Historia naturalis & experimentalis de ventis, &c. By Fr. Bacon de Verulamio

101쪽

ibundi sunt, volubiles, altero cum altero quasi ludente, modo impellente in Odo ualente. zo. Visum est nonnunquam in Mari, advenisse duos ventos simul ex contrariis partibus, id quod ex perturbatione superficie Aquae ab utraque parte , atque tran- quillitate quae in medio inter eos , facile erat conspicereri postquam autem concurrissent illi venti contrarii, alias secu-

tam esse tranquillitatem , in Aqua undi que cum scilicet venti se ex aequo fregis

sent alias continuatam esse perturbati C-nem quae , cum scilicet fortior ventiu praevalui siet.1 i. Certum est, in Montibus Peruvιa- saepe accideres ut venti, eodem tempore , super Montes ex una parte spirent, in vallibus in contrarium. 22. Itidem certum apud nos , Nubes in unam partem ferri, cum ventus a con- traria parte flet, hic in proximo. 23. Quinis illud certum , aliquando cerni, nubes altiores, supervolare Nubes humiliores atque ita ut , in diversas, aut letiam in contrarias partes abeant, tans quam Currentibus adversis. et q. Itidem certum , quandoque in su- eriore Aere, ventos nec distrahi, nec promoveri;

102쪽

moveri cum hic infra ad Semimilliare,

ita sano erant tu impetu.23. Certum etiam e contra , si aliquando tranquillit uena infra , cum superne nubes ferandi tis alacriter sed id ratius est.

PHAENOMENON OBLIQUUM.

Etiam in olibus, quo loque si ematans Aqua, quandoque Ermersa, incitatiores quiueti su at sed raro varii Cum rentes quae , qua volvitur, ni is qua labitur in imo. 26. Neque prorsus contemnenda illa testimonia Virgilii, cum Naturalis Philosoplii non fuerit ipse omnino imperitus:

a Eurus Notusque ruunt, creberque proceltis AF icus. Et rursus Omnia ventorum concurrere proelia vidi. De Montibus Ventorum, in Natura rerum inquilitum est: Videndum de Motibus eorum in Machinis humanis , ante omnia in elis Navium. Motus

103쪽

Icnim ad exemplum dese imus, quatuor sunt stili, ali quando quinque; mnes in mea recta per medium Navi ducta alteri post alteros, erecti Los icio-

mitrabimus.

a. Alalum principem citia in Medio Navis Malum Pror . Is rhina tinis clui aliquando est geminus:)5 Matiuus ostri. 3. Habent sing tali Mali plures portiones qua sullolli, exper certos Nodos , aut articulos ligi, limiliter auferri possunt; alii tres, alii duas tantum. salus Rosi stat ab inseriori, o, inclinatus versus mare a superiori, recituri reliqui omnes ZIali stant recti. s. His Maiis super impendent Vela de lem, & quando M. ius Puppis geminatur, uodecim. Maltas P Dacus, talus Pro re tres habent relines Aorum. Eo sicio minabimi tim ab insit, Eum az pra, vel Nn summo Reliqui labent

duos tantum, carentes vel a mn mo.

6. Vela extenduntur, inransuci sum, juxta

104쪽

citum.

7. Antenna sive virga cujusque Mali an transversum porrigitur. Sed in Malis puppis, ex obliquo , altero sine ejus elevato, altero depresso in caeteris in recto

similitudinem itera Tau. 8. Vela ab infra, quatenus ad vela Principis Trorae, J Rostri, sunt figurae Quadran- rutaris Parallelogrammi velata supra, a summo, nonnihil acuminata , sive surgentia in arctum ex velis puppis, quod a lusim acuminatum, quod ab insia, triangulare. 9. La Navi, quae erat mille centum amphorarum , atque habebat in longitudine, in carina , pedes ta 1 in latitudine, in alveo, o velum ab insia, Mali Principis, continebat in altitudines, pedes et i latitudine, pedes 87. io Velum a lusim ejusdem Mati, habebat in altitudine pedes o in latitudine pedes

105쪽

pedes 8 . ad balina , pedes r. ad A ti-

gi una.ii. Eretria fummo mihi ita dine pedes V in latitu duae pedes r. ablatim . ad alti gitim. O Prorae, velum ab in rilaac. at in altitud lare, pedes O . cum dimi- latitudine pedes a.

i 3. Te atra altitudineis dec tum dimidio : in latitudine, pedes o. ut alim 3 s. ad istigium. a . Vestim a minoi, altitudine n de et in m latitudine, pedes s. ad balim

ad alti glum. aabebat in altitudine, parte aOtennae ele-

ata, pedes Di in latitudine oua jungitur pedes 7 a. reliquo delinente in

lcutum.

elum a supra, in altitudine pediet

io. in latitudine, pedes r. ad balina ; z.

acacumen.

