장음표시 사용
571쪽
Solymanus tu multu territus . Viser um tonsis.lis . . quo aliqui turbaruin rei denuintiantur .
vel annua fructuum parte redimere, vel dimittere coacti sunt. Id equites, ad quos ea res maxime pertinebat , in Siaudem mirifice concitavit; aequum arbitratos, quidpiam sibi indulgeri, unde ipse Se Soly- manus in fortunae sinum deducti fuerant: Sed imperatus in singulos regiae urbis focos aureus Venetus nummus vehementius civium animos exasperavit. Nec tacuere, soluta iam multum pristina vel duri imperii obedientia . Dum alii privatis sermonibus ad resistendum se comparant , alii gemunt , alii minantur ; nebulonum unus , qui obdurato ad omnem cruciatum corpore sibi apud Turcas hypocrisis famam, nefariamque vivendi libertatem captant; in confertam prosiliens turbam : quin simul , inquit, ad Regem irriquissimi tributi veniam oratum pergimus omnium consensu auditur, fit globus, itur, prae Aulae foribus inclamatur. Solymanus tot' seditionibus eruditus, ad horribiles voces sibi timuit. Verum ab hypocrita certior redditus , misera plebem qui dolor traheret; spondet, auctoritate sua lenitum iri. Uisirium accersit , rogat, an ea tributi species exemplum habeat . Insuetum, respondet, sed expressum necessitate , cum militum Vorago nulla pecunia expleri posset: Datam astatim, nec tamen eos quiescere, agitantibus tumultus Farfagio, Aggioque ; magni illo inter Iania aros , hoc inter equites nominis; utroque majoris perfidiae, maximae temeritatis . Ita privatum in cos odium publica vin dicta saturare voluit. Quamquam eodem sibi dolo
572쪽
struxerit noxae poenam . Nunquam Solymanus r688. rempublicam per annos tres & quadraginta, quot natus erat, liberali custodia domi septus, attigerat. Itaque regnandi rudis, totum magistratibus se permittere , patὸre Aulicorum insidiis, ta facile cir In εο, ωιν, decem
eumveniri . Nec secus modo res accidit . Vistrio nitur.
imperat , ut quos duos seditionis detulisset, capite multet. Hic IaniZarorum praefecto iamiliari suo nς υhi., .eriatur, gotium defert. Missi qui rem patrarent, Farfagium alterfuit. domi incautum opprimunt sutacantque ; Aggium casu digressum ad res domesticas, cum non inVenissent, praeteriere. Atrox mandatum, ubi vulgari coeptum , legionarios ad insaniam prope adegit. IIIae sedi- Communis illos instigabat metus , commilitonis tμ miseratio , ultionis amor . Catervatim, ut si dato signo , concurrunt in equestre sorum, exprobrantesque Siaudi saevam fraudem, sibique male redditam beneficii gratiam, quo ad supremum magistratum sese annitentibus evectus fuerat 3 infensis animis procurrunt ad ejus aedes , iracundia viam accelerante. Re ad ipsum delata, confestim Ianirarorum praefectum ad eos sedandos compescendosque Obviami timet nomia
mittit . Occurrentem jurgiis & maledictis , quod
iniqua imperia fecisset, excipiunt; conantem prae fecturae auctoritate eos gradientes sistere, equo de jectum proterunt confodiuntque . Inde recta ad Vi- sirium. Stationibus circa domum locatis, indicunt, Muphtio interprete, ut abdicet se magistratu , cujus violandi pudorem nondum posuerant L Si abnuat ,
573쪽
favitum a Usirit uxor interimitur s
illusum a Urbs omni scelere ιmpletur. cives ad vind/Dam se cuparat .
