Jo. Vincentii Lucchesinii ... Historiarum sui temporis ab Noviomagensi pace tomus primus tertius

581쪽

1 33 HIs YORIARUM.1688. oppidum lento ipse gradu prosequebatiir, & jam

ia m repeηtὸ in Sociaviam pervenerat ; cum repente supremis exe

.m , h. 2 A situs ducibus nuncium mittit: solverent obsidionem,

causa, in varia copiasque in hiberna dimitterent. Id integris virias t bus, & opportuno ad eas periclitandas tempore vi September inceperat imperatum magnam Omnibus admirationem movit. Et ut quisque ignota rerum ad suam opinionem flectit ; alii comperisse Regem opinabantur, Validiorem, quam reputasset, prael, dio arcem ad resistendum, militibus Turcarum exemcitum ad auxilium ferendum, esse; alii perterritum annonae dissicultate, quam intercepta dudum magna commeatuum vi Scythae duriorem fecerant, ac dei ceps intercusando factitri videbantur. Illorum plures , qui arcana mentium scrutari conjectando se posse censent, existimarunt: privatum dolorem in Ra vilia ca- causa mutatae fuisse voluntatis. Nam cum per eos dies sq. si Carolus e principe Neoburgensium Familia , Caesaris levir, ad Radetiviliam venisset, eam sibi conjugio junxerat, seselleratque Sarmati Reguli spem ,

quae, sua Sc omnium opinione, deceptura non esse via debatur . Magnum hinc regiae Domui vulnus , eδ-que acerbius, quod reputabant a Caesare inflictum , uia Rex eadere aggresse, his nuptiis Polonorum animos conciliaresvicat Iuerit. assini suo, eique stemere ad regnum iter. Hac sus picione commotum Regem admonitumque, ut fama suit, Uxoris literis ne, ad Caesarem, qui tam tam filio injuriam machinatus fuisset, Turcici belli onere sublevandum, sese in discrimen daret, im

582쪽

mature exercitum dissolvisse reputarunt Ulcum' 1688. que se res habuerit, adversis sermonibus haud is viter exagitata est, gravissimisque praesertim civium querelis, expostulantium: indefensos objici se Scytharum populationibus, quae hoc pariter anno foe--

dissime invaluerunt, dum ad eas arcendas tributis exhaurirentur , praesenti damno, nullo deinceps emol mento . Nec Moschi tacuere, qui eum longe mi- νψμβη m. nori apparatu, quam praedixerant, nihil per aestatem adhuc egissent praeter excitatum ad confluentem Qui tamen nue Samaria: Boristenisque amnium castellum, quo Scy- otio 'ς ηπ.thas ab se repellerent ,inertiae excusationem, translata in Polonos culpa , sibi ex aliena desidia quaesierunt; non tamen decepta, ut superiori anno, prudentiOrum expectatione ; quae, si semel fallit, raro iterum excitatur. At Venetis longe diversus animus. Laeti Uenetorum in

prospero superioris anni armorum successii , elati--que Imperii amplificandi spe, nullis ad conducendos milites parcebant sumptibus. Tria Germanorum millia a Principe Carolo Virtembergensi adducta. Duo ex Helvetiis conscripta.Mille & quingenti Veter Horum viti iniistis iae Dalmatiae praesidiis deducti, suppletique ibi provin- eorum stipeadiataeialium Italici nominis delectu. Acuebat apparandi ρς 4 m belli curam data Mauroceno Imperatori suprema Reipublicae dignitas, mortuo sub Martii finem Marco Matimemus Dux Antonio Justiniano Duce . Non enim; cum eadem m8 bitca

Respublica optime de se merito insignique civi, illo

omnium amplissimo perpetuoque magistratu maximum , quod haberet, praemium persolvisset ue visum

