De Frisia, et Frisiorvm repvblica. By Ubbo Emmius

161쪽

s DE AGRO FRIS INTER LAVIC ET AMAS

conjunctionem civitatis cum Transsavi canis paulo altius repetere, xlxx clarius elucescat ordo de tempus monent.

DE CONIUNCTIONE CIVI

TATIS CVM TRANS LAVI CANIS.

N Transavi canis Octopagici Cissavi canis finitimi,

gio aienone Groniuga Mectos, commodo societatis cum civitJ madverso,iisdem conditionibus. quibus Hummer1ii Langomoui do voldii in commune foedus asscripti eidem quoq; se potestati rix subjecer &eadem quae inde profluunt commoda civitati xi' ' runt, cum annus flueret a nato Chri : M. cccc xvi tempV deri dederunt decennium Deinde finito decennio cum utilitat(m senteXperti, metuerentque priora mala pj bi demptis, foedus it os finite, nullo scatuto termino prorogarunt, additis etiam ad prist uio. Hunesgoniis re ivelgoniis, sed conventuum loco Adoardiae copi ' ρ' ' Hinc post aianos xviii anno scilicet M cccc xciv Osthro heriet cummi, Collumana, Suachii Old Moldii Gasti paecti cum civitate oro' otissm laanc sententiam S udires ipsem uis eo uendi ista cui et cerant, Jus esse enatui urbano , fovet annis mandare iis uiscere' quidem moveri se merent, citarentur ab iisdem G, O, i, Gri , juridicum is cause cognita sice est in osses deprehenderentur, Stebui Fae acum posterentur, re adfluendam eam compei reniti . Nec multis interjecit otia bos. Omnc O tergoi, ut se domesticis turbis ac dissensionibus per 'cy' siti is, rent, cum frustra ad praus pactionibus inter se,& cum VVesters taquaesissent propter factionum pertinaciam si aepe pacta perrump ' istit Phujus ejusdem civitatis roninganae societatem confugerra' 'tum juridicum ad cognostendas controoemis majores , de quibu c., Πνην X vll --i Iudicibinsuperioribus, curandat negotia Reip .gendum ' si, Mi

Croninga collacarunt i haec tuerunt, ut in arolini rerum immin. 'φ' convenire non possent senatus Gronis nus mis arbiter seret; a obsides solvendijudicati eidem daret si item Bbbilis Obibbilo occi ni marcarum veterum intra annum vertentem o de Cronimcli ses insuper Granimana ej marcas similes xx, totidemst fgulis secet' anu rapenderet e acto, extra periculum esset sobo dis ei ob fides, quida propinquit occi pateretur, id autoribus esset impune. Deniquefic res torum sol operam daturo e conjunctis diis ut messor i ubque iis oris et dura tionibus accederent m aedis alerei saliouuiam . Sed prorogaxμ ' is rip

diutius ad adventum usque Thomae Guriste dii legati Caesari ,q' 'i,

venit anno M. CCCC. Lui . . ni me animus fallit, etiam ul(β erg

sunt O tempore quaesita apud Imperatorem antiquatio ejus es re Sciringiis at antiquatum esse nominatim in diplomati Ira 'si non in Venio. Similiter vero, malingant anno, qui pro im i hanc Ostcrgoorum secutus fuit, aliquid hujus generis cum iii i Dis, o eorum sociis vicinis pepigere Imprimis Ei cautinia, si P, sit ventus agerent' quotaranis, indicente Gisai Cromneano sis socii rumpi rum 3 cidentem Lauicae amnis, eandem secuti causiam ut dissensioni brum v larii'

periculis se eximerent ad idem quoque remedium ruriium ibsi' di in instaurata memoria cui veteris foederis, novum mul jβ Ar

162쪽

. V cu senatu populoque roningano percusserunt in perpetuum. In

haec sunt moermoni Groningam, adhibitis in consilium tribus aut quatuor p- ranis hominibus honestas , praetorem toti agro creant quotanni die transsationis S. mini similiter judices binos in parochiis majoribm sngulos in minoribus ex ordi- eqssim omnes,quipropriapraedia in agro Veranopossident hi m omnibm aequaliterm rato ex legibis patriis. Si in eo negligent, aut facere non volent osscium sium Ho- ver anni roningant compecantor, ii pii poena primium scutatorum, deinde xx pq tremo contumaciae mandanto, ut m petentibm expediant: mulcris hujusmodi ex se-m se civitatis,reliquum Reip. Neranae ino. Esectm praetor aut is emunm annuum 'q recusato aut juratos Reip pendito Praetor judicesissententiam a se latam pe- mibu scriptum exhibento. hac appellandijm est si quis volet, ad Hovet an- η' Gronin nos intra diem decimum rite fac o , priorjudex non procedit lon- i causa refertor adconventumjuredicialemproximum in urbe . A ecans veros Tonpersequetur item in proximo, aulsaltem altero conventu, non solism lite cadito,s etiam arca quinque mutata olvito ni orte judex , quisententiam lusit ad conventum ipse non veniat hoc enim appeilantem a poena absolvet, judex vero eman- Dan poenam pendito Idem judexo appellans quinas marca deponunt apud con Imum, amittito depos itum, qui succumbet, victor recipito Signatum foedus

feria quarta a Pentecostes anno M. CCCC. LXI. Sexennio post Collumanis . ..

