Monumenta Patauina, Sertorii Vrsati studio collecta, digesta, explicata, suisque iconibus expressa

발행: 1652년

분량: 415페이지

출처: archive.org

분류: 로마

291쪽

Lib. I. Sech. VII. Gr

essus Saluius in censu et delectu nominabatum prout Festo Siponius

i. I P. PATA. Ad hoc fragmentum Scardeonius ista considerat. Miraepulchritudinis limae, vNICIPIUM PATAPNu forta se signia Lib. nci T. fantes ex quibus liquido patet atauium fuge olim Coloniam tima q, norum C. Plinius iunior epipolarum libro primo, victola ad Iunium Ma-

, ricum ita scribit. Habet auiam maternam Serranam Proculam e Muri nicipio Patavino'. nos i loci mores Serrana tamen Patauinis quoquesueritatis exemplum est. Uerum licet lago huius sim opinionis, ut tamen vel ritati sit locus, non est asseverandum ex literis, quae forte exponi possunt M v NICIPIUM PATAVINUM, liquido patere Patauium olim fuisse coloniam Romanorum siquidem, qui antiquitatum cognitione pollent, apprime cognoscunt distinctionem inter municipium S coloniam, noruntque praeterea, aliquando municipia in colonias, aliquando vero colonias in municipiata imois in praefecturas permutatas fuissh. Colonias autem Romanorum eodem tempore patriam meam, d alias Transpadanae Italiae ciuitates a Gn Pompeio Strabone deductas credo non ut nouis colonis sedes hic assignaretur,sed ut indigenis communicareturius Latij, hoc est suffragiorum, Magistratuum potestas. Hacq de causa cum Patauium noui coloni deducti non sint, id in numero coloniarum descriptum non reperiri arbitror.3, A URIBUS Disertissimus Pignorius in epistola ad Albertinum Epid.θmb

Abbatem Barisonium virum nobilissimu ineruditissimum exarata,circa ' i' hoc monumentum lactea eloquentia, ac mellifluo stylo haec nequaqua negligenda profert quibus ulterius addi nihil profecto potest eauribus dedicatam fui' vel arulam,vel tabellam, nemo mirabitrarierati ego arbitror, nisi qui earum Cum non agnoscet in rebus percipiendis, quae magisterio indigent. Et forte huc pertinet Libatio e curita, quae legitur apud Philonratunn lib. unde vita e polion TDanaei , ni quis referre malit ad seruum quempiam ab e siribus , qui aemulatus fuerit in priuata familia seruos regios Persarum, quibus inditum erat nomen Otacusiarum. Verum haec forte videbuntur ut sane sunt nimis recondita ad magisterium reueristor, cuius mentionem facit , ipsum marmor in quo munere praestare ocreia aures Lactantius Firmianus lib. III de Falsa Sapientia Cap. IX. affirmauit. subsannans enim naxagora Philosophi responsum , profitentis se natum, carii, ac Solis videbili gratia, ita scribit hi ceterie corporis partesd, anne carebunt suis quaeque muneribus quid, quod plus est in auribus, , quam in oculos situm, quoniam e doctrinam sapientia percipi auribus, solis potes, oculis solis nonpotesta Et hinc videtur natum, Ut auris ML neru sacra set quod arguamus licet e verbis antiqui tituli apud fruterum.

MLXVII. I.

292쪽

MINER VAE . ANG. . CALLIDIUS PRIMUS BRIXELLANUS. EX AGRLIB. II. lTEM. L. CALLIDIUS PRIMUS AURES ARGENTEAS V. S. a. M.

nisi h e fuerit Minerva Medicari cuius m in antiqM lapide extat men. io ea lioqui aures Memoriae sacratae erant inquit Plinius lib. XI. cap. I. D est in aure ima Memoriae locus , quem tangentes attestamur est post au- , rem,que dextram Nemefitos, qua Tua latinum nomen ne in Capitolio, quidem inuenit. Et aurem me ere alte spirantilus e rapiam pronunciauit e mianus marcellinus lib. XXIV. at Seruius doctissimus Gramma D ticorum ad VI eclog haec tradidit . urem autem ideo,ciuia Iemoria conis, secrata e , Ut frons Genio, digiti Mineruae, genua Misericordia cuibus addo ego ex Macrobio Carme Deae mitalia lib. i. Saturnal cap. a. e

