장음표시 사용
11쪽
torem egisse primi ordinis,nemo ignorat arist
teles cu)us Oeconomica itidem superant, reputalica quidem abstinuit manus, gerenda tamen fisit utique si quis alius longe peritissimus natus familia nobilistima,&amicitia cum magnorum Regum Philippi atque Alexandri, tum Antipatri variorumque magnatumMacedonum pariter aliorum honoratus. Sine exemplo praeterea sui in pacis pariter ac belli negotiis expediendis, is qui omnium primus Rem Rusticam cloqui Latine instituit, sit- perstite etiamnum quamvis perquam lacero libello, M. Cato Censerius. Quoniam denique Palladitis Rutilius Taurus similianus jam tum sua aetate Vir Illustris audivit, non potuit ille non fuisse vel P tricius vel Consul Romanus, vel Practetus Prael tio, vel Magister militum aut officiorum, vel Quaestor, vel Praepositus cubiculi Caesarij, vel Comes aut
largitionum aut rerum privatarum, aut domesticorum quippe qui seli ex more illius temporis Viri
Illustres sunt cognominati. Quod si is fuerit qui Rutilius Claudius Numatianus vulgo, fide tamen unius duntaxat mendosi manuscripti libri Itinerarii, nuncupatur, quod vero non est absimile: floruerit Consillari dignitate, Praffectus fuerit Vrbis Tribunus
12쪽
militum&Prati ei ius praetorio omnibus cia imis 3
Itineratij aucta dignitatibus fuit Illustris. Qui mine Latino Georgica princeps expolivit Virgilius
Maro, ipsemet quidem nullo in publico honore vis xii debetur tamen illud opus auspiciis bucenatis. qui utique atavis fuit Regibus editus, primarius u ta Agrippam consiliorum Augusti Caesaris omnium
moderator, qualem nostra aetas primum ministrum status diceret Possum talios quammul tos laudare Rusticae & Oeconomicae rei scriptores fama duntaxat sui nominis superstites, summae autem olim in republica existimationisin optime meritos. allatus diserte: De cultura agri prκcim re Principale fuit mapud exteros. Siquidem
Reges fecere, Hiero Philometor Italus Archelaudete duce Xenophon inuenti etiam SP ago. Hic
est ille Mago, qui principe isthac Carthaginis dumonatus est, quae Hannones Amilcare Asdrubales Annibale dedit, ac proinde etiana ipsemet inter Poenos suos magnis floruit honoribus. Ea vero illa industria & prudentia artem omnem agricolandi libris duodetriginta Punice docuit, ut capta Cartha gine memorabilia ilia molumina ita loquitur Co-umella, Magonein rustieationis parentem appel'
13쪽
lam o si dimeonsul o in Id tuum sermonem,-- mersa sint, post meruerint a Dionysio Uticense G ce verti viginti libris Icxtilio tori mitti: quae
perperam a nonnullis creduntur ea esse quae Contantinus Porplayrogeneta Imperator edidit ut hujus operis Epitome in sex libros a Dioplaine Bith no in Dejotari Regis gratiam contrahi. Quod si
porro ad illos qui reipsa exercuerint universam hanc artem, tamen in omni rerumpublicarum genere maximis fuerint functi dignitatibus attendamus; utique longe plurimi ex omni arvo, cumprimis prisco,possunt adduci, qui sua vivendi ratione pridem demonstraverunt, neutiquam illas curas Politico homine aut rempublicam gerente esse indignas. Non dissiteor equidem, Germanicas gente Olim gro colendo non multum, rapto latrociniis bello potissimum fuisse deditas pigrum scit es ineri Cisum sudore aequirere quod possis sanguineparare, cum quotiens bella non inirent ipsi somno cib quo hebescerent: utinam in quammultis non idem etiamnum esset animust apud Romanos autem niverses, quo tempore moribus ac viris antiquis res illorum sibi constabant, antecellebant ipsi omnibus eluun hucusque ab orbe condito sortissimis at-
14쪽
que prudentissimis populis, idque suarum rerum Iibere non ex aliquo dominantium arbitrio fatagentes longe diversa trudentior sitit vivendi r tio. Quem enim illi tum bonum mirum aut civem, illum laudabunt bonum agricolam bonumque colonum, amplissime ita illum laudari existimantes, in semet Catone Censerio teste. Non sine caussa, ait M. Varro, majores nostri ex urbe in agros redigebans cietes suos: quo in pace Drusiι is Romanis alebantur in bello ab his tuebantur. Ejusdem verbastini: Viri magni nostri majores, praeponebant rusticos Romanos urbanis. Annum ita dimiserunt, ut nonis modo diebus urbanas res usurparent, reliquis eoptem ut rura eolerent. Sane ilia temporibus ab ara.
