Io. Bartholomei Marliani Patricii Mediolanen. Antiquae Romae topographia libri septem

181쪽

'Tar iam, ei Pala strans inter

montes compreα

ψam habentem, a theatro M rcessi rasyicati, quibμscans certis stri=M, quoad feri poterit, locatis, sitreii . Nam cum mutita memoratu digna contineat, nisi ordine quoi m rem ficussi erimisi progreissi, maiore parte istorum ex locum incertumsortiri, obscur fert,erit necesse. . re resisto Marcessi theatro ad eam partem, quae picti sinem complectitur, q- b ipse ad extremam circi partem fuere, boliet esunt,singulatim percurramra . Et quia Ianus omnium rerum principiam habetur, is

eo exordiri conueniens erit. Numam regem Iani Tem plum circa imum Argilaetis iuxta theatrum Marceri

182쪽

quo conditum; iterum a. Τ . Manlio Cos. Tertio ab

Augu lo post bellum actiacum . Orosias scribit Augurisam tbr Iuni templum classisse. Claudenti autem, uel aperiendi ratio, uaria Vi . Alis, ut diximus,uolunt Romulo contra Sabinos pugnante, quum eo usit ut uince, retur, calidum aquam ex eo loco, ubi templum Iani, erupisse, quae exercitu Sabinorum fugauit, hi is trassum morem ut pugnaturi aperirent templum, quod iueo fuerat constitutum, quaist a 'eciem prii lini auxi, IJ . Alij vero φ Tatius, o Romulus actofaedere hoe remplum constituerint, unde in Ianus ipse duas faciei habet, quasi ut ostendat dsorum regum coitionem . Huius sie templi polles ii Coi aperiebat, qui prior creatas esset. Virg. Infiignis aperit stridentia limina confit.

Cor. autem Tac. restri Cn. Duilium Iani temptu aedificauisse, eiusunt haec uerba. Eodem in loco a.L.M. Publici,s Iano templum, quod apuisorum bolitρrtu Cn. Duilius ruxerat, Speis AEdes a Germanico'cratur. hanc Attilius uouerat eodem belloadem, alibi, narrat

Tiberium Caesarem Iani templum dedicauisse qpuifo:

Fum holitorium, uotum a Duilio bello mammo aduersus Poenos prostere perrecto. quod in platea nunc in ranaria flatuit, diu ersumφ ub in Numae putat Ful Sed cum Xenon primo Italicarum uelii Ianum omnium m

183쪽

Huraris cum ti hi, er Virgi, qu si portarum custos, in io uiarum, constemus N imam ei te plumi iti se Wpud portam Carmentalem , polli cessum. S. Ca urinae inussolo aequatum , uisit, ad imum Argilaetu, iuxta theatrum Marcelli ut Seriplacet, o .ut Liuio ς Oreid. . dextera Fabys exeutibus ad beta, st extra porta Curmhale, gruit Sex PJ. Si uero, ut qbisia pla' icet,legimus VlVar sum ad 3b ri sti Iu ibo risi de eo hestigere opimimur, spis tu Duilius. Dictri etaim apud piri os uin infuisse Ienum, plures uero aps posteriores, ut mirum uiddri minime psis: hu c duo tipla prope inuicestetisse sicut o fora. Vnde Oati leuiu cum to mi Iani cur stas secratus in uno; Hic, ubi tuusta foris templa duobus habes idies Ouilius ut Blon. 1l opinio de Bodrio , d Holitorio, i Piscario intentigit sero , viqi ex multis a borsis sacratum, propter ejus yimalacrum ab Augstylo ex 1pto, ut author 6l P u. adueritis η, o in eode in

Iani templo collocatum. Τemplum Pietatis inforo holitorio, aput nunc ecclesiam. S. Nicolui cognomno in c. rcere, uel certe eo ipso in loco. quod a M. Attilio Globrione dedicatum tradit Liuius Plin. autem locunt his

uel Mi patefacit. Humilis in plebe, o ideo Vnobilis puerpera ,1upplic3 caula carcere incluycm mi. trem cum impetrasset aditum a ianitore, semper excesse εχ quid

184쪽

LIBER miracu, matri sillum d onata fliae pietate est, ambaeprerpetuis alimentis, o locus ille eite consecratus e deae C.quintio, o M. Attilio coss. templo Pietatis extruescto in irius carcerisfide, ubi nunc Marcelli theatrum es. Sex. autem Pom.non matrem ,si patrem inclusucarcere uberibus Iliam clum aluis ribit. Et quia Pluubi theatrum est Marcessi dicit, ita accipiendum, theatrum eo usq; perueniss, ut ussa ex μαρ θμ drato , apud eandem aedem existentja, satis Uenigni . Hoc autem templum tactumfuit de celo C s Cotta, ut primo de diu.testatur Cic.Causa quidem carceris extruenti uit, φ aucta multitudine cum inites maris,

muss p fingitia crescerent, nes tot felesti , noxiiss

unt istis essit carcer, creatis decemviris alterum extruere decreuersint, quare electo ad id opus Ap. Claudio decemvirum uno, eum inter Capitolium, ΤΡberi ubi nunc praedistam ecclesum. S. colai sitam vitemus onstituit, qgem locum Carcerem, sue domi.

