장음표시 사용
151쪽
Pervenit ad audientiam nostram quod ut qui olim statuti fuerant super ecclesiis pastoribus carentibus, ad custodiendas et salvas faciendas res ecclesiarum, quamdiu eisdem do pastoribus provideatur, non ita fideliter et studiose sicut a nostra curia erat injunctum, ipsum servilium peragebant, sed malo tractabant et custodiebant res ipsarum ecclesiarum. Verum quia omnes ecclesias regni nostri et specialiter ipsas quo pastoribus carent in manu et proloclion nostra habemus, nolentes ut res ecclesiarum illarum in aliquo minuantur vel defraudentur, statuimus ollsancimus ut deinceps si quis archiepiscopus vel episcopus regni decesserit, res ipsius ecclesio in custodia et cura trium de melioribus et fidolioribus necnon et sapientioribus personis ipsius ecclesie ad custodiendas et conservandas eas ad opus occlesio usquo dum de pastor si eadem ecclesia provideatur, committantur tantummodo do reditibus et proventibus ipsius ecclesio ad usum servientium ibidem morantium nece saria rationabiliter et sussicienter ministrentur ex eis ipsi ecclesio multum bene et rationabiliter serviatur residuum ab ipsis custodibus ad opus ipsius ecclesie salve et integre custodiatur, donec ibi pastor lacrit constitutus. Constituto autem in ecclesia pastore, quicquid do rebus et introitibus ipsius ecclesie remanserit, ipsi pastor eorum assignent o ei rationum inde reddant.
152쪽
TITULUS XXXII. I. U). De novis edificiis a .
Castra munitiones et lurres ab obitu divo memori regis Gulielmi consobrini nostri erecta, super quibus minimo diruendis majestalis nostre licentia non precesserit, prout in Capuana curia per nos extitit stabilitum s , renovata 8 constitutione nostra denuo dirui debere mandamus publicationis pena ipsius castri vel novi edificii constitutionis noStre contemptoribus imminenlo, si usque ad ali vitalem Domini proximam diruero odificia e contemnant. Illud etiam presenti adjungimus sanctioni ut nec munitiones alicui reficere dirutas liceat sine nostri culminis jussione.
In locis demanii nostri edificia erigi in posterum prohibemus, per que ipsorum locorum defensio vel munimen aut liber introitus aut exitus valeat impediri. In predictis locis lurres erigi modo per privatos expressius inhibemus. Munitiones etenim nostras et, quod est securius, protectionis nostro munimen omnibus regni nostri fidelibus plene susticero credimus ad tutelam.
a Graece : De diruendus eastris e lurribus post moriem Gulielmi regis Meuatis.lta Sie eorrigimus ex eod. 4625, pro revocata quod sensum turbat Grae 'ν viae se Cod. 4625 ediscata. H Ita quoque in cod. 4625. Sed ap. Sugan et Lindebr. BEL BOGERIUS.' cs supra, tom. II, p. 9 et not. 4, n 2.
153쪽
De seruis et ancillis fugittas.
Servos et ancillas omnes fugitivos ab aliquo capi generaliter omnibus prohibemus, nisi captos quam citius potuerint domino suo restituant, vel si dominum ignoraverint, baiulis curie nostro assignent etari uti magne curi nostre transmittant eosdem scitur quod quicumque amodo aliquomodo servum aliquem vel ancillam sugitivam capere vel quomodolibet delinere presumpserit, ipse cum omnibus bonis suis pens curio subjacebit; hajulis, nisi magne curis nostro transmiserint, eamdem penam laturis.
De metinia inventa in rebus alienis.
Pecuniam si quis invenerit, aurum vel argentum, lapides protiosos Vol quaslibet res alias que sue non sint, animalibus exceptis do quibus fiat sicut preordinatum esti in inventor J justitiariis nostris velari uti ipsarum partium statim ostendat, et sine dilatione ipsemet ad magnam nostram curiam deserat et assignet alioquin et ipse surti pena tenebitur Scire etenim debet unusquisque inventiones omnes regni nostri quarum dominus non apparuerit, ad fiscum specialiter pertinere Pietas enim nostra propter absentes misericorditer statuit res ipsas, postquam ad manus nostro curio pervenerint, usque ad annum completum per se conservare, ut si quis sorte insta annum venerit et de rebus ipsis aliquas suas fore probaverit, quod suum suori consequatur alioquin, post transactum annum fiscalibus utilitatibus ascribantur.
si Constitutio tamen do animalibus invenus non nisi sub titulo LIV hujus libri concipitur. Unde marginalem notam in textum inepte irrepsisse credimus. Quae additio in cod. ι625 omnino demt.
