장음표시 사용
311쪽
TALE . ET AC v I . TALEM UET N. SUR. V. A. LIX MEN. l. D. XII HOR . NOC. IX. T. SCRI
Ne ab instituto meo diuerterem assidue laboraui, amicorum etiam usus operamauxilio, ut quatuor harum inscriptionum, quae Vole inburgum , ut modo vidimus, fuere delatae, veram ac genuinam deliuneationem obtinerem, easque saltem quoad memoriam patri P suae me mendis restituere possem ; cum apud Petrum Appianum , cardeonium, Velserum, Gruterum diuerse plane designentur. Scripsit itaque in meam gratiam amandissimus Rhodius Auguitam nobilissimo Georgio Hieronymo Velschio , viro ob summa animi ac ingeni decoravere singulari, cuique ratione assiduae , quam in illis inuestigandis meo nomme professus est diligentiae, supremam debeo obseruantiam amorem. Is itaque de inscriptionibus istis haec inter cetera Rhodio nostro rescripsit te monumentis Patauinis , quae M. He erus Velimburgum translata memorat , Nobilissimum et fatum certiorem facies, nihil planesuperefleta Arcem illam amaenissimam interprimos belli motus militaris insolentia fere funditus deleuit Unde nihil veteris splendoris retinuit praeter unum parietem, in quo Illustrissimorum Comitum Funerorum in Ania saxo insculpta cernuntur si enim illius loci Domini iunt . in nunc eam tenet, Leopoldus vocatura cui I Genme cum fratre iam plures annos lis es de possessione ctiam aliorum bonorum ex ipsius D. Leonardi Foschi ore haec scribo, qui Leopoldi absentis negotia hic curat, res omnes administrat. haec diligentissimus veli chius. Quae cum sic se habeant, duas pilinas Ni inscri-
312쪽
1nscriptiones eo modo delineari curaui, quo apud Petrum Appianum reperiuntur, ne aliquid ipsis bellorum ac temporum iniuria deitactum videretur. i. SPE DI J Romae aliquando gentem istam ignotam non fuisse, colligere possumus, tum ex sinistra parte basis marmoreae praegrandis, quae Romae subporticu domus Conseruatorum in Capitolio extat, in qua inter eos, qui describuntur.
IN 'ICO SALUTARI memoratur L. PEDIvT L. L. AMANDVS
tum etiam ex ara quadam, in qua sculptum videtur
FANNYC J De hoc cognoi ni ne ita Velserus: notus characterteribversius libertam credosignificat. Verum cum Graece et bio adie- istiuum significet pernox item qui totam noctem peruigilat, qui totam noctem laboribus transigit, ego Pannyclaice legendum , atque mulierem istam a nocturnis viglijs reperationibus Pannychiam cogno. minatam fuisse suspicor Vlterius in Petroniana Satyra puellam Pan nychidem nominatam videre est.
1. IV L. J Iulia gens est dicta a cognomine Ascani Anea filii, quod fuit Iulus teste Virgilio.
Ut puer scanius, cui nunc cognomen Iulo ea ditur silus erat, dum res petit uia regno JVnde&eiusdem gentis ipsum auctorem poeta idem declarat. Fascetur pulcra Troianus origine Caesaris imperium Oceano ,famam qui terminet astris, Julius a magno demissum nomen Iulo .