583쪽

1688. Senatoribus est , egregio fortunatoque armoru praefecto exercitus suos orbandos esse. Itaque, ex ἡ.: is leta Vetustatis memoria, cum sibi ab nimia Prinei pis potentia, dum bello praeesset, pertimuerant, fretique suarum legum aequabilitate, quae facilὸ compescit altiores animos, ei classis reique militaris i perium non abrogarunt; intra tamen eosdem fines, ac si praetori daretur, coercuere ue aucto decore, non auctoritate . Ille acceptis Dignitatis insignibus , datisque paucis diebus militum gratulationi, cum jam Venetiis supplementa advenissent , & quas secum habuerat copias solerti cura tactae quippe & hac hje- me pestilentia fuerant sanitati restituisset, adulto jam vere, quo proras dirigeret, cogitabat. Cum erigia ari ei, repente nuncius affertur, Candiam oppidum, Cre- tumultuatur, σ tae insulae caput, atroci militum seditione involvi. με ερ Praesidiarii stipendium , quod diu expectaver ni, Byzantio jam tandem acceperant, sed trimestri su ducto; siquidem quidpiam undique ad sublevandam aerarii inopiam corradi Uisirius jusserat. Ueriti Prae-Prator im toris fraudem, facta manu, frustra ab sese amolientem cuIpam cum quatuor alus tribunis obtruncavcrant . Stupore deinde ex ipsa sceleris conscientia

c., T, ., , p ςm. Obrepses t Vigiliarum negligentia, solutaque negligentia. disciplina , urbem tuendam nihil pensi habituri , dummodo sibi consultum foret, videbantur . Re

Ea de re moηitui per incolarum aliquos, Veneto adhuc nomini addia Maurocen iiiiης ctos comperta, Maurocenus ducem fortunam se-

584쪽

quarum octo Melitenses in itinere se conjunxerant , extemplo solvit. Ubi in oppidi conspectum venit, novit illico: civiles discordias instito in hostes odio placabiliores ρ, & scelera, ipsorum si horror incedat , exacuere animos ad virtutem, seu sperata inde venia,

seu probro superinducta honesti specie delendo. -- is

Praesidiarii statim ac propinquare classem Viderant, urbem taenia creato sibi duce quodam Janirarorum strenuo viro, st. pa . tormenta obverterant; stabantque pro moenibus frequenti corona, hostem lacessentes armis ac maledictis. Ille cognito, arcem munitissimam nec praesidii --tatis hia voluntate nec suis modo viribus superabilem ; nono Dum ramisum die in Saronicum sinum , unde profectus fuerat, cir- P 'ea Poron insulam se reduxit. Ibi nautica re penitus expedita , recensitoque exercitu; cum Reipublicae stipendia facere peditum tredecim millia , equites octingentos reperisset 3 Melitensium praeterea mille erritum recen- adesse cum centum viginti alba signatis cruce , Nmox octingentos Hetruscos cum sexagenis itidem dein coris purpurea cruce assuturos; quam suscipiendam 'expeditionem, inter paucos , quibus aut dicendae sen-Τtentiae aut serendi suffragii jus erat, agitare coepit. gere-Alii Cretam cum omni exercitu repetendam cens 'bant, insulam proventu divitem, loeo opportunam, natura Sc munimentis,si occuparetur,minus difficilem, ut res docuerat, ad retinendum; Vetus caeteroquin Alsi cretam I Reipublicae patrimonium I quod recuperatum m rimam, nondum mollito ingentis jacturae dolore, argumentιs. jucunditatem allaturum esset. Neque vero, ajebant,

585쪽

s6a HisTORIARUM i 688. Candia, Cidoniaque, unde totius prope insulae rutum pendet, tametsi protectae validis propugnaculis, nos ut ab sese abstineamus, deterrere debent. Moenia siquidem,quamquam firmissima,civium tumultu, militum seditione debilitantur. Tumultus autem , ubi illuc justo cum exercitu pervenerimus, non defuturos portendit nunquam e popularium animis obliterata mitissimi venetorum imperii species, Tu carum durissimi. Et praesidiarios iterum in seditionem ituros, haud modicam exinde spem adesse ,

quod medii inter oppugnationis discrimen & poenam commissi sceleris, deditione sibi consulant, necessest. At dudum ad noline classis conspectum nihil moverunt Id unusquisque mirari desinet, si reputet secum ipse: dubios animos objectis solum gravi periculo aut spe, quo propendeant, impelli; dc nos tunc ut impares ad oppugnandum, ita de ad alterum pGsidiariis , alteram civibus inferendam fuimus . Nunc quidem, si viderint quassari moenia, agi vineas, instrui aciem militum ad irrumpendum , libere ingenio obsequentur suo. Ad haec momentum

addit sortuna ; cuius praesentem erga nos benignita tem non internoscere , insipientis esset; negligere , inertis . Alii Chalcidem Euboeae caput , qua eb-denia capta Omnis in potestatem insula concessura foret ,

j j invadendam arbitrabantur ue rati, duas illas Cretensium arces, quantum nunc ipsis legionum admoveri posset, vel sua mole bellicoque apparatu facile delusuras. Cum praesertim cuncto in id exercitu in-