Fidei dextram ex Plinio, , exbs quae ego disserui olim per vi totam cum Viro si riss Scipione Cobellatio , qui manam purpuram dum ata Deusique sinebant probitate di eruditione illustrabat. Auris autom quo ge .

si veheretur, explicuit ex veteribus monumentis doctissimus Pierius alerianus lib. 33. Memoria vero di ipsa ut etiam hoc auribus nostris demus in Oearum censum relata fuit, uxor Iouis, Musarum mater , ex rnobio lib. III culta Carthagines ut tradit Idalius Episcopus in chr uico scribens de caede Heracliani. B. D. D. BONIS DE ABVS in indicibus Gruterianis vertit Scaliger. Qui enam autem fuerint illae Bona Deae, quibus aures erant dicat e nihil est, quod addam eis, tu ex Plit,io Pignorius mutua ult. Cum enim dixisset in aure ima Memori est locum, nec no post aurem dextram Nemesios, utique suspicari licet, Bonarum Dearum nomine Memoriae de Nemesi monumentum hoc dicatum suille.., Gruterus in hoc titulo emendat AVRIVM, nescio qua ratione commo

tus, cum tamen AVRIBUS apet te Laxum alcat, Vc intuentibuS patet.

. ISIDI SACRUM Ais trotoso inallidis numen imploraresblitos,refert diligentissimus Toma sinus ad obseruationem huius tabulae,in suo de Donarabs seu tabellis motiuis. Neque est, quod delude plura adducam, trita enim, Wapud omnes Mythologos sunt obuia Praeterea, cum a nominum diuersitate Isidem Myrtonymone is nuncupatam Plut side tarchus testetur, instituti mei ratio non pati(ur, tonunia in hunc locum comportem. Ceterum quod huic Deae ob recuperatam sanitatem vota

antiqui persoluerint, liquido prodit non istud solum monumentum, sed realiud, quod apud praedictum grauissi intria Senatorem Contare num pauci abhinc anni fuit iniustere conditum eratque latc.

293쪽

EX ON IT EIUS J Nam intemplis aegrotos suos antiqui deponebant, uti facile constat ex Aristophane in Pluto is , adeo

nostrum erit .

Nunc Plemideme, mi Plutum quam citissime In templum deducamus sculapii: Et ut illic decumbat, curemus sedulo. Ibi per somnum de salute sua certiores fiebant Galeni fide a Movitus o c. ν , per quadam insomnia , quorum duo perspicuo mihi visa sunt: accepi ad sau. Misa dcxl x manus arteriam. Sed de hoc varia, quidem singularia qui desta 'P AZ-derat, praedictum Tomasinum adeat. D. D. Hoc est DONO DEDlT; aliquando etiam DEDERUNT. L. D. P. J Quae legenda sunt LOCUS DATUS PUBLICE. S. A L. Scilicet PALATI NA; quo nomine fuit appellata tribus urbana quarta a monte Palatino teste Varrone: Ab hoc quoque quatuor eL et parteis urbis tritus diiuiae ab loceis Suburana, quilina, Collina Palatina FLORENT IN Nempe FLORENTINvS: quod T. Aurelij

cognomen, non patriam,vt opinor,indicatu hocq tribus de causis Prim quia post tribum cognomini, non patriae locus erat, ut omnes apprime cognoscunt,det hoc monumentum satis clare indicat.

TESTAMENTO PONI . CVS SIT

Deinde quia Florentinus diminutivum a Florentis cognomine ortum suspicor . Quia enim cognominum diminutivorum frequens usus fuerit, testes sunt mihi doctissimi antiquitatum coryphaei Sigonius&Pan-uinius; qui cognomina diminutiva a cognominibus primitjuis derivaxa recens ei es, Crispo Crispinum, Corvo Coruinum, Psto Partinum,a

294쪽

Messala Messalinum descendisse ostendunt me infinita, quae apud ipsos

de Nominibus Romanorum, de re sitiquis Nominibus videre quisque poterit , huc referam. Demum quia a Triumuiris, scilicet C. Caesaris auspicibi, LAU. e mnij, di, M. Lepidi Pont. Max COIonia FDO MENTI A A- ducta, non in Palatina tribu , in qua iste Aurelius enumeratur, sed tribu Scapti descripta conspicitur, ut aperte testatur monumentum Florentinum, ne innumera alia, quae ad rei istius confirmationem inseruire Grut. Si possent, huc adducam.