quoque eorumque vicini seditionibus agitati diu,ac misere afflicti,nec aliud a Tremedium ullum conspicati, multis& exquisiitis precibus fatigarunt Gro Collumaninganos, ut se in foedus reciperent Assensu impetrato, foedus initum in annos x xx. Ejus haec fuit sententiata Civitas Collumam,caeterit interse comparent de domo validis idonea,in qua velut in arce edem habeat, ectis a civitateaean in annosproximos,1 Inhesmpraesemipendium quotanno pecunia confera: rviriumpertorum ab Tm, seu Ipse auxilios omnibm contra vim ac in imam valla UAT, Ira munitionum Fficenteprjecto populmper ciat:parasexennium civitas socii dissiciant, pr o- ne diutilissit opus, ct quod videbiturio valeat criminum Iudicia exerceantur exl gibu proximoseculo Groningae recognitis nemosamonibm tum tribu e aliis etiam emtra regione Miserat,au uos miseerest sinat contra vim armatam sociis miliato auxilios ni:Turbatae cis gra siculatorum misse, aut poena ca- At Wsquis mulcta olverenon queat:vis omnis abfit, non armis sed judicio controvem fra ceptent facinorastvere reprimanturearis alienis ti expediatur in controver- a judice urbanos emadmodum receptim apudactos,qui cum

et vicimum, inquibis ij, quisentprius nominati,faedere hoc norant comprehen '

nagrum Collumanum missi illebrandus Bran s. Sibrandus Viser si quies ibi partas anno postero domus praefecto structa. Post haec cum b

essidiae turbae crebrescerent rursus ut 5stergoa flammu

quoque afflaretur, scintillaretque passim odium factionum, cum S VC- initate Groningana multorum simultas ex invidiat metu Hisceret nes

m et civitate Groningana consensiit. Rusiae: summa Id quod

poresatis subdicer e conventus quotannis agatur alternis vicibus Gronis

163쪽

gs DE AGRO FRIS INTER LAVIC ET AMAS,

conventus agetur eoardia quini ver Trans vicani, ex oppido aut agro cum conventus isse Groningae habebitur. Hortim arbitriis causa omnes Athlica et vatas,quae in controversiam venient, cognoscere, Fceptare, de inire quicqui rint, ab omnibus ratum habeatur intra prae xum templis executioni mand the apud quo edes tenet condemnatus, aut ab ipsis illis mulcta petatur contum.rccidis

ni commit titur.

dicere Adeum ituris, domums redituris tutus commeatus praestetur icennio non secuerit haec pactra prorogare, aut nova alia inire , faedera tame es pax nihilominus rata serventur, Anno ab hoc altero, qui fuit Arnoldi xxix, Arnoldus Lotis, quem dixi, ab Imperatore legatus in xiii et . 'si' 'nit cum ampla potestate, inre infecta ob quam venerat, discessi V . si ninganos sibi substituit, procurandamque regionem inter Lauicam

vum ipsis commendavit simul promisit, si ad hanc rem ampliorcim 'hist, literis a Caesare se opus habere putarent, is a sese confecturi ima missurumque quamprimum, idque sine sollicitatione ac monito lim die spontes studio suo Iussitque pro ea, quam habebat potestate gatum munus curam serio docum fide in se reciperent, cre(β' ib et que ita ad alia pro Caesare expediunda, ab his Viennam di ollhc, ex sententia confecto negotio, reversus cum collega xcj'dissidio Frisiam anno M. CCCC. LXXX inchoante, ardebat quippe ncgo sdiploma secum tulit amplissimum in commodum ac honorem ues& cum hoc fidei cmandati literas ad senatum, aliasque item' 'Diplom Transsavicana regionis Ordines. In diplomate sic scriptum fi ix m. es.., istam es Eoami, squaecum his cohaerent trans Lauicam sine cocti 'M D ,3 Frescet. peratoris ac Imperi esse s has,propterea quodprocul dissiliae sed Imper re r--- - absente curari benepossint,tumuctibus aes alii ad nouum malisper' is ad istas, terii circo Imperatorem non precibu ces quam non ut alia re se ' /gionum commodo permotum, Ponte sua re bene considerata Consilibu o,

