장음표시 사용
71쪽
Sexta,Oportet cognoscere modiim substantiae sit substantia solida, vel liquida. Septima, oPortet c0gnoscere tempus electio is nam radices non sum eligenda nisi post Gam foliorum, prccipue a medio Septembris sque ad initi v Nouembris 4 sores sunt col
gedia medio Maii usque ad primum Iulii,
e fructibus secundum diuersitatem herbari octaua regula,oportet cognoscere aetatem eriodum medicinarum. Nona oportet cognoscere seporem medici arum Nani filii plus iudicium sumptum a olore, quam sapore aliquado enim virtus esti foliis, aliquando in floribus, aliquando in palnitibus,aliquando in radice. equuntur iis . regulas piae pari medicinarum ingredienti/um harum compositionem. Prima omnis medicina ingrediens antidotarium,aut est temperata,aut non. Secunda est an velocis operationis, tardGVel mediocriS. Textia, aut ingreditur ratione multoru iuua mentorum,aut ratione unius principalis. Quarta,an medicina ingrediens habeat tuum nentum cum nocumento, vel sine nocumento. Quinta, virum medicina ingrediens sit tuu mia ratione sui per se, aut no solum ratione sui, i ratione etiam aliorum secum commixtoriari, Sexta
72쪽
sexta, Vtrum medicina ingrediatur solii r tione sui iuvamenti, quod facit, ut cum iuuamcto correctione aliquarum modicinarum secta
Septima medicina ingrediens causa con li. di,aut excedit medicinam consolandam in ira idu,aut exceditur ab ea. li Octava, utrum medicina ingrediens antequaingrediatur sit consolativa vel non. Vnde me
dicina aliquando aliquam parte corrigit absq;
Nona virum medicina ingrediens sit substa tiar densae, mediocris, vel aequalis. Ex praedictis sequuntur conclusiones. prima conc isto, minor debet este do sis me dicina ingredientis compositionem, quae est eleuata in gradu,quam medicinae, quae non est sic leleuata in gradu ut si spica nardi, camomillae ladiungatur, minor debet elle dolis spicae nardi, quam amomiliae,quae est calida de sicca in peti mo, de in prima mansione. Secunda conclusio, maior debet ess,dosis medicina habentis respeci una ad longinquas par tes,quam habentis respectu ad propinquas pamtes, tagaricus habet educere phlegma a toto corpore maior tamen est respectus eius ad sto-- inachii,d hermo lactili maiorem habent respe ictum ad iuncturas: quare in comparatione ipso
73쪽
ia cum agarico maior debet si dosiis hermo stiloriim,quam garici ad educenditiar: phlegia ex utrisquC. Tertia conclutio, minor debet este dolis sca one quam reubarbari, eu tanto minor dolis .ianto excedit in gradu.Quarta conclusio, medicinarum ingredien tua compositionem multorum tramentoruvelocis operationis minor debet este do sis an mcdicinarum multorum iuvamentorum tardae petationi S.
Quinta conclusio, dosis medicina habentistula uanaetita debet este maior quam haben- sbium num iuvamentum ratio est, quia r rest, quin medicinae aliqua includant nocumesed illa nocumenta corriguntur per pluralita iuvamentorum , sicut in theriaca caro tyrinitur in pauca dosi, quia est venenum quia bet petere cor tamen quia refracta per alias aedicinas ingredientesquς sunt multorum ii mentorti antequam suam perficiat operatio in ali. medicina praecesierunt,&fecerunt potiatiorem Operationem.
Sexta conclusio , dosis medicinae rara debet amplior, quam dolis medicina substanti
Septima conclusio, do sis medicinarum egre- lenti una habentium num iuuameu tum an ina, vel plura per se illa operantia debui est mari, quam medicinarum no operantium solum.
