장음표시 사용
111쪽
venetorum Rempubl. obtinet nemo enim in terris ipsius dominio sub tectis in militem conscribitur ante annum decimum Cct auum, nec ultra ouinquagesimum ad militiam adstringitur Militandi autem tempore finito milites dimittebantur; eratque teste Sigonio duplex millio L(c O . num genus Honestum scilicet, causarium Honesta inis io eorum fuit, quibus iusta militiae vacatio erati Causariari quibus necessarit P. Iusta vero vacatio esse censebatur, cum quis legitima confecerat stipendia, aut maior erat annis quin uaginta ; ideoque Adrianus de Ael. par- militam etiam aetatibus iudicabat, ne quis, aut minor vara virtus o sceret , aut maior, quam pateretur humanitas, in caseris contra morem Ueterem versaretur. Misit necessaria erat, cum vel ob imorbum, vel dubiam valetudinem miles muneri suo vacare non poterit : hunc Liuius : Consul educto in stiva milite, dum quietos Samnites habebat, exercitum purgare missio illus turbulentorum hominui in stituit, alijsemerita dicendo stipendia esse: alios graues iam aetate , aut viribus parum malidos. Ceterum stipendia Romani milites ex aerario non accipiebant sed Diony. , suis priuatis sumptibus militabant , usque ad annum Urbis conditae ' rum o
CCC XLVII, ex Sigoni , Vel a CCC XL v Ita cum Pan uinio. Tri-Loco citrato.
bunis enim militum Consulari potestate, P. Cornelio m n. Cornelio ' Cossis L. Valerio Potito. N. Fabio Ambusto, post Anxuris Tolscorum
opp:di oppugnationem inii litibus ob hanc causam munera fueruntda. Q. lib. t. ta. Additum deinde omniam maxime tempessivo principum iu nulli h
tudinem munere, ut ante mentimetem ullam plebis tribunorumve ccer lib. .
neret Senatus, Ut stipendium miles de ullico acciperet, cum ante id tem pastae suo quiseque functus eo munere esset .su ale autem uniuersorum init tum stipendium fuerit, in haec verba decurat Polybius Stiptu j b. s. nomine pedites in diem accipiebant binos obolos mordinum ductores duplum et equites Hachmam metiuntar vero peditibus quidem , tritici partes circiter duas medimni Atticis equitibus vero hordei in mensem septenos medimnos, tritici vero linos. Sociorum peditibus par mensura datur ac lamenis equitibus tritici medimnus unus semis hordei mensurae eiuscemodi quina hac tamen diuersitate, ut idem obseruat Sociis quidem gratis dona istur manis siue frumentum, siue vectis tribuatur,aut etiamsi quib3s armis opus habuerint, horum omnium certa pretiataei or de
ducit . u Em quidem stipendi formam non semper aequalem fuisse, sed varijs Reipublicae temporibus auctam aut imminutam, litoriae
Icunctili, quae in inferiori huius monumenti parte spectatur,Chlamydatam meo iudicio se intuentibus praebet quamuis palliata docti iliano Feriario in suo P Vestaria videatur. Nam Chlamys, ut ista a obseetuatur, Vestis erat aperta, quae supra humeros ligabatur, de ascr-
112쪽
go dependebat . Sic Statius rsilao i. It tergo demissa chlam s. Ea Cmmunis pueris, militibus, Ducibus,&Imperatoribus suit: puerorum tamen , quod alarum instar facta erat, alicula vocabatur. Vn, Acesid . de apud Virgilium Ascanio Chlamydem offert Andromache.' Fert 'Eictatas auri sub tegmine vestes, Et Phrygiam Ascanio Chlamydem, nec cedit honori,
Textilibusque onerat donis , ac talia faturi. eccipe, e ' haec manuum tibi quae monimenta mearum Sint puer longum Andr aches testentur amorem. Chlamys etiam militaris erat vestis: propterea Aeneas, quicunq; in pater-Meuei Tib. nis ludis strenue se gesserat , et ictor Chlamydem auream largitus est.
