장음표시 사용
101쪽
Quarta regula, quod sicut dictum est de cla Glicatione ita dicendum est de aromatizatione, quod si Medicus voluerit facere syrupti ronlati ratum, accipiat quanti latcia descriptam inlecunda regula, ut Dela aromatizatiCne rema neat debita dos s. Et ut melius declarentur, limitemus exemplum in naquaque parte.
Defrupis T primo incipiamus a syrtapis respicientibus stomachia, quibus praeficantes tuntur, qui sunt duplices, quidam respiciunt aacCriam rigidam, quidam calidam. Surii pirespicae te materiam calidam sunt isti, rotatus Violatus, ita leprosuum, de endi uia, gelenia bin.
IVVpi respicientes caput lapsum ad calidum iunt isti syrupus de nenti sire, dia rodon, quem ponit ei violatus etiam. Syrupi respicien- ' materiam fi igidam stan 6vr p. te ab thic
de meiatha, Oximel quilinicum lac Syriapi, spicientes materiam cholerica calidam in spirilia sunt svrupi te epithimo, thim O eupatorio, ut Zantiis. yrupi respicientes materiam fligidam ii capite sunt de icados, Oximet compositum, te absinthio, Icc.
Similiter sicut dici um est de syrupis, ita dicendum cst de aquis, quis Maliquae respiciunt uomaclium, aliquae caput aliquet splenem , sic
102쪽
sic de aliis. Ex quo sequitur ista regula, quoa medicus volens ordinare sylupum, debet assii mere aquam appropriatam membro, cui prportionatu syriapus, verbi gratia.accipiens in dicinam stomaticham,dcbet assumere aqua sto-naaticham, hoc quatum ad aegritudinem simplicem. Si vero aegritudo esset composita, diuidat 'rupuin aquas: ita tamen quod maior quetritas ruspiciat deteriorem aegritudinem: minautem quantitas minus abina aegritudine
vel seciat quod 7rupus respiciat nam,d aqvαliam. sed me ius est ut liuidatur Exempli grtia volo remouere dispositionem stomachi fr: sidati disponendo materiam cum hoc, quo ista dispositio non siri per viam communitati
quoniam ' orteret Medicum respicere membrum an an cum aliqua varie 'rupi, vel curliqua parte quarum ut Rcc. yrupi de absinthio via c. r. brupi de meiathain c. s. aut Oxi mei lis squillitici si materia fuerat multum grossa, via c. s.aquarum absinthij, men thae an. Vnc. s. misce pro una vice. In lapsu calido Rec syrtip.ros. Vnc I syriap. Violat Unc. s.aquarum violaruendi uiae. an unc P. s. Notandum tamen, lubdista debet este vobis regula in fallibilis, quod in quacunque passione siue calida, siue frigida utarit, si Medicus voluerit dare syriapum, bonum est, misceat aliquam quam cordialem, ut est aqua incllissae alia buglosset,&c. ut incitus actuetur
103쪽
Ur syrupus, tonsortetur virtus. exempli gra- ia, volo dare syrupum ii passione capitis a ma-terias rigi la sic dicta. Rec. syrti . cle sti cados via c. i. oximellis compositi Via c. I. aquarum saluta: via c. r. bugio illa via c. r. Mille est partim cordia.
lis, partim capitalis. Dictum est de lyrupis, halibus, Aendum de fi rupis magictralibres. primo notan tu,quis somnis syruptis copositus ex vari; medicinis respicietibus varias aegritudines appellatur syrupus magistrali verbi gratia i quis componeret syrupum ex absinthi. sti cados funiptis in quali quantitate, refultaret syrupus conueniens stomacho propter absinthium,& ahit propter sti cados, d notatiter dictum est, si syriapi fuerint in quali quantiate, aut in parum minori: quoniam si allii mere is iti cados in i scrup.&absinthiuni in magna luant late in . . ex illis resultaret syr. stoma chalis,&non capitalis. Notandum secundo, quod nil est melius medico quam componere syrupum magistrale in aegritudinibus compositis. patet,quia mediante
isto syrupo habebit intentionem ad plures pati oncs Exempli gratia mulier patitur mala di
spositione matricis ex materia phlegmatica, dcrialam dis ositionem stomachi ex ea loen mate ia,ponendo ex absinthi, matricaria, resultabit medicina conueniens ambabus passionibus Tertio
104쪽
