ; vel si id nequi- uerit,certe Larua vel aliquo diro numine immisso violentea eius expugnari spiritum. Tunc saga illa,& diuini potens primis adhuc armis facinorosae disciplinae suae velitatur: & ve- hementcr offensum mariti flectere atque i amorem in eblere conatur animum Eae res eum ei sequius ac rata fuerat proueniret; indignata numinibus,&praeter praemii desti natum conpeydium, comtemptione etiam stimulata, ipsius iam miserrimi mariti incipit imminere capiti, umbramque 'violenter peremptae mulieris ad exitium eius instigare. Sed sorstan lector scrupulosus reprehendens narratum meum sic argumentaberis: Unde autem tu astutule asine, intra terminos pistrini contentus, quid secreto ut affirmas mulieres ges

serint seire potuisti ὶ Accipe igitur , quemadmodum homo furiosesbiumcata seciem sustinen icuncta qua in pirnici

pistoria

284쪽

Ms: AMOR pMox L r n. IX. α re pistoris nandi gesta sunt cognoui. Diem Rerine circa mediam, repente intra pistrinum mulier, reatu miraque tristitie defor- mis apparuit, flebili centunculo semiamicta, nudis Sc intectis pedibus, lurore buxeo macieq; foedata. & discerpta co-1 mae semicanae, sotilentes inspersu cineris, pleramque eius anteuentulae contegebant faciem. Haec talis, manu pistori clementer iniecta, quasi quippiam secreto collocutura in suum cubiculu seducit eum : &adducta re, quam diutissime demoratur. Sea cum esset iam consectum omne frumentum o quod inter manus opifices tractauerant, neces larioque peti deberet aliud; seruuli cubiculum propter astantes domianum vocabant, operique supplementum postulabant. Atque ut illis saepicule & intervocaliter clamantibus nullus respondit dominus; iam forem pulsare validius &quori diligentis- is sim: uerat oppessulata. maius peius hic aliquid opinantes,

nisu valido reducto vel diffracto cardine, tandem patefacitae aditum Nec uspiam reperta illa muliere, vident e quodam tigillo constrictuna iamque exanimem pendore dominum. Eumque nodo ceruicis absolutum detractumque, summisio flangoribus sumimisque lamen attonibus atque ultimo lavacro procurant : peractisque seralibus ossiciis , frequenti prosequente comitatu, tradunt sepulturae. Die sequenti filiacius accurrit c proximo castesto in quo pridem denupserat , maesta atque crines pendulos quatiens , & interdum pia - 'Lue gnis obtundens ubera. quae, nullo quidem domus in fori nium nuntiante cuncta cognouerat; led ei per quietem obii lit sese flebilis patris sui facies, ad inc nodo reuincta czruice. eique totum nouercae scelus aperuit, de adulterio, de malest-cio,& quemadmodum laruatus ad Inferos demeasset. Et cuso se diutino plangore cruciasset, concursu familiarium cohibbit. i, tandem pausam luctui fecit. Iamque nono dre rite con , pletis apud tumulum solemnibus, familiam supellectilemque& omnia iumenta ad hereditariam deducit auctionem. Tunc x num larem , varie dispergit venditionis incertae li-

, , cui tiosa fortuna. Me denique psum pauperculus quidam

' hortulanus comparat quinquaginta nummi S, magiacta, ut aio bat sed ut communi labore victu sibi quaererer. Res ipsi mi-bi poscere videtur ut huius quoque seruitii mei disciplina

exponam. Matutino me multis oleribus in v sdum, proxi- ο mam ciuitatem deducere consueuerat donumis : atque ibi

