Io. Bartholomei Marliani Patricii Mediolanen. Antiquae Romae topographia libri septem

141쪽

Dion3.de Tatio, in Romulo loquens . Trasiantes, i inquit, in Volcani templo negotia, quod Fperjsqt f ro . Hinc conflat volcani aedem in urbe Romulum p

fiffse, imira Blondi opinionem, qui fribit Romulsi existimari se Volcanum quidem cuendum, fisne urbs

incendist e et exposita, uris excisidentum . cui rari Ustruxit c uerba sitienti r . Extra murum veneris , Vescini, Martis p boa ideo collocήri, uti non uissasatin κrbe uenerea libido, Volcanis uis e moeri iubgs religionibus, o sacri cys euocata, a timore m contiorum iudeantur tiberari: ds consti eremuit . pora inueniemus Vitruvium quidem cum Pompeiis , Dion optime congenire , Blonium psero non recte sin gisse . Nam Romuli aetate cum misse, ut ait Plat. 4 mus tantum eseisi, admosim in eo ambitu rarae , non erat metu incendi, Volcanin urbe excludendus , scisti, ut hominum , ita aedi ciorum urbe aucta, Uerus Blo. in locorum defriptione risionem temporis habuissi, quia aliter, ut ipse uis in primis conditae urbis, in na sentis reipaemporibus: aliter natu, O aucta rorem 'opulentia aediscatum si non tam facile in hanc incidis iste rorem . Volciani tet,plum dedicruit Τatius ut Sosis, o Lunae, Saturni, Rheae, Vesae, Dianae, qμι risi . Idem Dion1 . tradit, scat er Plat. Romulum scinium triumptuis ducentem currum meum templo

142쪽

iones solitas baberi. In bitas autem virea concordi Templum statuit Sex.Pomp. o Plin. Si intergit de ora, quod Fulvius iste tibertino patre natus, ait,s po. pulo reconciliasset ordinem Senatorum, equestrem. Jr tum, annis. CCCIII post capitolinum, sem inuidia nobilium, ex multaticu pecu jafoenerat bra odenatista radice Palatiini motis , fulse opinamur:nta sutem in Palatio, ut putat Blonsequereturenim canidum ipsum,in eodem montesvise er Volcani, quod ad iduci adflicandum nullo modo possum, cum in Colis ordiae area a dictis autb.collocatum sit . Iψechto .uero inpore Graccho, in Fuluio truciisitis templum Do

inglauratumfuit ab Opimio C fmmo populi dolor' Vno noctu inscriptum fuiti OPUS VECORDIAE TEMPLVΜ CONCORDIAE FECIΤ.

Apianus ait iussa Senatus erectum e se . In huius at si area Liuiuis fri. C. Bebre Pamphilo, . L. Aemiasio Coss.per biduam sanguine pluisse. Conchialae tem plum erexit o Liuia Drusista ob viri cu ea concordia . quod Tiberius dedicauit, Suet. meminit, outi ii

Templa' 'illi, quam colit ipse , dear, ,

Haec tua con lituit genitrix, er rebus, o cra . . . t i porticu Liuiae his carminibus sollocasse oscimTe quos msin ca contariis dedicat ad i Liria, quam charo praestitit ista ino. in loco deinde Vel a filisus mira celeritate Tem plum Pacii, a Clautio prius inchoatum, post bella m

143쪽

aedem ad huc extare videmus. Fecit, inquit, Suetinoua opera templum Pacis foro proximum,

Uimumsutum Paci templum aerifcauit. Fuit aute hoc etemplum maximum longitudine, i latitudine, qua ' 'dratasma , maximis, pulcherrimiss exornatum columnis, qgarum una ibidem adhuc Ut erecta tantae cras studinis, ut tribus ulnis uix amplectatur. In eodem to apto', uisa, π ornamenta templi Hierosebmi triti

amaria in eo cosecrauit, autb. diuus Hiero . Vene.

remas dedicauit . Incendio/utem exhau lum ess tempore Commodi impsribit therodianus in haec uerbi. Num cum hes imbres, nes nubes, tantumφ exdgra terremotm antecupit , flemn turni cagis fulminii ,ses igni aliquo in itiὸ terrarum motu ueluti extrito totum deimprouiso Pacis templum conse tura incendio est , quod unum filicet opus cinctorum tota urbe maxi fuit, ses pulcherrimum di idem templorum omnis opulentiissimum, egregies munitum, multos ornatum amro, o argento. quippe uniuers 'rme true diuitias, qua si in thesurum, congerebant. In Paris Gunimessitatua uisse ostendit I .cum inquit . o Ganimen Pacis, m adae laescreta palatia matris. Aram aute Pacis primus excitauit Augusui et auxit deinde Agripta. Ouii.

Ipsem nos carmen deduxit Pacis ad bram, Haec mi a mensis 'in ales. .

