장음표시 사용
441쪽
coronas Galliae & Sue eiae, Dominam Landgravia Ti,sive alios sociqs 1 Coronae & socii tenebuntur arina i esumeIealte pullandum hostem Reum defendendum. qui opprimetur: obser vabitur autem id per deceanium i pace tacta stabilista. xviI. Quot si aliquae provinc ae aut Status requirant, it sibi liceat arma conjungere , aut neutras parte ξ juX tapsam tueri, ad commodum melioris factionis , poterit ipsa transigere, modo nih)l deroget isti transactiora, quae constabit cum postrema , uti renovata suit inter Gulliam&Sueciam : qua renovata & haec intelle it m renovanda quemadmodum perseverabunt usque ad finem be ii,
Ut autem Ornni ala perfora certius servemur , sir navi.
mus hanc transactione, S recim is apponi nostrato signia. sub ratthabitione regis Christia nil sici, quam Amon totus romittit procurare intra finem mensis octobris. Boderius orator regius apud Dominam Landera am, particeps istius negotiationis , signavit itidem banel transactionem. Factum Dorstestae,ille, i. Angusti,ando Iisy,
Postquam lex intellexit ab Amon toto , Consili arrio,qui in negotio regio abietat in Hollandiam , Cois-
cum secum convenisse, ex potestate a Domina Land pr via collata, ut ipsi in manus traderet Scriptem ipta Domina obsRnatu ri,ad eum, qui sequitur,tenorem.
secundum scriptum , quod Amontotus 6bsignavit ex parte Regis, & quod iridem signavi dis et r. Aug. proxima, elapsi, quo dicitur me non velle oblitari ad transactionem eodem die perfectam , interAmontotum nomine Maj natis Christianissimae x mei fiam , nisi certior essem. de iis . quae Corona Sueciae nihil esset ingultura ex L transactione , quae renovanda ridebatur later illam
442쪽
Coronam & me ipsam, quemadmodum sperabam id nici
plura ad diem xo.Septembris proxime elapsi , ut exinde particulariter promitterem executionem istius transactionis, quae nomine Majestatis Christianissimae erat me, cum instituta.
Postquam igitur plenam suscepi notitiam de institu
Coron ς Suecicae, ne tempus ulterius perlabatur, quin jestati Christianissimae testatum faciam , quanto honoIα commodo aestimem continuatam benevolentiam regia subsidia, quae in locietate apparent, quantoque itudio desiderem conferre, qui equid mearum fuerit faculi tum , ad emorumentum Majestatis Chtistianissimae de causae communih. adstringo me per praesentes hasce lite Ias , ad observationem futuram istius transacti quis , Romnium 3c singulorum , qui in ea continentur articulorum , & ad eorundem executionem articula tam , juxta formam as senorem ipsissimum , adeo. ut in xum finem bellum summum adversus Regem Hungariae de adhaerentes, hoc ipso mense Martio. quinto decimo die, post numerata a majestate Christianissim ab centum quinquaginta millia thalerorum Imperialium, quam luminam libuit
Regiae Majestati mihi in Migere in annum ploxime elapsum quemadmodum ea summa mihi satisfactum dico in
v e du c e ntur tamen de ill a summa quinquagio i a millia thalerorum Imperialium , quae recepi Amsteliodami, ex vigore alicuius transactionis, cum Duce Longa villa
no instituta, ut nempe px eo tempore arma mea advcrsus
illos host s conve rterem,eosque pro facultatibus affigerem,& nunc promisio exercitum alere , qui costit se poena milibus peditum ,'& ilibus millibus eqvrtum, ut majori eum numero, pretier illa set rem millia peditum & njamitolia equitum, quae alete debeo, si maxime fieti queam .po auctas copias, progrediar ad νersus hostes conjunctim aut separatim cum exercitu , cui praeest Dux Looeavit anus,
aut alius quispiam sociorum,cr composito scilicet, juxtgenorem articuli primi in hac transactione. EAssentiore tiam, ad dilucidiorem explanationem arti-auli XVII. ia hac transacticae, quo dicitur , ut, ubi forte
443쪽
