De Frisia, et Frisiorvm repvblica. By Ubbo Emmius

181쪽

s DE AGRO FRSIS INTER LAVIC. ET AMAS

habeant penes se, id exsolvant ut consulum quilibet cum assessoribu in praetori rationes reddat accepti,d reliqui coram quaestore Reipss, 3 Triumviri concilii jurati diu causiae majores non cognoscantur nisi in scptu ut senatus controversias expediat celeriter, quidem intra XII sp manas a lite conclusa idem ut in rebus dissicilibus senatum veterem, strum placeat, alios etiam e civium numero prudentiores vocet in curiam; oc 'tamen sustragium non habeant, sed consilio tantum senatum juveni, pc' quem solum suis agit jus Provocans a consulis, si essorum sentem is p f torio lata ad senatum totum, causa cadens, ut mulctam Reipso ait sit 'Cam Unam ut eundem appellare senatum, qui pronunciavit, si quid,' rorem pronunciatum videatur, liceat intra dies, ne quis eorum, qbii' natu sunt, intercedat pro quoquam qui Reip. mulctam debet sifccq aureos Rhenanos Reip pendere damnas sit. Consul senatorve in IV J suo non fideliter versari compertus loco moveatur, nec UNC Uam

aditum rursum habeat. Item, idem mulctam si quam debent, an . - Reip solvant, nec se sit reliquos cogere, priusquam ab his factssi' et Oportet. Nec hi, nec Sculthesius, nec tabellarius Reip verba pro in senatu aut judicio' iciant, nisi tutores pupilli sint, cujus de(β ST: Cum senatus habetur, nemo emansitet impune, aut sero veniat ctaque in senatu nemo eliminet cognati partium in senatu scr* tentus non intersint. Si quis causim suam, quam senatus cmVivit, finito eorum munere, qui eam dematerunt, ad successores co '''retia teriti tertim, arca X Reip. pendat olim si qui sonendoso lmos fuit, ut nomina eorum certo tempore, exeunte nimirum ii '' 'es,

drante, quo quis consulum in senatu praesederat, si poscerent rc J ex sublimi curiae fenestra concurrente ad hanc rem frequenti clyi' ' ba recitarentur eoque facto illi non solum infiime fierent, sic se

patrocinio XUerentur, non contra contumeliam, non contra Clitusn.

rum ellent uti Nunc caetera manent, postremum tantum est id Proclamatus hoc modo honore suo, lono nomine cadit ossi po- nullius capaces , in judicio stare, respondere, testimonium licci est tes . Hoc adsidem fori. contractuum colendam servandamq; -' jo,in ror .i, institutum matrondam ut in agro, sic in civitate testamenti factio ' sussime tu, nino fuit. At pactorum dotalium jus viguit, eaque pacta servor affuit, si rite legitimoque essent confecta Legitimum vero in his eroxa Asnunc est: praesentibus d consentientibus agnatis cognatis probi' hau 'rumve maxime interes et ea iniri sensi, ae ad senatum fgβ-J' liba referri. Nec in his hodie quicquam mutatum De testamen tot '' e libe

jus ante annos aliquot inductum. Nam quibus xx aeram annis 'ri Ioui

ris legitimis carent mi ef, o A. ,- . l. . . A L . o Iborii, sic ira AHIS 'Lex fidem fori redii que minas

iussi emassem relinquere iisdem coguntur, nisi justam causam, sci' i arbi batam Contra eos, aut eorum aliquem habeant. De altero serni si tri suo disponere similiter servatis iisdem possunt. Sed in his om' ' a seram Ut a sani lictove non assi xis ac mente intexi is id fiat, referatur civi tum, Ut testantis manu scriptum senatui offeratur, uio alto tam('ruis, A tati mili latur. Quod si liberorum aliqui exhaeredes scribunturi quoi succisi i ex fructibus partis suae alimenta debentur, pars ipsa liberis p 'φhaec habent, aut haeredibus proximis accrescit. In successionibu Hi '' es lucre. In bona parentum liberi succedebant potissimum HI 'erati;

eccon suo judicio propinquorum a quam dotem sororibu , rix dbdiit, nec licebat ipsis quicquam rerum patrimonialium sicli cu '