J Sed de militum Duces Chlamydati incedebant hinc Ipse agmine vastas , he gui mcdi , chlamyde, di pictis censpectus in armis.s Verum de Imperatores ipsa Chlamyde utebantur , purpurea tamen, Vt quaedam distinctio esset Eutropius de Diocletiano . Diligenti si
Mist Rom misissimc , e solerti simus Princeps, i qui Imperio Romano primus re- - ' giae consuetudinis formam magis quam Romanae libertatis inuexit, adora rique se iussit, cum ante eum cuncti salutarentur, ornamenta gemmarum
messibus , calceamentis indidit . Nam prias impe ij in igne in chlam de purpurea tantum erat reliqua communia. At nec purpuream Chiarnydem semper Imperatores induisi e deprehendo, sed ad arbitrpus eri Lami sis vita se de Seuero partianus haec habet et Hic tam exiguis mesiit C rint esum vix tunica eius aliquid purpurae haberet , es cum iit chla Myc. hu
Ceterum non horum tantum Chlamydem fuisse, verum etiaLE , P m. dol viatoium , dc eorum, qui peregre aduenirent, Plautus iussit suppe
is hic homo Chlanmdatus est, aut unde est,auta vera fruat Peregrina acies videtur hominis, atque ignobilis.1ib. i In hac domo cardeonius geminam , quamuis omnino sibi si- initim, ponit inscriptionem: qua de causa equidem ignoro, totamen unam tantum ibi reperiri. I S. M. M. J Duae astae literae, in summo hoc marmore conspi- In Iradui cu ae, Scaligero explanantur MEMORIAE meo tamen iudicio,sio uul' post ipsunn restat, eas tribui vel MAGNAE MATR quasi mona mentum hoc Magnae Mitris tutelae commendatum fuerit aeve dici poso P. A se credo, quod significent MONVMEN TvM MARC , ut obseruatristar ex Manutius et cum MARCO AURELIO AvFEIA CONluc monu- mentum ereXerito
VA ELIO J Aurelia gens ex Sabinis oriunda Romae inter xx
113쪽
eias minorum gentium primis temporibus, lante Augusti seculum inister plebeias numerata fuit: in qua consules,qui cognominabantur Cotta, Orestes,Scaurus, Pan uinius recenset; sed plebeiae tantu Ursinus meminit in De Famae Et haec inscriptio, quamuis unica sit, duplex in Scardeonio recurrit, et rei putraque tamen corrupta. In prima desideratur CRISPINA CON ivx, fol.T2. in loco duplicis in i pro SAUFEIAVero et AvFEG1A, sicuti in se cunda,vb M omnino omissum est, SAUFER I legitur.
iv. MARIO J Maria gens quamuis consularis, plebeia tamen, atq; ita humilis erat, ut C. Marius C. F. Vrsino teste, nullo sit cogno De Famil. mine usus. Nihilominus iste septimum consulatum est adeptus quo tempore cum Sullae aduersaretur, ab eo victus, inin carcerem conte Fastoi lib. t. chas, immissum percussorem G Ium vultus auctoritate deterruit . Et C. hct de Marius filius viginti quinque annos natus consulatum inuasit,paterni que saeuitiae heres curiam armatus obsedit, inimicosque trucidauit, ac pricipitauit in Tiberim Ceterum in apparatu belli contra Sullam vigilijs festus, dum sub dio quiesceret, absens victus est . Praeneste deinceos ab inimicis obsesso, tentata frustra per cuniculos fuga se amico iugulandum praebuit. Idem ibi.
ASCULAPIO J Asculapium Apollinis fuisse filium, testatur
tum Hippolytus apud Ovidium tu et mor Aec nisi Apollineae malido medicamine prolis Ibddita vita foret: quam poriquam fortibus herbis
testque ope Paeonia, Dite indignante recepi.tum Dionysi senioris i uitia ni qui cum Epidauri Asculapi sta
tuam contemplaretur, Iarbam auream demi iussit . quod firmaret si , . . non conuenire patrem e spolimem imberbem, ipsum vero arbatum consepi lib. i.cap. 1.
cita Dictus autem fuit Esculapius , ut obseruauit hornutus , quod ad mortem mergentem inclinationem reiiciat atque repeliat Bacillum N peralat. do Serpens ipsi dicati fuerunt. Causam tradidit Iulius Hyginus, o .cum
o, in tro om. Glaucum cogeretur sanare , conclutus quoctam loco secreto, bacillum tenens lib. 1. manu , cum, quid ageret, cogitaret, dicitur anguis ad bacillum eius arie.