aliqui Principes aut Status a me petant conju actionem armorum instituere, aut neutras erga me tenere partes. adcommodum nostrae factionis . liceret mihi eum illi, agere; regis autem esset et COIOnae Sueeicae, veluti prinia et pum Conisederatorum in hac factione constituta , dispicere, quida a commodum causae communis spectet, α quos Principes Statusve ad neutraS possim admittere partes, si qui accedere rogeor, id quod praeter clarum aia lensum non fecero. Λssentior etiam , ut transactio,inter Majest tem Chii. stlauissimam & me ipsam instituta reno Vetur , quotiesia eunque ipsius societas cum Corona sueciae renovabitur;&promitto perinde ex mea parie , me illam arti eblatim observaturam, adeo ut nova transactione nihil sie
η Assentior praeterea , ut ducenta millia thes erotum Imperialium , quae regi libuit mihi promittere in hune annum praesentem 16 O. juxta trantactionem cum mathitiue Christianissima perfectam , cuius summae prioxterminus adeoque media pars incidit solvenda in finem praesentis istius mensis, re ij crantur in mensem Majum proxime adventurum, altera vero Par1 media,sua adnumeroiatur termino.
Postquam rex vidit scriptum istud, gratum habuit. ciis renibus articulis,ibi comprehensis,inprimis vero, ut tradia factio perfecta inter Maj statem Christianiis mam & Dominom Laadgraviurn intelligatur renovata, quotiescunaque Societas Galliae cum Coro a Sueciae renovabitur pro . ni ittit perinde Majestas Christianissima ex sua parte, obis servationem& executionem istius transactionis articula. ram,adeo ut nihil opus, novam constitui. Factum ad fanum Germani in Laeo, die hi. Marri,auis
444쪽
anno I 6 p. ago aqua reum articulum attinet promittit Domina
Land gravia relinquere liberum exereitium religioni catholicae, Apostoli eae & Romadae. Ecclesiasticis etiam integram possessionem & fruitionem suorum bonorum.& declarat Amon totus per has praetentes literas , Majestatem Christianissimam non praetendere eo ipso artieuis Io, ut turbetur aut postuletur Lan gravia in possessione & fruitione, quas desu actus Landgravius . maritus, psius &ipsa ante hac obtinuerunt in bonis Ecelesiasti eis, neque ut cogatur ea dimittere aut imminuere media, quae inde hauriuntur ad sustentationem copiarum , viaque ad pacem generalem, Decimum atticulum promittit Amon totas nomine regis nominae Laodgraviae , Majestatem Christianissimam neque pacis . neque induciarum inire rationes sine ipsa ι promittit etiam Operam dare in tracta in istib' de pace generali, Ut religio,cujus usus viget in Statib Dominae Land graviae, ibidem conservetur , cum eadem Iibertace & exercitio, quo Dunc viget. Cum rex igitur postuletur a Domina Landgravia has declarationes ad Iv. & X. articulum transactionis superioris , uti perfecta est inter majestatem Christiani minaci& ipsam,& obsignata ab Amon rotae, habexe gratas Maistas utpote habuit ealdem majestas Christianissima peristas νraesentes literas, et promittit earum observatiouem juxta formam di tenorem.
Factum aifanum Germani in Laeo , die xx. Martii,
445쪽
ctoribus exercitus Vinariensis proxime a Ducis Bunhardi obitu, mense Octobri , anno
si rex suit eertior de obitu Ducis Vinariensis , perge. Iet autem in eadem propensione quam Majestas Chria ιδ nissima semper ostendit ad constitutionem libet talis cermanicae, eodem Majestas deputavit Comitem Guebriantum, Choisium,& garonem Orson villae, ut cum directoribus &praes ais ex et citiis , cui praefuerat defunctus Dux Bein bardus Uinaiiensis conveniret de rebus m xime commodis , ad siastentationem illius exercitus, Mad emolumentum causae communis:In cuius negotii eit eis cutione Deputati, Directores& prisfecti ni hiries eon Venere , ut transactiones inter Maiestatem Chri iti anim-mam & Dominum Ducem vinatiensem, quantum arilla exercitum attinet, Principes, urbes & Status Confaeder tas persectae,juxta formam re tenorem proprium ad rellis turionem articulorum sequentium.