Sed ut liquido cognoscatur, in tribum Scaptiam Florentiam fuisse adi ctam , Romanum saxum, ceteris omissis, quod nomen tribus integrum exhibet, heic volui apponere,

adem fol.

ii . . . L. PINARIO L. F. SCAPTIA MATERNO . FLORENTIA MI L. COH. XII. RBViXIT. ANN. XXX. lL. AN. VII.

COLL. FABR. J Solicet Coi L FGII FABRORUM. Numa Rex ut factior es isti diu , qu coriri poteram in ciuitate ex duabus conssatae

gentibus, tolleret, diu fit, ut Plutarchus tradit, ciuitat cm per artes tibicinum . aurificum fabrum tenetorum sutorum, coriariorum, arrariorum, et pii. gulorum, reliquasuve artes in et num coegit , Icciίjhe ex omnibus corpus

unum collegiaque et concilia, atque sacra cuique secta decentia tribuit. Itaque collegia fabrorum erant illa, quae nos vulgo Fra taleas seu soda-lltta vocamus: quae omnia in nostra ciuitate cellis ac pio prijs vexillis distincta, XXXV enumerant ur, ac in publicis locis comparent,

A BIO J Fabiae familiae patriciae maiorum gentium, tam mulistis viris insignibus celebratae, originem Silius Italicus elegantissimis hisce versibus describit,cum de Q. Fabio Maximo, cui Cunctatoris gloriosum cognomen fuit, canit. De servus Stirpe genus ciarum, caeloque affinii origo ii, is riam remeans longis olim Tiranthius oris, Et triplicis monpri famam, dispectacula captas Astra boues, hac qua fulgent nunc cenia tim Egit ouans: tunc Arcadius thi fama Iccabat

295쪽

Lib. I. Secti VII. Sy

Paupere sub populo ductor, cum regia virgo ospite et icta sacro, Fabium de crimine lita

Procreat , o magni commiscet seminis onus in cas in Herculeos mater ventura nepotes.

Et ideo ut Festus notat, Hub qui nunc Fabi dicuntur, dicti, quod prin 1ii. F. ceps gentis eius ex ea natus it cum qua Hercules in scue concubuit e qputant eum primum ostendisse, quemamodum usti, lupifoveis caperentur. Haec gens ob Pontifices, Augures, X, Uiros leguin scribendarum, Consules , Dictatores, Magistros equitum, Tribunos militum consulari potestate,Principes Senatus, viros quibus ouandi, halios quibus triumphandi gloria contigit , prae ceteris longe clarissima, in quo familias diuisa fuerit, longum esset hic recensere et Pan uinium itaque consulatamicus lector, qui de ea fuse. CHRE STO Hoc cognomen forte salutarem utilemque hominem significat, similitudine deprompta a cichoreo, de quo Plinius , 3. lib.a aeuod quidem propter singularem salubritatem aliqui chreston appellant, cU. 3

8. Ab ulteriore labore ac solicitudine, in explanando hoc monuismento Vcti uota me liberat eruditissiima epistola, quam ignorius no per olim dedit ad Gulielmum Sollierum , virum nobilitate, eruditione, ac pietate praecellentem , tum praeditum animo forti miranquillo, ad omnem fortuna saeuitiar perferendam parato quem ego sem Per .amore, Sueuerentia prosecutus sum. Quae igitur Pignorius no umbot.

IANO PATRI J Iam primum Ianus Pater appellatur , Ut apud

, calonem, et a Uurtialem rnobium i quod esset annorum nitidi-,, que Mundi sator ut canit idem ipse Hispanos Poeta lib. I O. 28. sino..H rum saeclioue caput inquit incertus itidem vates in pictura mensium. SER. tribum SERGIAN pertinere arbitror, illorum AETOR. AE L . prorsus nescius i quod enim concinnator indici Gruteriani SER.