Uisse, quem Asculapius cnte commotus interfecit bacilios iugientem e. riens saepius Pelea fertur alter anguis eodem venisse,oreferens herbam, is in eaput eius imp suisse suo Fadio loco fugisse , quare, culapium Cum ea , dem herba, Iaucum reuixi e Sed cur Asculapio bacillum, ser.
huic neutiquam diuersum patiantur , qui mcdendi arte utuntur si que hac de causa, quia e morbis reiuuenescant, ac senectutem exuantesimul etia inouum attenti is rivum sit draco , qua plurimum opus es in re medicata caeterum laculus huiusmodi rei simbolum esse apparet, quod, nisi tali cura erigamuris ac confirmemur, continuo ad imbecillic rem valitudinem aequo citius
114쪽
citius prolapsuris mus. Asculapium fulmine istum ob vitam Hippolyto restitutam, Virgilius testatur. inneia ita Namque ferunt fama Hippolytum, possiuam arte nouerc Occiderit , patriasque expleri sanguine petnas, Turbatis distractus equis: ad sedidera rursus aetheria, em superas coeli menisse sub auras,
Paeoniis reuocatum herbis, O amore Diana. Tum pater omnipotens, aliquem indignatus ab umbris Mortalem infernis ad lumina surgere mucis Ipse repertorem medicina talis in artis Fulmine Phoebigenam St)gias detrusit ad undas. u . . .. Plinius Vero ita punitum fuisse asserit. quod Tyndaridem reuocas lib. 1'. cap. set ad Vltam 'cribitque, speram serpentem, propter occultas, qui-
h. his . . ut praedita est, remediorum Vires ipsi dicatam , rideo forsan tu riaca compositionem versibus consignatam in limine aedis Asculapij
Hi t. Vst Anno ab V.C. CD LXI. est Rcmae grassante Senatus oracini/b-βQ--pidi responso admonitus , ad ossi sculapium accersendum , Epidaurum decem legatos Q. Ogulnio principe misit: quo cum appulissent , anguis quidam in nauem irrepsito in L Ogulni tabernaculo multiplicem in orbem conuolutus, placide quieuit . Legatis vero Romam Epit. Diit reuersis; in insulam Tiberis egressus est Curbsque illico peste liberata fuit: quare Aesculapio sedes eodem loco constituta est. Ceterum Epi-
lib. i. a . o. clauri nobile templum possidebat Aesculapius, longe a vi be quinqueri, illi i= millia passivum idque donis erat ditis sit nutriri qua remediorum saluta rium agri mercedem sacrauerant Deo, ut ait Livius . Cur autem e ij tra urbem Aesculapi templa extructa fuerint, innuit Plinius dum in-His. Nat, quit. non rem antiqui damnabant, sed artem . Agaxime vero quacitum ' esse immani pretio vitae recusabant Ideo templum a culapi , etiam cum reciperetur is Deus, extra,rbem fecisse, iterumque in insula,tradun-n abusii tur Huius filia Hygia,quod idem ac salus significat, appellatui: cuius sta lib. s. cap. tUa, ut reatris, Nicerati sculptoris opus, Plinio teste, in aeue Concordiae Romae conspiciebatur . Aesculapio non nisi caprae gallinc chh Die, immolabantur haeque, inquit Alex. ab Alex. ad rem diuinam iureo o- Lib. V tW 'o O, pedibus,purae ne sunt; nigra vero, imparibua digitis idoneae. Propterea na Oriturus Socrates gallum Aesculapio vovit.
ASCLEPIO J Hoc cognomen Aesculapi nonnulli saciunt sedyas of hut i Hyginus ex Apolline,& Coronide, Phlegyae filia natum tradit, etsi euinque ab inferis redissse, auctoremque medicinae Clinicae fuisse. Dci e Inscriptionem hanc mendosam, ac mutilam sic Scardeonius exhi.
115쪽
Istam , similem cardeoni fide, titulo Dee cctu Coningum,Gm Abigoch. terus colligit sed ad saxum qui accedet, mendum statim deprehen-io.
1 o. OCTAVIO J Octauiam gentem inter plebeias Panu inius o M. habet, in qua Consules cognomine Rufus Thurinus fastis desi re ira I.