144쪽

QUBER . quo autem in loco parum uiuet . Intra Paris, Et Pau sint extat antiquissimum Templum ejus porticus duae columnae, nunc divo Cosmae, Damianos dimisi ραλWΔRemisuisVigni icati tras uero Lateras bibliothecarius o ut, Romuli,suetairini G RO mi is a Carvilio Osfrictis Samnitibus dedicatum cinis1 obse bustia exornatumr quorum tantasuit cupiae, ut non modo templum hoc, o forum , si eum fis ad templorum publicorums locorum ornatum dicitere .

eur, author Lmus; .uero uult Tatium regem

riui dedicas se templum 6ed de eo inter iste urbi tror, cui ad radiceIPalat i montis locu dedimus. Hoc. autem habet primam partem in ipse ingresse .circulare cum testudine, o foramine, scut Panmeon, mea vos si iura, qssae prissovis, meus omamuis erat conspicuae . Sed qVae olim ad ornatum erant maxime nunctantum, id claudentumfactae esse uidentur. VO neris Cloacinae Aedem prope secram uianistatuitori diu, infusi.cloacinae autem Simulacrum in Cliscam

xima repertum consecrauit Tatius rex . G quia cum

esset effigies ignorabat, ex loco illi nomen imposuit.

145쪽

iero in suburra, ubi nunc eccle uitata luamsin Τel. Iude , eruione diri Petri in hunculis. At Ser. super eo sem stubis . Laum mugire caris, contra Fului, nisuionem,uid ur prope Ussilias collac dicens Cari

ni s intra templum Τelluris esse . quare ego crediderim

fuisse prope cligam , qui ducit ad prae dictam diuitri aedem, ubi nunc ecclesa diur Pantaleonis et cui vianioni adsiputantin quoesquuntur,oov.uerba. st Cani mortem Domus eius euersa Irit, o buchflso diutis dimittito . is locus extra sedem Teruris, quam postea extraxit ciuitas in parte quadam eius 'cuncti eam uiam , qua itur ad Carinas . Patet ergo Fulvium, reliquos antiqgitatis aut bores locum ignorass. Sempronium autem hoc templum uoujse trabat. L. Flora sit . Domiti hinc Picentes . Sed capauentis Apulum Sempronio duce et qui tremente inter praelium campo Testurem deam promissa aede placauit . Vul autem M .ritis.P.Q .R.banc ipsam aedem de signariste in ea aedium Casi regnum assectantis, in qua patrio frequentsenatu de rebus dubiis con*ltare flarent. quod Cic.pluribus in locis testatur, δει in ' c. Te autem . M. Antoni appello unum istum diem, ego in aedem Telluris senatusfuit,Ad .Q aratre urinθrit. De Τessuris aede, porticu. L .Catuli me admoes , D utrans diligenter . di Τelluris quidem etiam tuam Statuam locaui et o pro domo sua. St . Cais domus ob eana causam everse est, alip in eodem laco aedes po

146쪽

yyc memorat . iam enim non ημ' at me penine . re Armamenturium Τessuris aperire, hi hoc ambitu 1D. it saIutis Aedes, uotabesso Samnitico a.C.Imo Bis baculo Cosub eodems Censere locata o Dictatore dicata. Liuius aut bor . Habuit haec pars situs urbis, Victoriae Aedem, qua prope forum. L. Volum ius Ae dilis ex mali titia pecuniafaciendam cWauit . it ex Apollinis Aram, de qua meminit Solinus,er Li Mius. Pomp.Letus uult Concordiae, o Aefulapii Teplumfulse iη bonis diuae Mariae Nouae, uersus Am ωνbitheatrum et Udis autem o Serapidis autumat Fulmus φ P . Vistor scribit tertiae urbis regionem fusisse Isi iis, . Serapitis, in qga e sunt templM GVitruvius ita dicit. Templa diis sic dip tribuenda Meraturio inforoastis, o Serapidis in emporio, quod Vara iuuit emporium ibifui si c. buisse, inquam

pomarysumma Sacra uia. Ego uero selis , et Lunae crediderim, cum ex sigabas tesudinibus duorum tem ..plorum uideamus alteram ortum flis: alteram uero. occasses ectare, Varros tradat Tatium regem Solis , Lunae, o Volcani aedes de lagi isse, essae inuicem prape erant.

De Foro Traiani, de iis gar in eo fuere,uel fre.