182쪽

'uam cum sororibus de dote convenissent. Si per propinquos confici res inter fratres&sorores non posset, autorita senatus interveniebat. Qilin imo nepotes ex filiis potiores filiabus erant in successione hac, si filiae dotem Jam accepissent sin minus, filiae cum fratris defuncti liberis aequaliter in capit haereditatem parentum dividebant cum pharium vero fratrum de na orum liberis utriusque sexus succedebant in stirpes Liberorum unus si decessisset parentibus adhuc vivis, non parentes, sed fratre dc sorores utroque parente cum defuncto conjuncti aut conjuncta haereditatem capie bant, maribus tamen hic quoque sexu altero potioribus uterinis autem dc consanguineis parentes praeferebantur fratres vero Uterini aut consanciuianei, item sorores hujuscemodi, si propiores haeredes alii non es ent, fratris ut sororis defuncti defunctaeve bona equis portionibus inter se partiebantur Conjuges, genitis delat unctis communibus liberis, ac liberorum libe iis, sibi mutuo succedebant succeduntque etiam nunc, exas e si liberos communes non genuissent, moriente eorum altero superstes ex semis e hae res ejus erat, ut etiam hodie est: sin genuissent, iique moriente altero in via vis essent, superstes nihilominus semissem capiebat, reliquum liberis coma munibus relinquebat idemque valebat, si vita decedens liberos leuitimos ex alio matrimonio procreatos haberet superstites. Nec aliter quoque hoc tempore res habet. Defuncti defunctaeque nepotes: neptes ex filiis excludebant ejusdem fratres e sorores retem ex filiabus nepotes de neptes si ex filiis non essent filiae vero praeferebantur filiarum uberis Impuberis defuncti haereditas, non existentibus parentibus, devolvebatur ad patruum avunculum, non ad amitam o materteram, nec ad avum saviam cepto casu, si amita unica cum unico avunculo, aut matertera una cum uno

patruo superesset tum enim haereditas tota in duas parte pares

tur. Nec aliud inpuberis de iacti bovis valebat. Sed adiaculum et natruum, item materteram mamitam altero tantum parente conjunctos: in parentibus defuncti avus di avia a successione ejusmodi excludebant Vt riniae consanguine fratres, item sorores, si patrui avunculi, amitae, male ter non essent, succedebant sibi mutuo, exclusis patruis, avunculis amit quierina vel consanguineas a morte matris aut patris sui tenebatur cum utrico aut novercaeas alere, elocare, dotare. Uodsi in matrimon uri

pleraque horum stet ii uia tio.

iorum haeredes sunt sitio dae et , e . id si h ex Liberi parentum bilibus: verum filius dupluiti si p pix res praeferuntor parenti sin bor, rdires resoro

mul liberorum praemortuorum liberos, hi locum cibis,

reditate tenent succedunto cum illi, hcho

rien relinquat in vivis avum, aviam, fratres, sorores ex alto ri , Ne

parente germanorum fratrum, d germanarum soror iit, L

quoque avunculum amitam male teram ritatio is r ET, P hqrum

vocantor Marito potestas non es o vendendi, bet Aa Idndi quicquam rerum conjustis suae dux i, r*alieno gram berrimo Mus consensu Vesori sessis , Obii* sunt, expresso ci res sed suas quoque vivente mi AA J FI*rmixtitor non solum marities, Sejusdem consenti libero puhohu ''dlicitare, aut gravare sine

nuper renovata, ut sacro lavacro non initiati is tuis rite

183쪽

s DE AGRO FRSIS INTER LAVIS ET AMAS.

I tria rite ex more Ecclesiae capaces haereditatum non sint Clandestina nupti*

euam graviter vetitae,quibus qui se implicant,quinq; marcas mulctam iit; at si propinqui querelas de his ad senatum deferant, exulare cogulat in ad uterque vivunt altero vero mortuo alteri conceditur jus civitatis exili 'amissum pecunia reparare. Homicidium capite adulterium pecunia qp m. i. rare Homicidium capite, adulterium pecunia ex legibus plectitur, Om' -.utarii bu Reip partem gerentibus interdici iam stipendio extraneo coguntiar ' Stipendi i munia inituri jurare, non se, non liberos suos non conjugena, nec ipsi' m ir' quam alium nomine suo stipendio hujusmodi autoratos esse idenae lu(- annos XVI ad omne Omnino cives inquilinos, ipsosque adeo sacq te extensium, pCena JUe contra facienti irrogata honorum omnium sisti Lee ser scatio. Servis possessione tenere, aut habitare in urbe extraque urb(φ .imperio senatu non licet eorumque, si illic horiantur, eredita * -

ab extra. nais vetitas.

