장음표시 사용
301쪽
iuuatur, aut potius castigatur, cum de obstru .
Oione metus est. Spica Nardi, inamomo, Sclici antho, Spica Celtica, aliisque aperientiabus, attenuantibus, id oratis additis mi bus omnibus non cit unus eiusdem mensurae limes constituendus Cinamomum enim cusaporis idoris gratia, reliqua praecellat,pauio largiore quantitate cum Rhabarbaro tuto coscribi potest scilicet a granis tribus ad scri pulum scinis, cum Drachma una Rhabarbari. Cassia siue inamomum crassiim minus lata , datur in castigando Rhabarbaro adstrictionis nin cuiusdam est particeps dc paucam in a tenuando vim habet. Dicae quae odoris tardiotantopere grauis molestaque est, ut nauseam vomitum prouocet, usus omnino negligendus cile videtur Quod sit quando illa tenatim iit, non plus eius quam grana sex , drachmaevia Rha barbati ascribere licebit Spica porro ultio, a Schcnantum cum maiore palmitum tenuitate privstent, tanto minore porti ne debent ad Rhabarbaricastigationem adhiberi. ii sit, a grauis tribus ad grana qua uor tantum, pro Drachma Rhabarbari reci Piantur. Maior enim quantitas in tanta tenuita
pars una ut iam dictum est quae urinas potenter ediicit d humoris motu in renes couer, lt, purgation: opus magis cohiberet qui inci-i Micr. Ataeda est igitur horia quantitas, vel 3 -
302쪽
nuenda, pro tempore in orbi quo datur, ironatura aegrotantium, morborum conditi ne Si enim Rhabarbarum in febrium inter mittentium initio propitiare necessitas impellit,quam medicorum quorundam peruersa co- suetudo ob saliam, inanemque persuasione introduci a, inducit vel quod illi assueuerit aeger, ut id minori sit incommodo maior Ctia amo mi quantita tuc quam in declitiatione, in qua iam obstructiones expedita sunt, in umorata tenuatus illi in insulione adiungetur qualem etiam exposcit curante Siruporum obstructiones reseratium sum exhibetur. At cum laborantis constitutio venarum angustia premitur, vel morbus cum obstruetione est, aut Sisircho, vel tumore frigido aut bilis denique crassa pituit permixta prolicienda. Si vero morbus cudes uxione sit, vel cui guinis reiectione, aut Cinamomo prorsus abstinete, aut exigua eius portionem imponere satius erit' propterea id
Cinamomu Fluxiones Tanguinis profusione pruritat magis quas curipica nardi compescat, reprimatq; magis in illa caussa ibada est. Quibus mensi ris, mensiurarumq; tis hodie passim
medicamenta praescribantur. Nap. X Ntequam ad singulorum medicamen torum secundum genera doses venia
inu , Dper pretii mihi facturus videor, si prius
303쪽
s prius mensuras mensurarum que notas, quiabus passim timur in prescribendis iudicametis, in tyronum gratiam, breuiter perstrinxero. Sciendum igitur est simplicium, compositorum medicamentorum qualitatem circumscribi es pondere, vel numero, Vel nacti sura. Pondere ut Libra, Quartario, Vncia, Drachma, Scrupulo, Grano Qua tali sese habent ad inuicem ratione, ut libra, quatuor quartaria contianeat, Quartarium tres uncia. Vncia octo Drachmas, Drachma res Scrupulos, Scrupulus grana viginti quatuor apud omnes antiquos, probatos Authores hodie tamen inua iit apud Pharmacopigo pertinacia,quam a suo Nicola contraxerunt, ut in viginti grana tantum dividant scrupulu. Sed de his exacti ius hoc lo co dicere non est animo cum hic scopus sit ta- tum docere iuuenem medicum, ita suas r scriptiones facere, ut apte, commode a Plaarmacopaeis intestigi possim Sc confici characteres communes, quibus passim ista pondera breuitatis gratia, notantur, tales sunt.
Libra Drach ma et Quartarium ' rupulus Uncia j Granum GErgo si unum tantum istorum ponderum V limus,ponimus si dimidiam partem tantum, primum notam ponendo eius quod volumus, semis deinde,quod hac S nota
304쪽
nota p. significabimus, subiungendo, exprime mus, ut ib. f.Idque in omnibus erit sacerc, pr terquam grano, quod omnium sit minimum,
suique diuisionem non patiatur. Si quis plura velit, notam ponendo eius poderis, cuius opus habet subitingit j. f. vel j vel iij vel iiij. vel , vel vj.δ ita deinceps Satiusque existimo , his priscorum Latinorum numeris uti, quam aquamsi phram vulgo appellamus, quae ab Arabibus creditur cum huiuscemodi Characteribus ad nos peruenille Ratio autem haec ad id me mouet quod duo sint charactere ponderum, qui figura cum duobus illorum conue-niant, Quartam videlicet GDrachinae, Vnde error creari pollet ut si quis scribere vel let Quartaria tria in hunc modum vel Drachmas duas , in hunc . r. quadraginta tria, δ triginta duo alter sci pta existimare polset, si dilii nisti in medio praetermitteretur, quod inter scribendum nimium frequenter
accideret. Praeterea est notandum, esse obse
uatu dignum, ut commodissime omnia scri bantur, ut si ' ij velimus, potius per lib. F. exprimamus, si drachm. iiij potius per j. f. ip .ita potius per drachm. f. quantum fieri poterit, maiorum ponderum notis pro denominatore tentes, tau idque numeratorem minu te quanto de nominator erit factus superior.