mortem constiuit, ut docet Liuius tertio ab ur. . De Foro Holitorio. AEde Iunonis M tutae, o Spei, S crurio Ni mae. Columna Luctariquc de Ara o Fa

Orum Ηolitorium extra portam Carmen.

f iii em fuisse testii es Mau toga candida

185쪽

urbstrantur. Inquosuit aedes Iunonis Matutae, o aere fit diui Andreae ecclesiae cognomento in ment in , pro Matut in riaice C pito j nunc sum Sed Iuno. nis Matutae uota, o locata a. C. Cornelio Cos. Igruco bello i qui deinde Censer eam dedicauit, autb. Lisi α us quarto besti maGIdem in eoiem foro Dei Templsi uariis exornatum marmoribus Di se tradu, sis pri α

no belli pudibro fulmine istum, ex quarto eiusde bel

li. Q .Fabio confusisflio, . Τ. Sempronio Graccho Cossanceuito conflagra se . Consecrauit autem Cora, tims.Cic.de legibn. Re te etiam Spes a Cossutino costcrata est. Columna Lactaria, ad qgum infantes lo

rit Sex.Pomp. quo forum ubi bolarum copia antiq/um, fuit Macestum, alist. r.Sacraria Numae apud Heatrum Marcelli circa imum Argiletium.Ser.ait Eliair j Aram matri extin iis iuxta portam ecille, quae ς C r. menta Carmentalis est dicta . Ara autem haec sub Cati pitolio ponitur a Diony.Habrit Carmenta π replum, siue, sit author est Sobnas, Fanum apud eandem pomiam, ubi diximκs extare rarias aedicul disti Cateri

mulieres , Dissent deinde ipsis restituta, gratiam deae. relerentes ei aediscamnitemptium, quae Euandri mais ter fuit, N i strata prius apperat , . qisi carmini ius oracssia eieret, Carmenta est: ob qa

186쪽

cant, inquit Uur. 4mbus uerbis iuxta incendium, quod flexio belli ita stribitura Lim, licet existimarefuisse inter. S. Mariae in sorticu, et f. 3pulicae te lilia, intrcs portam Carmentulci quod haudionge a Boario ponitur a Volaterano, d certe nes prope est dicenium. In eo autem male se tire videritur, φ Cupedinis, istoris . I solitori in iuxta ordε. Ve sit ese putat, si enim it esst , 'queretur contris I, c.forum Holitoraum intra portum Carmentale fuisse, esse multii quo his repparere potest nisi uelit Vesum extra ipsem portam templum habui1st, sed id quos caret authore. Templum autem. S. Hae IEgiptiacae nanc dicatum, iuxta T)berim, eiusdem cognominis pontem, quidam Asyltiti stricordi uetemplum dicunt, Alii Fortunis, Alii Pudicitrer, ut VOL . Ful, Sed Fortuna, Pudicitia φ patriciae fccras urbs inforo Boari uere, ut infra demonstrabitur. Non ere uersum Ig: cd innsiit Ful. quum dicit Pudicitiae ardem est e , quam nunc dicatam . S. Mariae diximus ,

e mφ inforo Bo rio 1latuit ipsumforum . Velubro, er Iano, ubi constat ese,peruenisse ad hunc si1 p aede,

in ripa Tyberustavi, eo moxime s is locus est extra rectom uiam 4 i se Velabro in Aventinum, necp conveniret cum Liuio, qui ait uirgines a foro Romano, uico Thaim, Boetrium forum in clivum Publi bin ,- aedem Linonis Reginae erit enim

187쪽

Bom fui ne prope Ianum nunc quadrifrontίmsue quaissor portarism, veryses Auentinum, non autem Τ'berim. De templo Misericordiae nihil certi habetur, nisi φ Blon. eo tu loco, ductus tantum conte itura, quia ibi Ashlus, corocauit . Sed nos dicimus esse Fortu α ae Virilis templum, dea φ ipsem in eo ambitu duo babui spe templa, alterum inforo Boario, alterum sicuro prope T3berim. Hi ic enim opinioni suifraguntur Diony κerba, quaesoquuntur . Duobus extructis te napiis Fortunae, altero in foro Boario, altero ad ripas Τ3beris ei, quam girilem appellauit. In hoc autem fuit V ius Ser. Tussi ligneaJlσtua auro perfusa, quia orto incendio caeteris concremotisfia incorrupta permetu