Uuditinibus. tradita naercedu i donum i ni idens meum i Ea

285쪽

hortum redire. At dum fodiens, dum irtigans, caeteroque

incuruus labore deseruitiero tantisper otiosus, placita quiete recreabar. Sed ecce, siderum ordinatis ambagibus, per numeros diorum ac mensum remeans nuus , post mustulentas autumni delicias , ad hybernas Capricorni pruinas sdeflexerat:&assiduis pluuiis, nocturnis'; rorationibus, sub dio. & intecto conclusus stabulo, continuo discruciabar fri-nore.quippe cum meus dominus prae nimia paupertate ne sibi quidem nedum mihi posset stram eo aliquod vel exiguum

tegimen parare ; sed frondoso castitae contentus umbraculo Di degeret. Ad hoc, matutino lutum nimis frigidum geluquς- raeacuta frusta nudis inuadens pedibus , enitebar. ac notiens saltem cibariis ventrem meum replere poteram. Nam, que & mihi & ipsi domino caena par ac similis, sed oppido te- ouis aderat : lactucae veteres & insuaues illae, quae seminisonormi senecta ad instar scoparum in amaram cornosi succi cariem exolescunt. Nocte quadam paterfamilias, de pa- go proximo tenebris illunae caliginis impeditus : & imbre nimio madefactus, atque ob id au itinere directo cohibitus,

adhortulu nostrum, iam fesso equo, deuerterat, receptusque comiter pro tempore, licet non delicato, necessario tamen ι

quietis subsidio remunerari benignum hospitem cupiens, promittit ei,de praediis suis sese daturum & frumenti & oliui

aliquid, M amplius duos vini cados. Nec moratus meus do minus, sacculo & viribus vacuis secum apportatis, nudae spi- Inae meae residens , ad sexagesi naum stadium profectionena ςomparat. Eo iam consecto viae spatio, peruenimus ad pr dictos agros. ibiq; statim meum dominum comis hospes opi- . pari prandio participat Iam his in poculis mutuis altercantibus, mirabile prorsus euenit ostento Vna ge caetera cohorte sallina per mediam cursitans aream; clangore genuino, velut ouum parere gestiens, pei sonabat eam suus dominus intuens , O bona, inquit .aucilla, & satis faecunda, quae multo iam tempore quotidianis nos partubus sagina stiluunc etiam cogitas, ut video, gustulit nobis praeparare. Et, Heus, inquit, i Is puer, calathum fae tui gallinacei deitinatum , angulo solito collocato. Ita ud suerat iussum procurante puero gallina co

suetae lecticulae spreto cubili, ante ipsos pedes domini praematurii sed magno prorsus futurii scrupulo prodidit partu.

286쪽

Mετ AMOR PHO S. L 1 3. IX. 1 13 etintinud coepit comitari. Nec eo secius longe maius ostentum & quod merit6 omnes perhorrescerent exoritur. Sub

ipsi enim mensa quae reliquias prandij gerebat, terra dehisce-xe imitus, largissimus emicuit sons sanguinis. Hinc resul-- I tantes uberrimae guttae mensam cruore perspergunt. ipso'; illo momento quo stupore defixi mirantur ac trepidant diuing praesagia: concurrit unus C cella vinaria, nuntians omnet

vinum quod olim diffusum suerat in omnibus doliis seruenti calore & prorsus ut igni copioso subdito rebullire. Vis ero etiam interea mustelae mortuum serpentem forinsecus mor- dicus attrahetates.& de ore pastorici j canis viretis exsiluit r nata, ipsumque canem qui proximus consistebat aries appetitum unico morsu strangulauit. Haec tot ac talia ingenti p

uore domini illius & familiae totius ad extremum stuporemi s deiecerunt animos: quid prius quidve polletius, quid ma- sis quid minus numinum coclestium lepiendis minis. quox α qualibus procuraretur hostiis. Adhuc omnibus expectatione teterrimc formidinis torpidis, accurrit quidam seruulus magnas &postremas domino illi fundorum clades an- o nuutian . Namque is adultis iam iribus liberis doctiina in- structis, & verecundia praeditis vivebat gloriosas. His adulescentibus erat cum quodam paupere modicae casulae domino vetus familiaritas, At en in casulae paruulae contG-minos ni gnos de beatos agros possidebat vicinus potens re s diues & iuuenis, & prosepiae maiorum gloria male utens, pollensque factionibus. & cuncta facile faciens in ciuitate, bostili modo vicini tenuis in cui sabat pauperiem, recua trucidando, boues abigendo, fruges ad buc immaturas obterendo iamque totum siugalitate spoliatum, ipsis etiam gle-3o bulis exterminare gestiebat. finiumq; inani commota quaestione, terram totam sibi vindicabat. Tunc agi cst s, verecundus alioquin, auaritia diuitis iam spoliatus, vi suo salten