Qi 'd si sese offerret aliquando necessitas, lib. ,
305쪽
nmere dc drac iiij malle ad unum denomina. torem reducere, diuidendo maiorem per numarum rationis quam ipsum habet ad minorem,
id quod superest addendo, ut libra Drachmas
96. Valet, praeterea quatuor erant, quae additae drach. C. perficiunt. Quod Galenus secit in o.
positione hieripi grς, in qua ponit Aloeg C.
Certu et in aliquando, puci antiquos legi, ut apud Paulia, olim alicuius medicamenti cum duplici denominatore: S recentior hi,apud Nicolaia frequentissime. Sc dicito, id factu elle, tu ob nimia mole medicamentu aliquod secandii
haberciat, tunc. n. se aliquando osterebat facienda, Dosis alicuius talis diuisio, quam deinde ad na denominatione non reduxerunt, vel negligentia , vel , ob paruitate minoris denomin roris, esia futuris immesus numerator magni denominatoris, si is diuideretur. Melius aut socerunt illi antiquorti, qui non istis notis, sed ipsis nominibus sunt usi. Quos si imitaremur, forsan melius, c tutius cum aegris ageretur. Sed ne nimium superstitiosi videamur, commnem morem sequemur diligenter animadue tentes, ne quid incommodi per incuriam de tur. Numero item metimur ab unitate ad mille usq; vel ultra progredietes, scribendo Nu.j. vel j. vel iij vel Paria sic notates .ij.vel iij. vel iiij. sit utrobiq; deinceps. Mesura vero quanqua coimune nomen sire omnibus mensuris,p5derit, is,
306쪽
tter bus, numeris, liquidorum, solidorum
pro una tamen tanti in sorma metiendi quae drinde, pro ratione instrumentiquo metimur
tui diuitione patitur, dum vel plicato Brachio vel plena manu, vel in digitos acuminata sumi tur, separatim surpamus Maximam mensura fasciculum appcllamus, quam Brachio altero
complicato metimur. Secundam quantitatem, quae fit quantum manus capere potest, manipulum vocamus,quam hac nota M. exprimimu S.
Minorem Pugillima nominamus, quae fit digitis simul in extremitate compressis, nota eius est P. Quς ante dicta sunt de naumeratoribus in ponderibus, huc reuocentur, ut si his dimidi tisiti velimus, vel mulit plicatis, commodo,dc scienter id facere possimus M. enim j vel . f. vel ij. scribimus. De fasciculo, Pugillo idem intellige. Non mihi videtur , in numero mensurarum praetermittenda Mica, quo genere me sui usus est Galenus lib. de Antidotis, cum in
antidoto Prophylactico, Appolloni Ficubus,
Nucibus, Foliis Rut αλο χονδρον, hoc est Micam Salis adhibenda dicit. legitur αλιβίου χανδρος hoc est Thuris Mica, apud Dioscoridς Galcnum. Ita ut inde pateat, hanc mensuram usurpatam in rebus quisolent facile in particii has quales Grano Friari via lecti a Vulgus per Granum exprimere bl et, dicendo Granum Salis, vel Thuris, dc re vera respondent melius Dgnificationi
307쪽
nificationi viso, o quod Granum significare ed ne confusio sequeretur cum ea mensura. uae pondere penditur,ac Granum appellatur' ica verterunt Latini,quae proprie ψι ρα Gr cis dicitur sed fer usurpant in plurali cu in dicamenta x scribunt, ut ad reliqua recipienda, licent μεταἰψιχῶν cum Micis panis, hoc est multa Mica friata, minutatim enim frangendo, quod est rccis ἀμιχαία ψίχον dicitur verum apud Litinos, etiam in singulari nummo, vel Mica una, vel id quod praeter Crustam est,quod minutatim fragi possit, significari potest. Sed facile est videre,vbi hoc, vel illo modo usurpetur. Pr terea licet olim liquida propriumetiendi modum haberent, libram quam in suralem appellamus, quae secundum tres dimosiones metitur, quae in suas partes etiam, Se taria videlicet Cyathos, Cochlearia diuiditur,
certo etiam numero ab aliis continetur: tamen
quia fuit semper multa varietas,di hodie est in eo Librae genere poderalem libram malumus usurpare ad maiorem certitudinem Liquida ergo mensurabutur libris ponderalibus, 4nciis, raro Drachmis,nisi medicamenta sint nobilissima, ut balsimi succus, Aqua angelorum
'ulgo dicta,N Fella in collyriis: e aliis sormis
in quibus talia vix . . excedunt. Interdum et minimam illam qiuantitatem guttis exprimi mus una, vo duabus, aut tribus: aut communiater
308쪽
her hac soci nuta loqued vel Vini parum Libris, vcl. Librae partibus in furantur Herbae, radices siccae , mores mina, Succi, Lachrymae, Cortices, Metallica, Malia quaeci inque supradictorum, aliis etiam mensuris pollunt mensurari.Numen vero nactus, iotissimum Legumina maiora, .F bas, Cicera etiam aliquando, metiri possumus. Fasciculis crbas recetes damus, ut in Balneis.