154쪽
Mancipia fugitiva, quo constitutio regia per baiulos ad magnam curiam nostram debere iransmitti constituit, nec quid de eis fieri debebat statuit θ), per annum recipimus dominorum commodis reservari ut si infra annum is qui so legitimis documentis dominum probare potuerit appareat, supradicta mancipia si restitui debere censemus, salvo iuro quod ex obtenta veteri consuetudine perinde curio nostro debetur; alias si domini non appareant, privatis nostris utilitatibus aggregentur se). laluimus etiam ut inventas res et pecunias, quarum veri et legitimi domini non apparent et quas per inventores earum constitutio regia ad magnam curiam debere deserri proscripsit, locorum hajulis sussciat assignari. Nec enim equum vidimus ut is qui zelo fidei quo tenetur, curio totum quod invenit assignat, propter fidem suam incommodum sentiat, ut cogatur invitus ad curiam remotam multis locorum distantiis sorsitan laborare. Quicunque autem res inventas hujusmodi baiulis nostris non assignaverint, et baiuli etiam n tri qui assignatas ad curiam nostram non miserint, surii pena nostro erario inserenda pro certo noverint se fore damnandos.
Duram consuetudinem et iniquam quo circa prescriptiones in aliquibus regni nostri partibus oblinebat, in posterum sitore precipimus, et presentem legem circa ipsas inducimus, omnibus aliis ipsi contrariis inter regni
155쪽
IM O STITΓTI0ΝΕS nostri fideles omnino sublatis Sancimus igitur rescriptionem anni, mensis diei et hore, per quam aliquis de dominio rei suo cadebat et Dancus de dissasina queri non poterat, penitus amoveri sed generales proscriptiones communis juris locum habere, scilicet inter presentes decennii, inter absentes vicennii, precedento scilicet titulo et bona fido ex ulraque parto undique concurrente. Per tricennalem etiam prescriptionem inter privatos, excepta hypothecaria actione cujus vita interdum in annos quadraginta protenditur, omne jus et omnem actionem Volumus Submoveri. Quadragenaria a etiam proscriptione inter fratres lege Longobardorum inducia super adequatione stantium partium minimo facienda et super rebus quas alter ex fratribus tempor predicto possessionis b)aliundo habero so jurat, in suo roboro duratura, fel ad omnes regni nostrifidoles per presentem constitutionem nostri culminis prorogata usuca pionibus quo in robus mobilibus juris communis inducto sunt, in sua firmitato servalist.
De rei aetione et eaeceptione ei
Consuetudinem hactenus in judiciis oblinentem do medio tollere di ponentes, perquam lauda quamvis magna temporum longinquitate possema proscribi non d poterant, et sic possessio possessori vel etiam petitori adprobandum de dominio rerum quas forsitan ipsi et antecessores sui a tempore cujus memoria aliquando non extabat, possederant, in nullo Valebal precipimus eum qui in postorum triginta annis seu dum integrum vel quolam partem laudi, de quo certum et designatum Servitium nostre curio vel cuilibet alii debeatur, continuerat sine interruptione civilis vel
a In utroque graeco rursus tricennali. Sed inserius, ut seq. de trieennali pres-
eripilone sermo habetur. b In graeco autem dira ,αλῆς, praetcriptionis.
e Graece : Quomodo stud per ponessionem ad tempus retineantur. Q Non deest in eod. graeco Parisiensi, sed adest in Barberino et etiam in latino 4625.