Ac Tovi legit, manifesta halluci satio est. TOR e. M A IO REI Torques Arator designat , Ut ego censest,

milites, quos egetius cir eius epitomator Modestinus appellant Torquatos, duplares, quivius inquit Vegetius lib. a. cap. . Torques aureus solidus, virtutis praemium fuit, quem qui meruisset , praeter laudem interdum, duplas consequebatur annonas duplares duas, implares unam . o suis autem gura cernitur in veteribus nummis in denarioprimum L. TU R- r ut animaduertit F. Ursinus ingente Manliam, quidem in ora ipsius denari . ium in nundia mulo aeneo, quem ego alias vidi, ta exhibetur ab e sntonio Mugustiuo Dial. I. Antiquitatum , editionis Reman , specie Aacunculorum semet respicientium caudis connexis et hanc eandem speciem ea rimit antiquum marmoris cuius mihi copiam fecit vir nobilissi, l mus,

296쪽

mus, idemque in litteratos omnes propensissimus Vticolaus Fabricius eiures hius , Aegius imae quisextiens curia Senator. TORQUEM AvREvM IN DRACUM CULIS DVOBvS.n strum vero marmor habet, C. Iulium donatum Disse torque maiore ob an-

. - nona forte duplares.

BELLO DELMATICO Notandum autem est bellum Tel

maticum dici, non mitio adratari , sed recta scribendi ratione , licet eclus nunc Dalmatiam ferat , cli Talmaiicum . Velius sane Longus is, litello de ortographia hic habet placet etiam, et tDelmatiam, non Da

H matiam pronunciemus ; quoniam a Delminio maxi=na ciuitate tractum, nomen cxistimetur. Et e gurelius Victor ex editione EAndrea chortisi v Cl de P. Scipione Aasicas rilii monsul Delminium urbem Delma parum expugnauit. Ita etiam praefert aenea tabulari quam edidit F. Vrs- sinus in defit Pomponia, in qua recensenturpedites , equites qui militant in chorte si inorum ice in8. moluntariorum ciuium manorum , qui peregrin. conditionis probati erant, ET SvNT IN DELMATI A. Numismus quociue ancui extat apud me, inscriptus L. DELMATICUS NOBC AES illius nimirum Delmatij, quem Dalmarium scriptores omnes perperam appellant, quiquefilius Dii e simia iani fratris constantini Magni, cuius nomen e sdoiphus Occo ex Velio Longo nititur eruere, nescio qua botia de codex enim Romanus, di, editio Iuniana Ieditionem Occcnis suunt omnino. De bello autem, quod Tiberius cum Delmatis gesit, tonsi , lendus est Suetonius in Tiberio cap . Exhinc I halictim, indelicum, que ellum, inde Pannonicum, inde ermanicum gessit. Maelico at-- que Vindelico gentes, tibinas Pannonico Breucos, Delmatas sube-dit . Ex quibus Suetoni merbis elicimus Uconomiam militarem, quae apud Romanos fuit, cuiusque veri ia retulimus exanc tabula proxime citata, in qua cohors IIL binorum in Delmatia militabat. Sed hoc loco veritati indulgeant ignori manes; nam Adolphus Occo&ipse, tum prima, tum secunda editione, Delmatium, non aut m Dalmatium legendum fitetura hocque cum Velio Longo , cuius rii l. haec sunt ipsissima verba Metitus Longus in libro de orthographia ex auismat. , Storitate Varronii, Placet, inquit, Ut Delmatium , non Dalmatium prori nunciemus, qui niam Delminio maxima ciuitate tractum nomen exis

metur.

OB HONOREM II VIRATUS J Ea, quae Pignorius de

Diuum uiris habet, omitto ; non sunt enim diuersa ab illis, quae abunde iam obseruauimuS.CVM LlBERIS SUIS e filios etenim traii ibat honor Duumtiiratus patris ipsius, di magna ui semper missu exemplo paterno ad ea pescenaa re: ieiunes, Ut innuit cum irrisione Iuuenalii Sat. I .