: r. si eminetur Issalus in

eriore, vel minuuntur ab anteriores, ad artem circiter quintam.

i8. In Mali Roseri velum ab in ,ha-ebat in altitudine, pedes 8. cum dimi- o in latitudine, pedes c O. in a supra, in altitu dine, pe-D a des

106쪽

velomm non tantum, pro ma nitudine Navium, verum etiam pro artis earum

ulibus, ad quos aedificantur ad pugnam

ad mercaturam , ad velocitatena, caetera. Verum nullo modo convenit proportio dimensionis velo vim ad numerum amphorarum , cum aut quingentarum Amphorarum , aut circiter portet vel

ab insta principis Mali paucos pedes minus undique , quam illa altera , quae erat duplicis magnitudinis. Unde sit, ut minores Naυes longe praestent celeritatenaajoribus, non tantum propter levitatem, sed etiam propter amplitud mem velorum, habito respectu ad corpus aut e nampi oportionem illam continuare In Navi otus majoribus, nimis vasta res esset, tu habilis. zi. Cum singula apc summa extendantur, per maligentur tantum ad n oulos ventus necessario sacit vela intumescere, praesertim versus ima , ubi sunt laxiora 12. Longe autem major est tumor velo in melis ab infra, quam in caeteris; quia non solum parallelogramma sunt caetera

107쪽

acumina t. ; verum etiam , quia latitudo antennae tanto excedit latitudinem laterum naves , ad quae alligantur unde ne cessi est , propter laxitatem, magnum dari receptum emis adeo ut in illa magna, quam exempli loco sumpsimus, navi , tumor in Vento recto possit esse ad 9 aut io. pedes introrsum. a. 3. Fit etiam, ob eandem causam, quodve omnia a vento tumefacta, ad imum colligant se in arcus, adeo ut multum Venti praeterlabi necesse sit in tantum, ut in alti, quam diximus, navi, arcu Sstaturam homini accedat. et . At in Velo puppis illo triangulari. necesse est ut minor sit tumor, quam laquadrangulari ; tum propter figuram minus capacem , tum quia in Quadrangulari tria latera laxa sunt, in triangulari duo tantum unde sequitur quod Ventus exci

siatur magis rigide.

Motus Ventorum in velis , quo magis accedat ad Rostrum Navis est sortior, promovet magis, tum quia fit in loco, ubi undae, propter acumen prorae, facillime secantur tum maxime , quia Motus a prora trabit navem ; Motus a puppi, tru- dit. Motus Ventorum in velis superio

108쪽

tus maxime ellica est, ubi plurimuin re-aa iovetur a relistentia , ut in cotibus d. velis molen inorum. Sedi Niculum est le- mersionis, aut evertionis navis itaque acuminata sunt illa me Ventos nimios excip ant, Min usu praecipue , cum spirant Venti leniore S. 27. Cum vela collocentur in recta linea, altera post altera, nec eis est, ut quae rosterius coristituantur, suffusentur en-rum a prioribus. cum Ventus fiet rectar itaque si omnia simul scierint erecta, tamen vis e re sere tantum locum habet in vetis

Mali principis cum parvo auxilio, vel ab insia, in Mati Rostri. a 8. Foelicissima commodissima dis

posita velorum, in Vento recto, ea est , ut vela duo inseriora prora rigantur;

ibi enim, ut di frena est Motus est maxi

me efficax erigatur etiam velum a supra Maesi principis . relinquitur enim spatium tantum subter , ut Ventus sufficere possit elis praedictis Prorae, absque suis uratione notabili. 29. Propter illam quam diximus, sunsurationem Ue et tornva celerior est navigatio, cum Vento latera i , quam cum

109쪽

opere poni possunt; quia latera sibi invicem obvertunt, nec altera altera inopediunt, neque sit sertum. 3O. Etiam stante vento laterali, etirigidius in adversum Venti extenduntur, quod Ventum comprimit nonnihil, Mimnaittit in eam partem, ubi fare debet unde nonnihil fori; tudinis acquirit Ventus autem maxime propitius et , qui sat in quadra, inter rectum lateralem. 3 r. Velum a in palati Rosra vix unquam posset esse inutiles, neque enim patitur sui tum quando colligat ventum qui sit unde quaque circa latera navis, sub

ter vela caetera.

.2. Spectatur in Motu Ventortim in navibus tum Impulito, tum Di rectio AtDirectio illa qua sit per clavum, non multum pertinet ad Inquisitionem praesen

tem , nisi quatenus habeat connexionem cum Motu Ventortam in velis. CONNEXIo. Motus Impulitoni in vigor erit Prores, ita motus Directionis

ira puppi, itaque ad eum, velum ab infra Mali puppis .eu maximi momenti; ct quasi copiam praebet anaertiarem clavo. 33. Cum Pyxis nautica in plagas 1.

110쪽

plagae sedecim potest fieri Navigatio progressiva non angulata , quae fieri solet inventis plane contrariis o etiamsi ex illis sedecim partibus, decem suerint adversae, sex tantum favorabiles at a Navigati, multum pendet ex vel ab insta mali puppis Cum enim et enti partes contrariae itineri, quia sunt praepotentes, lavo solo regi non possunt alia vela obversurae forent , una cum Navii pia in par. emcontrariam itineris , allud velum rigi lec 1 tensum , ex opposito favens Clavo i ejus motum sortificans , vertit, quali

circumferturoram hi viam itineris. 34. Omnis ventus in velis nonnili laggravat . deprimit avem santoque

agis, quo faverit magis desuper. Itaque

tempestatibus majoribus, primo devC vunt Alitennas, Lauserunt vela superiora, deinde , si opus fuerit, omnia ; etiam Malo ipsos incidunt; quin& projiciunt

Cnera mercium, tormentorum, d c ut al-

lavent A avem, ad supernatandum,S praestandum obsequia undis. 3s. Potest fieri per motum istum etentorum in velis navium in ventus fuerit alacris,' secundus, progressit in itinere, aio Miltiarium Italicori 1 intra spatium et . horarunt idque in a. mercatoria; sunt