156쪽
REGMI SlCILIAE. 45 naturalis temporis ves minori elatis adversarii, presente etiam in regno adversario suo, possederit, in perpetuum ore securum et actionem ei contra quemlibet possessorem Si a possession ceciderit et exceptionsmeontra petentem quemlibet indulgemus. Quod otiam ad illos porrigimus qui usque ad hoc tempora triginta annis preteritis tenuerint, in quibus etsi non pleno justitiam potuerunt a consequi conquerentes, in hoc saltem de evidenti desidia excusari non possint quod interruptionem prescriptionis apud eos qui a nobis administrationem habebant, per conventionem legitimam aut contestationem litis, prout veteribus legibus est indultum b), inducere potuerunt. Predicta aulem omnia ita sano accipi volumus ut tricennalis prescriptio in laudis integris ot eorum quotis partibus locum habeat, ex quibus prescriptis nullum potest reipublice preiudicium irrogari, eum apud quemcunque resideat servitium designatum et dehitum, quod non tam persone quam rei ipsi adscriptum esse dignoscitur, minimo amitti expoterit vel in aliquo minorari. Ceterum si super aliquo predio vel prodiis ad laudum seu partem laudi certam pertinentibus, que velut libera a servitiis vel qualitercunquo aliter quis proscribat, do quibus
nullum est certum servitium pretaxatum, rescriptionem quanticunque lemporis in nullo prodesse sibi consemus cum iis de laudo subtractis, de necessitate per consequens ipsum servitium minoretur.
De prorogatione prescriptionis.
Quadragonalem proscriptionem et sexagenariamque contra fiscum in publicis hactenus competebat, usque ad centum annorum Spatium prorogamus minoribus rescriptionibus adversus fiseum inductis, quadriennii scilicet in rebus donatis a nobis et triennii a sententiis contra nos latis, in suo robore duraturis.
b Ita in graeco et in eod. 4625 pro induetum. e In graeco Gla Μαι, augeri; quod omnino fiuspectum. IV. is
157쪽
De injuriis eurialibus personis seu quibuslibe aliis irrogatis.
Observent diligentissime judices ut in accusatione injuriarum curialium personarum dignitatem considerent et juxta personarum qualitatem eorum quibus fuerit sacta injuria et eorum qui faciunt, et quando et ubi hujusmodi temeritales presumuntur, sententiam sorant. Ipsis autem facta injuria non ipsis duntaxat, sed etiam ad regis dignitatis spectat ossenSam.
De repulsa ostietatium e pena pro eorum .ccessibus constituta a).
Eos tantum ossiciales nostros ossicialium do illaiis ipsis injuriis volumus prorogativa telari, qui ossicium exercendo commissum injurias aliquas patiuntur, non qui inimicitiarum suarum vindictas vel sua privata negotia pertractando, dum aliquo subjectos nostros indebito persequuntur, ipsorum exigente nequitia a fidelibus nostris injuriam patiuntur. Interdum vero nedum ossiciales hujusmodi in casu prosenti prerogativa ossicii gaudem nolumus, imo tanto ipsorum excessus Velamento administrationis nostre commissos prosequi desideramus inflantius quanto in gravo dispendium subjectorum et nostre majestatis injuriam ipsorum dissimulata facinora, qui nostram elligiem representant, reduci valeant et experimento visibili nos ipsi persensimus jam reducta. os ita tuo qui occasione ossiciorum quorumlibet Lipsis ab ordinalis nostris vela nostra munificentia commissorum J, aliquid per injuriam a fidelibus nostris abstulerint, quibus diu forsitan ante susceptum ossici uni depre-
a Gracte sustus, sed minus juste Quandonam octietate injuria σθαι ineli prae-rvatina laeιentur, et de poena injuriam alteri inferentium.
158쪽
RΕGX SICILIAR Isrdationis a insidias prepararunt, o quod acceperint primitus integro restituto passis injuriam, in quadruplum damnandos esse ancimus. Quod si aliter ipsos amixerint, eos sorte injuriis propulsando, tertio partis bonorum omnium publicatione damnandos esse censemus et in utroque casu nihilominus cum perpetua infamia ab ossicio illos qui sic ossiciis abutuntur decernimus amovendos ita quod nullo unquam tempore ad nostrarum administrationum ossicia a nobis vel a nostris ministerialibus badmittantur.
De eonsideratione injurie, temporis et persone.