FESTV leaendum ut in saxo, non TESTA, quemadmcdum
P. P. Id esst, OsvER forsan vel PROPRIA PECUNIA. Lapis iste arae formam praesesert imo ad arae sum extructui cacenseo, quia Manibus honoratorum virorum aras consecrare solebant
veteressu obseruat Adrianus Turnebus ad illud Virgilij j si
Dardanidae magni, genus alto a sanguine diuuin, nnuus exaZtis completur mensibus orbis, Ex quo relliquias diuinime bia parentis Condidimus terra, moestasque sacrauimus aras.Ij in aris veteres Manibus lac libabant, languinem: quoniam, Depune- ut ex Seruio notat diligentissimus)irchmannus, animas lacte Aβη - sanguine delectari credebant. Vnde in Polydori funere Virgilius. Inferimus tepido pumantia Cymbia lacte, A eneid. Sanguinis, ' sacri pateras . lib.3. At non tantum Manibus, sed inferis Dijs omnibus super huiusnodi aris sacra peragebantur, teste eodem Vate. Lib. . Stant arae circumsic crines est usa sacerdos Tercentum sonat ore Deos Erebumque Chastisque . Ter
116쪽
Lib. 2. Tergemiuamque reccatem.
Hic Hecuba, di natae nequi quam altaria circum Seruius obseruauit , quod Superorum L ara sunt, e altaria infer rum tantum arae . In aris arbitrio eoruin, a quibus erigebantur, aper- De Funer tis verbis aliquando denotabatur, quibus Dijs sacrificandum es ei; proia b. v apparet In veteri inlcriptione Roniana, quam Nirclim annus notatCO RNELIA . ANNIA . NE IN DESOLATA . ORBITATE . SUPER UIUERET MISERA . VIVAM. ME. VLTROIN . HANC. ARAM. CUM UIRO. CUM QUO . VIXI . AN . XX . SINE ULLO O . I . LIBERTABVS QVENO. T. QUOTAN . SUPER. ARAMNO . PLUTONI . ET . UXORI . PROSERPINAE . OMNIBUSQUE'. SACRIFICENT . ROSISQUE . EXORNENT . DE RE QUO UBI EPULENTUR.
Unde facile in an adducor sententiam , aras in sepulchretis erectas eodem loco fuisse apud veteres , quo apud chri sitianos sacella, Wpia legata ad animarum instituta suffragias Vt in monumentis ubi
an M. D. M. Quod est MAGNAE DEUM MATRI. Hoc titulo condecorata fuit Cybele, ut alia quae passim apud Mythologos vid
g. re est,ipitu nomma omittamus. Sic Uirgulus. Sualiis Zere nihi mater Inuehitur curru Phrygias turrita per urbes, Laeta Deum parturi centum complexa Nepotes Omnes c*licolar, omnes supera alta tencntes. De Rer. Sic LucretiuS: 'ne: urisit. lib. 2. hare magna Deum mater, materque crarum,
117쪽
Et stri genetrix hac dicta si corpori mna.
Sla Ouidius etiam Iactor H Supplicis alma tuae genetrix Scunda Deo, o ccipe sub certa conditione preces Sie Claudianus Dei . Iam non herius Phrygia tellure morabor Proserp ibb. Saucta parens Appellationis rationem Festus attulit Obeli mater, quam dicebant L c inagnam, ita asse abatur, quod ageret homines in furorem, quod , scicovdici t. Haec capite turrito, sceptrum manu tenens, in curru a leonibus vehebatur . Quorum omnium non minus quam nominis in suis Mythologicis Fulgentius mysticam rationem reddit; quam hic subnectere haud inconcinnum putaui . Fides Atticus in libro Theologume Lib. 3. ΩBe-
non quem appellauit, scribit Matrem Deum, in modum potentiae motu poni: unde C)bele dicitur quas c 'dos baleon , id est gloria firmitas 'Unde di omerus ait: cui Iuppiter gloriam donauerat. Ergo ideo turrita inmetitur, quod omnis potentiae elatio sit in capite . Ideo leonum currui praesi- ns, quia omnis potentia regno ornata sit Sceptrum etiam fert, quod omnis potentia vicina regno sit. Ob hanc rem etiam mater Deum tela e t.