Tertio notandum est, quod Medicus volecomponere syriapum naagistralem, lebet aduetere pro regula fria ad cost anti, lubd omnes M. herbarulum decoctionis requir ut libr. mellis,quod sin despumatum aut tantunde et chari si volueris facere tu lep. exempli gratia vo lo componere syria p. magistraicia respicientem stomacluim, cercbrum lapsa ad lapsima frigi dum, sic dicam, Rec. absimilxij, florum ambru
scae, merat , radicum Coniculi, an . M. S. maiora-D , saluis ,betonicae, cupli agiae'. an. M. f. bu i ian
vsque ad consumationem . deinde adde melidi spumati lib. i misce δ fiat syrupus. Nota quarto, lubdi Medicus voluerit coponere syriapum ex herbis pulveribus, putii syrupo pr cedenti ponendo coriandrum igni sum&c primo debet accre ut faciat decoctionem herbarum magnam pr cedere detride misceantur pulveres, deinde addatur quantitas mellis. hi into notandi in est, quo 1 xleclicus Olcn componet syriapum' agistrale ex multis medicinis, non debet deternit nare dolim dcter mi natam mellis, sed in fine addatur mellis tib r. i. ct med. I hoc si aromatarius fuerit peritus svero non declinet potius ad imaiorem quam a i
minorem quantitatem. Ex quibus patet corr
larie di fierentia inter alci 4 syrus'. Iules en infit x aqua distillat, Luccharo rui'. fit e decoctio
105쪽
ecoctione et melle. Secundum correlarium, magis digestiuus est yrupus,quam tules ex quo dicitur, est maioris
Sexto notandum est,qubd aliqui docant synium magistralem aliter sic facientes Primo fa- iunt decoctiones de medicinis appropriatis sin deinde capiunt decoctionem in tanta quanitate, luant sibi videtur imagina io, quodquet ibet libra decoctionis requirit lib. s. mellis lG puniati. Exempli gratia hoc volo compon syru. cordialem, sic dicam. Rec. buglosΓ bo aginis, melissae,an. M. I. corallorum rub.nucis nus .margaritarum non perforatarum, ossis de orde cerui.an .dra 1 fiat decoctio,quo facto,adlatur libr. 1.decoctionis, libr. med. mellis, mi ce' fiat syrupus Ex quibus sequitur correla te differeti inter strupum,decoctionem, iu- p, quia illep&syrupus praesuppon ut mel, vel luccharum decoctio autem non nisi Medicusirtificialiter seceret, quod decoctio esset magis
Septimum notandum, si medicus vult facereyxul'. magistralem respiciente duas passiones,luarum nisi deterior altera, debet capere ma Orem quantitatem medicinarum respicientiu
'' ς', mi'0xςm quantitatem respicien
em alteram. Exempli gratia, si quis pateretur lolorem stomachi, dolorem capitis, dolor
106쪽
stomachi esset deterior de intensior, mediastona achates deberent asilinii in maiori dosi maxime si membra suerint aequalia in nobilittate. Et notanter dico, quia ii quis pateretur diorem cordis paruum, de dolorem intestinori tamen debet ast aere medicinas cordialis maiori do si Correlari sequitur Medico volo te digerere, melius est exhibere aquam decoctiunis, quam quam distillata: quia est maioris vir tutis . sicut dicitur de his pari ratione dicetu de aliis quantum ad exhibitione, dosim aqua rum distillatarum, aquarum decoctionis debent seruare hanc regulam. Non licet Medicidant aquam distillatam, vel aquas decoctionis
transcendere c. Vnc.pro una vice, minus secudum complexionem patientis citatem. Correla riuiu, minor quantitas via c. est exhibenda puero, vel infanti, patet perptaecedentem.
Pro ampliori notitia terminorum quae dicta sunt, nota quod syrupus magistratis potest coponi ex herbis, lignis radicibus, seminibus, guinis, succis, calus, de quam variis medicinis:&ideo Medicus debet habere in ordinando syrti. magistralem hanc regulam solidam,quod her
bas describat per manipulos, aut partes malaifulorum, ut es t dicere partem s.c partem .RMdices autem debet describere numero, ut Rec
ctus positat describi dupliciter, aut, ut describ
107쪽
cum manipulis, ut esset dicere.Rec. cinamoli,sqnic. senugraeci,an. M. I Sed verior modusit quo utuntur nactici, ut semina ligna habeat Minari cum ponderibus determinatis, videt et, aut per Vnc.aut perfragm.aut per scrup. si andum medicinae necessitatem, ut esset dicere.
ec. cicorc. e. M. I sandalorum alborum viae. 1.