tris re rastris senatores Consules Er Dictatores Romani aetersti sunt quod Cicero loquitur. Nota sunt Romanarum rerum peritis magna illa nomina,
Manlii Curi j Dentati, Attili Calatini, L. Quinti Cincinnati, Marci Attili Reguli, Serrani aliorumque. Iusto longior hic essem si, quae de rustica illa veterum Romanorum vita Plinius etiare libri duodevicesimi tertio tantum capite disseruit, adserrem in medium. Non dissimulabo tamen, eosdem Romanos patresfamilias. Varronis iterum verbis utar pollea
15쪽
postea intra nuros fere correpsi relictisfale er
aratro, es manses molere maluise in theatro ae circo
quam in segetibM es minetis est autem pariter non ignotum, illos isthac nova mere urbana laesidevata dominatui faetos oportunos, tandemque in saevum illud Caesarum imperium recidisse. Instituerunt autem ciliae sortissimae prudentissimaeque gentes olim ad priscum illum Romanum morem civitates suas, iace belloque juxtim floruerunt. Quin imo nec hodie tales omnino desunt, quamvis sint pauciores magno suo malo. Quod autem omni libertatem amanti reipublicae prosit, civium quamplurimos agro colendo operam impendere, quam
doquidem sapientissimis quibusque legislatori
bus, quodque maximum, ipsimet Hebraeorum reipublicae summo conditori optimo Maximo Deo,
nec non civilis disciplinae potissimis est magistris
probatum indecens sorte fuerit, praeter Romanos populum alium in testimonium hic adducere, illi taltem rei quam nunc ago defendendae neutiquamst infra Tuam Illustrissime Comes dignitatem, multo minus meum citra officium esse, eorum ci ca quae libelli abs me editi versantur curationem. Et vero non equidem hoc volo, ipsiusmet rerumpu-
16쪽
Bl carum rectricis scientiar, aut rempublicam regemitum muneris proprii esse, vel agrum vel si quid est
ejus rei aliud colere, aut rem domesticam probe exerceres tantum hoc persuasum opto, ne quidem talequid reapse agere hominem dedecere reipublicae verendae vel studiosum vel doetorem, multo minus in ejusmodi argumenti criptis nonnihil occupari.
Est autem non illud untaxat veritati Consentaneum, sed ad hoc longe est verissimum haud posse omni reipublicae alicujus recte administrar jusmodi negotiis ignoratis, adeoque hactenus ab tim Te. Illustrissime Comes, qtiti Regiis impriis subditis plurinus imperas, omnino decere hujus si ilisque argumenti libellos habere in pretio ut&Philos hum civilem professi eos commendare. Qualecunque scii fuerit reipublicae genus, sive ad communem populi sive ad imperantium utilitatem primo atque per sese compositum, hoc in universum omnibus convenit, nihil negligere,unde aut vitae aut magnarum quoque rerum gerendarum aliquod subsidium possit comparari. Ea sane propter nostra etiam hac tempestate prudentissimi quique rerumpublicarum nonnullarum rectores, in talibus
noctes diesque versantur, hoc indefesso agunt stidio
17쪽
dio me scilicet desit suae cuique reipublici civilis
felicitatis saltim άυταρ et in ut superet quoque in magnorum expediundorum nervum abundantia. Quod non idem reliqui agant , imperitiae
ut G rdiae si quod res est licet profari argim
mentum est quantumvis coli loco positi illi credant Mab aliis credi velint sese sapientissimos. Iim ter ali sautem τὰςχρημαn ρὶς aut facultatum qua Tenduum artes maxime nec aria vitae, etsi non semper quaestuosistima, est rustica disciplina sive qua serra Colitur, sive qua aluntur pecora, siVe denique illa qua villaticis pastionibus vacax, IdeQqus ipnidciviscit reipublicae sectoris, honis legibus praemiis item S poenis id strenuo agere uti illa quam utilissime exerceatur mutque in id civibus in promptu