sso HIs TORIARUM 'minitantur, faces aedibus se subjecturos. Si morem gerat; jurejurando affirmant , satis sibi ex abdic
tione fore. Diu obluctatus , fide tandem & conditione accepta, regium Signum de collo detractum Muphtio tradit. Nec mora in aedes irruunt, implorantemque datam fidem nefarie obtruncant. Inde furor scelere auctus in omnem erumpit crudelitatem . Gynaeceum ingressi manus foeminis injiciunt; ina, res laceratis auribus , brachiis digitisque divexatis annulos armillasque, muliebrem ornatum ubiqueis decerpunt, flagro caedunt renuentes , objurgantes interimunt. Siaudis uxorem, duum Chiuperliorum ,
qui amplissima summi Visirii dignitate functi
omnium in Othomanicum Imperium merita superaverant, alterius filiam, alterius sororem, nulla tantae stirpis M primariae foeminae verecundia vulneribus conficiunt , sedissime dilaniatam unco per urbem trahunt, omnique affectam injuria, sordibus detu palam, vix immani feritate exsaturati, insepultam relinquunt. Interea, ut si intemperiis concitarentur, in omne flagitium se induunt. Caedes, rapinae, Scquicquid victas funestat urbes, patratum. Cives ad haec primum attoniti, velut justitium foret, tabernas occludunt, parietibus se tuentur. Mox ira Ac dolore incensi, e fenestris invicem ad comprimen dam insanam militum rabiem se cohortantur. Vicatim coeunt. Fit sermo de Mehemetis vexillo in publicum proserendo, ad quod omnes sumptis armis convenire jubentur lege. Dum quisque adhuc ha
574쪽
ret incertus i hypocritarum unus panniculo hastae infixo et quae mora, inquit, cives Urbs Imperii caput quodam v discinditur , vos ad ejus ruinam considetis i Muli rum est, gemitu & lacrymis prosequi patriae funus; Virorum , ulcisci. Ite mecum, & si ad ferendum perditis jam prope rebus auxilium exposcitis Prophetae signum , istud, quod gero, cur non illud esse a bitramini Sic fatus, aliquam collegit turbam; sed cum non satis illam fore conspiceret ad rem gerendam , & vulgi animos, plusquam ratio , moveat opinio, ipsam ad Regiae fores adducit, a Rege, ut efferretur superstitiosum Signum , postulaturus . Is& baecanti militi iratus, & ne civibus, si abnueret, M.xillum fas praeberet causam exhibendi sibi negotium, confestim prρμ' jussit palam extolli. Ad ejus conspectum silentio, Populi ad illud
qui aderant, procubuere. Mox clamor ad arma vois concursus . cantium totam brevi pervagatus urbem, plus cen
tum collegit armatorum millia; qui perstra, viasque, & abdita domorum, quo pavidi se contulerant, eos sectati, militum quotquot obviam habuerunt, venatique sunt, gladiis contrucidarunt. Quinque , o sialio initi amplius millia neci data. Stragi finem imposuit lassi--insectantur xvd. potius quam satietas. Compresso sponte sua ' ' '
tumultu, Solymanus in tanta rerum acerbitate prope stupidus , de re tacuit, cum quid ageret ignoraret. Ad supplendos tantum magistratus, quibus respu'blica inniteretur, adjecit animum. Qua in re popu- se te tia. li, utpote tunc validioris, obsequi desiderio, consilium coepit. Sacrorum, rerumque civilium praese
575쪽
Id 8 8. cturam iis restituit, quos milites abdicaverant. Jani-- elam, o Taris ducem ab his turbis alienum praefecit. In prin-' eipem Visiriorum locum Ismaelem allegit, qui cae teros ejus Collegii aetate septuagesimum agebat annum Sc obito munere antecellebat; peasimum electionis genus, ni ad ista accedat robur animi ac virium ; sed probabile multitudini , quae rerum peritiam, non ingenio de disciplina, sed annis metitur. Huic tamen cum succumberet oneri , post duos menses Rhodum secedere julso, Multaphum suste-cit, qui, Solymano Vistrio, IaniZarorum praefecturam gesserat, & a Siaude exauthoratus Seston a erat; ubi ea tenui donatus praetura, fortunae iniquitatem magno ferebat animo . Is ad Imperii flavum adscitus, ei moderando in tantis fluctibus reipubli- ad rempublicam cae , quibus fortasse majoribus nunquam exagitatami ' fuerat, parem attulit mentem solertiamque . Haud parum insita huic genti decesserat obedientia . rarium, impeditis bello vectigalibus, inopia laborabat.& praeter externos hostes, quibus vehementissime conflictabatur, domessicis seditionibus ferox illa Barbarorum potentia prope ad interitum redigebatur .a-οὐ annui . Hi tot tanti'ue maus instituit medicinam facere. Lenitate , aequilliinoque in omnes judicio, ad morem legitimis imperiis gerendum populos revocavit. Ararium supplevit primum parsimonia, inducta in Aulam frugalitate, lubenteque Rege dimissis quaecumque in pompam,luxum cederent ; deinde civibus suadendo, ne importuna tenacitate perditum
576쪽
iteri tantam dominandi potestatem a suis Majori- 1688.ribus acquisitam ue cogitarentque: se victos eo majori hostibus ludibrio fore, quo adhuc timori. Eodem consilio militares tumultus, qui foede Asiam, Europamque dilacerabant, compescuit. Illic Gedichus, iis tumulta,ρdae vir imperii re opum cupidus, sed malis artibus, ct 'quomodo.