Varietates penarum super compositionibus injuriarum secundum diversas hominum conditiones ad unitatem juris communis providimus reducendas, legibus et consuetudinibus quo super hujusmodi conditionibus hactonus obtinebant omnino sublatis. Statuimus igitur providentiam juris communis in omnibus observari debere, videlicet ut circa passos injuriam habeatur discretio personarum que injuriam inserunt et
que injuriam patiuntur, si sint publico vel private et in qua dignitatis specula se constituto . emporis etiam commisso injuri consideratio est habenda, nec minus in quo loco, quibus presentibus, an in judicio vel extra judicium injuria sit commissa. Illam etiam loci considerationem jubemus habendam in qua parte corporis is qui injuriam patitur, injuriam pati tur Et sic omnibus diligenter attontis et singulariter et juste pensatis, is qui in judicio presidet sententiam serre iri debebit; videlicet a passo injuriam cum taxation procedent sacramento recepto quod tantum voluisset de suo proprio amisisse potius quam injuriam sustinere voluisset illatam, et
a In eod. 4625 dampnationis, sed in graec .rango b Ap. Careanum administratoritas Corrigimus ex eod. 4625. In graee o riasib u. e mendamus spe la pro meulo ex graeeo si miluo ει, in quo eulmine. H cod. 4625 formare.
159쪽
IM OXSTITLTIOX ES in eo quod actor ahpredicto modo juraverit condemnatio subsequatur; appellationis remedio actori qui in taxatione a judico forsitan gravatus extiterit et reo qui in quantitato taxationis sontentia comprehenSa Se Sensori sors gravatum, a definitiva sententia ad superiores judices non negando. Illud etiam nostro providentissimo sanctioni duximus inserendum quod in quibusdam regni nostri provinciis correctione etiam necessaria indigebat, quod passus injuriam nullam omnino partem compositionis habebat, sed totum fisco nostro vel ei cujus erat curia querebatur. Quod corrigentes decernimus injuriam passum ubique per regnum ejus quod in condemnatione devenerit, sive per sacramentum sive per laxati nemibyjudicis, sive per penas certas legibus comprehensas, tertiam partem omnino habere debere, reliquis duabus partibus domino facientis injuriam, cujus est jurisdictio, relinquendis Indignum namque sors credimus passum injuriam in recompensationem doloris nullam sibi partem com positionis accipere, que per eum aliis est quesita, sed tantum illatis injuriis aut conviciis esse contentum se .
De injuriis nobilium personarum f.
in dignitatum gradus ex hominum qualitate exin injuriis apertius distinguantur, statuimus burgensem seu rusticum qui militem Verberaverit, nisi probabitur quod se defendendo hoc fecerit, percutientis f)manus detruncatione puniri ); eadem pena vallecto imminente qui
a In eod. 4625 quod si aetor, sed in graeeo e in ea quantitate in qua actor. b Cod. 4625 si per meramentum auum e laotionem. e cod. 462M nee tamen inalis . . . volumuo esse conteraum. Grae De burgens ostendente militem uel a m nobilem. 6 In eod. 4625 et in graemis hominum qualitates. Γ Addimus per lienιis ex eod. 4625 et ex graeco. 3 cf. supra lib. I, ut XIII et not. p. 6.
160쪽
REGXII SICILIAE. 119 militem nobilioris gradus verberare tentaverit. Ceterum si equo nobilem verberare tentaverit, honore militi ipsum in perpetuum Volumus esse privatum, et ut nobilium judiciis non intersit et quod per annum debeat esse extra regnum. Si vero minus nobilem verberare tentaverit, eadem pena sprivationis militio et judiciorum scilicet teneatur. Equum est enim eum militio decore privari qui militiam, dignitatis cujuslibet sundamentum, pudici ii nescius et pudoris ignarus dedecorare tentaverit. Deniquo si miles militem verberaverit, extra regnum spatio annali proscriptum injurias inserentem armorum et equorum Suorum omnium amissione mulctandum esse jubemus. Ceterum si urgensem aut rusticum, qui vasallus suus non sit, verberaverit miles, consideratis a judicibus singulis quo in estimation injuriarum consideranda esse pre diximus, taxatione judicis et sacramento injuriam passi precedentibus, pro qualitate injurio reum puniendum reso censemus. I
De probabili eaeperientia medicorum.
Quisquis amodo mederi voluerit, ossicialibus nostris et judicibus se presentet, eorum discutiendus judicio; quod si sua temeritato presumpserit carceri constringatur, bonis suis omnibus publicatis. Hoc enim prospectum est ne in regno nostro subjecti periclitentur ex imperitia medicorum. Hune titulum, licet in graeco eodie desit, nunc insorimus, quum ex omnibus oditis regi Rogerio adscribatur et etiam in cod. ι625 sub ejusdem nomino contingatur ordo tamen non bene servatur, dum eo titutio Uιilitati qua justo sequitur, constitutionem uisquis in e