, ningano optime de Rep. communi meritu,s vicinia ipsa adrem oporturares . - , eas tradere,mimili illucquod O T EST A TEM vocant,perpetuum trib

diebus, ira muneri cohaerentes esse, ut hoc ipsum decretumssum sit e cabile etiam apudpo eros mandare vero , ut senatus commissas hasieres

i, tueatur,regat acata eruetractaecjubere quos, UT MI IN CONSvLAT hv srbi D NAT IAM SUNT, TIvE POST IN EUM LEGITIME LEGENTvR, FI . , , ORDINE OMNES CENSE INTUR: pecuniae quos aureae argente effcri qm te tem senatui eidem facere: Pro hisposcere vicissim , ex signata insere

X missa aureoram Rhenensit tributiis quotanni sibi pendant: mhm iussi, nem Steinbergium cse molium Lotam fmeconsilio legatos in Fris 'TI M, , qui cingivio Equem Consiles es senatores ramore induant, ac reliqui sq, Anibu ornent, ornat s satim in possessionem potestatis imi phic si vicanae risere immittant, omnese eariis regionum ordines jubeant, ii par tumeterator at perpetuo jum ae legitima edicenti flaturas fe- irum a re, ora semae ac si e ea duceret promissi ret Imperator a Pur' i I cccc

is se huic decreto obsistentibus deis inei rasi dignitum diploma axis raram o XXX die XL Calaiad. Decembres an edicto ad ordines ira bus , praeter oppida Doccumum , eoardiani , Frane a ' i conforme diam , necam, orcianaum , longus virorum praecipume'. .. e talogus norninatim es ex pressus mdndisium omnibus, ut ' munus il id pro Imperator gerenti parerent, o De edictis si, bii,

.si, etsi modo utamiliatis legendique copia facta. Sed quod scr/

164쪽

pegligere senatus nesciret, qui Caesarem nimis care aest imare honorem cpPheltatem putaret, nec existimaret, tantum se pectaniae ex censu regionum confiscere posse crederetque summam in re inicultatem fore, niiho-xum est: effectum Quamobrem literae fidei quidem ad senatum scriptae a Laesare in archivis Rei p. hujus manserunt sed iplomata cum edicto in au-i m sunt a legatis relata ubi etiam nunc inter publica imperii acta, monumenta servantur. Loiis de Cissavicanis expediundum negotium in su enuo recepit, atque ita Frisia cum collega excessit. Ea lues cimae ejus in xebus Frisicis mentio.' Senatus abjectus hac in re animU Vari acceptus a PQ stetis , velut haud scite oportuneque usus aula Pecunia egena re cupida. Anno deinde M. cccc I xxxii qui Lot discesium proxime secutus est , Octobri mense est ergo frequentes seditionum ac bellorum civilium flamformidine in hanc sententiam cum Groninganis pepiger, A me ergo im hesp irent eos , si qui sonte sua , ne vi in Oseetoa vellent foedere ingere cum Gro sy-

η- is, nec eorum se rebus mscerent: Groningo contra nudos invitos sub ae , ori . si mirabe rent, aut rebus nou illic studerent me ergo etiam rebus ab inerent ordinibus his sociis injuri non essent pax coleretur integra es perpetua. sed ut unda emaris sitne fluctu, ita populus exlex cavaed sine motu 3 turbis esse non .epotest . Itaque tumultus minores in Oct ergo primium, deinde majores in Ves ergo omnia rursum miscuerunt. Irater quos malingant, ut quietos

se ac tutos sisterent, anno M. CCCC. LXXXVI Iixdus suum, quod cum Suaal in gacivitate Groningana habebant, ampliatum auctumque renovarunt. Im

primis addidere jam de pratore ac judicibis arbitrio Groningensium eligendis quot enuis, dei compellendis iisdem ad faciendum sicium per Hodetmannos, s depraetorio ovetmannorum imperio in eum agrum de arce s res Feret, in intruendis praefecto Graniet in ei imponendo, de ferendis mutuo auxiliis contra contu es,