De haeredi adscribitur. Haereditatum ad exteros

ros, qui ultra Lauicam Amasum,' si , devoltitarum pars uaria aerario i, is,... . . i. Overdiam Drentia habitant, devolutarum pars quarta obliua ter accrescit. Reliqua praetereo, ne modum operis excedant; loqxi de Reip. forma, in civitate expediam.

MAGISTRATUUM ORDO.IORMA Reip. in urbe A Us Tocaehri x est. modicem p

URMA R* P in urbe AUSTO CRATic est, modice an M' CRATIAM declinans quam exponere nunc animus clx ' Auatus, cum minor adhuc civitatis fortuna esset, R. rum tuor , OLDER MANNI vii eam administrarunt. Nussi annis amplius trecentis Cois v LEs quatuor summum aeris ea tenent dignitatis. His additi olim xv i, nune, proximis penes SENATORES: qui omnes senatum conficiunt, totius Reip. op dicen hunc senatum est jurisdictio urbana, potestasque in rebus urb/φ iis sui di, decernendi, vocandi, prehendendi in custodiam dandi, ocrs' 'a ij j, plicia extrema irrogandi gratiae faciendae, pecuniam publicam Ubyterosque magistratus alios creandi imprimis ovetmannos illoi'. sele bus dixi cepe, Pr fectos item territoriorum extra urbem desigΠβ' giles' ctos edendi, qui in collegiis sedeant domi ac foris, Quaestorci', et os Reis'. aedituos publicanos eligendi, legationes mittendi deniq* tiuis fici est, toti Reip. consulere,, in eam curas suas intendere iam Ses munus bienne est, ita comparatum ut quotannis media senatu p'. spici tus voce Consules quoque comprehendo cui duo anni in xl Asbuo is sunt, collegio decedat, decedentium loco totidem alii numcr siret, poscedant, collegiumque compleant. Quorum designatio quomst 'Ededias CXponam in senatu consules dignitate honore autoritate utcsuffragii vi ac jure senator consuli par,idemque par referendi . Vst consulum nec inanis est nec inessica autoritas in dicendi scit et , ui rum hi est, per vices ternis mensibus eo ordine, quem sor dasiiq Oribilixenatui sidere quique eorum praesidet, is sigilli publici custos est, sy, pes iq aut accensi stipatur, vocationem prehensionemque habcx pet iugis lus ad senatum refert, quam caeteri in senatu omnes, senatra he at gat, id quod majori parti placet,pro sententia totius senatuis ' oti bybnique si ingenio de industria pollet, si valet facundia, situm ' dis vc est,magnum momentum afferre rebus in omnem partem pse ollegi ietiam cum tribus senatoribus, quos vel sors vel comparatio si usi l

184쪽

junxit, certo tempore in praetorio jus civibus dicit litigantibus inter se, aut ii quibus contra cives actio est, idque fere minores ob res aut ad fidem so- Uxionis pertinentes, nec nisi a meridie dimisso jam senatu in quo tribuna-jurisdictio ejusmodi est, ut quam celerrime litigantes expediat, maxime hqxequam praesidis vices exeant, atque ita fori debitorumque fidem tu ea xur Ab eo qui vult, ad senatum provocandi us habet a senatu provocatio ulterior non estivos senatum, ut Hove imannos hic praeteream, de quibus rumi dictum jam saepiusu dicendum post rursum collegium aliud in civitate

