Io. Bartholomei Marliani Patricii Mediolanen. Antiquae Romae topographia libri septem

281쪽

LIBER C et Imp. Palatium fui se mense erme ingentes ostendunt . Unc baui procul, in ea par ute, quae . S . Vitalis desticit ecclesium. Lauacrum Agrippinae matris Neronis . ubi 'perioribus unis duossimulacra Bacchi reperta suere, cum hoc indice. IN LAVACRO AGRIPPINAE . At,' quae Suburerem, Thermae Olympiadis ponsitur ab 'iis, qui Beati Laurentii gesta narrant. Nouatianae vero ubi. S. Pudentianae templum . Blon. tamen unas potius putat, qua duas. Sed Ol3mpiatis in monti .percilio extant uegligia, ad radices uero Nouati:quas parua ui sse canales fuligino si, qui nunc sunt in cadem,

aperte ostendant. Hubuit Viminalis inter coetera, tres

nobilissimas domos. unam .M. Cras i. aliam Catuli illius, qui cum Mario Cimbrosfudit, ac Capitolii tegulas inaurauit. Τertiam uero. C. Aquili, equitis romani , quem clariissimum iuris ciuilis scientia 'cit . burum domoram uesilaia ex fundamentis uinetis contectis in dorso eiusdem montis adhac cernuntur. Iuralem cossesebat olim secrifcium nomine fagulat, sit memoriae prodidit Antistius Labeo. De I bdrmis Dioclitiani. Bibliotheca uu*ia. Campσ Viminalti Porta Interaggeres, o uasse Uirhialia

Cap. XX. Hermae Dioclitiam i dorso Viminalis malo t ri exste diratae adhuc cernuntis. Fornices ra

282쪽

rata Iocamisae amplitudinis, o capacitatis operis regni centiam fatis declarant. Has Dioclitia ..nus , ex Miximianus Herculeas Imp . inchoa αrunt, rn quibus extruendis memorant. xl. milliu Christianorum pluribus annis in modum ruit, bubuisse. Iuchoatae igitur a ueteribus prici ibus a nouis Conjlatio, o Maximiano delicatae fuere, o satuis propriis , conditor φ erectis exornatae, ut marmor ibi est shmostendit huiusmodi sitsilo. H. AURELIUS VAL. ΜAXIMIANO INUICΤO AUG. PONT. MAX. IMP. VIII.

COS. III. RP. P. In altero uero haec legimus .

Item .

D. D. N. N. DIOCLITIANUS ΕΤ. ΜΑ. XIMIANUS INUICTI SENIORES AUGUSTI PATRES IΜPERAΤORVM ET CAESARUM CONSTANTIVS ΕΤ ΜΑ- ΣΙΜΙANUS INVICTI AVGG . ΕΤ SEa VERVs ΕΤ ΜAXIΜIANUS NOBILISS. CAESARES THERMAS FELICES DIOCLITIANI AUG . FRATRIS SvI NOΜINE CONSECRAUIΤ COEPTIS AEDIFICIII PRO TANTI OPERIS MAGNITUDINE OMNI CULTU PERFECΤΑs ROMANIS SUIS DEDICA.

283쪽

crurm ctutem insano sumptu extruerentur docet Seribis uerbio At nam quis est, quisic lai ari sustineati, pauper sibi uidetur , o sobrins , nisi pmetes magnis, in pretiosis orbibus refulserunt , nisi alexadrina marmora n oditis crustis distincita sint, nisi ibasius Ixipis, quondam rarum in aliquospectaculim templo, piscιnas nostras circundedit; in quas multas latione corpora exanimata dimittimus, ni si aquam argentea epis