S domesicos peregris ex Nerano faedere ad verbum descripta Qua rata ac

driennio poth, anno nimirum M. C CCC. XCI, Uni R eii'. mala crebresce 'eigo

rent, validiora indies fierent, nil pene cuiquam tuti esset factionum . . . .. exitialium ausi, tandem Doccumani cum Dongeranis, cinaXima Oster coit .go e parte supplices facti Groninganis sunt, ec humillimis aeque ac perti nacissit ius precibus vix demum ab iis impetrarunt, ut foedus secum per-Luterent. Id perculsum es in annos X iii, ignatumque die X v Calend. Ochobr. Perscriptum in eo de pace tenenda, de maleficiis severe puniendis, auxiliis mutuo frendis adhaec caeteris judicibis in officio cessantibae: Groninganis ut liceret criminis reum delatum abducere adpaenam cui reis quis esset impedimento , centum secutatos umos etp. penderet: ut spa dissidentibi indicen a esset pro-μ ta amam ore scutatis, indiceretur a Groningarus, poenai in eorum usum cederet ut a judicibis Argois appellatio ei et adcivitatem Gron, nam intra diem decidium, dei appellatione cognitio ac judicium esset convenim publici omnium sociorum in urbe Groningae conventus hujusmodi bis quotannis ibidem agerentur, uni assii aut praefiderent Novetmanni oppidani Ohi licet reliqui, qui adesse debebant non adessent omnes, tamen cum iis qui adessent judicia exercerent reorum iactas se contumaciae poenas more suo per praetoria litem Graningarat exigere ab Oergois licearet: caedium mulctas dimidias civitas haberet, e mandata praetoria exasInsola in aera riim moerteret:denis ove manno Groniri ni ju esset judices, ergos cessante in ossciosa aciendum officium ompe ere Subscripsere foederi . primum senatus populusq; Doccumanus, antis ite cCenobiorum seX., magnus nobilium,ixorum numerus, praeter vicose vicanos plurimos; dein plures se paulatim as- Deiarunt, demum Universa os ergoa exceptis, quos tactionum istudium indiversa agebat, est asscripta unde foedus Osi ergo iam vulgo nuncupatianabiit. Anno pos ero M. CCCC. XCir, cum tumultus hujus foederis gratia ex utitissent, autore potissimum, concitatore tardo Moceam , tota tuo

165쪽

DE AGRO FRIS INTER LAVIC ET

AMAS.

OSciringiorum sectio in Vestergo a se commoveret, Leoarcti a vi ne ' ni stibi metuentes, ut se magis magisque firmarent, speciali se foedere

in annos xxiiii ex formula foederis occummi, eius faederi cor r/ qi

resuperiores judices placet a Senatu roni ano, temporibus in foedere Doreuma' ,s XIII viri totim populi nomineo dele e socios roningens iam I XIIII ex formula foederis occumani, eius foederis conditistrum servaturos:praeterea permissuros, ut lites civium suorum cum cisibis, de quibuTU , resuperiores judices placet a Senatu roni ano, temporibmin faedere Doccam 'pressis, recognostentur baeter lites aut cum peregrinis , aut peregrinorum cum pereerinis, id est iis qui eoardia domicilium non habent, ab ovetmann es,

gens ibis, S conventu uridico sociorum, ut eo in eodem faedere occum 'gali, mantur. Dei additum, ut Groningant praefectam dent eoardi iriis,

morea oppido, vel in rim uim commodo loco sedem habeat ii si scabini aut sicid V, teneat in se tu oppidano eat potesates, quia ipse, , i, senatus Grai Icesm vicem geret eidems praefecto eoardiani sipendium strant Accβη tam aureos Rhenanos centenos annuos interea socii rationem ineant aliam e ij.

dem conficiendi, quae duret adsederis, que nem si debardiani ab 'c et tenorum aureorum deinceps liberi, Praefectum hun quis usu temerari es u hens capite poena vicissim pendat fuga elapsus omnibus bonis mobilipsi stibus exuatur, ea ad arbitrium senatus in secum redigantur,roningc vero eam siste res aut minisse jussu alteriuspatret,s, eo qui jussi, tur noxa, demi supplicium pendant: is vulnere eundem quis Iaesierit rati hominis nobilis duplam silvat. Caetera ni de ob dibus se arbitrist ij. legendis es in Uodia habendi sicubi contingat sederis has is observatio' ' sabbssium itio claudicare Signatum celebratumq; Leoardiae die via duram is quirat tali Eodemque tempore magno numero Viri nobiles primarum ab eorum uacumui hactenus foederi Ostergoo se opposuerant tam mes ergo quom Tauns, . . b. I itemque oppida Frane hera de Vorcumum, cum cohaerentio u s geris uvester cum audistent Groninganos jam Leoardiam ingressos, Leoardi Oi 'multa feriundi cum his peravidos elle, ipsi quoque re bene deliber hi et sui e morum consilio cum Groninganis pepigere in hunc modum ibbir turbare Grometensis,es foedus cum iisjam habentes, aut impo erutabim oninganis liceret miseerest rebus idorum , aut illos illorum subditos, ij sinvitis sub foedus suum trahere quo compertum fuerit oris aliquem, s, ast horumsocios aliquid deliquisse, de eo adarbitrium quatuorvirorum, hie a si Croningano duorum ex is datorumsti faciat. Nec multo poste , optes s Slotenses,lli ani, caeteriq; horum socii factionis Sciringiae, foed*r istaeo, signi clade ad Barratiustum foederatis correpti, cum Boccos 's . . '