74쪽
Bartho Monta Ire si d cum aliis, unde istae aedicinae solunt
operantur per se, quae non indigent consolatine. non per se quae indigent consol itione. Octaua conclutio, medicinarum ingredientium compositionem ratione suorum iuvamelorum quae per se producunt, cum hoc ratione consolandi lias medicinas maior debet essedosis, quam medicinarum ingredietium ratio . ne unius tantum. Vnde absinthi dolis drag. i. semitu si tamen componatur cum alio ratione
i iuvamenti sui io solationis debet esse. ling. 2. ' Non conclusio, medicinarum ingrediςntiu, compositionem ratione consblandi dolis debe est maior, laum medicinaru quae consolantu Decima conchiso medicinarum ingredientium compositionem ratione consblandi dos saliquando debet esse maior, de aliquando debeesse minor. Sed diceres, utrum medicin pone diiu clec uariis sicut sunt oppiata Migerentia, sint magis corrigendar,quam in laxatiuis. Respondeo quod si, quia laxatiua non habent penetrare per membra sicut alterativa, ut patet per Nicolaum Solutio dicere quare in medicina aliquando ponuntur duae medicinae prolara s: aliquando tres; ali litando si lumina. Exemplum secundi, ut in benedicta ponitur turbith ad euacuandum phlegma renibus, desiunctu ris, ct ad ipsum sortificandum ponuntur hermo laetiti, dc quia etiam tarde operatur scamonea, Exemplum primi, ut in paralesi quaeritur materierum
75쪽
trum consumptio, d neruorum consortatio,
leo simul ni iscetur castoreum, Sopiretrum prolabas. Aliquando ponimus in una basi duas ledicinas contrarias appropriatas iners in ris,quia natura postea ciuidet unicuique suum mucniens quia ni cuique membro naturalec suu disconuel es remorrere in iuuat ad hoc tractiva aspectus ebri, sed praeter basin vel se aliquando miscemus cum basi eius opera. nes iuuantes,quae sunt similis operationis, ut theriaca miscemus tiros,& terra,sigillatiquetit et contra venenti sicut caro tiri quandoq; et auatur basis per aliam medicinam, quae sibi raeparat materiam ut ei obediat, sic cum turilli miscemus ing. Aliquando miscemus re irimentia, ut in theriaca ponitur beetoa super enenositate carnis tiri, quia aloes est excoria iuum sua mora miscemus bdelium, anisum, ilia nocet stomacho miscemus sandalo albos. I rubeo S masticem, ' Obdelium, quia nocet excoriando intestina . . Tertio dicetis quom i do inuenitur basis alicuius medicinae. Dicitur quod basis inueni urinareolis me lectuarum:
quas ponit Avicenna. prima enirn areola est c5r plexionis gradus me licinaru, ut calida, frigida,' &c. Secunda est proprietatum diuersarum secu- , dum quod quaedam respiciunt stomachum, ho par Tertia est medicinarum oppilantium .Et
adicitur areola ordinatio sermonis alantis
idem, sic de aliis. Vltra areolas considera quattuor
76쪽
quatuor gradus bonitatis medicinarum in con fs Ortatione, ut stomacho aliquid est bonuit stix: aliquid est magis bonum vicinamomum aliquid valde bonum ut me ita: aliquid maxime nonum tablinthium. Exareolis igitur accis οΠὶedicinas, quae sunt paucioris nocumentiquis potes. si qua sunt nocumenta corrigit, ut sile
par sit caleffictum d oppilatum, melior illim Plex medicina quam coposita, quia indiget istis
tribus, scilicet infragidatione deoppilat ione,&, medicina respiciente hepar Si autem no habes' niedicinam completem illa tria, sed duo tantu , Ut quiendi uiae respicit heparvi in fragiitit: addatur hic semens niculi: quia deoppilat,&qUia Gilefacit aliquantulitna apponatur eo minus,&iu reperio medicinam ficientem num latum,
sicut lactuca tantum in frigidat ideo miscetur cum sandali. semine foeniculi. sic ista tria ponuntur pro basi, quia lactuca non deoppilai, nec respicit hepar, c. Et sic huic opusculo finem imponimuS. De modo numen uosm uniusculosque m dicinae I. D inueniendum dos in uniuscuiusq; medicinae copositiquς lana sunt consideranda Primo ex parte totiuS co positi.Secudo ex parte dos proprie, silue ex parte illius copositi Tertio ex parte utriusq;. Ex parte
77쪽
arte copositi primo quinq; attendere Oportet . Primo qualitatem dc virtutem ipsius Secu. o quantitatem. Tertio numerum simpliciu- arto compositionem dc proportionem rutorum simplicium in dicto composito Qui imo genus totius, siue mensuram gradualem, irtutem illius compositi. De qualitate autem duplex est operatio atteneda una est, quae ex modo mixtionis resultat, et i lua ratiocinatiue non potest perfecte acquiri: iis secudum quod auctores nostri de ea pontit, id habetur per experientia. de hac posIiimusia uestigare hoc modo: quia si simplicia habeant innino eandem qualitatem, virtutem, totumllud compositum habebit illam eandem qualiatem virtutem in summo. Si vero habeant Ontrariam, sint adaequatae contraria habebit stam virtutem mediam, iecundum hoc habent plus vel minus secundum qualitatem ma-γlicnim in ea existentium e loc pharmacu f tum totum compositum ex sinaplicibus solutiliis, erit multum solutivum.