586쪽

eumbere haudquaquam liceret ; nisi quis vellet Peloponnesum Ismaili praetori certam praedam objicere,

eo statim per apertum isthmum pervasuro. Spem autem alieni timoris aut benevolentiae in parte sua. rum virium constituere, ejus esse qui in rerum age

darum consilium nihil magis quam desiderium adhibeat , & cui plus earumdem rerum initia quam existus curae sint. Quod si Chalcis undique perpendatur, his prope vacua dissicultatibus videri debet. Una illa ; non plures, ut Cretam, urbes ; Eubaeam tegit; non, ut istae, rostratis viget propugnaculis, sed prisco more; paucioribus machinis, minori instruitur apparatu . Contra vero veneto Imperio adjiceret

uberem ingentemque insulam, quae quicquid hacte nus in potestatem redegimus, objectu suo permunuret , Atticae Beotiaeque possessionem daret, Theg liae ae Macedoniae immineret. Caeterum regionis amplitudine non contemnenda ι quippe quae in ce tum supra triginta passuum millia protendatur, lata quandoque triginta millia ; vetus & ipsa Reipublicae patrimonium, ei dono data a Rabuino Carcerio ejus Principe, quam a Turcis, se impare, tueretur; restrenue tutatam fuisse ad annum usque septuage, mum supra mille quadringentos ; quo tempore secundi Mehemetis vim non pertulit, ab eo misere ρο- pressa ae dilacerata. Adeo demum propinqua Pel ponneso, ut huic timendum non sit, copiis quam quam omnibus illuc traductis . Turcis enim a terga insisterent, praeciderentque viam redeuntibus, si per

587쪽

4 HIs ToRIARUM 1688. iissimum quidpiam conari vellent. Κontgsmarchus

neutris assintiebatur, assirmans r his, quae modo es-

' ' sent , legionibus aeque sibi inexuperabilem videri Cretam quamquam validioribus insessam oppidis, ac Euboeam, nisi prius acie perculsis fugatisque rhracibus, qui circa Thebas , Chalcidi auxiliatum ituri,

castra posuerant. Raro enim Ec nisi longe majoribus copiis vinci urbes, quae novis submissis identidem viribus revirescant. Prius itaque in apertam pugnam lacessendos hostes. Si confligant ; certam Venetis numero, virtute, fortuna potentioribus, victoriam, indeque superandam Chalcidem sese ominari. Si r nuant vallo tecti, ac nequeant in praelium elici; ab ipsa tunc enimvero abstinendum, ad quam senui oppugnandam , intercludendaque ab continenti subsidia tantum adesse robur non videatur; ac potius de Epidauro Limera cogitandum, quam tametsi natura munitiorem subigere facilius sit , interclusa terra .

marique auxilii spe; utilius quoque, liberata penitus Peloponneso. Parum istud in oceno Principi visum, nec initi magistratus Aecus, quod nobiliori ali.

quo facinore illustrare vellet, aequaturum. Id Et hora saltem, si non Creta, in potestatem redacta con-mui se posse ratus, noluit ex hostium pendere arbutrio , si obstinarent a pugna se cohibere 3 sed ad chalel, ,-- ChδlςiOm, Vol externa haud prohibitam ope, M.

da dereratiar. dendam plurimam Conventus partem rei splendore suaque traxit auctoritate . Re deliberata , paucos milites pr.esidii specie ad isthmum locat; cialectisque