D Μariae autem Mypti cae extat AEdes a. antiqui bimari Stesibano nunc dicata: culmiusforma circularis est, coluriinaes in circuitu di s suae eius testudinem , qssae unica totam ope urit aedem, sustinent.. hanc Matutae , siue Auroraerit . Letus ad fudicut rquam Liuius in foro Boario statuit . quare eadem ratione, quae est . . S. Marice Egyptiacae aede, non reste sentire arbitramur ., quemadmodunec Uol.nec Ful qui uolut hac ipsὸ Herculi, effriRomulus enim,ut1upra ait Cor. Tac. a foro Boa-

isicum designandi viiij incipiens Metuam Heris

188쪽

LIBER lis arm , ubi postea templum habuit , complexus

Si templum, ut autumat Fhi fuisset ubi nunc diui Stripham ecclesia Ara ad portam Tergcmincm, latis modo ipsam intra moenia compreheniens Romulus qlia dratam, ut es omnium opinio, urbem posuissct : U rropter uelim istos diligentiores cse, nes incerta pro certis assimare. Blon. autem ex Osiiij carminibus Vesae esse nititur comprobare Ovidi, carmina haec Ium Diuia uesalis quid enim uetat inde mouerit

Sacra lauaturas mane petebat aquas . . t

Ventum erat ad molli decliue tramite ripam,

Ponitur 6ῆmmas illis urna coma. infit humi, uentos, accepit verto pectore, turbatas resitusis comas. Dum sedet ,umbrosinflices, uolucress canorae,

At hi uersiis non probant aedem Vestae prope Τ3berim extitisse , scuti Dio' haec uerba. Sunt qui constructionem templi Vestae Romulo scribant, consentaneumese ex imantes urbe condita a uiro diuinutionis perito constructam esse primum Vestam commimem, urbis conditore, eius prorsertim Albae nutrito, in qga uetus bisius deae, ex quo urbs condita fuit, templum erectilersst, nes quicquam antiquissi Romulo e sse debuit, qua Vesam colere , qui eius deae mulacrum ex Iliotra sulerat . Sed de confitutione templi, quod nisnc extat, si uidentur ignora s. nes enim locum illum, in quo nui sar custoditur ignis,Romulus dedicasset deae, cu

189쪽

ω rei magnum argi mentum 6l, p is extra eήm est, quae quadrata dista est Roma, qu im Romulus muro cinxit . Hinc apparet templum Vestae, quod inter Capitolium , o Palatium obtinuit locum, a Romulo et hoc uero a Numa excitatam, de quo sex. Pomp.ita men nit . Rotuniam sedem Vestae Numa rex consecrasse uidetar, quod eandem ese terram, qua vita hominum Allineretur, crediderit, eam p pilae formam es, κsui Jimili templo dea coleretur. Ouidius autem uuli anno ur

cuti Pomp.ascribit. Et nos uidimκs Albae aedem uetuistissimam ipsus Vesae circulariforma, in uertices ramen lucis causa habentem. Simulacrum autem nκsta

ipsam deum babulisse, ut ignis nassum certum habet effidem, idem poeta testatur bis uersibus. Ese diu stultus,V lae mulacra putagit Mox didici curuo nullasubesse tholo. Dicta enim es Vesa, s uari s uel lita si rebus. Cic.

de nati deorum Vesta, inquit, nomen a Graecis, ea enas,quae ab illis io vim dicitur. uis autem eius ad aras,

o ad focos pertinet, itas in ea dea, qκρe es rerum tasus intimarum , omnis o precatio , G βcrifcatio ex 'ternu est . Prope Vesta Matrem deum Cessam habuisse autb.s Blon. Salinae fuissalis publici receptaculum in ea ripa Tyberis, quet nunc a praedicta aede Usse in Ακentinum i ad naualia pertinet, de quibus Liuiuoc meminit Romaefoedum incentium per duas η,4 stes, ac diem unum tenuit et fio stigata *hia inter

190쪽

LIBER

Salinas , ac portam Carmentatem. I c constat bane portum non sui sp ad radices Auentini, quemadmodum Blon.putauit. Arcus Horatii Coclitis ad primas Auetini radices inter ill sum scilicet montem, in T3berim fuere, ubi paucos ante avos erutasaxa huiusmodi inscriptionem habebant. P. LENTULUS. Ε. Τ.cLVINTIUS CRISPINUS UALERIANVS COSS. R. S. C.

FACIUNDUM CURAVERE IIDEM E . COMPROBAVERE.

De Foro, i Arcu Borrio. Cap. xpositis iis, qui in hac quinta parte a dex e ' terasecundum Τ1berim fleterant, consent neum Hye uidetur, ut in ni stram diuerta, mus, o quidquid occurrerit explicemus, Sed qstia ex fori Boarii deseriptione unaquae' res proprium locum facilius accipiet, de it se prius uidebimus. Foru ititur Bourisi licet iterRomana,et Τ3beri a Ful sit collocata, tame Liui, uerba, i ipsus nos paulo ante adducta,clare indicanssui se prope Velabrum, o Ianum,inter Paα

Iutinum montem, i Scholam graecam, ostendit ex defriptio urbis Romuli a Cor. Τac. ab aeneo tauri Simulacro incoepta.Vnde ex uno in plures icidere errores Fμι apparet. Boarium ab eodem tauri Simulacro dictu fidam uolunt, quidam uero ob taurum immolatum in