Manipuli etiam Herbarum s Radicum recentium iugilli vero Florum, Cerealium, Le- numinum praescribuntur. Igitur medicamentorum potisJimum internorum, non solum nomen , sedi certa quatitatem designamus/gro exhibenda nisi tantu alicui copositioni sorma danda uerit.Tuc. n. plexunque,qui res sub v sum cadit, iudicio Pharmacopole mittimus quantitatem medicamentis uod formae dan- destinamus, ut Sacchari, vel olei, vel Cerae, scribendo Sacchari quantum sussa cit, vel olei, filius cuiuspiam cuius opus fuerit.
Qua pia uitate Radicis in quibuslibet remedi informis praescribantur. cap. X. - , iuscuiusque remedi peculiaris quan- titas,qua ipsum metiri par est, iam no- bis est explicanda: in qua sanc magna 'strior inua varietas necessario reperitur pi C
309쪽
i te formarum in quas rem eclia aptari condi ci dissimilitudines inique etiam pro temporis scopi, vel quantitatis totius compositio nis ratione. Radicibus autem ordiemurque in Balneis Libris, vel Manipulis multis mendistrantur. Ex quibus si una tantum radix dει- coctioni quae pro balneo instituitur, infunda, rur, maxima illa quantitas quae in eum neni eligi solet, exigitur si duae eiusdem facultatis, dimidiam partem supradictae quantitatis mi. scemus r ut duae simul iunctae aequipolleant quantitati nius. Musi in omnibus medi- camentis facultate similibus, de ex aequo conis uenientibus .fictui, obseruandum, antea di ximus. Quando in Clisteribus usurpanturm adices, si in unum clisterem comparetur De cocti . Radicum Liliorum, Alieae, vel emollientium aliarum I. ij autem deter gentium, Vel aperientium sitis erunt, quum
morbus alium medicamentorum opem cx--
roscit us. si ad plures clistere eadςm
ut stituenda, vel cum clistere solus, irri Iationis, en iis malis, balnei materi in struenda dos augenda erit, pro ratione mi Litudinis , dc quantitatis remediorum qu et una recesiam sunt, praescribuntur. Hoc sui it in colico cruciatu curando, nephriticoenaedo,ct calculo deturbando in bus ex ea loiecoctione totus, ictisteres, cataplasmata
310쪽
paratur.Vt in dolore lateris,eadedecoctio cly heri in vase aen o. vel vesica lateri apponitur. Materiam autem clysterum augemus, quando ex decoctionis residentia cataplasmata parare volumus. Sed cum tales decoctiones decernui tur ad multos sus curandum est, ut ea adiici tur quae dum ni scopo, torma remedii co- ueniunt alieri non aduersentur. Si enim latere dolenti decernatur clyster, is parabitur ex rei xantibus Herbis in Malacticis, Miscutientibus flatus nulla admixtione violarum,vel sena lnum frigidorum maiorum,aut eorum quae nimium acria sunt, ut mercurialis ne haec sorte vehementius trahedo fluxionem in gram partem geminent: Illa ver repellendo cordi Dulmonibus periculum susti, tionis creent.
Igitur talia non iniiciuntur, licet alioqui alui subductioni, sebris depulsioni multum conda cant, de renibus afflictis subsidio sint. Sed quae emolliunt ut Malua, Bis malua, vel semina quae fatus discutiunt, ut semen nisi sceniculi, di tu dolotem soluunt discutiendo, Vige irendo, ut semen Lini, Foenia grςci, seme Maluae, Bismalu ,ssores Chamo meli, Meliloti. Huius autem listerispo parandi ratio qualis sit, in libro de formis remediorum internorum explicabitur Sequuntur radices quae ruporum :Apoetematum compositionem ingrediuntur, i