297쪽

Lib. I. Sech. VII. vi

siquidam sortiti metuentem sabbata patrem Nil praeter nubes O coeli numen adorant, Nec distare putant humana carne sui am, in pater abstinuit. Verum an ad filios honos Duumviratus peruenerit, dubitare me fateor, cum .ipse non dissimilis consulatui, Praeturae esistet, quas dignitates ad posteros nusquam trans jsse , omnibus liquido constat. s. GRACIL EJ Cognomen in eorum numero, quae ab abi, tu corporis desumuntur, reponendum distinguendum tamen a macro, ut ex Corneli Galli elegijs cognoscere licet. Elag. I Euaerebam gracilem , sed non qua macra fuisset . CAESINAE aes ij cc gnomen, quod in gentilicium nomen trans.

migrauit, eorum numero aggregandum est, ipsum, quae a corporis dispositione profecta fuerunt Caeli enim dicuntur illi quorum Ocumli assimilantur oculis catoium, glaucique coloris sunt : unde Lambinus ad illud Lucreti De ter. cfisa res mae Hic di neruosa lignea Apsita riss lib. . notat: rrem j id est parua Pallas, quae ab Homero describitur, et arae a- tum ramu Leth ic, id est castis c glaucis oculis. Caesio itaque cognomine

Caesina diminutivum puto: quoniam blandiendi gratia frequenter diminutivis utamur, praecipue in foeminis, de quibus reperitur Crispina, Nigella,&similia. AED. Scilicet si Di Li. . Edilis dictus suit, inquit Varro , qui De miades sacrassim priuatas procuraret Festus vero quod facilis ad eum ple . qt lib. . hi aditus eset Romae aedilium tres fuere ordines ab enim Plebei, alij ae Curules, ali Cereales nuncupabantur. Plebeiorum. edilium origo fuit, cum plebs Tribunorum plebis magistratum impetrauita tunc enim simul flagitauit, ut duo de plebe quotaonis crearentur, qui sacrarum a aedium, publicorum locorum,&annonae curam gererent, in patrio Romanorum sermone ab uno ossicio, quo fungebantur, vocabantur Edi eles, ut inquit Dionysius. Romsib.6 Curules vero introducti suerunt eo anno, quo primum Consul unus bino, ex plebe creatus est, quorum munus, ut fuse describit Rosinus fuit tem lib. et Plata theatra, stadia fora, porticus, curiam, Basilicas atque moenia re t sncere, ornare, cultodire morum quam ut primi e patriciis creatiunt, nix. cum plebe tamen communicatum magistratum hunc colligere licet ex Liuio, ubi ait: aediles curules fuere L. Cornelius Caudinus, W Seruius isto,

Sulpitius Galba plibeb: tum etiam ex ijs, quae de Edilibus Cerealibus habet Dio . . u. Ceterum scribas: viatores aedilibus inseruijsse,ex Liuio licet perspice

298쪽

s a Seli. Vis Mon van

dilem dignitatem inter magistratus coloniarum recenset Sigo-j. i. . ius, Pataui quoque aediles o quidem omnes suis e inde mihi per lib. u. cap. suadeo, quia & hodie quoddam illius honoris vestigium apparet Pleu A beiorum enim aedilium fungi videntur ossicio duo illi ex nostro ordine ciues, qui Vulgo Cau ieridet ommune nominantur cum ad istos pertineat annonae uniuersae curam gerereri iniqua ponderari, iniustas mensuras corrigere ac confringere, ganeata obsonia inhibere, ac studiose demum inuigilare, ne impuniti maneant illi,qui annonae ubertati qum quomodo ossiciunt.