sepulcro paternum retineret solum, am cos plurimos addet nonstrationem finium, trepidans eXimie corrogarat. A.

3 1 derant inter aliosares illi sint es , cla dibus amici quantulum quantulum ferentes auxilium. Nec tamen ille vesani stantillum praesentia multoruis ciuium territus vel etiam c5- fusus, licet non rapinis saltem verbis temperare noluit : sed illis clementer expostulantibus, servidosq; eius mores blanditiis permulcentibus, repente sitim suorumque caroru

287쪽

dere tot metatorum praesentiam: denique vicinum illum adi-riculis per suos seruulos sublatum, de castita longissime si timque proiectum iri. Q go dicto, insignis indignatio totos

audientium pertentauit animos. Tunc unus e tribus Ratri-

bus, incontanter & pauid liberius respondit : Frustra eum rsuis opibus confisum, tyrannica superbia comminari a cum alioquin pauperes etiam liberali legum praesidio de insolen- tia locupletium consueuerint vindicari. Quod oleum fiammae, quod sulsur incendio, quod flagellum is uriae, hoc & iste isermo truculentiae hominis nutrimento fuit. Iamque ad ex- ro tremam insaniam vecors, suspendium sese& totis illis xipsis legibus mandare proclamans, canes pastoricios , villat

cos, eros atq; immanes, adsuetos abiecta per agros esitare ca- dauera, praeterea etiam transeuntium viatorum passivis morsibus annulatos laxari, atque in eorum exitium inhortatos,

immitti praecipit. Quo simul signo solito pastorum incensi

atque inflammati sunt, furiosa rabie conciti, dilatratibus etiam ab nis horribiles, eunt in homines : eosque, variis aggressi vulneribus d stratriint ac lacerant nec fugientibus saltem compescunt, sed eo magis irritatiores sequuntur. Tunc atinter conferta trepidae multitudinis stragem, e tribus iunior offenso lapide atque obtunsis digitis terrae prosternitur: sa uisque illis ac ferocissimis canibus instruir nefariam dapem. protinus enim nacti praedam iacentem, miserum illum adu- lescentem sic frustatim discerpunt. Atq; ut eius letalem ulu - 2 ylatum cognouere ceteri fratres; accurrunt maesti suppetias - obuolutitq; lacinia laeuis manibus, lapidum crebris iactibus propugnare fratri atq; abigere canes aggrediun tur. Nec tamo

eorum ferociam vel conterere vel expugnare potuere. quippe cum miserrimus adulescens, ultima voce prolata,vindicarent de pollutissimo diuite mortem statris iunioris, illico la-

niatus interisset. Tunc reliqui frat es, non tam hercules de sperata quam ultro neglecta tua saltite, contendunt ad diuitem : at ue ardentibus animis impetuque vesano lapidibus crebris in eum velitantur. At ille cruenius & multis ante sta 3 si itiis similibus exercitatus percussor, iniecta lancea, duoratri alterum per pectus medium transadegit. Nec tamen perem- plus ac prorsus exanimatus adolescens ille terrae concissit. natelum tiansiectum,atq; ex maxima parte pono tergum ela-