giis

factionis principe,ad arbitrium victorum conditiones accepcrβ es deri Mergo nons emet opposituros, nec impedimento iis futuros, Fq risiore ri

ergo aut memeto accedere eidem essent nullum jus imperiumve id iri ergoam aut uetam ejus parte bi arrogaturos,ablata reddituros e rum resiluturos, controversa cum Galamis arbitrio Gronive iam subm R'

genses in persequendis injuriis contra me ergoos hac pactione n(' qm btexit impedituros e socii in has leges peccanti neminipatrocinaturos: detrime' ' i , ' molestis belli Gronis nises vergois xvii millibis aureorum Rhmm .hdae gentis flatio iri mensum ternispensonibissariuros. Denique alia mi biis ivvincula gravia dc aspera adjuncta quae in Historia expODO TMA Maureterrtis totius factionis adversae animis quotquot ejus in Ostergore i iij cc viri nobiles, quos hactenus pertinacia non iverat acced* β' uaniplii' deri Os ergo accesserunt. In hoc rerum statu, cum omni Av legati 'oi ta dos foederis himusice fines spectare viderentur, venit in rip tib

Anno

grus a Caesaris Friderici OTTO LANGIus canonicus Moguntinet, rum dissidia componeret. Cujus adventu resbirantes Scirine' est

166쪽

enirnpi et ibus data legati missio erat animos rursum extulere, turbasque Vedere foederatis. Nec multo pos a vita decessit Fridericus iii Imperator, quem reverterat legatus, caetera ad pacandam Frisiam, uti ferebat, pro- uraturus Idem vero anno sequente, nomine Maximiliani Regis, qui pa-xn successerat, in Frisiam rediit mandata secum ferens de Ephoro in Fri- , quem POTESTATEM dicere mos erat, designando, o simul diploia de libertate gentis. Sed de civitas Groningana questio quoque ho- ne una cum bciis legaverat ad eundem Regem, amplissimum diploma b O impetravit , quo oedus os ergoum utraque petente parte solenniter Diploma Uyniirmatum fuit, praesentibus in aula, de nequicquam contra nitentibus,ss3 miti iringiis Id diploma datum Campoduni die xxi in Maii meoque com pyehensi quoque illi qui post percusium foedus primum eidem deinde ac confirmans Velierant. At itera Regis Cainstraeo datae viro nobili, in aula noto , Regi que grato distensionem peperere dis ensio tumultus dedit per eos istuc Veduci a res, ut Bolsuerdia, Orcumum, Stavera Hindelopa, tamaXima Faesi, nobilitatis es ergoae, maxima item plebis rustica pars foedus novum cum 'v' sum ironinganis, foederi Ostergo simillimum , percusserint, denique paulo orii, post tota pene vestergoa, excepta FRANERER A cum conjuratis viris bis et nobilibus , in Groningensium ac sociorum potestatem venerit quod a. 'ite,

tum anno Christi M. CCCC. XCVI.

DE FOEDERIBUS PACTISQUE

PER SAXONES TURBATIS.

Hoc tempore Maximilianus Rex cum Alberto Saxonia Duce

comparat de Frisia subigendare Albertus velut Sciringit auxilio futurus militem n Frisiam mittit, Et mox alium, dissimulato no mine re consilio suo, submittit Vetcoperorum stipendia factu im mili grum, Ut regionem attererent, dc enervem redderent. Tum cum ' et 'maturum videretur, fessis pene omnibus diploma in Frisiam missum, quo Saxisistra gubernam i Derto Saxonisub Potesatis titulo a Maximiliano es Ordinibus P eruassignabatur, ea jubebatur eperpetua, transsura inhaeredes iram a Diplimi me , - bessi impendiis ref is es certa pecuniasumma soluta a Philippo Barrando m/siani lio gubernatio tota omne in Frisiam sus ad eundem ira res Al 'f' - - P*rtus per suos, quos praemiserat, oppressis omnibus Transsavicanis atque ad A . CVP imgdno i resperto bello aversis, inque fidem suam a ctis, 'μ'sa gm' vicinum tentavit. Nam hos quoque ad imperium libi commissum perti pro Vinterpretem

eontroversiae Maximilianum. Verum Cum res per intercessiones 3 collo-

2 2 in procedet ex in ob lucasum quem Transsavicani Franckera:

Ddlederant, secundo in Frisiam veniens, liberato filio,, rebus Transiavicani pro tempore constitutis exercitum cis Lauicam adduxit, nulloctu ne

insuan potest xem residem redegit Sed in obsidenda urbe

em colloquio re tandem composita,&bellum diremptum. Tuin yx V pra MD 'versi inter tiarium es civit tem de Comptita metue pratoriam a sim vitaraum cum muremannis de imperio in Praefecturam rem

capactus fiamsi mutantur, aut more inbuta erant qua omni bidim po

167쪽

et DE AGIRO FRIS INTER LAVIS ET AMAS.

fiebat Alberim, reterae Imperii judicio de finienda permitterentum interea Thorepi ii nomine Reip Germaniasque e rebis illic praeesset, agrarios ordines e debeo ipse obligati erant,solutos,in idem suam adigeret. m aequisite ex mores lembis regidiarum' ipse diceret,aut dici curaret, dum Cameralitem des iret e acti e anni rursum traderet, cui Camera addixisset artes quos orareni judicio Camerus est 'thros Tantisper vero Groni an manerent in possessione juris pho,nim arsi' quo ad cereusam pertinet, es milium aliorum, eo modo es aerii ante liten' Saxone catam ab ultima usique hominum memoria sne istere bhi rum, ab dii 'boves.vaccad, aetera genus mercimonia alibi quam Croniugis ius apoli Dc m lito venundare, venisimve proponere, vel in regiones alia praeteriis Croning aut abigere Excepta mori essent, quae hujmgeneris Oiris nobilibus in prae provenirent, quin jm essetpro libituo comm/dos ea di iure idem, i Dammonensibu . Exempta quos quo legi manere Pr ectura eius,uteret ac libertate pri ina, emeret, venderet, cereosiam coqueretpro libitu, sic 'ris

uraret hosteque bis ratio Groningam etiam in exigendi pecunii credit rebeatis per agrum retinerentjm es morem solitum modo ui est in eo tribu

et ipse Tharenius, aut legathoi , alii vepro eosquester ab Ordinibu ub tus. Atque haec probata signataque ab utraque parte, o quo librum intercessorum ad fidem munita denique pax constituta. Fqs 'on. Aliartii' post Albertus jam tum corpore aegro Em iam delatus, atque ibi - - - otis est . luore nius vero intempessive Frisii evocatus ab Hei arac ' ut silio, malis adhuc haud bene positis,quae in Rep sociorum haerebas; u enim nobilitatis agraria animi in civitatem dc hujus vicissim in i ''juriis mutuis exacerbati quibus ipsum se naterponere remediumq' 'sib. bere conveniebat cium diutius etiam quam par est et emansitaret Boetam in ni fuit, Ut anno prOXmio in arma rursum sit tum trans actioquc ' s

DE STATU CIVITATI SED SARDO ORIENTALIS Risi CP

Burgundica ac imperio Belgico

quo tempore repetitis stipe induciis sustentata diu rei rum ume quias iterum tentata, tandem anno, i , in acerbi reis maximum bellum erupit. Eo civitas ab omni parx Sβ eXtrema tandem redacta angushias, ob acerbitatem 'IIsar Geonivga Aonicam urgente necessitate duro telo, in fidem dein 'f' at iis Edsurdo i Comitis Frisia Orientalis, hactenus hostis sui se contulit. J β vcrra putavit quam iis se dedere quorum verba, facta plusquam ori asso delia in Obsidione proximis mensibus audierat, videratq;. Visi: ibi sexi'M D. VI, mense Aprili Conditiones sane duras, quibus se dedidi rum I. Conditiones jure pristino In quibus fuere hae Vi rasis dies in urbem recipereto rumi M ccc tum stratu civeri tire iurulis urere insidemsuam:ut locum preve et, uArectis prae ldio in ideret omnia iis erinis udicii rincipi dinum Germaniae. Uem detechae: Vi idem, lardus ex ordine honesto urea geretpro arbitratus o,qui ccm creditae iudicia liai Hovetreicerent in eos qui ru habitant, more es, modo'istinosianomine ipsi in agro nata In albi quam roningacs'Dammonae venirent de caeter 'τ- , inhibedus adhibitis in consilium Croniaganis certi quid tueret,quo esset, reis Agri. De erevis ianthiimulatu Cautum,ut omne iis hoc ad aereis i

168쪽

iu pensii, maxime vero Saxonum, tu quo an inno esset Eds u dus, quia de erentu judicii scriptum in conditionibU Hatellexerat ad coo nitionem causae rem deducere maturabant. Cognitioque solennis ins ituta uti Constantiae sed leventus ibi fuit, ut civitas haud dubie ure, Georo ius nil cr gratia esse superior videretur Definitum tamen illic nihil Deinde si iras VPiloquiis multis variis per aliquot annos tentatum denuo negotium sed q*hi quicquam profectum Nam Saxo decedere jure in agrum S foesseribu renunciare civitatem jubebat civitas ut id faceret, nullii ratione persuaderi volebat. Igitur anno M. D. XLII resumpti armis, Ed sardo tam, o si. Vivitate in Saxonis gratiam proscripto, concitata in hos magna Germaniae et cir-