Vst virorum xxiv ex honestissimo civium ordine, quod CONCILIUM Jv-coNCIMA ATVM Vocant, propterea quod quotannis, non minia quam senatus, se mi violenni jurejurancto obstringit' etp: dc in collegio Trium viri velit colle RATVM gu praesides ac rectores, qui ex eo quod nomine reliquorum verba faciunt senatu, aut ubi res poscit, Hemanni sunt dicisti. Fidiorum quoque, qui in concilio hoc sunt, munus bienne est X ii quotannis decedentibus, intot demin decedentium locum surrogatis Munus quod sit, ex ipsa juramenti formula, qua se Reip. obligant, es manifestum Jurant autem apud consulem in senatu quotannis, vocatos incuriam se vCnturos, Reip. cum sena- consulturos, senatuique aUXilio futuros, cultiones seorsim non facturos, nec factiones instituturos. Itaque longius si tendantia, non justi a Senatu si coeant, osticii limites excedere dc turbulentius agere putantur. Usus autem recepit, ac in morem abiit, ut rerum graviorum . quae ad totam Rem p. pertinent, nihil agat senatus, aut de iis constituat, nisi ex assensi concilii hujus: Cujusmodi sunt, bella suscipere dc finire foedera inire, leges ferre&abrogare, munitione novas, aut alia opera publica magni momenti instituere, in re monetaria aliquid mutare, alieno aere civitatem gravare. De quibus cum agitur, solet senatus eos, una cum iis, qui senatu proxime decesserunt, quos senatum veterem vocant, in curiam accersere, erebus dilicienter de liberatisin excussis exeorum assensu aut dissensu de iis statuere. Hoc ad robur decretorum, cretinendam civitatis concordiam non parum profore, majoribus est visum. Cujus rei gratia interdum etiam alios ex honestiorum civium ordine senatus convocat, ut hujusmodi deliberationibus intersint,&maxime aediles duos tribunitiae potestatis, qui societatum, in quas opilicum plebs est divisa magistriac patroni sunt, easque in omnem movere partem possunt. Sed Concilium hoc juratum ut consilii potestatem habet, ita imperii aut jurisdictionis partem nullam, ideoque nec accensum aut apparitorem habet. Verum aliud est ad munus Concilii hujus pertinens non

postremum, desiignare quotannis viros viii, qui biennium in senatu sint, c

actumn curia coram senatu per sortem designabat olim ex suo numero vi Iiosi x, proXimo autem Culo tantummodo: , quos nunc Gubernator ad T I,

huc ex pacto designat. Hi praesente senatu, consule verbis prae eunte justu sit vetrandum dant, nil gratiae, odii, invidiae cupidini se daturos solius ovem iri rationem habituros mox digresso senatu reliquisque e concilio in conel vi inclusi non ante uade discedunt, quam in viros mi ta liberis sufflabiis ectos consenserint Legunt autem non tam quod certa jubeat lex quam

Eo facto, electos sim mora seri tui ''UT discedunt senatus edito, A TE *s x domuimque

electioni assentiantur, quo T ceb

l Caccidit, eodem momento ad praetorium praetorium

deducisti

185쪽

DE AGRO FRSIS INTER LAVIC ET AMAS

-bi, inpi illiu u gnarus istuc frequens concurrit, blennii p

ximum postra dieque cum iisdem collegis contare rati cuinoue is m

u Au et siq- φ dAbra', aut etiam nonnunquam quatuor, ii nunquam quoque unum tantum Designant autem ante alios pie dipe eos si eorum copia sit, qui consulatu ante sunt functi judicesque in xc et Cossumunt. Sic demum die ab eo aera ii, qui Aposholo Petri secere

et i ipsin munus suum capessunt. Quod si conbiis'.

ut ex electis his unus pluresve delatum honorem recusent, eos Re adque cum accidit accidit autem raro itemque siue ali odia ses- consulumve loca seu morte, sive quicunque retiore uti Vaceret, ''i ' Quin uevirorum aut jurati Concilii es quamquam olim I iasib et ante aliquot saecula fuisse videatur verum ipsius in io, suistic

his, a Code Pruxium Concilios urato, simili ratione quinque exibiis alii, x'

Pertio, XVI designantur ex eo civium ordine, qui lautioris serissβR 'aut dote aliqua ammi commendati, qui decedentibus nolle io peti biennium Iam munere functis succedant,&cum ii, qu et unitas; collegio fuerunt Rei p. consulant. Tum totum collegium hesi is Capit, autoritate&usii rerum caeteris praestantiores lini pip

sententiamque ejus, ubi opus est, vel ohato 8sti g ' si , tot unquidem antet ut ii, si sciis

eX iisdem, nisi qui esset aut fuisset. Concilio jurato taliquam senorum Dario, operamque &fidem suam Reip. minoribus in muneribui, rixatione aedium, acaliarum rerum sacratarum; imilibus probati ' Concrumium autem Iuratum similiter ex iisdem familiis frequentci ''

ut quisque erat vel eruditione, vel alia aliqua prae eae teris dote O commendatus ex opificum autem aut in isto uni eollegii quam aut Omnino rarissime quisquam caperetur Indirenum cini' scilio honoratissimo, Reip. eri ulosum phos te ab eL huj* hJ Iamnum sensub praeter lucrum pene nihil specta tes, aut magni foet