rsum, soloque nisus violentia defixum, rigore librato suspe- ε

rat corpui. Sed di quidam deseruulta procrius A validus scatio

288쪽

e. , METAM ORPHos. L i n. IX. a scatio illi serens auxilliina, lapide cotorto tert' iuuenis dexterum brachium longo iactu petierat. sed impetu casso per extremos disitos transcurrens lapis, contra omnium optai . nionem deciderat innoxius. Nonnullam tamen sagacissimos iuueni prouentus humanior vindictae speculam subministrauit. Ficta namque manus suae debilitate , sic crudelissima iuuenem compellat: Fruere exitio totius nostrae familiae, Sasanguine trium fratrum insatiabilem tuam crudelitatem p sce, & de prostratis tuis ciuibus gloriose ritumphandu scias. O licet priuato suis possessionibus paupere, fines usque dc usq;

proterminaueris, habiturum te tamen vicinum aliquem. Nahaec etiam dextra quae tuum prorsus amputasset caput, inrua quitate Fati contula decidit. Quo sermone alioquin exasperatus furiosus latro, rapto gladio, sua miserrimum iuuenem ι manu perempturus, invadit auidus. Nec tamen sui mol- illorem prouocauerat. quippe insperato dctonye contra eius opinionem resistens iuuenis, complexu sorti inino arripuis eius dextera: magnoq; nisu, ferro librato, multis & crebris ictibus impuram elidit diuitis animam: dc ut accurrentium

Q etiam familiatium manu se liberaret, confestim adhuc inimici sanguine delibuto mucrone gulam sibi proisus execute. Idaec erant quae prodigiosa praesagi uerant ostenta; haec quae

miserrimo domino suetant nuntiata. Nec ullum verbum aenec tacitum quidem fletum tot malis eircumuentus senex

s quiuit emittere: Ced arrepto serro quo commodum intes suos epulones caseum atque alias prandii partes di inserat , ipse quoque adinstar infelicissimi sui fili; iugulum sibi multis ictibus contrucidat; quoad super mensam cernuus corruenu,

portentosi cruoris maculas novi sansuinis fluuio proluit. 3ς Ad istum modum puncto breuissimo, lapsae domu Ssor i nam hortulanus ille miseratus, suosque casus glauiter ingemiscens depransis pro prandio laci rinis, vacuasque manu complodens saepicule, protinus in censo me, retro quam veneramus viam capessit. Nec innoxius ei saltem regressus ' euenit. Nam quidam proceius, & ut indicabat habitus atque habitudo, miles e legioniς factus nobis obuius, si

perbo atque arioganti iermone percontatur quorsum v cuum duceret asinum Z At meus dominus ad nuc maerore permixt',&alias Latini sermonis ignarus, tacitu prςteribata

A p Nec miles ille familiarem cohibere quiuit insolentiam ; sedizdisnatas silea::o et i ut comuci , YNe quam. et hae

289쪽

obtundens eum, dorso meo proturbat: Tune horinianus supplicuerespondit, sermonis ignorantia se quid ille diceret serie non polle. Ergo igitur Graece subiiciens miles, Vbi, tu

quit, ducis asinum ritum R. espo adit hortulanus petere se ciuitatem proximam. sed mihi, inquit, operae eius opus est. snam de proximo castello sarcinas praesidis nostri cum ceteri iumentis debet aduehere. Et iniecta statim manu, loro me quo ducebar arreptum , lucipit trahere. Sud hortulanus prioris plagae vulnere prolapsum capite sanguinem detergens, rursus precatur ciuilius atque mansuetius versari commilito- r. nem, idque per spes prosperas eius orabat adiurans. Nam rellic ipse, aiebat, iners asellus, α nihilominus morbo detestabili caducus, vix etiam paucos olerum manipulos de proximo hortulo solet anhelitu languido fatigatus,subvehere, nedum ut rebus amplioribus idoneus videatur serulus. Sed u

ubi nullis precibus mitigari militem, magisque in suam per-

niciem aduertit efferari, iamque in uersi vite deuastiore nodulo cerebrum suum dissindere; currit ad extrema subsidia. simulansque ad commouendam miserationem genua eius velle contingere, summissus atque iucuruatus arreptis eius χοpedibus utrisque sublimem elatum terrae grauitor applodit:

uatim qua pugnis, qua cubitis, qua morsibus, etiam de via

lapide correpto, totam faciem manusque eius& latera coit uerberat. Nec ille, ut primum humi supinatus est, vel r

pugnare vel omnino munire se potuit. sed plane id ei itidem xi comminabatur, si resurrexiiset sese concisurum eum mac xia sua stustatim. Qgo sermone eius commonefactus hortu- lanus eripit ei spatham : eaque longissime abiecta, rursus ta- uioribus eum plagis aggreditur. Nec ille prostrariis ac praeuentus vulneribus vllum reperire quiens saluti subsidium, a quod solum restabat simulat sese moriuum. Tunc spatham illam secum asportans hortulanus, inscenso me , coscit fradu recta sestinat ad ciuitatem nec hortulum suum Alieno curans inuisere, ad quempiam sibi deuertit familiarem. cunctisque enarratis, deprecatur periclitanti sibi seri et auxiliunx: 3 sieque cum suo sibi asino tantisper occulcaret; quoad celatus spatio bidui triduive capitalem causam evaderet. Nec ob- litus ille veteris amicitiae prompte suscipit meque per scalas, complicitis pedibus in superius caenaculum attracto, hortulanus deorsus in ipsa tabernula derepit in quamdam cistu- '

290쪽

ea diaici , laudem velut emersus graui crapula, nutabun- dus tamen,&tot plagarum dolore Liucius, baculoque se vix sustinens, in ciuitatem a sue iatat: confususque de impotentia ἐeque inertia sua quidquam ad quemquam referre popus larium, sed tacitus iniuriam deuorans, quosdam commilito nes nactus istas tunc clades enarrat suas. Placuit ut ipse qui dem contubernio se tantisper absconderet. nam praeter propriam contumeliam, militaris etiam sacramenti genium ob amissam spatham verebatur ι ipsi autem, signis nostris enoto talis, inuestisationi vindictaeque sedulam darent operam. Nec desuit vicinis perfidus qui uos illico occultari nuntiaret. Tum commilitones accersitis magistratibus mentiuntur sese multi preth rasculum argenteum praesidis in via per-ididisse: idque hortulanum quemdam repetisse, nec vellς re-

s stituete, feci apud familiarem qu cmdam tibi delitescere. Tue

magistratus,& damno praesidis nomine cognito, veniunt agἡiueis iij nostri fores: claraque voce denuntiant hospiti nostro, nos quos occultaret apud se certo certius dedere, potius qui discrimen proprij subiret capitis. Nec ille tantillum con tertitus, salutique studens eius quem in suam receperat fide, quidquam de nobis fatetur: ac diebus plusculis nec vidi si . quidem illum hortulanum contendit. Contra commilitones ibi nec uspiam illum delitescere adiurantes genium principis contendebant. Postremum magistratibus placuit, obstinate denegantem scrutino detegere. Immissis itaque lictoribus ceterisque publicis minuteriis, angulatim cuncta sedulo perlustrari iubent. nec quisquam mortalium ac ne ipse quidem asinus intra limen comparcre nuntiatur. Tune gliscit violentiorutrimque secus cotentio militum, pro com-3' perto de nobis asseuerautium, fidemque Caesaris idemtidem implorantium, at illius negantis, auidueque Deum numeni obtestantis. Qua contentione &clamoso strepitu cognito, curiosus alioquin & inquieti procacitate praeditus as nus. ἡum obliquata ceruice per quandam senestrulam quidnam M sibi vellet tumultus ille prospicere gestio; unus e commilito nibus, casu fortuito collimatis oculis ad umbram meam, cuinctos testatur incoram. Masnus denique continuό clamor exortus est: Et emensis protinus scalis, i niecta manu quidam me velut captiuum detrahunt. Iamque omni sublata conta-40 tione, scrupulosus contemplantes sintula, cista etiam illati uesata, repotum productumque & ψblatum magistratibus