Huic Deae Galli sacrificabant, quos tamen verius(si ita loqui licet capos dicerem, cum sibi virilitatem sustulerinta nisi, cur Galli vocarentur, Festus his verbis declararet salo qui vocantur, Asatris magine l. s. comites dicti sunt a flumine, cui nomen est Gallo, quia qui ex eo biberint, in hoc furere incipiant, ut se priuent virilitatis parte . Qui tamen quam impuram traxerint vitam , testis ait Apuleius in asinum con notavi,
Uersus. baeb.8. Magni e vero Deum Matri hoc monumentum optimo iudicio dicatum credo: cum nemo ambigat Matrem Deum terram esset cuiau uacrob. r-xem aptius, ac tutius mortuorum cineres, quam terrae communio m '
nium matta traduntur, quae nostra corpora tamquam filios ad se longe redeuntes repetit,&lectitur LUSIAE De hac gente, ni fallor, nihil commemorant familia Auu Iib. rum collechores: eam tamen Romanam, ac consularem fuisse, ex his i Taciti verbis elicitur dditur ordini Lusius Varii. consularis auaritia criminitus olim perculpus Ex hac etiam Lusi Getae laetorianorum militum praefecti antea meminerat. Alcm lib. DSACERD DIVARUM J Uidelicet ACERDOTI DIVA-RvM. Quarum Diuarum Lusia Tertullina Sacerdos fuerit , eruditis si mus ignorius noster, in suis Patauini Originibus, ad hunc lapidemta perquirit, via: erte adeo explicat, ut nihil ei addendum videatur. Verba eximii viri sunt. I senso de cis crittione e che Seso Appuleio OP io, dedica a Cibete, in memoria di sua adre Oia, ouero Lussa Tertullina,M a che
118쪽
c, fu Sacerdotes de re Diue , che Sacerdotio era questo D IN A. re via No limo, che osse di Cibete, Cerere Proserpina, che erandi auticaniente chiamate RYPIA I ET DINA . Cedas Seruio deneid. lib. ne III deli Eneide spra queli merso, Et iuncti currum Dominae subiere Leones. Seruis autem Verba sunt. Sane Dominam proprie matrem meum dici, et arrore ceteri adfirmant: nam o, ibi Troserpinam ideo a Virgilio Dominam appellatam, quod ipsa terra esse dicatur , sicut , mater Deum Pignorio itaque libenter subscribo, Lusiam hanc Sacerdotem fuisse DIVARvMi nempe Cybeles, Cereris, ac Proserpinae, quod a Cybele,riempe terra Ceres frugum De separari non possit. Ceterum quonam apud nos loco hae tuae fuerint cultae, nullis patet indicijs; salsi, coniectura e nominibus deducta, diuinare licuerit, id factum fuisse in Euganeis collibus, vel in eo, qui vulgo CERO appellatur, a Cerere orian, cuius in vertice inter vasta rudera etiamnum Dagna vetuitatis aedicula, Dei para Virgini sacra, inuisitur et vel in alio, qui' a Rhea,alis, Cybele, fortassis Hu dicitur: ubi Camal dolenses Ere- mitae pUlcherrimum templum in amoeno secessu possident. Sed de his
amplior Deo fauente dicendi locus erit, ubi de Euganeis collibus ex profesta.
SEX J SEXTI praenomen ab ordine nascendi , ut Vidimus,ac-n, is, ceptum fuit . Hinc a Sexto Sextij, de Sextilis, Pan uini obseruati APPVLEIUS Appuleia ciens plebeia consularis tamen, consules habuit Pantae, WSaturn in cogi Cmine. MARCELLVS Inter cognomina a virtute , minoribus de . sumpta, Marcellus est, cuius rei ex Plutarcho Sigonius hanc reddit ra- Domni tionem . Marce us et Pluta chus tradit, est bellicosus, idest Aprisc, ,hoc est Rom- Martius Puto autem Marcellum dictum esse, quas Martectum , id est
D. D. J DONO DEDIT, vel Dedicauit. Ita Val. Probus, Pau lus Diaconus AlduS Manutius, omnesque notarum Xpossitores. iis ictae Hunc lapidem cardeonius apud Ioannem Cauinium obseruauit, I' in hac formam mendosum.