cum se contraxerat, quotquot armorum calamitas
aut vivendi licentia oppresserat aere alieno . Hos prius latrociniis assueverat, postmodum justo agmi- υ nia luissent. ne admoverat vel ad cincta moenibus oppida, captaia quibus tacibus, que diripuerat Semel quoque inaudito apud suam gen.'et 8 1 'tem scelere, in redeuntium ab Mehemetis sepulcro turbam induxerat, abacta praeda.In Europa Thraciam, conterminasque provincias turbabat Osmanus Gen-gien, clarus idem sortibus gestis de belli arte, quique
factus Bulgari e praetor, cum non aequum suis meritis praemium accepisse putaret, majus, iniecto metu, cum virtute. non licuisset, curandum sibi constituerat.
Itaque se ducem praebuerat compluribus post Varadi-niensem tumultum fuga dilapsis, Siaudem ob plures suorum praefectorum militia pulsos detestatis .
Quos,auctoritate M spe illectos, praeda nutrierat, longe lateque circumvagatus λ ω nunc invaluerat rumor, eos Byzantium adductum iri ad res iterum novandas, extollendumque dejecto Solymano Mehemetis filium. Enimvero timuerat ab homine Siaus haud ignaro exequendi , quae cogitasset; habueratque in animo, Hungaricis praefectum armis, obnoxium reddere. Sed mors praevenerat. Et Ismael propositis Tom. I. Aaaa ho-
577쪽
1688. honoribus reconciliare studuerat, tuleratque reputisam, despicatui habitus . Nunc tandem Mustaphocessit leniter per literas suadenti: si decus & nomen quaereret, illatis in hostes potius quam in cives armis luculentius accepturum ue si opes ac potestatem, majora re nullo discrimine ab Solymano , quam
cum ingenti periculo ab temerariis incoeptis relat rum . Quapropter Boseiae praetor renuntiatus, nec ita multo post Pannonici exercitus Imperator, in gratiam rediit, permissusque secum simul suos adducere, legitima stipendia merituros. Et Gedicus ab armis discessit, Terdonis adeptus praeturam, quae nunc Bassura, nobile emporium, dicitur , & latae regioni in felici Arabia moderatur. Facto interius otio . militum delectum habuit, quantum satis esset ad ex-rsrius ad finia ternam vim repellendam. Nam ut plures describe- ret, non suppetebat. His partim praesidia firmavit validarum arcium, quae frontem hostibus obtendebant , partim supplendis legionibus attribuit, quas in Graecia Ismaili, ut superiori anno; in Hungaria astri osmano Gengieni ; in Sarmatia Mustapho Selictari
ita regendas attribuit, ut non acie confligerent, sed
captarent, tutis manentes locis, nocendi occasiones.' impe helium ad suorum fidem retinendam pecunia iuvit . classem ornari jussiit aliquot quinqueremium, qua Egaei navigationem expediret, aut Venetis ad eam turbandam haud modica distracta ab terrestribus expeditionibus virium parte opus foret . Simul ad
Pacem petendam reconciliandam pacem adjecit animum, ratus: a fie-
578쪽
ΤΟ. I. LIB. VI. .cta valetudine vel incommode quiescendum . Sic in8 8. enim instaurari corpora, ut cito sortibus gerendis re bus sufficiant. Agendo, trahi morbum. Itaque demittendis Caduceatoribus agitare coepit. Ab re Solymanus abhorrebat, Mehemetis sectae auctoris decreto sibi prohibita & indecora. Sed illum anilibus pseudo prophetae fabulis in ea carceris solitudine plus nimio , cum tempus iis perscrutandis traduceret, eruditum Uisirius elusit, fatus et non ipsi eum Germ rsi unico Caesare, ejusque foederatis ullas privatim inimi' tur , in quibiscitias intercedere . Quas autem Mehemetes ejus fra- φύμως ς ε . ter solutis nefarie ante tempus induciis contraxerit,
nequaquam sibi impedimento esse, quin de adito regno, de suaque concorditer vivendi voluntate missis legatis eos moneat. Sic enim Majoribus suis in more semper fuisse positum. Hoc pacto, non pacem peti , sed ex ipsis Mehemetis placitis veteres amicitias coli continerique. Rex laudato sagaci i terprete dictis annuit ; libenter ferens in re tam utili eximi sibi metum violandae legis . Datum uni ex Effendiis Suificari, & Alexandro Maurocordato grae- Letatos Git. co de quo, utriusque exemplo fortunae, alibi quidpiam narrabitur legatorum munus, qui Caesarem
voce, Sarmatas,Uenetosque literis convenirent. I terea ab utraque parte armorum madium tenebat animos ; quamquam vel f deratis non penitus vacuis solicitudine. Initio Ueris Ioannes Rex suae gentis votistia De
Concilium Crodnae coegerat. Occasio huic obtenis concilium conis.