588쪽

quos per hyemem Athenis reliquerat, deseri Opp, i 688. dum dejectis moenibus, incolas in diversa Reipubli- tbeaa destrum cae loca traduci jussit ; cum incommodum nulliusque 'momenti esset, eam nimis holtibus apertam oram retinere. Exercitu in naves imposito, ineunte Quinctili vela e Saronico sinu in Euboeam fecit. Vix in altum provectam dira procella disjecit classem. Quinqueremes Sunium, bellicae actuariaeque naves Andriam tenuere . Illae deinde obnixae remis quarto die cus3 M. AEuboeam appulere quinque ab Chalcide passuum milia tylibus. Turcae descendentibus nullam fecere moram, Milites nulla im- cum nec Omne munire litus, nec quo exponendi fo- ς δ' rent, facili ubique trajectu, scire possent. Quievere pariter, dum turma trecentorum equitum ipso Κο-nigsmarcho duce propinquum nemus perlustrat, qua legionibus iter ad urbem faciendum erat. Postridie Maurocenus cum eodem supremo copiarum praefecto , aliisque majoribus ducibus , tribus quinque ' Maurarestin atmibus prope turrim in obverso portus latere ab oppi- redis munitiones danis desertam progressus, speculatusque oppidi situm N quibus operibus concluderetur I consultare ag- modo ransultat. neditur , unde ει quo pacto oppugnandum seret . . M. HConstans Gnigsmarchi, eaque pluribus iterata ser- xii qmonibus, opinio fuit: oppugnationis initium ab ea . munitione deducendum, qua pontis aditus ab contianenti custodiebatur, auxiliisque serendis facilem --niebat viam. Angustam illam & tenuem liviori, quam caetera , conatu obtineri posse ; capta vero , Chalcidem illico in potestatem venturam, intere ita.

589쪽

qua Mauracenι. Retiones contra Mauraceni sente-tiam a ausi tamen vicit quamquam mme

militari scientia. thalaidi exerci

166 HISTORIARUM

undique subsidii spe . Contra sensit Maurocenus, causatust non alibi quam circa urbem terendas vires& tempus, ne non deinde sussicerent Occupandae, praesetulit quoque inopem aquae locum, asperum Nlongum iter convehendis machinis & commeatui. Haec facile diluebantur. Etenim nec tempus defecturum videbatur, vix inita aestate; nec vires, castello celeriter expugnabili; & aquam non deesse repertum est, perenni fonte puteisque propius erumpentem , nec compendiarium iter, alluente mari. Nihilo tamen secius in sententia mansit incertum qua causa Vir, caeteroquin belli peritissimus, in re adeo maci- festa dissenserit. Rumor invaluit: dissiculter ab eo probari consilia, quorum non esset auctor ἱ seu potius reputantem insitum Turcis metum, suamque felicitatem , cum de urbis interitu non dubitaret, ad eumulandam sibi facinoris gloriam suo etiam . non alieno, interire consilio voluisse. Deinde conspic tum: male coeptis, ob recentes ex ea parte quotidie superinductas copias, succedere; attamen in suscepta semel opinione obfirmasse animos, ratum: sortunam, ut saepius antea, quidpiam insperatum exhibituram. Reliqui duces Mauroceno adhaesere , alii reveriti , alii adulati Principis majestatem . Itaque , appulsu majorum navium contracto universo exercitu, ju que Uenerio praetore novem bellicas unamque imeendiariam navem per Maliacum sinum in superiorem Euripum ad oppugnationis tutelam traducere; ipse a. d. X. Kal. Sextiles prope Chalcidis moenia

590쪽

eastra posuit. Iacet Urbs in medio Euboeae litore, ubi is 38.

sese in mare protendens vix quinquagenos passus a urbis stram Boeotia distat. Sexdecim in quadrum stadiorum lori - - 44 ri. 'ca, turribus prisco more interjecta, quarum duae in angulis validiores, circummunitur. Frons & lat

rum pars quippe in peninsulae modum nonnihil

prominet) mari alluitur. Reliquum murorum fossa, interfluentibus undis, protegirur, centum lata pedes, vicenos alta. Utrinque, curvo aliquantum litore, statio navium. Pons illam fornicatus, & prope medium sublicius , ubi supereminet turris, dc qua praebet, si remos demittat, aditum quinqueremi, continenti jungit. Ibi levis tumulus argillos Carinabam vocant) ; unde per trecentos passus ad pono tem via. In eo castellum, quod dudum memoravi mus , Barbari triquetra forma construxerant I indeque cuniculum ad ipsum pontem deduxerant , vivo cavatum topho, ne descendentes milites marit, mis hostium tormentis sese aperirent. Urbem ipsam suburbiaque novo atque alto per inaequale solum Val Novum additumlo refossa cinxerant , arcendo longius hosti, obje- v lium. ctisque mactatas territando. Utriu'ue auctor operis Ηjeronymus Giloppus Vastallensis , quem non ita pridem Christianae Religionis Venetaeque militiae de Destrioris eoam se turem perditi mores , iraque ex acceptis injuriis i φ σψας .an praeceps dederant, magno Turcarum beneficio ;quippe cujus arte nunc plurimum Chalcis steterit. Adeo huiusmodi ingenia aut dimovenda ne noceant, aut leniter ad virtutem bonamque frugem excia