ia fuderint . et adhuc plebeias stulus loquorcquid

1 cum ad Balnea libertinorum perueneror quantum si tuarum quantum columnarum es t nihil fyguentium sed in ornamentum p itarum, impensae causa. quantam aquarum per gradus csim frigore labentiummis Iulius Capitolinus. Lavacra in moram prouincias extrusta. Bibliothecam aute Uulpium Hadrianus in Dioclitiani thermas posuit , o in ea libros linteos, elephantinosa' principum gesta, er. S.C.co cripta, autb. Postione, de hac et Vopsus ita meminit. VisVm praecipue libris ex bibliotheca Vulpia,aetate mea thermis DiochtIanis, o alibi . Bibliotheca uulpis elephantini pugilares in sexto armario fili. Sant qui bmai consitutione Τrai no ascribant. In vinea em posita inter itias thermaser uiὸ ud porta Numentani ducente, meste tante re pertum e i Sacedu, cuiu, te, ludo in morem conchae maurinae sculpta, ex duobus seu sis marmoris ccndidissimi, conflabat Aulus aut ornamenta conte platus, cui deo esset dicatus nusto potui igno c0rehendere. P. t thermas,

'b aggere Tarquini, Viminalis Carius Messa

284쪽

a VINTVs aer g,ti porta Interaneres clausa adhuc cernitur.qua nobis placet ipsam in Esquilino campo fitἡ esse. Inibi autem fuErat Pateus aquae Salientis, qui dicebatur puteus Vigarin quo nomine nunc appellatur capus ille ab incolis, quia eo in loco apud antiquos animalia includerisur. Extant adhuc ad moenia cauernae opera hominum ad iij affae, uelutifraga latibula . Haec de Viminali, qui licet a thermis Dioclitiani ad motania, hinc cum Esquilys, inde cum quirinali iungatur, psrs tamen, quae est a Dioclitiani us p ad Co antini

thermas, diuiditur ualle, quae quirinalis dicitur : des a meminit Iuu cum inquit. 'cium cras primo flemibi peragenium liare quirini. Et alibi. In vallem deessendo quirini . In bacfrunt Romulum cum celum ascenderet. Iulio Proculo Alba redeuti ante lucem apparuise. Sunt uutem qui Melint in clivo montis,supra oede nunc. S. Vitalis. In eadem auste fuit Fortunae Publicae AEdes. de qua Ouid. funt haec carmIna. qui decet Fondam βcrata in ualle quirini Hac fortuna die publica, uer ut erit. Montem nunc Cubarum quirinalem esse, contra Blodi opinionem. Cap. XXI.

Uriptis quine, motibus exst te, quos urbs

d Roma coplexa e, restat citra T)beri ultimus quirivalis, cuius aedificia prius attinga, mus , libet cAra Blon.opinione eu ee, ρ uulgo mons Cabarus dicitur, demostrare. Ο diligenter con deratis

285쪽

sra ententia acissime veniet, tamen ad est,haec addun s. s. P. Uistor. postj Uqsilinam regionem, cum turri, o cosse Uiminuti in quinto region satuit oris dinet inflexio altamsemitam ponit meo Domin Pomponi, Attici, cateras omnia, quae ex uari s rationibus, astborabas in auirinali fuisse tradantur, mea inquam parte, quae a Blonio inter Esquilius est co, pr. bensq. psi, ut ipse uult, accipimus collem , quem noI hortulorum dicimus, o uirinulem e ge, multa seqgen atur InconNementia et uerum issui maxime, e Campis intra urbem receptus uideretur, quem extra fuisse dis bium di nem inti unie Allianus ait Caesar em exercitum propiκs wrbi cimouisse, in campum, qai Martius diaceretur. Prgterea cum Diony libro secundo inquit, iti,

ter Uirinalem, o Capitolium c tra posuit,setis in

nuit Caballam montem quirinalem esse . non enim alia

ter procederet cay ira inter ipses montes posita esse , fleum in Esquilijsstatueremus. Huic opinioni 'stretqui r π , Τμaesequuntur, eiusdem autb uerba.Vrbe maiorem fecere adycientes quirinalem, o Coeliu- Roamulus quidem Palatium occupans, o Coelium Palaatio propinquam. Tatius uero Capitolium, quod ab ini rio coeperat, quirinalem rupem . quare nonfissensimile Tatium interiecta,=ecundum Blon. Esquiliarum, earte, secuniam nos quirinali, cossem hortulorum

cμp Vissea persi Mecoenatis horti in monte caballo Dergyt, Di erat necesse, quod ait Suet. Tiberio dedi