Fructus aut describatur u manipulis ut t dicere prunorum i aut cum numero deter inato, vi esset diceret ficcti siccaru numero ro. Notadum est, qu5d Me lici praeficantes tui istis terminis in ordinando parte s. parte 3. c.quivi intelligatur, sit hic vobis talis regula, lod quandocunque reperimus istos terminos
i ad partem praecedentem, ut si praecedat M. fellet dicere. Rec seminis curii initar, mello is,acetOsst,an .parte. s. debet intelligere in intes gatur semina melonis, d semina aceto 1 M. vero aliquod ordinatur absoluteno praeponeo neque postponendo aliqua hinita lo, lebetisntelligere de his absolute, testet dicere. Rec. nellillis, acetosae debetis intelligere accipi edocetosam in herba, A non aliam substantiam. Tertio vero caueat Medicus inquantum pocit componere syrupum magistralem ex herbis iccis, loc est quod volunt practicantes quanto dicunt.Rec mellissς viridis, hoc habet lo-um quando Medicus vult facere syrupum ex F herbis.
108쪽
herbis, St. n. vellet facere ex seminibus aut ignis, aut ex venis, aut ex radicibus, huius ii, non est vis utrum recipiantur in ea viri
Quarto nota, quod canones praedicti, qu lebet obseruare Medicus in componendo sypum magistialem lebet conseruare in conficido rob: sed in hoc est diuersitas,quoniam in s rupis fit decoctio ex herbis, aut ex medicint a dictis Rob autem conficitur ex succis, sicii est obde nucibus,, calijs pro cuius consectio ne seruentur istae regulae. Prima regula est, Meccus volens ordinare ob non debet determina repondus succorum cum nianipulis, sed libr.
Vnc. aut ponderibus inferioribus,&c ut esse id icere, Rec. succi menthae libr. i. relinc. 6Aecum
da regula,qubd quelibet lib. succi requirit unc
t mellis, aut iacchari, aut ad minus v. quod dobet pra parari eo modo, quo praeparatur syrup.
imagisti adis, ita quod mel&zuccharum pon tur post decoctionem succi, sicut in strupis ponitu post decoctionem sectam, ut dictum est Lertia regula, fortioris alterationis digestinis est rob, quam ruptis,patet,qui succus ei naaioris a stitia tali quam decoctio. Quarta ogula Medicus magis debet uti strupis,qua roripatet,quia strupi sunt magis amabiles aegrotan ti,quam dicatur esse rob. Quinta regula, licery cedens regula in passione vermium ciniP pilatio-
109쪽
tionibus Medicus, si potest; niagis debet ti,quam syrii. Correlarium, licet magis sit di-itiuum rob,quam syrupus, maioris tamen altationis est syrupus, quam rob, patet, quia sub toris substantiae subtilioris penetrationis. si relaritim secundum,nilail est magis conue in ad digerendum materiam peccantem ina notis,quam dicatur esse rob,&antiqui, te Iitur eo propter sortitudinem stomachorum
pro intellectu eorum, quae dicta sunt, sequit haec regula, quod Medicus volens exhibere
v. magistralem, non debet transcendere quan atem a. unc addendo via c. 3. aquarum secun-
intentionem suam, ut dictum est de syrii sualibus. e medicinis solutivis tam simplicibus, quam
Equitur ino de secundo principali. de medicinas educetibus, si illae sunt duplices, quaeda lenitui , id laxatiliae:&lenitiuς, tria mana, diacassia, electuariu de sebesten hu modi, quae posIunt exhibet dupliciter : uno do excpli gratias ut exhibendo a sita in cani alio modo dando ipsam extracta, tua disiepeir cum aqua. Similiter electuari si de sebeste,
110쪽
aliquando damus sine aqua, ut dando ipsium icomedendum, Millae medicina non habent hiram determinatam, 'ossunt enim exhiberi qualibet hora dummodo exhibeantur ante cibunt ex quo sequuntur istis regulae. Prima Medicuvolens exhibere cassiam in cannam, transcendire non debet quantitatem .unc cum dimidi: Secunda Medicus exhibendo electuarium debesten, aut diacassiam transcendere non de quantitatem via c. i.aut ad plus usq; ad drag. De Tertia re ut Medicus volens exhibere mann i potest ipsam exhibere usque ad via c. 1. medo maxime si voluerit cum ea euacuare humor choleri cum&GMedicinarum autem laxatiuarum quaedansunt simplices, tu dam compositae sima plices reperiuntur in quadruplici specie, quaedam respi iciunt humorem cholericii, quaedam huna Orem phlegmaticum, Si quaedam inguineu &quae dam melancolicum. Exempliim primi,aloes, s monea, sumus terrae,rlieti barbarum,aqua casei mirabolani, t. mar uadi, utilium,& huiusmodi. Ex Quoi quuntur ista regulae.
DI A LGI Prima, Medicus volens exhil, i
re aloem, lebes 1 hibere ipsum non transcend do diag. s. dummodo hos canones seruet. Pri- :mus aloes potest exhiberi lotus mon lotus, melius est ut exhibeatur lotus ex lotione.n. re mittitur eius acuitas,qua nocet intestinis. Secu dus