tabatur Hoc vero praetereundum essentio non est, non sem*idetuas Diim rebus sic poscentibus, aut factionum vi, ut exposita ratio is pq 3NVOxannas Consulibus duobus dimidiaque senatus parte obscr siit i*d consules iidem omnes vel bilinium, vel ad annos con pirum fiscita, . t et si *3itum in munere ac honore permanserint idci' B Ol qi factum in reliquo senatu. Est pri etehe alivdi: civitate collegi ''' in nita tem Cp surdii negotiantium scilicet disciplinae, ac iuri nautic dari mendi inde natis controVersiis olim praefectum , cuju Dat imgem lingua Teutonica ex re nominatum Octo viris sep ut in die quorum etiam, ut senatorum ineorum qui sunt in concilio 'munu est baeniae, quaternis similiter quotanni, collegio deced*β itotidem succedentibus. Id hoc modo sit. Senatus ea pars, quit bui

186쪽

mora annuoc praeter quos reliqui quinque societatis judice , ois thraci iters nuncupantur Senior, in collegio actor praecipuus, velut advocatus P et ' intuendo hapulae jure de quo drini supr1 musque cultos ac vindex, quem contra id delinquere depreliendit, eum mulctam poscat, tergiver- ntem apud duxim-virosis cales postulat, aut ad totum collegium rem deprcalaunciatam ps exequitur, nisi reus ad superius tribunal .ut Senatus aut Hovetmannorum provocet. Duum viri fiscales fisci curam nubent cum Oidermanno, atque albi mercatorum' oportetque eOS, qui mercatu operam dare volunt, apud hos prius nomina sua profiteris, sitii quo nemini id ficere licet. Et sunt iidem , id es , cd endis apud Contulem rationibus obnoxii quotannis cum eodem Oidermannosi quibus expeditis, successoribus fiscellum tradunt, pecuniae reliquum aerario Rei; interunt. Sed est collegi lita his curiae antiquitus commisi a pCecipue cus odia totasuris nautici in codice Reip diligenter descripti, ut isdietioque univera ad res navales de maritimas pertinetis. Verum collegium hoc ipsum collegarum quoque numero olim duplo fuit majus, bini enim praetor Ol-

io sortito edebat quatuor li cum Olaesisti, is , o 'μ' rum stris eodem die viros, vi eligebant optimos quosque secundum i b T

iones, quorum nullus eo amao in senatu esset, ut senatu decessisset Electi v -viri ex suo numero Oidermannum statim designabant hac lecto, ut

Livium, ecquid qum ique tueatur, inquieui, 'βgotia tractet, quibus se suos aedificans Public selo, '' i' in ip cedere co motu enuis

civitatem ita senatu id quod i

qui Cerevisiam coquunt ne quid fraudis committeres 'ime mensurarum ratio in ossicinis eaeuum Te pyia prip 'curabant iniae omnia nunc ad centur o e obb; - , - '' rumpi ere, translata sinat Deniriuo 'i' 'se Delo, qui iis suc-

v quaesitam proximis saeculi usu b, H 'gid turbul*nti actioni bu, Tris. horum magnum esse nomen sos 'Pi mdgno sane Reip. bono PM Smstitorum connexi sunt, a ,si Hssyni in Cum plebe opificum Iret m. ividitur ipsi secundum artiliciorum aut

. rerum,

187쪽

DE AGRO FRIS INTER LAvIC ET AMAS,

cere rerum,quas tractant genera diversa in societates, vati: exceptis, qbi visiice coquendae ossicinas exercent,ac negotia major inemendo&yβ' do gerunt signioris quippe ordinis miscere se vilioribus nolunt, nabcsque post nobilitatem inter honestissimos totius civitatis. Hae societatq

gulae ternos sibi praefectos suffragiis designatos creant quotanni imo schatos:& in his primum quemque Seniorem vel Oidermannum, tius societatis praesidem, reliquos binos capita societatis dicunt Omsciversum numero La v. Et hi vicissim circiter idem tempus mox a