119쪽
Unde factum, ut huius monumenti duplicem inscriptionem Gru Fot. 3D B.6terus afferat, nam in aedibus Cauinorum ex cardeonio alteram pol is, , . nihil prorsus diuersam, a mendis tamen purgatam, ex Pinelli schedis,
quam seremello ipsi dedisse scribit Pignorius et uae T.
aa. LUSCIUS A Lusita hanc gentem diuersames e monumenta indicant Roniae enim inter libertos,de seruos Domus August ae Titi Vespasiani Imp. memoratur m ut fol.
.in latere dextro basis praegrandis ad arcum Septimi etas, quae Paci ternae Domus Imp. Vespasiani Caes. August. libertorumque eius sacrata erat, isti lusi rantur tituli Id o x i
. LUSCIUS . FELIX. P. LVSCIVS . MAXIMUS. P . LUSCIUS OSIMUS. QUADRATUS J Cognomen sorsan huic viro inditum aprq-
stanti corporis habitu, dc forma Aucito enim est Cornelius Celsus, quod corpus habilissimum quadratum II, neque gracile, neque obesum. dic tib i.e Nec tantum quoad formam corporis, sed etiam quoad animum humo quadratus dicitur; ut ex Aristotele primo Ethicorum Pierius in is Hieroglyphicis notat inadratum si liciter virum per translationem Ob.3M 3I
120쪽
diZtum aufuniat, et perfectum ignidi care . Sic de Mercturio, quem ve-j u , .. rixaris, o sationis numen agnouerunt antiqui, Hernia erigebatur, id glyph lib. s. est A quadratus lapis.Unde Macrobiu L. Pleraque etiam ranulacra Mer. curi quadrato flatu figurantur solo capite infignita rem virilibus erectis. ib. i. c. s. inae figura ignificat Solem mundius e caput et , rerum satorem: omnemque et tinctius non in quodam diuisorum miniserio ineimbrorum, sed insola mente consiliere cuius des in capite Vlterius quadrati cognomen viris sapientibus nonnumquam tribuebatur, cum sapientiam suprata quadratam basim locarint veteres, ad differentiam Fortunae , quam
ut sapientiae aduersam ob instabilitatem globo imponebant . Quadratus pariter homo a sortitudine dicebatur ad similitudine quadrati ag- senemus minis, quod validissimum esse ad resistendum hostibus semper cen-J' , P., sebatur. Ideo eximiam Vespasiani formam describens Suetonius dixit, cap. a cum fuissse flatura quadrata, compactis Firmisique membris., A l, Haec mulier , cum inter ceteras sorores sors an natu prima esset, ad aliarum disterentiam Maxima dicta fuit. Nam cum familiae nomine mulieres gauderent , si plures essent, eiusmodi discrimine, vel subinde etiam numero ab inuicem distinouebantur. UALENS J Sic forsan cognominatus, quia robore ac validitate pollebat. Sic enim Cicero sexcentis in locis Viros validos, valentes,& validissimos nominauit, H. S. E. J Vld icet HIC si Tus ps T. Vtae nam ii dicuntur
ic qui conditi sunt. Apud sitos siticines canebant , unde nomen traxem Nomin re, Gellis testimonio , qui ait ilicines appellatos, Mapud stlos canct c, i ,- Q silit, essent , hoc exet ita functos, et sepulisti,
MENS IvM I. DIERUM XVII. Omnes enim hi numeri monumentis Deir, , di, in laribebant Ur: quia, ut politissimustirchmannus obseruat, solemne Rom. lib. 3. erat veteribus spatium vitiae eorum , qui tumulis condebantur , exacte, ad calculos quasi reuocare, non tantum annos de menses, sed etiam dies ac horas quot vixissent passu in monumentis conspicitur.
Quodsi aliquid mihi post eruditissimum virum adducere fas est, cum in
puerorum, ac ad ulcscentum nonumentis, quae apud Gruterum, nos reperiuntur, ultra annos ut plurimum menses, dies , Choras expressus videam , saluo melior aliorum iudicio , crediderim hoc forsan fuissi factum, tum ad ostendendum , quam Velociter , quamque contra ordinem parentes filijs orbati essent, tum etiam Vt monumentorum inspectores , parentum infortunium ac orbitatem deplora.
In hac inscriptione non est legendum IENS, ut apud cardeo . ' nium, nec AENS, ut apud Gruterum; Sed VALENS, ut in lapidei si se ..vis conspicuum est hac tamen obseruatione, quod A. L.E in unicam literatn