I. Majestas Chtinianissima indulget & intellior . eas iapias , quibus praeerat Dominu, Dux Vinari eo sis tele homio eant . quemadmodum ille per spremas tabulas est tel status aesiderare , idque sub imperio eorum Direatiorum & praeli ctorum militarium, quos ibidem nunc ' ii. ut tormentatiates ab iisdem praesectis curetur, qui
tam curabant vivente Duce Vinariensi , agminique u gplurimum Germanoru adhaereat, cum potestate in Campiductores, Gallos & Directores copiarum Germanicatam collata mandandi, quae fueriat necetaria.
it. Quod si contingat, id vero prohibessit Numen) illu
446쪽
eonstitutam; unde praesenter Deputatis itidem fiet sopia illius Capitulationis. VII. Majestas Chcstianissima prς ter ea praestabit apparatum belli pro necessitate, quemadmodum&Οnnes suinis tu Sex. O Oidii .em . quos exercrius postulabi cinget evd bello, di reddentur rat ones eae fiduciario, quem vel rex, ei magnus magistcr rei torm lata apud Gallos in eum mnem apud Exercitum constiti, r.
VII l. Majestas Chialliani sima itidem curabit praebeori patem quotidianum pediti & tormentario militi per exercitum productum,& piaesidia nulla inde facita deductione quod ilipendium. Q od si nonnulli praefectorum
militum , aut caeteror, m particularium apud exercitum
petant a Maiestate Chri litanissima sibi donari aliquas
tetras & domicilia in ad is occupati S , eam experientur munificentiam , ut qqili et sibi satisfactum gaudeat. IX Promittit etiam majestas Christianissima ratas habere & con nrmare omnes omnino donationes terrarum
dynastiarum&domiciliorum in agris & urbibus , quascunque fecerit defunctus Dux Vina iensis, praefectim militibus istius exercitus, aliis ve par.icularibus , quorum
fecti milit Ires , promittunt nomine uuiversi exercitus porro inservire fidelit r& constanter Majestati Christiani Ismarerga omnes de contra universos,q raecunquo manis dato ex adverso queant perscrri, quemadmodum Ienebatur facere Dux defunctzs pertransactionem tricesimi sexti Octobris anno inillesimo sexcentesimo vicesimo sexto initam , a de B ut exereitus ducatur in omnia loea,ad quaelibet instituta, quae eunque majestas Christianissima desiis derabit in Gallia. Germania, Burgundia , Lotharingia aut Belgio, ad restaurationem libertatis publicae & Statuum op p e rum. XI. Mandata distribuentur exercitui a Directoribns, aut ab aliquo eorum , quemadmodum ipsis videbitur , in diem, septimanam,auraliter οῦ quae mandara primitus recipient a Duce Longa villano , summo imperatore a-ῖud exercitum regium , prout faciebat defunctus Dux
447쪽
milia mittetinachlea , non Habs burgica,&a Protestanis. ribus , qui gravamina sua in quibus speci Mim Domu
sem sincessionem impingebant, non nisi armis expediri
Fuerit sane primus quidam eius belli finis Domus Austra acae . secundatius fuit Bavaricae, post Omnium Catholicolum oppressione: Id quod i ple Dux Ba variae litteris sa is ci unc typo vulgatis testatur , ill sque adeo provisa portenti jam dudium ille antea liga: sic Catholicae autho rem, 'ost Ducem praebuit. Brevi , inde bellum erupit, in quo Bavarus ta se gessit, ut faede iis Catholici eo pias conistra unioni sta : duceret; deinde pacificatione Ulmen si eum ii ldem de ideret expresta pacto, ne Palatinum extra Bo- hemiae fines offenderet. Juxit itaque Caesarem , led non nisi arx plissimis promissis , & nominatim