Quantitas vero quandoque ponitur confusai auctoribus, scilicet ad arbitrium conficientis harmacum, d secundum quod plus vel minus te pharmaco vult conficere,di: sic illo modo pOtitur hic, Rec hiera pigrae partem 1 sticados artem'. 'vadoque ponitur determinate. crum dicitur. Rec de prς lictis unc. i. Vel Rec. nc. med.quomodocunq; dicatur, est satis nota
78쪽
quantitas totius compositi ei qui potest omne quantitatem singularium seu simplicium aggregare, facere potest unam sanania,quae sit sum .ma quantitatis totius compositi, sicut est in praesenti pharmaco, sicut cum pulueris pigrae. nitunc. r. in c. i.epithimi drag. alicacios, scamone.dra g. med. mirobalanorum.Vnc. 1.dc sic erunt quatuor via c. dc sic apparet secundum, d tertium. Circa quod est notadum, quod cxparte totius est, uinertis componentium simplicium pharmacum qua compositum ingrediuntur, hic.n .numerus facillime inueniri potes . iiii 'praesenti. n. pharmaco quinque simplicia ingre-l
diuntur verum tamen est, subd inter illa simplicia quandoque cadit mersitas, ideo inter illa est ordo attendendus quare oportet simplicias diuersa ad ordines reducere, ut simplicia, quae ab istis disserunt, tunc c6 ueniant, Madinia Ordinem reducantur ex alia ad alium, sic de aliis, ut ex hac reductione eorum propria inueniatur diuersitas. Sed hic diuersitas quq interio
traria cadit,aut est cum coiitrarietate:& resistentia corum ad inuicem,aut sine contriarietate, cu
contrarietate quidem, ut simplicium quaedam issent solutilia,quaedam constrici tua,quaedam c lida, quaedam frigida erunt&c Diuersitas in praesenti pharmaco non attenditur. Ideo de ipsa nihil ad praesens dicitur. Diuersitas vero sine contrarietate est diuersitas, aut inter solutiva
sortia Hebilia, aut inter solutiuari digestiua, ac sic
79쪽
si de alii. hoc autem diuersitas in propo tu tipharmaci compositione est reperta, quia ibiant blutiva sortia, ut est scamonea sunt etiam lutitia debilia tepithimum,polipodiu, miro alani sunt etia digestiua aperitiua vi sti dos. eciemus igitur in praesenti pharmaco tres OG ines, unum solutivorum sortium, hic in hoc
harmaco scamoneam in uno ordine potiemus.
ecundum soliitiuorun debilium faciemus, i hoc ponemus puluerem hierae , epithimiam, ni robalanos Tertium ponem iis digestiua,di habemus tertium, quod erat considerandum X parte totius compotiti. Et in isto tertio apparet quai tu,s.quae sit pro ortio eoru ad inuice, sed quia proportio at tediur penes excessum unius ad alterum sed talis xcessus potest attendi in medicinis simplicibus nixtis ad inuicem vel in ordinibus suis, sicut di-Iestiua ponunt, dc non plura numero solutiva ero contra ordines solutivorum post infes- e plures numero ordinibus digestiuoru ut po
et in praesenti pharmaco si consideras,quia b utiua simplicia sunt plura digestiuis. Item ordiae solutivorum sunt plures numero ordinibusaon solutivorum Secundo potest attendi exces ius quantitatis eorum , quia de via pharmacongreditur unc. i in aliquo composito de alim
o vero sumatur maior quantitas ut unc. 1. aut
ordo solutivorum excedit in hoc composito orlinem digestiuorum in quantitate, dc hoc quia
80쪽
plures unc solutivorum sunt de non solutivis lponit. Vnc med. Tertio potest attendi iste cellus ratione gradus suae virtutis, in quo maxulane consideratur, sue atteditur proporti, ex cessus .eo quod excessiis virtuosius in omnibus rei bus est excellentior quantitatiuo numeroso siue discreto, ut ponit Galenus in fine sexti de ineta ni sanitatis, in isto modo tertio scamonea in lauius pharniaco excedit omnia simplicia pha naa . est enim excellentissim .virtutis solutiuς. licet in numero excedatur ab aliis,quia illa sint quatuor,&de quantitate cum de illa in toto co- posito inta. liuidui enim quatuor via c. in duas
medietates, sic in toto erunt octo partes, quarum una erit scamonoe P. in ista proportionet rum ad inuicem tam ratione numeri, quam ratione virtutis simplicium pharmacorum, aut istorum ordinu in statim apparet quid sit gradus compositi pharmaci Nam quia denomin . tio debet seri ab eo quod excedit ratione gradus sue virtutis compositi pharmaci, sicut scamo nea in huiusmodi composito pharmaces ideo
ipsum ponemus in quarto gradu solutivorum, scilicet irincipio eius,quia ipsi ina non est i tum ex riistimis medicinis. unde non est soli riuum sic sicut si esset scamone pura. Nam is soluti uis quatuor gradus distinguuntur, Vt quia ponimus in primo gradu solutivorum aquam lactis syrupum violatum me ros colatum. In secundo vero ponimus tamarindos, cassiam fistulama