debatur, curanda in exercitum pecunia, augendique A a a a a bel-
579쪽
visura Fiares adversur egis voluntate
1s6 . HI sTORIARUM bellici apparatus,quibus jam tandem & hostis impelli,
ει Sarmatici decus nominis excitari posset. Sed arcano Uxoris consilio Regis animus eo tendebat, ut, dum Comitiis praeesset, in solium ascisceret Iacobum filium veluti regni consortem ; eoque praejudicio, quiescentibus legatis, quorum addixerat sibi plures , successorem designaret . Nam res, tamdiu quaesita variis artibus, obtineri suffiagiis haud potis erat; non regii Principis causa , quem haud una commendabat virtus, sed exempli; cum Reipublicae , creandique Regis libertati inflictum iri vulnus reputaretur , si ex eadem familia, quae regnando assu sceret, quaeque auctoritate ac parrmiis obnoxios sibi reddere posset suffragatores, cooptaretur. Res paucis amicorum prodita neque enim, dum immineret , celari omnibus poterat) cito inter proceres legatos. que pervagata, eorum plurimos exagitavit adeo, ut, cum improviso certius consilium non suppeteret ignaris, quid a Rege praeoccupandis animis actum,
foret, de disturbandis Comitiis , quod huic populo
nimis in promptu est , constituerint. Itaque altercando repugnandoque, ut ne Conventus quidem . moderatorem Mareschallum vocant) creaverint ;traducto sex hebdomadarum tempore, quo lege in eo licet agere , Regem ipsum, conantem obnitentemque, modo de sua spe dejecere. Quin ut penitus ab ea discederet, Cardinalis Ragioschius procerum princeps ; Lithuanorum civilium politicorumque negotiorum praeses magnum Cancellarium dicunt 3.
580쪽
compluresque optimatium , datis ac descriptis no--minibus, de successore vitam agenti Regi non designando inter se conspirarunt. Id perculit acerbissimo ictu Joannis animum, cum praesertim de repetenda ab ipso atque in aerarium transferenda pecuni/r nis uiante sequam creandis magiitratibus corrogalli ajebant, ad- geσ q re,
didissent. Hinc rumor invaluit: conjuratum fuisse in regiam Domum , sed mox quievit, re ab iisdet auctoribus subobscure indicata, ac dissimulante Rege , ne apertas cum tot procerum potentissimis conciperet inimicitias . Non enim, quin tandςm spem habet, si,
sententia negotium confecturus esset, animum des- tentiam illas mis-
Ponderat. Immo expugnandis , qui adhuc serociter rq adversabantur , duo nova intendere machinamenta
moliebatur ; unum, excitanda illustri aliquo facinore, ut belle sibi successerat, omnium in Filium re- erit giamque Familiam benevolentia; alterum, quaerem p ε 'dis illi Radriviliae nuptiis, ad quas tum fors aditum patefecerat, mortuo dudum O viri Brandeburgensis fratre, ejus conjuge. Hinc enim ingentes opes , potentesque necessitudines & clientelae; quibus ad tot reliquas adjunctis, nihil amplius inexup rabile futurum, sibi vehementer blandiebatur . Dum nuptiis conciliandis dabatur opera, & vix aberat quin constituerentur, nam N Princeps Jacobus ipsarum spe Radalvitiam salutatum jerat, Rex contractis copiis, expeditoque militari apparatu, Camaene- camenaeum m cum invadere consilium coeperat. Praemissas legiones, quae circumjicerent vallum, concluderentque pramittit.