ne sui in coenobio Iacobaeo congregati, diles, quos dixi edunt, 'unde quam ex his ipsas societatibus. Quanquam fuit quondam cmp duobus istis tertius quoque e Senatu adjungebatue qui dudum rixi' , iiiij, gio defluxit. At AEdiles patronos se plebis professi, quam Iissimi, oc per praefectos in omnem facile impellere partem poterant, h-β' obtestes veteribus in Rep. Rom. Tribunis, ab humili initio eo tandem p be sunt, dum curam patrociniumque egena incircumventae prTcci' ' de de culae, multitudine freti,ut in morem abierit, nulla recipere dem ' .,ujus creta, quibus assensum hi ipsi diles non adhibuissent. Itaque quorum I uii, cum concilio jurato caeteris isti quoq,j si irris accedentibus sententia senatus, vel soli siqlevantes se ultimis subselliis intercedebant vetabantq senatum

progredi ac decernere aliquid, priusquam ad societatum pici Vi tela sectos vel ad ipsas integras societates, si ita praefectis videretur, ii si

ta Sic convocatis primum prae feci is, qUierant, ut dixi, numeros bi vi

in conclavi apud Iacob qos res in medium proponebatur. Eas ebusialc deretur, societates totae certis adesse locis ubebantur,. seori esse libantur a suis quaeque praefectis. Earum sententia, quam plerumq eqdictabant,ad aediles,ab aedilibus ad senatum concilium Prax Re

negotio ac Rep. si aluebatur. Ita fiebat, ut optima quaeque Ossi: si , σφprofutura plerumque corrumperentur, impedirenturve. Nam o iue ilibiti oraefectis hisce ex opificum ossicinis, infimaque plebe prorepent' 'inta rebus innutriti Reip. bene gerendae fere ignari sunt, improviui eZ quae ante pedes sunt, nihil sapientes, gratiaeque inscitaei ni lethi donis res etiam annos suo in munere continuabantur. Asenatu Vim qiue oomnes, qui aliquid publici muneris aut potestatis habent, sic ius doti

Quo nomine, id quod plerumque tum fiebax, sise pl*b p Eii ut lessuum usic olim accepere, fodie etiam accipiunt, cum te,

apud eum dicunt quotannis: Suntque ea, quae exorbitarus his briter jam correcta, ad metam revocata. Porro de so i*x biis illo, beis ita in legibus civitatis perscriptum est, non licere pia' 'ias ei os non probante senatus aluta sibi condere,aut foedera faccr*: 1 utorti V earum teneri, vocante senatu in curia se sistere, instrumcnx' privilegiorum suorum senatui exhibere, profiterique IuraxQ33 siqhil se statutorum aut scitorum in societatibus suis haber* p u, societas civitati inutilis aut noxia videatur, in psex*ixdy id olim

senatui deberi cum tribus societatis praefectis rid*Tc, O si uitarc is,fectis suis teneri, summa ope summis viribus ut tu carix J utria iiius senatus, eique auxilio dc firmamento int, ac, VI cum res requirit , promoveant. Habent tam*n is et E sias psi' crin sua quique societate potestatem cognoscendi Oβ quoi h ur: ad societatem pertinentes, easque deliniendi, ac d tacesdxipiendi ab his, qui contra societatis leges deliquiit; rabrogare item, si quis in societate quid commixtax, V doguitio cietate fecisse videatur, deque eo controversiae,iit x, boum r

188쪽

DEQUE URBE GRONINGA. V agri, ut iurisdicti aut pars videri nequeat. Et si1

ώ- rast*-px fccti cxistin et, is pro more diles tanquam so s, radii 'O'magistro atque phaec appellat, ab his porro si placet, admi o 'σβix Jo tremo societatum praefeci terni jurati, i*gibui rationes accepti expensi reddunt disi istis.

U diles pecuniam impendunt aedificiis, structuris publicis unde nosse ii datum ac vicissim accepti, impensi calculum ponunt a Dud eos M*m nos praefectos, adeoque apud consules, vel hi vel illi hoc requirant , i 'c quam perhonei a in civitate procuratio AEdituorum, quae sacrasq), qu istuc pertinent,tuentur, bonaeque in eum usum a majoribias coi- aummis ranc delecti fere ex patritia nobilitate , bini aut terni in i, H ' q/qra procuratio senatoriis hominibus commendataeit,viam saltem procuratoribus ad honorem atque ordinem eum stem, inCβ unt vis ora E quo vocant, P .EI qui curatores iochodochiorum, quae quatuor ectae in urbe dixi, maxi-p - n e mus, quod est ad . Spiritum, alterius ad S. Gertrudem , propter m gi itudinem de possessiones ac reditus eorum peramplos. Ad quam adminiurationem senatori quoque ordmis viri saepe vocantur, aliique qui lautissina conditionis inter cives sunt. Nec praetereundi id qui aedibus ori Vcti sunt, quas FRATRv vulgo vocant, in quibus adolescentes liateriarum e pietatis studio dediti alii gratis, alii pieti modico pro cuiuscque fortuna ac loco aluntur habentur honeste, iisque omnibus morum cudiorum inspector atq:eXactor praeest quorum prae sectorum ratio quoque parcum prioribus. Et sunt hae Carationes omnes, quas recensui, non an