pollicita Electoralis Dignitatis, &Palatini Patrimonialium Rcgionum mercede conductus : Quod an ei per Pacificationis Ut mensis leges lice- Iet, Protestantes negant , eum sine huiusmodi auct oramento , 6 jur. rae Caesai Hubjectionis religione, & lepibus Imperij , quibus quilibet status alte ii injuste oEenso suppetias ferre tunc tur, denique ipse necessitate Diadente, eum non nisi sal o Caesare salvus esse ec steti Caesari opitulari debuisset. victoria Pragensis jus belli astet vir , & Palatino ex Bo-
hemia profugo,omnia in eum statum redbant, quo erant ante belli initia , & poteoant honesta pa: e Controversiae finiri cum Protestantibus , nisi belli sumtus reflagitante Bavaro , Caesarei coactus esset superiorem Palatiuatum invadendum relinquere, mox ipsam Electoralem Dianitatem in eundem transferre. Haec illa fuit omnium lub eisquentum inde bellorum alea , & huius exei dij, in quod 'praecipites ivimus , causa praecipua r eum Pro e stantes, quamvis perpetuis cla libus dotv iti, Domum tamen Palaiatinam extorrem Imperio pati non possente usqce restituendae gratia externa alma inveheIent nam LeIlum Dani- eum hinc ortum esse, nemo negat.
448쪽
ina belli Germani et eausa haeserit. doeuit Conventus Ra-ι - ψ'ς - ' 'Idn solo. peractus ; Cum res ibi locorum eui ζν ut caesar crum Protestantibus honestissimam pacem inue posset.aut sistis Consiliis sine inretpestatione utipo, ψης Icile ei fuisset, Matuum di isto audientium quie- h. . 'h'f' protegere. Sed paci cum protestan
bus Intercessit Bavarus, nolens Palatinam cedere nisia1 unde a Caesere, cui interea persuaserat, ut se trede Ionum debor eonstitueret,&nominatim concina superiori Austria, satisfieret.
dicem, Occulta, cum Gallo serere eonsilia , &clandestinis
et g re caepit , Gallicaeque grariae colligenis
. . . ' M axu num bellum coegit Caesiarem victo- .. Aqui*ςum viqOςonditionibus, componere. Mox. ci. ζ mlim , cuius fortunae & rerum oestarum ad eum , Ahης id ς p 'tebat, exauctorare , &Farderis C
Um: 'vod jamdudum abolita Protestandium Uniois, ipsuna abolere aequum erat. idque ut fieret , Prote.
el ἡ- - ' ph- ζ Mod summa rei militaris ad Tillium, i, -ἡ μμ D 'ς ditisset, Gallorum fraudem nescire Sue iἡsim ς'R indere, & intempestivi; paret moως studio. o. Giis ' n.' 4ς0χ-xholici,&victorem militem , none. ipendio dimittere , qui uno inde agmine adivi. ἔφης ς Gi,gratulante illo sibi, quod Bavati hostis ctandi νήα,' i x v nulla aperta p si alea detre-Δxque lige tempore agebantur , eum quicquid est
449쪽
io Germania Protestantium, Lipsae eonvenisset, ibique
adventat tis Sueciae fiducia exagi aretur , ut quam iniquissim ae Caes.li & Catholicis pacis conditione S eae torquerentur; a quibus si quis credebat Electoralem digni, ratem exceptum , ac prae te raro Palatino , Bavaro perpo-tuatum iri , nimis is simplicis oportet fuerit ingenij. Ee.ce autem insperata Lipsiensi clade fortuna Catholicorum uno omnis impetu concidit, Bavarique mens , quae ante 'cladem erat confidentissima , post eandem faeta est abjectissima, ut nil jam n. si de Bavaria conservanda cogita
Itaque licet Tillius , collectis caesi exercitus reliquiis,&adjuncto Lotharingio, copiisqtie Cauaris ex Italia ad Tentantibus, ita vires suas refecisset, ut Sueco victori par- esset , & prope Uurtet burgum egrogiam habu: uet oecasionem paris ei res rendae cladis ; du'd rex ipse fassus est, nunquam se in maiori diseri mine fuisse , quam tum, eum ipse exiguis cum copiis instructissimo hosti tam pro-pὰ consedisset, coegit tamen Tillium Bavarus , omissa