Huc geminas nunc flecte acies, hanc aspicem gentem Romanosque tuos . hic Caesar, Si omnis Iuli Pro enies, nagnum caeli ventura sub axem. Hanc Albanam origine fuisse, ex Procul Iulio Panu inius demonstrat, eamque inter parricia sinatorum gentium recenset. Stante repu
313쪽
blica honoribus quidem maximis sui condecorata, deinceps vero ob Caesarem Augustum Romani Imperij conditores, ad supremae gloriae fastigium emersita Eadem in varias familias diuisa fuit, uti cognoscitur ex cognominibus Mentoris, Libonis, Caesaris, Strabonis, Bursio. 'grarum eqnas, Apuli, Augulti, mermanici. q. GERMANUS J Cum hoc cognomen a Germania prouincii aderiuatum non sit siquidem Germanici, non autem Germani vocati fuerunt, qui eius prouinciae cognomen sibi conciliarunc Germanum , ad distinctionem forsan alterius cuiusdamIuli fratris sui, dictum suspicor nam Corneli Frontonis auctoritate siermanus ex ijsdem parentibus fit necesse est. Unde de Iuno Iuturnam sororem Turni alloquens dixit extad Tu pro germanos quid nesentius audes, Perge decet forsan miseros meliora sequentur. Quod vocabulum ad fratrem aut sororem indicandam Virgilio fami.
iarissimum fuisse, saepe pius videre est . ARMORUM CUSTOS J Multis in prouincijs arma pro Imperi usu facta, ac certis in locis reposita fuisset, Pancirolus de Notitia
Dignitatum triusque Imperi non uno in loco apertissime docet. Unde facile est credere , quod vir iste ob curam armorum sibi iupositam , se custodem armorum nuncupauerit. Ad hanc inscriptionem subiungit eruditissimus eis erus Hier Ru Pol. et n. beus h t. lib. i. prope geminam inscriptionem uennae ad Sacrarium D. pollinaris Ma ochius mae ad S. Stephanum in D pto extare scripse
Habet inscriptionem istam Appianus, omnino similem illi Velseri sit iitem Scardeonius, qui loco MARCI AN Ac substituit 'ARCINAE
Cruterus, a quo MARCI AN A reponitur: cui mehercle accederem . sa. ego, nisi Velserus antiquitatum cognitione nemini secundus , oculo b. I. sum qu uti credo, fide commotus MARTIANAE scripsisset: alioquin, , T f' cum fabrile mendum non sit, quomodo VALERIA MARCIANAE FOL 3 6. conueniat, prorsus ignoro . P.
3. CHRI SI DIU Eiusmodi cogipomen mulieri huic datum suis. se mihi persuadeo, vel quod sordida Anctuosa esset, vel quod se suco illineretri cum priri, apud Graecos Suida testimonio sit unctio, illi
C. AEMILIUS CALPURNIAN. ET N. SUR Circa has notas Velserus scribit: si se Emilium Veteranum natione Sub es. i, grum, id est Syrum proderet, videri poterat familia Calpurnia ortus, in miliam adoptione transius . Verum ut Calpurnium istum in AElniliam stirpem adoptatum credam , me mouet tum nomen famili epso Sognomine usurpatum squod est rarissimum tum terminatio in antis nominis
314쪽
no urna: Calpurnii, qui primus adoptionis nodus fuit, ut cum Pan uinio iam vidui ius . Vnde hunc Calpurnium Surum cognominatum, de in Veturia tribu suis e descriptum existimo Quid autem Suri cognomen sonifice , superaus jam adnotauimus. Notae enim illa V ET N. itasiis temporis iniuria oculis subtractae, significabant E TvR; sic monumentum habere potuerat C. AEMILIV ALPURNIANVS NE TvRIA SVRVS.m ret In hoc monumento Appianus, Gruterus, 2 Velserus cola ueniunt; F it 3 3. Scardeonius pro CALPvRNIAN. CALPURNIAM habet, quod si et id prorsus ineptum indico.Zib istos Ad saxum istud Vel serus scrib. Inscriptio tota nectarea, sed mob' lici in delicia ridicule in animulam sexagenariam impensae . Vnde tale, Fcl. 138. quando tale quidquam ortum, reui talem coniugem habere contigit tri
Lib. ratium de e regusto in memoriam reuocat. I piss. . , risi oriturum alias , nil ortum tale se
Scribonia gens tim e plebeia , imaginibus illustris , ex qua Ofugusto
iNFRA SCRIPTIS quoque tunc temporis vivis, despuIturae iumre cautum. eerum plura fui se ascripta nomina credibile, in ali ori eua. ti' , nam in illo nihil spati reliquum,
PORTITORI . PLUTON . ET . PROSERPINAE J
onumentum illud sepulchrale tribus inferis numinibus fiuit dicatum it cilicet Charonti, Plutoni, Proserpinae Charontem enim antiqui communiter Portitoris nomine designabant Aristophanes ex Nic demi riscli lini versione habet :
uidam senex te in nauicula tantillula Trai ciet, acceptis a te nauli vice Duobus tantum obuiis Iuvenalis etiam Graeco vocabulo et op Mim, quod significat latine porirem , ipsum vocat. Sad , δ, Iam sedet is ripari tetrumque uitius horret
is. Vicere praeterea vidit nec portitor Orci
si lius obiectam passus transire paludem. apud quem pulcherrimam eiusdem Tortitoris descriptionem sexto
Eneta videre est. Ac tandem Claudianus, ne poetas omnes, qui Ca-De Rupi rontem Portitorem dixerunt, hic reponam.