uuae, nec determinati temporis, sed in arbitriri strii, fili,

apud eosdem redduntur et sule, quo ur

ScHOLARCHIS Tam e quibus Scho eis totius rei deholas Thari tu , u in conquisiSoro custos est, acceptique ac expet si rarum ii dices servat atque ex his rationes senatui debet. Si id de Trium viris v

V hus: quem locum amplissimus de consultissimu In ''

alis uot, dc nunc, dum haec recuduntur tenet Ad de&Sei ai

dii bec nam unus tantum fuit qui sena ui siqnbendisque, cu fhodiendi, aed pus si Pist' ronestum equaestuosum est Et ad horruituti

hi quidem omne, duri 'si ministrasque armatis fultum re

iuem macio quo recensui, rem urbanam curant, o nuibus

jam Secretarysio

189쪽

Camem

DE AGRO FRIS INTER LAVIS ET AMAS,

alii vere Reip. alii senatius ministri sunt. Praeter eos vero collegium in rhqri juris dicundi causa antiquitus institutum,&saepius jam ante nobis in bo bro memoratum, perampla praeditum potestate ac honore,quod I 'I MANNO Ru CAMERAM vulgo indigetant. Id autem quamquam '''HOYLT in cives, sed in eos, qui vicinum agrum foedere quondam civitati rapi dy inhabitant Iurisdictionem directam habet, tamen non abs re bo ' 'potissmium recenseo. Nec enim solum in urbe semper, nec usquam bi, sedem tenet, jus dicit, sed etiam praeter cives opibus dignitaxqys cipuos, in his haud temere alios quam consulatu functos collega so' mittit:nec ulli praeter senatum edendorum collegarum potestatem b- 'nec aliunde quam ab eodem senatu expectare, accipere stipendia antiq'

Ex primum, quae prima eo lagi hqr

nec aliunde quam ab eodem senatu expectare, accipere stipendia anxi ante dimissam integram libertate collegae solent Quo de collegio V-'Si multa sparsim hoc libro dicta sint,tamen ut res manifestior fiat papi hic quoque quaedam repetenda. Et primum quae prima coliqs hsi is, aut morumexmannorum origo, quod principium , dicere non possum L, .. enim id literis proditum usquam , quod sciam. Primos vero in 'p' hunitis Reipub mihi lectos Hovetmannos,enonianis temporibus polle iis MaecCC a natali Domini Servatoris nostri superita ostendi eosq; sep tractandae pecunia per agrum praefuisse memoravi De his ori

monumentorum veterum insistens inomnia expendens diligent: ' inperi: Cum concors cum ordinibus agri vicini civitas ageret, a M' a scertos annos percussa dentidem prorogaret, prope ut una utrorum publica videretur, ex consensita sociorum eos profluxisse, rectius axq' lius expediundi juris, tenendae concordiae, conservandaeque ques*x 'stute,

caecausa: electos esse ex spectatissimis&integerrimis quibusque iss ut, interdum etiam ex iis, qui e nobilitate agraria in urbem comm/s

jus civitatis acquisiverant quinos quinos in collegio fuiss et cui

amplius LX, eosque incerta ratione, prout operam suam pro u . xcigrati Reipubi essent, aut casus daret, vel permutato successori' et 'esta- per annos complures, quod erat frequens, continuatos praetoriasi mintem tenuisse in omnes per agrum habitantes, eaque usos totiuis 'Viso id est, agri, civitatis nomine, edictisque nomen senatus cum no

subscripsisse, civitatis sigillo edicta iteras signasse jus diti rufraudem sibi fieri apud reliquos per agrum judices aliove imo ' 'uatus'