omni alia cura. omisso Lotharingio , quem interea Galli Provincia sua omni exuerunt, citatum agmen ad Bavariae fines convertere. Qua in profectione , fugae simili, testatissima res est exercitui illi, a quo plenis turmis se milites subducebant, & maximam partem ad hostem transibant,
plus virium deeessis' , quam si duplicatam justo praelio
Culpam si nullam hie agnoscit Bavarus nam , de illa in fortunae eventum reiicie Ada est, quo colere excusabitur, quod mox inlato Garsare , insciis Catholici faederis sociis , tum maxime eum ille Ingol stadii eum isti, Min- det heim ij de bello, communi consilio gerendo consultaret Gallis suasoribus Neutralitatem illam l quam ut carieratum actionum suarum vomicam ipse Dux execrarieri-amnum divitur ambijt, nulla communis patriae, nulla Immerii, sed sol sui solius conservandi cura. Ied castigavit scitieet fortuna ipsa imprudentiam Consilii,& Suecus Bavariat illatus, eo egit penatibu FIO priis profugum, ad sacram anchoram, ad Caesarem & Malaestonium confugere, a quo sublevatus, non nihil tam e Sc
450쪽
denuo dejectus, eum Ratis bona eoru eulpa, qui ut m- . tibus parcerent, loci p:aelid um imminuerant i amitteretur, brevi tatneo, opitulante toto excrcitu Caesareo usquillius victores suas adeo rursus stabilire potuit, ut extin Oci alleste inici militabis imperii pars maxima ad eum rς- direr, & separatum jam habere inciperet exercitum Bav ricarum Imperii copiarum nomine insignem, quo ille nusir st ructus, suo arbitratu hinc fert leges,tode dς rogat,& de alienis paciscitur. Notdtingensi victoria res Imperii reviviscere poterants pari ae Sue eas ardore, usi fuitIemus eventu rerum, Sed Ba varicus miles , nondum maturo hybernorum tempore hyberna petere occupans, destituit in cuisu Ietum Caesare uni militem, unaque optimas rerum gerendarum oc
In secutae it pax Pragensis, in qua quanto studio Caiate perit, ut sal va Ba varo Electoralis Dignitas & res partae e Gseat me ille quidem ipse mee negabit. Tanti tamen apud eum rico suit, ut postea eligendo Imperii Successori glatuitum suffLagium in ora ius sed inauratus praestaret. Decussit Ferdinandus II. relictis florentissimis copiis, quiabus cum milite Bavari cojunctis , Gallassius Ba aerium adinatis Balthici oras redegit, spesque erat ibi locorum beIlum constitutuae: se questus est Gallanius copiis Bavatio, ad ςoercendos Hassos revocatis , optima exercitus parte se nudatu m delii tui. Eodem anno, cum Verdenssὰ
teri copia tum Bavaricarum parti praefectus, Vinari ensem Rhecium transgressusin . seliciter reiecisset; mirari subito, ut non Rheno & ipse saperato , hybesna atque transssu vitim ac ille quaesie it, auctusque sic animorum habituasul dequentium annorum successu. amni iii medio relinquatur, Brisecum ne servari po ic. . s serio eam in rem allabo latum fuisset , extinctisi inpio visa morte vitiario, quin Bavari, si confestim Rhe
num transi cissi ut, magnatum verum occasiouem in m
nibus habuissent , pauci admodum subi qui dubitent g.sed cur nec illo , nec sequetit bus annis Bavari unquam sibi qo,cquam trans Rhenum negotii esse voluerint, id Neroi u tum,&ficii tria umoru & ic spicacia silentu prae