lib. T. Impexosque senex velavit arundine crines Portitor, et vacuos egit cum carmine remos,
315쪽
FELIX DOM TRO MENT SALON ANIMUL ADULCI S c Hunc locum mendo infectum esse credo ob imperitiam fabri: nam quid duae illae notae TRO MENT SALO significent, prorsus me fugit unde libenter legerem cum cardeoni, FELIX DOMINI TORMEN Tv SALvE ANIMvLA DULCIS c. Si enim ubi T ROMENT . conspicitur , tribui locus esset, utique pro TR OMENTINA tribu illam notam acciperema at cum ibi tribus nomini locus non detur, ut patet in monumentis apertissime , propterea mendum latere suspicor. Nisi dicere vel unus, quod corrupte antiqui TR OMENTUM pro TORMENTO dixerint i prout nosstri rustici etiam hodie sua lingua tremento pro tormento pronunciant inscri
BARBULA Cognomen es e a barba derivatum liquido pa
' Cum Appiano Gruterus Felserus in huius monumenti descriptione conueniunta Scardeonius vero abistis omnino alienus legit, ut modo dixi, FEL LX DOMINI. TORMENTUM SALVE ANIMULADvLCis,&eo loco, ubi priores illi QUANDO TALEM ponunt, ipse 'ANDO TALE scribit deficiuntque apud ipsum sequentia voca.bula
ET INFRA SCRIPTIS VU. C. ARRIO. MARIN
316쪽
Cer totus, qui bis mille passuum extensione, ducto a magno iuris praetorio dimensionis initio, continetur , quamuis extra moenia situs, ciuitatis tamen iure quodammodo fruitur, nihilque cum ceteris ruribus commune habet. Vocatur autem a nobis ager conclusus intra terminos anno enim CCLXXXVII mense Iulio, praetore tunc Paxa uino Earono de Man atoribus deSane to Minia.i de Tuscia certi constituti sunt limites, qui etiamnum in vij regijs Eachioret comparent , agrumque hunc a reliquo ditionis Patauina districtu se-J Um O pararit . Intra hos limites monumenta monnulla deprehenduntur, M tuae cum ad nullum locum referri commodius possint, ciuitati annectenda esse duxi.
In parietibus aedium BARTHOLOMAEI FI CHE
317쪽
Cum Pataui in Prat Vallis puteum domi suae rese sturus esset Io. Baptista ichetius, vir singulari modestia ac comitate praeditus, nec non ob antiquitatum conseruationem magno elogio dignus fossores inciderunt in hoc saxum, Walia quamplurima vastari exigua tamen , uno solo excepto, cui inclusa erat urna quam elegans, suo operculo tecta, parua ossicula sine cineribus continens, quae apud Bartholomaeum filium adhuc custodiuntur Monumentum Vero ipsum pater in pago Uvana aedium suarum parietibus inseri curauit, ubi cnunc conspicitur , literis vetustate ferme exesis. L. S.I Quod est Locus EpvLTURAE seu LOCVS SACER. Vidimus enim utrumque, apud notarum explicatores, de in lapidibus expressum. V. S. ET SAPO J Scilicet vivENS IBI ET SVIS POSvIT IN ECCLESIA PAGI ALTI CLERII Extra portam Caudae Longae sesqui ab urbe lapide pagus a cet Alti- clerius nominatus, ubi orientem versus, Eccusiae parietibus , exiguo a terra interuallo, hoc monumentum inclusum visitur.
