Introductio in jus publicum imperii RomanoGermanici novissimum. ... Adornata à Gabriele Schwedero ..

1041쪽

3. Libera autem esse debet ejusmodi institutiis vel reformatio ab omni scit. vi&compulitone extrinseca ; ad fidem enim nemo est cogendus invitus, quippe quae non impera

ri , sed impetrari, non praecipi, sed percipi, ex auditu scit. verbi divini, non juberi, sed

juvari, non armis injungi, sed coelitus animis infundi amat. nec ulla intolerabilior est tyrannis, quam conscientiis do minari velle,ut habet effatu Maximi l. II. Imp. cedro me-Christe dignum.Sique subditi Domini religione sponte amplecti,&ob religio nis mutationem cultus sui exercitio destituti in ipsius territorio diutius habitare nolint, liber u habent beneficium emigrandi&solum

vertendi, quod tamen non necessitatis est, sed voluntatis. Inser. Pac. art. s. g. m. vers. hoc tamen non obstante. & vers. Plaeuit. Friweh. Eo I. Iur. NMρ. a. c. 4. ct 3n annot ad Inser. Pac. are.

I. g. ra. Verb: sua oonte Ure. ρ. 484. Caeterum non modostatibus Imp.,sed S Nobilibus immediatis haec reformandi potestas competit

percrt. art. F. g. ιν. Verb. Libera ct immediam p. nobilit se. Ex quo tamen neutiquam

Iurisdictionem territorialem Iure Status competentem illi fibi attribuere valent. Enimvero nonnisi ex personali privilegio potestas haec ipsis est concessa. . III. Ad Ius Sacrorum Statibus A. C. competens pertinet Ius senatus de Consisto-

1042쪽

PARTIs SpECIALrs SE T. Isorii Ecclesiastici ,-Θ lethtiind Consistorien/ inter quiae duo haec est diruferentia, quod in Senatu Ecclesiastico iiii

quae sibi Princeps specialiter rescivavit, adeoque Consistorio non stabjacent, ejus expediantur nomineo vid. Carpet. 1υ. in Inud. Conpist.

Consistorium veto a consistendo sic dictum, Germ. Elisis Miroen, Consistoria l-oba ossici ab Serichii est iudicium Ecclesia insticum a Domino territorii vi superioritatis vid. Ern. Gothinre. Diff. de Iure Consis. rh. 36. ex sanctiore prae aliis vitae integritate, & sincero ac infucato religionis canindore fulgentibus, omnique suspicionis, sordium, aut haereseos labe carentibus Theo Io-gis & IurisConsultis constitutum , ut in causis ad forum Ecclesiasticum pertinentibus territorii Domini loco cognoscat & judicet. Estque alicubi aliud Superius, quod heri. Consistorium dicitur, aliud inferius . vid. thur. 8uriis. Satis βirchen, Drdming. rit.

Consistorio. d. I.

s. Causae hic dijudicandae sunt omit mi' in quibus religio verti simul videtur, cim ad ordinariam Iurisdictione,censistam xelesiasticam, sive ex natura rerum

rum, sive ex facto aut antiqua cons ac devotione spectant; videnum. i. o. d. 137. n. α Rese

1043쪽

iue causae spirituales, Ecclesiasticae, mixtae. ista, quae fidei Christianae veritatem , curam h nimarum & divina officia ac cerentonias; quae disciplinam ac controversias con-' - vernunt Ecclesiasticas seu bonorum seu per narum, quaru quaedam ex speciali privile ..tio hoc forum invocant, ut Studiosi, qui de clericorum appellatione continentur. Richi. .nEklin. Auth Hassia.C. ne . stroyatri Passim. vit Clerici quidem in omnibus personalibus L .etionibus, sed&laviori b. deli istis,quae poenis ivilibus s. potius Eccusiasticis eluuntur, nec nim nisi mixtum Imperium Idictioni Con-sssori orum a p. Protestatiles adhaeret. una cum liberis, haud tamen fa--ulis, hic conveniuntur. Carf z. i. J. AE S. I. at Res'. a. Hae vero aliquando ad Ec-

elefiastic tiin, aliquando ad Seculare forum, , seo qualitate actionis intentatae, sive circa

causas civiles sive delicta versetur, perve niunt, ut causae decimarum usura rura , patronatus, iuramenti, hujus tarnen relaxatio ianem quoad effectum agendi ad Ρrincipem, qua Secularem, spectare Verius est. Uid R. f. .