286쪽

rosilio in forum, inde in Carinas, o in domum pomprianam peruenire, ut hinc in istos transmigraret; cum rectior, breuiors est uia asinistra, quem a dextrara. Adhaec natura loci satis ostendit Blon. non bene de quirinali 'ntire ror uutem PomSetum infrontis icio domusr,in E quilist si ipsisse, cum in eius monimentis eum collem, ut quirinalem, sinoficat . Sed iam

ipsius et)mologiam, o quid in eo sit , aut fuerit, vio

deamus .

Dequirinalis et)mologia.Τurri Militiarum. Balineis Pauli. Successo Keptuni. Thermis Consutinuo de Domo, o Vico Corneliorum. Cap. XXII. Ontis quirinalis et)mologium docet Va snt. uerbis. Tertiae regionis cosses quin y, a deorsis is appellati, e queis nobili simi Vimina. Iis, a Ioue vimineo: quirinalis a quirini Fano. Varro.

nemsecutus Ostiam sest. ait. Templa deo faciunt, coris quos dictus ab illo est. Et referunt certi sacra paterna dies . Sant autem qui a quiritibus, qui cum Tatio Curibus uenientes ibi castra posterunt, eum denominatione acicepisse uelint . Cossis est oblongus. ficut Viminalis fedeo ampliorem habens ambitum, φ etiam ut quibiis a placet) complestitur eum cossem, qui est a Cossinu ad Costatinam portam, in quo iacet obeliscus Orgyptiacis literis scriptus, Lunae,sis sin dicatus .Etfecundum sie

287쪽

LIBER

ro Iutitulinem Viminalis porrigitur aseptentrione meritiem instar curuati ad cubitum bracbj, M is ad

turrim nunc Comitam . unde exordiri ex suus urbis defriptione optime conuenit. In primo igitur cliuo, upraforum Traiani , statim occurrit Turris Militia φ, cui milites Τraiani, ibisationem olim habentes , no orarescere .-in loco, in ferius tumen, extant triplici concameratiὁefornices, i in hemic cliforma cryptoporticus afronte caueam ineatralem reddentes, prope quae loca effossa fuere marmora hoc tillilo notata. ,

POΤΕNTISSIMA. DOS IN PRINCIPE LIBERALITAS , ET CLEMENTIA. Haud ita multo post, eoiem cliuo Balinea Pauli setisse erunt.qai locus corruto uocabulo Bagnanapoli nucdicitur. In deficense uero eius partis quirinalis, cui planam Suburram subiacere siriptum es, in hortii. Leo nardi buribolini stat adhuc Sacessum uariorum pycium,

marinarum y concharum nobili pictiora eleganter exornatum, quod ex ipse pictura Neptuno fluctum fuisse

sus icuri licet. I ius statem infleptentrionem quis proagrediens in maximi olim aediscue illico incidet ruinas, quas, licet domum Corneliorum reliquias esse multi opinentur, fornices tamen ampli simi, o concamerati loca ingentia, non ullam, qua thermarum ostendulformam. φs consueuere principes omniam monime id uno in loco aedi licure, dicimus atllas Constitini pede stres,militari habitu, quales in numismatibus ipsius ui imlis, nunc in gngulis ba s equorsim Philipe, R