318쪽
Habent hanc inscriptionem cardeonius M Gruterus, diuersanati, o tamenta mutilam, at tu mendosam siquidem Scardeonius legit:
AMEN IUS PERUFUS HONORIS GAUSA GALENIO OLPISIDAE NYSAECruterus vero, quamuis eam e cardeonio colligat, aliqua tamen in parte conatur emendare , attamen pauca a cardeonio diuersa ah Fot sic fert ad hunc modum
AMEN IUS. P. F. RUFUS HONORIS CAUSA GALENIO OLPIS ID E
Verum tenuinam monumenti lectimem nostra collectio repra,
sentat Viri ac mulieris figura iungentes dextras, maritalis amoris fidem ac testimonium denotanta in dextra enim quaedam religio inest , eaque Mist Nat in fidei argumentum porrigitur, tum Plinij, tum etiam Virgilii senten-i p. s. c. xia Dido siquidem ipsa , cum in Eneam inuehitur, haec profert. b. . Sem secum patrios aiunt portare penates.
Non me sugiunt tamen ea, quae habet erutus ad illud eiusdem poeis
Aeneid. cur dextrae iungere dextram Non datur t-
ubi tradit, quod ultra dc symbolum , dextram iungere dextrae,
in salutandis maioribus familiare veteribus erat: asseritque ex Varrone , qui Callimachum secutus fuerat, omnem eorum honorem dexterarum connit se virtute ob quam rem hac se venerabantur corpori parte.
319쪽
IN COENO BIO C EJUS IENSIUM.ANtequam Patauium ijs , quibus hodie superbita moenibus cinctum, totusque ager circumcirca ob urbis muniendae opportunitatem in hanc planitiem reductus esset, extra portas multa ingentia coenobia visebantur. Quorum ultimum non erat illud monachorum Car- usiensium, portae Caudae Longae vicinum prout indicat praeter diuersas ipsorum monachorum tabulas prima illa columna, egredientibus ad deliteram statim obvia , in eorum fundosita, ac ex toto similis illis, quae in praedictorum Coenobitarum coemeter ijs reperiuntur. In hoc monasterio Ioannis arca nouae aeuo prout Scardeonius attestaturis monumentum unicum quondam eXtabat, verum coenobio ob agrum aequa n. dum a fundamentis euerso interij tierat autem tale.
Vbi, etsi e cardeonio saxi delineationem ruterus excerpserit, aptius Lib. i. ais tamen meo iudicio cum ist o TVLLIA, quam TVL. Vita cum illo legenis i,
CARTILIO Romae gentem istam aliquando nomen obtinui se, tum Varia monurnent designant, tum etiam Panu inius, qui eam inister Romanas plebeias reponit. Eam quoque nostris floruisse regionibus, mihi suadet tum hoc saxum stum illud, quod sub ditione testina, Deo auspice, dabimus in quo memoratur
Atque si mea nimis audax coniectura non videtur, cum Cartilius iste, cuius hic est titulus, ViNTI LlBsRTu dicatur, adducor ut credanc , illius CARTILII, cuin suo loco mentionem faciemus, istum Cartihum libertum fuisse, Oo SER-
320쪽
Andem antiqua monumenta, quae sparsim apud auctore ut Patauina agnoscuntur, verum in Patria nostra temporum iniuria, hominumue saeuitia amplius non exta iit, hunc sibi iure Vindscant locum. Quorum a memoriae quo melius pres iceretur , ea diuersiimode ut apud varios scriptores occurrunt, heic delineanda duxi.