1044쪽

PARTIs SPE cIALis S Ec T. ILCarpet. L a. 'Prud. Cons. d. l. ac quae huic consectaria censentur v. g.dispensationum, adulterii, quando scit. agitur ad separationem. Pertra istantur autem hic causae hae ferme sine strepitu, processu sumnario. Ernest. Gotho- fressith. O. Iudicio pari fere Theologorum ac JCtorum numero animato , sic ut Praeses seu Director sit ICtus, utroque jure tam quoad causam quam Processum instructus, quamvis nihil impedia quo minus etiam so-Ii ICti personam Principis ex delegatione

repraesentent. vid. Ernest. Gothost. th. Mev. . 4. d. . Cum etiam nonnullis in Iocis

nullo singulari constituto Confistorio,omne lites dicausae indistincte in Cancellariis expediantur , citationes & decreta tamen ircontroversiis Ecclesiasticis, ut nomine Con. sistorii emanare videantur, hac edantur sub

scriptione: guriis. ιur Nicias h oher Consi

ex eo, quod mixtum Imperium IurisdictionConsistoriorum adherere diximus, spon te sua fluit , habere quoque Consistoria,

Ies facultatem sententias suas exequendlicta carcere,mul ja γ.Mev.ρ. 3. d. a18. alia vapoena sub imploratione brachii Seculati coercendi vid. omnino Ermst. Gotho'. ιλ ψωm. d. th. In

1045쪽

tui incumbit Cura Vocationis Ministrorum Ecclesiae, qui a Patronis Ecclesiae, rite nominati, ac praesentati, his duobus capitibus , nominatione scit dc praesentatione, absolvitur Jus Patronatus vuIgare, quod est, ac pote ι praesentandi Meles Ministrum idoneum excepto tamen Superintendente, cui munus hoc a Principe jura Episcopalia habente immediate defertur, ναου ib. ι. defιρ. γ adam erium vacans inundato in Ecclesia,alii inique simitibus persionis competens; de qua talacum Superioritate territoriali nihil commune habet, sed potest etiam penes alium existere, qui tamen cum Domino territorii, sub quo sita est Parochia, in fide consentientem praesentare debet, etsi forte Ipse discrepet. R . de anno IIII. damu Michre. Ius autem praesentatum confirmandi, ordinandi, ut de removendi v. Mett. D a . Iuris Episcopalis partes sunt, expediendae a Consistorio, Presbyterio ve) praevio examine legitime confirmati, ordinati, investiti munia ipsis jussu di-l vino concredita fideliter expediant 1. in pu-l ra verbi divini praedicatione, cui quoque viis i ta honesta dc in culpata respondere debet a. l 4n sacramentis administrandis,dc quidem seineundum institutionem Domini, a quo immane quantum discrepant Concilia Constantiense de anno ι 11. & Basilaenia de anno I 3r

1046쪽

yoo PARTIs sp EcIALIs SECT II. 3 . in ligando & absolvendo. 4. in consolando 'F. in increpando, quod fit vel simpliciter, Vel cum ex commilnicatione: 1 e non

nisi cum cognitione &Decreto Domini temritorii. Istud in certis terminis faciant. Nam iniuriosis verbis usi Concio natores sive expresie nominando peccatorem, sive graphice depingendo, aeque ac alii actione injuriarum conveniri poterunt. V R. LisA. 33o4.

Dbig. Dil'. ra. semiri Georg. Omon. Disput. de Action. injur. Sacerdot. concernent. multo magis autem talis eos modestia decet ε. in refutandis heterodoxis. Item summa

ac perpetua ipsius cultus divini inspectio per Visitationes vel generales vel speciales, ri-

tuum, ceremoniarum, aliarumque piarum causarum ἐυκημοσυνη Ecclesiasticae conveniens ordinatio, & extraordinari a juxta temporum atque eventuum diversitates mode-riatio, quo Iubilaeorum, aliorumve sestorum it riniorum &c. constitutio spectat. Concor Hae Ecclesiasticae studi si in praecavendis Sch Ismatis ac haeresibus, conventiculisque .harieticorum, compescendis inanibus con- . tentionibus,& denique si nodus dubiae Seri- .pturariam interpretationis ac turbida Eeele- .siae tempora incidant, Synodorum ac Conciliorum Provincialium eonvocatio atque

, indictio.

1047쪽

portionem existiment Scholarum cum superiorum, tum inferiorum curam, fundationem , ac sustentationem. Sunt enim illae doctrinae & Virtutis, Ecclesiae dc Rei p. Seminaria, quas in bene constituta Repubi omnimo necessarias esse vel hine apparet, quod verae felicitatis capaces non videantur esse animi civium rudes penitus omnis doctrinaeae inculti. Hinc & Athenis olim ab omniubus civibus exigebatur quaedam literarumi. e. legendi scribendique peritia. Contra

mirum non est, earum curam Usque adeo negligi in Rep. Turcica & Moscovitica , nam cum illi veri Dominatus sint, subditos suos

servorum prope loco habent,sicq; adeo a vera beatitudine civili , cultuque ingeniorum, quem rationi status sui adversum putant, quam longissarine abducunt. Superiores tamen, quae VesgO Academiae vocantur, & ab altera earum specie, Cymnasiis scit. non tam numero docentium discentiumque, quam facultate confercndorum honorum Scholasticorum,ab uno Caeiaris Augustali jure deri- .vandorum, distinguuntur, sine Caesaris conis firmatione Status erigere nequeunt. - 8. IV. Denique non ultima Principis, dialteriusve status Imp. cura sit, necessarium, rerum sacro cultui & Ecclesiae, ejusque Mini-