consequi, non posse querebantur, exceptis successionum ararum' 'Vielis cognitio pervetusto more conventui jurediciali, de quo antes et ' rurri quebantur Et tamen de his quoque causis appellatos fuissesque suum, usque in conventus tempus interposuisse : denique reses conventu aut solos , aut cum senatu civitati, interfuisse , im eue eo se,aut saltem non ultimas in ea partes tenuis e , sententiis ccx 'iis xβ xum , nisi ex partium consensun provocationem non fuisse doceo x Operam dedisse, inauxilio fuisse iis qui crediti debitive 3 stulti xum , qui in agro habebant sedes, cujuscunque is ordinis eisq; fasti, bant nec declinare cuiquam cognitionem,nec lata sententia i β butum cui si ita celerrim jus fuisse expeditum , suum cuiqu* ccx multosque adeo contractus tum paulatim eam conditionem forte pisse, ut non alios apud iudices quam hos si quid controveri cuiscideret, aut in solvendo mora exister e causa aperetur id ins x' alutar insuum cuique ditionem Iah thue cideret, aut in solvendo mora existeret, causa ageretur id ini alii 'alias ob res, tum ob fidem contraci uum S commerciorum tu*β' inter x communi Reip. Visum, probatumque in morem ivisse,atqu*jx- odes' nuis e. Ad haec animadverti,eosdem, qui Hovetmanni eranti ''aeseliso tempore consules quoque aliquando, aut senatores Reip due spie

xione eidem Reip ejusve senatui reddidisse, edicendi aridosqn bis:

190쪽

potestatem non solum apud Ciflavicanos, sed etiam trans Lauicam habuisseq; quod argumento irrefragabili est, non ab agrariis ordinibus vicinis eos*iectos fuisse, nec ab iis pependis , delegatamve ab iisdem potestatem tenuisse, sed a sola civitate laec enim ideo hos a Tranflavicani munus acce in pide, aut in eorum fide fuisse legimus aut credimus,quod apud eos edicendi Judicandique potestatem ex foedere tenuerea nec ver congruum est, eo h Vm se potestati: Iudicio Transavicanos sub cere volitisse , quos Cisavi rerum ni ordinibus agrariis obligatos esse, tabillis leges accipere nostini, q*ippe qui non cum his ipsis, sed cum civitate foedus percuterent. Inveni reqviam hoc collegium colligendis in agro tributis, siquando tributis opus,prTtuisse, eamque pecuniam tractasse, aggerum viarum, aquaeductu urri uram habuisse, judices agrarios ad faciendum ossicium compulisse, exor-intantesque eosdem compressisse, ad conventus ordines convocasse, denique velut ad clavum Reip sedentes, quietis, Ur ita custodes in tota provincia fuisse. Et haec ad SAXONVM usque tempora si partim sua sponte, partim stimulantibus nonnullis , qui ferre imperium non poterant, hae potestate spoliare civitatem conati sunt. Eo Ain m Ssus hoc in archum re uegit quippe sui arbitrii electionem HoVetmannorum ex civium numero recit, ec jurisdictionem angustioribus terminis clausit. GELD Rus elemo; nem senatui reddidit, cjurisdictionem restituit solitam, sed quatuor Ho-vetmannis a senatu lectis ex suis addidit quintum, qui praeses collevi esset, ac legatus ipsius, atque hi omne ipsius quoque nomine, atque ipsus an dat jus dicerent. Nec quicquam C Aio Lus Cas AR, aut filius eius PHIL P Pris mutarunt, eoque modo res ad haec postrema tempora per-

qV xsexdque lae cum civitate conjunctione

Sed aliud quoque imperium in agro civitas habet haud spernendum id duas amplectitur Praefecturas mauores, eam quam Vith bini et retinant,&SUBURBANAM: quarum illa vicos egregios xvii, hadckiit Ut artum, nec priorious pares habet: ec in his coenobia quoque v. Vtrique a se-

ux axuxque arbitrio Praefectus prioris fere con is o 'μ' bii 'nssi etiam haud temere alius, quam se 'g' cum Judice, ex indigenis plerumque ei addito suum habet, in quo si d*quq quodlibet tribunal

itibus,rebu soli aedi rem ' M' Vmporibus sus dicit de crimi

cum de his agitur quem

Cio afficere aut custodiae mandare. tu Ab dissideant aliquot, qui in plebe territori eminent hora: An judsi ininister in unoquoque territo i q-m qua judicum solent esse, projudie uisae e eui '' -

ur ut secundum morem dc leges patrias incorrupte se judicatura Adf o haec