Pra ivit Seiratus RQmanu quin conditri praeclaris le- .gibus censoria severitate etjam lati flexa nana rarum male colere Censiorium probrum ait PlinI- .imi tum Magor si opste nis ex Punica in Lintinam Linguam verti jussb. Paulo ante id verbis Columellae indicavimus pretium videtur autem opera futurum, idem nunci verbis Plinij. IcuTre..t aaoni quidem, inquit ille totam honorem Se
18쪽
Miatus nos haluit Curthagine apta, ut eum regulis Uriea bibliothecas donaret unius ejiis uotriginta
volumina censeret in Latinam liguam transferenda , perituque lingua Punicae dandum negocium in. CCeterum ruris colendi curam non alienam esse
oportere a reipublicae rectoribus, admiserit quis denique etiam imperitior fortassis rei autem piscina, riae iiscationum dive iam admodum esse rati nem, eoque nec illa quae hactenus attulimus excusendo, hos libellos edendi Tibique Illustrissime C
me offerendi, instituto meo, quidquam facere, idem dixerit. Nec enim ullam esse necessitatem quae piscinarum piscationumque civilem curam exigat, nec illum hinci qualis ex rustica re accipitur, quaestum posse exspectari sive privatim sive publice, Verum ita sui sentiunt nae illi graviter fallunturi& mirabor equidem nisi TuallustrissimeComes, qua polles prudentia, illos rideas. Quod sane causintur de necesinate, nihili est. Nec enim, quidnam απ- ad vitam hominis, sed quid ad civiliter felicem vitam sit necessarium cst attendendum Felix autem civilis hominum cietas multa exigit,non ex vero duntaxat sed opinione & consiletudine etiam saltim pleterorumque: eorum praesertim, qui in fama sunt
19쪽
sunt melioris cultus. Iam vero vix pecualiae,quae Citra controversiam rustica pars , major ad civilem felicitatem necessitas est quam piscium si sane horum vel suppetat vel queat parari justa abundantia Fructum autem sive quaestum si spectemus,
ante omnia ratum esse oportet pretia rerum ex imdigentia quidem vim accipere, ipsam autem indigentiam penumero hominum falsis etiam&iniquis cupiditatibus aestimari. Jam vero ex agri pecuariae rei cultura solet quidem plerumque lautus accipi fructus interdum tamen ea est vilitas terra nascentium pecudumque, ut nullum ferme operae sit vel impensarum praemium id quod illa quae hodie passim in Germania est ruris proventuum ratio, nimium quantum attestatur. Quid quod Iam tum M. Varronis aevo, in Romae Urbi vicinis agris , villae nonnullae pastionum suarum lucro longe superarint fundos integros centenorum aliquot jugerum excandefaciente nimirum maCel-I annonam immens, opulentissimae Urbis magna luxuria. Non quidem fortassis hodie idem ex villaticis pastionibus ut quae nunc haud instituun
tur uspiam Romano Vetere more, nec emptores
multos adeo invenerint exspectari potest quaim
20쪽
tum tamen prae imis sendis quaestum serre sint id neae, si in proximo sint populosa divitiarum plena oppida, qualia Holatiae vestrae, Illustrissime C mes, Hamburgum sunt etybeca, minime omnia um Te praeterit. Ut ad pisces nostros veniamus lapiscinas ejusdem quem tape jam memoravi arronis tempestate, erant quidem dulcium aquarum piscinae plebeja duntaxat sine fructi maritima
autem Nobilium, quibus Neptunus ut aquam sic es pisces ministrabat, magis ad oculospertinebant quam vescam, potius marsupium domini exaniebant quam replebant, ac proinde reapse, ut dicebantur, amara erant. Verum illud quidem piscinarum fatum uni tum Romana luxuriae acceptum hi s rendum, non justae aestimationi aut recto uti Et, rosaltim antiquissimi Romanisbia piscinas dulces habuerunt, marinas ignoravere fuitque illud indibie cum eorum utilitate conjunctum etsi illi miis duntaxat squalos ac mugiles qui pistes simi
proprie marini aluerint, Narronis arvo nullus rhynton aut nebulo non duxerit, utrum his pisil ssagnum haberetplenum an ranissua nihilinteros . Quantumvis etiam illo tempore dulces piscinae fuerint plebejae nec magni fructius, non potuerunt i