Di te bello ne summis viribus, sumnia contention loncto, minor' COD 'Gr(ninga NAHIaso e paraVCL. ISIO PLUnam 1e Uen versuti princeps ingenii, pro 'M ui

muit benigne pecunianaque etiam in eum finem accepit. Sed miles pro inissus non ante venit, quam ammona quoque vi esset a Saxonibus oc cupata, . Groninga in arctum redaina rectum Geldri lectatus, qui auxim praeerat Guilhelmus ij ensis, in extrema civitatis nec ostitate cum difterri diutius deditio non poste videretur, professus etiam es , sic sibi mandatum a principe, ne quid Opis pressis ferret, neu rebus Elisardi civitatis cullo se modo misceret, in prius haem litus fide solutam Geldricum nomen juras et: nec enim aequum est e principem tantam rem tam sumptuossem, dissici

lem periculosam aggred tanti host is offensionem in se sus pene Germaniam irritare,ec nullum opera sua pretium ferre Hi addidit Zoptima principis volUntatem civitatem, imprΠ de privilectiorum actutis pristim res itutione, deq; aret dputabat. Itaque inclinante huc civitate, ex hominum natura melioris con Titionis avida, nec libenter manente in ea fortuna, cujus ipsos premitet, Ed- , , sl is' lai dia quan inopina attonitus primi im indirenans, Tamen, quod sapientis erat, parendum necessitati putavit Me mci

Conditionum contractus h jus summa

Immis, a quo nullae possessiones aut res in agrositae

169쪽

DE AGRO FRIS INTER LAVIC ET AMAS.

immunes essent. Haec concepta tum,in probata utrimque sed in solens; 'formam redacta, signata posh annos demum tres,cum ager totus ablo' quoque liberatus,n Principi subjectus esset. Is fuit annus a Christo s- 'M. D. X VIII, mensii Februari dies, vivi. Deinde anno M. D. XXi ' ter Principem inordines agri in curia Groningana per legatos Gelasi ' senatumque urbanum sic convenit, uti in de iis ripis essent, om inperpetuum : Princeps haeredes integra servarent ipsis privilegia, ta leges consuetudines secundum foedera , pacta olim tale ipse es cimtatem Sic in nomen Geldricum ab Ordinibus juratum praemissa conditiose ' 'non diutius valituram vimjuramenti hu)m, quam Celsus tueri regionempe mOX haec pacista a Principe sunt signata die Iunii xx. Verum cum pros temporis cum longius paulatim tendere, inapaestis recedere S ci jura arctare deprehenderetur Geldrus, a Marurico praetore primitim latus, cui simultas cum senatu intercedebat, deinde irritatus, quod pro Balthasaro Esensi in Frisia Orientali contra Ennonem Comitem num suscepto, in ejus impensis tributum sibi a civitate negaretur, si ii natura potentiae per fas&nefas augendae avidus,&turbulentus, oc s rapta, quam fors offerebat, per Meinhardum amniensem clarum e Virum Daniae regis auspicia profitentem, occultis mandatis suis ira bia adductas copias tumultus in agro, ad ipsas portas urbis cieret, A c. vastaret: incenderet, Dammonam summa festinatione muni schmo in colloquio Effena componendae rei causa instituto per Henrichil uinvium Erclenii dominum legatum suum, Hacfordum militum pi ius. palam jam posceret, arcem munitam in urbe sibi extrui, Dammos*q nnitiones perfici, civitas merito ab eo animis alienata ad partes V s casse vertit Nec mora re cum agrariis ordinibus deliberata, excox' sensu ad Georgium Scenkium Teutoburgium, qui Transavi casi)ys illi roto, Imp tum praeerat, legatos misit, ac deditionem obtulit, Tisia edoctu celeriter de voluntate Mariae sororis Caroli Imp. Belgii se co tricas, ad quam scripserat, sine mora cum iis, quas in promptum id qpiis Groningam profectus, cum de conditionibus imperandi myra conVenisset, civitatem ordines uti agrarios simul id mearolii 'Des,na

convenisset, civitatem ordinesque agrarios simul in fidem Caroli A las xlis, III lam pro

et DciHilano, quod Geldri quoque tenebant, copiis ue, quae austi i

Ssci in antiae Ducis Mollandiae Selandiaeque Comitis, MFrisiiae ac C, os . DPinini belut unius Reip. populum recepit die Iunii mensis vra

Caesaris quem dixi, M. D. XXXVI. Eo facto, cum exercitu ammonam ' 'fuci Sm eam obsedit, occupatoque interea die vilitati per deditione'