Curulium aedilium apud nos sunt loco viri illi primi ordinis, qui Deputati ad Ecclesias dicuntur, illi qui Praetorio nostro, .vijs praesident. Istis enim conuenit curare, ut templa, fora, Vice aedificia publica, salua conseruentur, restaurentur, perficiantur. Tandem Cerealium aedilium vicem gerunt ciues illi nobilissimi, destinati cum Illustrissimo. Excellentissimo Praetore ad copiam frumenti incolarum commodo assidue procurandam , communiter a nobis dicti Deputassi alle biade. ii VIRO IlI Quae legenda credo DUUMVIRO TERTIUM; imisi a nempe ob honorem Duumviratus tertio gestum Duumviratus enim in colonijs, ut Vidimus, prope consulatui aut praeturae compar fuit. INTI EU Idem forte ac INTIAE, quod nomen gentis patriciae minorum gentium fuit. Tullus enim Hostilius Rex cum Aubanism ciuitatem adsciuit familiam istam, nec in patricium ordinem tantum, sed, in Senatum adlegit. Ea multis Dictatoribus, Consuli. bus, tribunis consulari potestate claruit. Hanc gentem etiam plebe ijsi ni accenset Ursinus ex Liuio lib. a . Cicerone pro A. Cluentio. Quin-ubmra istia praeterea a Quincto denominata, ali genti,nempe Quinctiliae, teste .u iu ' Pa numio nomen dedit. X. VIRO J Roma Decemuiri fuerunt dicti, non tantum qui Sibyllinos libros custodiebant, verum etiam qui STLI TIB vS IVDICANDIS praepositi erant.

RVFO J A colore cognomen desumptum quis non cognoscit pisi e CELSO J Oelsus ex Graco, Anc eques dicitus, ut notat Festus: Isi-Edmo e dorus Vero Cehus a caelo dicitus , quod sitsublimis S, altus quasi calesiis. Quidquid de hac voce sit, loca omnia sublimia celsa dicta apud Virgi-

Aeneid. ib. lium observo:

q, Nec qui pampineis mictor iuga flectit habenis Liber, agens celso Isse de vertice tigres. Eth v Haud 'ocul hinc Tarcho m Drrheni tuta tenebant castra locis celseoue omnis de colle videri Iampoterat legio.

299쪽

Io Graecam hanc inscriptionem, .apud Petrum embum in suis epistolis Italicis mapud Gruterum descriptam inueni, verum ab L h I. ea, quam habet saxum, nonnullis in locis diuersamu Gruterus si quidem ' i' ANTIXETTE , embus ANTOIXT habet, cum tamen in monumento videatur ANTIOxETE . Ubi vero in lapide legitur ATEI , Bembus&Gruterus ATEIN substituunt,ac tandem quod TOIXOIΣ est Gruterus T Ixor scribit. Latinam eius versionem quam damus, Rhamnusianam esse, ex eo.

300쪽

et g Sert Vrs Mota pati

ET sepulchralis huius legis, quod hic sequitur, frustum me monere quodammodo videatur, ut de BuZZaccarenorum, in quorum aedibus condignum olim locum obtinuit, antiquissimae simul ac nobilissima famulia laudibus aliquid attexam, ingeni tamen mei viribus tantum non confido, ut digna me allaturum esse credam nec unquam futurum spero,ut tam amplam gloriam tam exiguae chartae angustiae capiant. Tantis enim tamque exim ijs viris omni aeuo resplenduit, quorum aliqui virtute ac probitate , alijscientia ineruditione, ali militari laude immortalem famam sibi peperere et praeterea tot religiosissimos progenuit Episcopos, tot ibitissimos terra marique belli duces; tot alias clarissimas familias assinitate sibi devinxit , ut eiciam , an ad ampliores honores aspirare potuerit. Timendum igitur est, ne tam illust ri nomini mea penna maculam potius aspergam, quam quid ad ij-ciam ornamenti maxime cum dignius praedicari non possint, quae Orbii uniuersus stupet, celebrat. In huius igitur gloriosissima familiae sedibus praesens fragmentum asseruatum primo ultra inde temporis progress u ad Quirinos, ab his cum ceteris monumentis ad Rhamnusios, denique Mem Ateste ad Contarenos deuenit.

INFERENDI IN AREA Hv MAN Dis EPELIVNDI IUS UT E L AC ESTO ET HUIC AREAE QUAM EGO Di FINII ET A FRONTE MACERIA DUXI ET TITULPOSVI ULTRA EAM AREAM ET MACERIAM IN FRONTE IN AGRO VERSVS LATE PED. X. RETRO SQ AD CANA BETVM HUIC AREAE CEDET Qv PEDATURA NEQUE HUMAR NE TUMULUM FIERI VOLO UT HAppAT

SEARCH

MENU NAVIGATION