1048쪽

so2 PARTH SPEcIALIs fac T. ILratum instituere ac per prudentem dispensationem conservare. Spectat huc fundatio atq; exaedificatioTemplorum, oratoriorum,

chiorum, Nosocomiorum, Brephotrophiorum, Orphanotrophiorum,&c. utque&ab aliis aedificentur consentiendi facultas. it. Vasorum, vestium, suppellectilis sacrae, falariorum, primitiarum, oblationum, decimarum congrua constitutio, dispensatorum, oeconomorum, Proviserum dcc. idoneorum. ordinatio, rationumque ab iisdem repetitio. CaruitEcclesia primitiva immobilibus, lnec ea vel oblata vel testamento relicta sibit retinere potuit. Primus Constantinus M. Ecclesiis praedia a piis oblata retinendi licentia concessit in L r. C. de Sr Eceles unde qim& hodie prohiberi lege vel statuto possit',

quo minus privatorum bona in Eςclesias ulterius alienentur, non est ambigendum. Nee ' sane desunt exempla statutorum, ab Ordinibus Imp. etiam conditorum, quibus cavetur, non nisi impetrata a mortietatione qnae, illorum statutorum est veluti solutio&Axamen tu ac a roti Mosin.m Comm. ad Consueti Parrstitia. desi s.f.3 . in mestrib.ρlisentia retinendi bona immosilia per manum mortuam a Prinei e impatratad bona immobilia Eeelesiastiea fieri posse. vid. Linde

1049쪽

μιυch. vol. . . . P. DF. VII. Io. Haec quoque quae Ecelesiae jam aequisita sunt&in ejus existunt patrimonio, quin tamen Reip. adhuc subjiciantur, minus est dubium. vid. me. Rosig. g. ass-den Stam

denta. Pac. art. I. I. ratione red

tuum II. Dn. Eris. Maurit. DU'. de Meuiarisae. P. D Neque enim res sacrae & Ecclesia- sticae, quod privatorum commerciis eximuntur, ideo Iurisdictionem quoque humanam 'effugium: neque Prineeps donans Eeelesiis multo minus oneroso titulo alienans continuo etiam superioritatem ae Iurisdictionem cum re transtulisse censendus est. Non 'unam proinde ob eausam eas & Eeelesiastia eas quidem facilius quam sacras in leges no- , strae civiles alienari,atque in profanum usuris transferri, non tantum per bella, sed & in media paee, necessitate Reip. flagitante, permittunt. ι3ρ. s.f. de Leg. Ita. D. g. F. d. o. I. Io. I. a1. C. de M. Meles modo aeeedae eonsensus Domini territorii Carpet oν. ι a.def. 3σι. diseqq. Illustre hujus rei doeumen tum praetereaetera, quae ex vi Pacis Religiota vid. f. nait dent. 11ss.) in Proin testantium terris quotidie ob oculos versantur, praebuit non ita multis ab hine annis Im- , ' Perium nostrum,cum potentia civilis autho-

1050쪽

ritate, redimendae Pacis causa, ampla qua dam territoria Ecclesiastica in Secularem rasum ac dominium aliis traderentur. vid. Instrum. Pac. art. II. D n. Rher. d. dissuae Meuiaristi. e . a. g. . Quanquam potiora Germaniae bona Ecclesia itica di ista non

tam sint Ecclesiastica, quam Ecelesiastic Tum, quae cum seu dati lege ab Imperio co cessa teneant, si pacem ejus turbaverim M eos dubitet juste iisdem posse privari φ - Iim tamen Principibus ac caeteris Imperii ordinibus author esse, ut sine urgente μου cessitate quicquam horum, quae ad sacro αpios, imo & superstitiosos usus semel a majoribus religiosa pietate dedicata sunt, praesesanis consecrentussibus,& in privata perve γ.tant commoda, dicitur enim in communi proverbioe: . Eut eistrae.

ut potius exemplo Sereniss. Nostrorum Ducum, quorum curam summis Dn. M ter. e. δι. re Burgoia. p. a. ad I. P. Disc. - ρ. δν. pro . meritis evehunt laudibus, dc sereni T. ac Potentisi . Electorum Branden burgicorum,Ioa-

ehimi I: dc Fliderici milhelmi, quibus e

em laudum encomta debentur, sumoq; iureis. indicantur a D n. Zoh. Frid. Rhet. ind. de ocularis . o. r. num. 380ὸqr. ad alios non mi-