C p. XIII. N sauratis maxime locis scris , ac renoui. . ruitis,quae ad bis iam memoria, o laud θ Ut breuiter resiluamus, ab optimos isto P m

147쪽

-, rq mur.Tmam igitur Forum inter Neruae. Capitolium, i corem quirinalem, cuius architectum Apostolorumfuisse, bis uerbis ostendit Dion. Hadrianus Apogoiorum architestum, qui Τraiaiissorum in tutium, o Gymnasium, iro iubente , fabricauerat, primum urbe expulis etpostea interfecit. Huius autem

fri tectum aeneumfuisse,scribit Paus Gellius .inforo, inquit, Τraianismulacrafunista circumundi φ in arata equorum, E signorum militariam ,subscriptum est ex manubiis. inae mulacra ob aliquod in remp. meritum sumpta publico locari consueuisse,sentit tituιus excisis in marmore, in eodem foro reperto,qui est

148쪽

immi,mam pernis,s tantam asserebat inuensibus admirationem, ut non hominum, sta Gigantum manumniafacta crederentur, in qua sumorum uirorii flatuas pulcherrimas undis ab Alexandro Seuero translas fui se admonet Lampridius. Ad quemn e loci nicum Constans consantini lius peruetusebi gularet,isricturam primum attonitus cernens, pers giganteos contextus circu rens mentem, o iste talia conficia di ammota, Traiani equum fli m locatu in atrii me dio imitaris uege ditabat i cui rualis Ormisda re so dit . Stabulum prius tale condas . Huius autem sigi imaginem in ejus numismatibus uidimus, cum hoc thiice. S.P.α.R.OPΤIMO PRINCIPI. Ex coluntanis siem,quas diximus, duae mirae magnitudinis sisb leb Iure adhuc iacent prope ecclesam. Sinariae cognomen

to Loreti.Foram autem exornauit etiam Arcus tria mispalis et 1 dem principis,de quo Dion sic loquitur. Tris balis tunc ercus, praeter alia multa, quae in bono, rem eius, in decreta, of tafuerant , in j iiii D, νοβUru ius es. Tramus quidε inibi Palatium etiauariss marmoribus ,intus ueropi iuris,sariis exornatam habui s dicitur, Vopsus uero bit Aurelianum Imp.iosse tabulas publicas .i priuatorum fueritatem in Traiani foro exuri. In cuius medio flat Ahuc COAbii eius columna n qua Λrcu quaque rerii restarum Simulacra ipsus mira arte caelata ui untur se ' in primis Dacicum best . Intus uerogradus cetis - tum

149쪽

sum .habet autemstneflestas quadraginta quini: altiturinem uero pedum centum uiginti obo, vel, ut scribit Eutropius , centum quadraginta et in summo Trai ni ossa aurea pila condita fuere et quanquam Dion ait Hadrianum in Columna ossa Τraiani condidisse, cum iussunt haec uerba . Ingentem columnam in foro flaruit ,sive ut ea prosepulcro e spei, siue in ostentatione eius operis, qκod ille circa forum egit. Clivus suet bat , quem fossa quoquo Mersui terra ita complanasiit, ut uniis columna consticeretur ,sortim' deinde in a.

reae modum aequatum mangit. Hanc autem columnam

Τraiano berum gerenti apud Parthos Senatum dedicarim spe, ipsemap principe eam non sitissesrunt. nam e Perses rediens apud Seleuciam S)riae urbem suxu sanguinis decessit . Hunc uero flum omnium imperatorii in urbe sepultum esse tradit Eutropius . quod autem inoolumna ratio est . quia apud maiores, principes,nobiles montibus sepeliebantur.binc Virg. Idonte Ab aerio, qui nunc Misenus ab isto

Dicitur.

Et cum in omnibus locis, ubi erant sepulcra excitanda, non essent montes, natum est ut1 per cadauerg, qui pyrami efferen alit iusntes collocarentur columnae, quae

licet proprie sint, quae culmen sustinent, tamen, erui mrgniscentiam erectae, hoc nomine appellantur; qualis haec, in cuius ba si talia leguntur.

150쪽

SIT EGESTVS . . diri

De Foro,Pactio Porsita Nerum Cap.X IUGErur uutem Forum occvrit post aedem nuen Smairiani in tribus foris, in medio cuius . columna aenea ingentis magnitudinis exist mi tu ex luminis auricalisi extructum Uinebat, ime secus uero lumen erat ambigitam,autb. Paus Hosrsim iam antea inchoaverat Domitianus.Suet. Nouanumquit, excitauit aedem in Capitolio Ioui cusoli, in forum,quod nunc Neruae uocatur . Fuiss autem uariis columnis, o patris exornatum tesatur Spartianus de Alexandro Seuero loquens, bis uerbis . Statuas iocos uel pedestres nudas, uel equestres diuis imperatoribus insoloeserui, quod nunc Τransitorium dicitur, loca. bat, omnibus clim titulis, o columnis aereis, quae geosorum ordinem continerent . Τranstorii inde traxit nomen ab eo in Augu li, Caesaris, o Romanum forum transiretur. Extare enim adhuc videtur pars Porticus ipsiussori incendio absumpta, cum quibodum columnis excelsis, o pulcherrimis, ubi literae legum otin titulas Neruae praefrentes, quae sunt;hujsismo di.