288쪽

Praxitelissantes,argumento use thermas Constantini ibifuissee. Domus uero Corneliorum is uico eiusdem

gentis adhuc retineηti nomen. Sed ad thermas reis deamus . quas Fut auth. Aporodoro, i Marcellino

asperit a Conflantino extructas ess . At Marcellinus

de Lavacro constantiano tantum meminit, nes qpud ueterem friptarem ulla apparet ratio cur pro certo teneamus, has Constantinum excitauise, praeter ii,

Iam , quam diximus, o quod in bis olim legebatur ealis inscriptio. PEΤRONIVS pΕRΡ NA MAGNUS QUADRATIANVS . V.C. MI . PRAEFOVRB . ΤΗΕRΜ S CONSΤANTIANAS. LONGA INIVRIA' ΕΤ', ABOLENDAE CIVILIS . VEL 'POTIUS FOEDALIS CLADIS VASTATIONE VEHEMENTER AFFLICTAS IΤΑ AGNIΤIONE SUI EX OMNI PARTE PERDITA DESPERAΤIONE CUNCTIS REPARATIONIS ADFERRANΤ DEPUΤATO AB AΜPLISSIMO ORDINE PARVO SUMPTU cLVA TvΜ PUBLICAE PAΤIEBANTUR AN . CVsTIAE AB EXTREMO VINDICAVIT ET PROVISIONE LONGISSIMA IN PRISTINAM FACIEM, SPLENDOREMQUE RESΤITUIT. Et quod inuentum est marmor continens ipsius Conylaetini memoriam hujusmodi.

289쪽

TIONVM. PIETATI . LIVs SEMPER DEDICA . TISSIMUS. De S. Bacchi. Solis, quirini Templo ex Porticu. Capitolio Veteri. Sacello Iouis , Iunonis, Mineruae, ac de Domo Pomp. A nici 'Car: ΣXIII Pollatoris, de qgo proxime es mentio, mei. a moriae prolidit, D uico Comeliorum fuisse

Statuus duas colossassinam i feminudorum , qui cum reliqao corpore iacerent,reflore fuerant ereota, alteras manu cornucopiam tenerent, quas Saturuno, o Baccho adiudicauit,addiditis in proximis mi

290쪽

Q VINTVS rarnis, qgora ronust initium nost omnino' corrui1Fct, eoarum deorum extitisse Templa . Eregione autem ther in murum Constantini, in momis supercilio planam grabem desticiente,surgit mermorea dimidiata Τurris, Mesa uulgo appellata, quam Blon.Mecoenatis ese putat, in mesa sincopato nomine pro Mecoenetrana dic tur. At multis rationibus supra putuit. Mecoenatis tur

rim fusi Aggeribus Tarquinissui se . No dejiinr enim

qui banc turrim ρonant inter ornamenta templi Solis

ab Aureliano Imp. excitati, φ sit non ibi, baud inde procul certe fuit, de quo Vopis ta stribiti Aurelianus Romae Soli templum posuit in maiori bonoriscentia cὀsecratum . Ferunt qκriam eiκs matrem Solis sicerio. tem , o obii solis templum in eius gratiam excitauffemos uero in huius principis numi matibus luimus . SOLI INUICTO . Indarso montis, prope diuctas thermas, Equ duo marmore Praxitelis unas . aiter uero Philis, ut tituli indicat . quibus eqssis Uant uiri nudi loro eos trahentes. Tiridatis regis hos fuisse Sex. Russi urbis disriptio admonet . Roma eni det ii, qgo tempore Nero, ut lassteip .m regem excipeuret, uno die Pompci theatrum inaurauit. Ea autem stiirinalis pars, quae gassem Martiam des icit, Mons c templo Clatrae, π Apollinis uocitata est . Haud ita multo postsurgit coris alter, ubi Capitolio m Veiis , 5actam Iossis, Iunonis, o Mineruae fuisse literis traiitur, e is prius capitolinis condita. A dextera, ergicne horum locorum, prope . S.Vitelis oedem Pιm