D.MM., a Dan vcniebant, duorum circiter millium, concisis, tandem' ait' aT Mabur m angustias redactam dedere se coegit, durissimis conditionib' ira sic convenit, ut duces militiae einardus smes dis intincutiet re imcbudiit., is mire reliqui cohortium praefecti ac milites apti sum inclar, inrem rem iu i in bam manu renitas nesarcinis exirent sui omnia in oppido relinq'e 'si ui ''R raro nenses contra Caesarem militareni v disi ammonenses mal si miserabra conditione eadem egrederentur eis, manere olentes excuse' ' cra Vae gratiaescultatem habereis. Facta haec die, Septembr. ius,c DruXcii responsum venis et, quo retulerat de omnibus Teutoh' η'Atri itC: Diesisti, rcgina Ddndat captivi Bruxellam missi Dammonae muniti'' obursiqabbiniuio pro Oppido ipso ac a 'dificiis, quae, ipsa excidio a Regina pre destinata, deque eo mandata jam data Ioanni Hesso ab amici pintercessum, decretumque suspensuma dein gratia facta, . itibile

discrimine Dammona fuit, propterea quod oportuna, bet ' . quieti publicae infesstis,fortunaeque urbana inimicis sit Pares bestita que leges sub Burgundis hae scriptae,signataeq; omunes Qq brii

servata. Conditiones

170쪽

h es, qui Amaseo avica continentur, retinerent jura es privilegia sua perma, lima majoribus accepta leges patrias statuta consuetudines imperium Praefectura ve-uru, Selmeia c. suburbanae et ac maneret civitatis munitiones per agrim omnes, D jam essent, everterentur nec aliae in futurum extruerentur, pii defensionis re-qureret necessitas domus Principe digna, sed inermisti immunita Caeseri aedi carem in urbe sumptibus provinciae totius : reditus ex agros uerentur Caeseri haeredi-

-Gu quotannis duodecies misi aureorum Carolinorum. Dammona apidia Teu-

xeburgio tota Drentia Geldri ejecti medda,Coverdiaque captae, bellum ex universatila vicinia, eodem adhuc anno profligatum Denique Decembri mense pax inter Burgundicam domum Geldrum composita Conditione dictae inter alias u oederi Gallico miserico, alta contra Caesarem subditos

initis, Getariis renunciaret valediceret uri omni in civitatem S agrim Graning num, Drentiam, uentiam,squod haberet, aut haberesputaret. Ea pax publicata Groningae die X vhi Decembr. laetissimisque animis ab omnibus accepta, cum omnes bellorum taederet Ab hoc tempore vixit civitas concors cum agri ordinibus, mansiitque in usu ac possessione juris prioris de Ho-vetmannis , Movetmannorum potestate, de aput rerum venalium deriumento, de cerevisita ecformula Geldrica, ut de sententia Burreundicae

Iormulae, Me mente paciscentium dubitari non posse videatur it est ex eadem formula Burgundica, durante eodem, quem dixi, usu, post annos xiv a civitate simul re agrariis ordinibus jusjurandum datum Philippo Ca toti filio, Hispaniae regi, idque conjunctim rursus ac Philippus jurejurando reciproco his obligatus, nulla tum prodente se controversia, aut contro ver siae suspicione dammammonenses quod moverunt, velut ex emoti lecti communi, ac praecipui aliquid habentes, id cujusmodi fuerit, quan ve habuerit rationem dicam suo loco. Demum post aliquot amios per Dammonenses incitati agrarii, paucosque alios, qui sile otiatio et B des apulaesure imprimis in rebus exoticis aliunde importatis querat oe runt, querelasque ad aulam Burgundicam detulerunt. Tuta eodem an inqui erat M. D. LI , Arembergio Comiti Gubernatori mandavit, ut in e stam partes amicam transactionem tentaret. Ea frustra per eum tentata cisam

convellere, oppidam de possessione aut Iure suo decedere nolebant, Arembergius idem die vi Marth, anno M. D. Lx jussit utrosque

'' qm rati vocant, usquedum controversa plenius retur, ad documenta quod attinebat, idem denuo dio eo,

ueris ove, ut apud ovetmannos cognitores causam agerent o din i do usque ad momentum ferenda sententia: Hovetmannos jussit omnia exhibere sibi interea Oidermannus id observaret, quod an erat mandatum. Quod ipsum cum iniquius putarent oppidani

no(nam extractum iri in longum ctio em hebaesti ' μ' n*rvo futurum suscivitatis ad ahq aes 'ium Belgi retulerunt. Illa cum senatu suo eo ori gyb Vsson m Arembergu benigne respondit, mandam et

e secreto