Historia naturalis & experimentalis de ventis, &c. By Fr. Bacon de Verulamio

241쪽

D4 v. IImum est, partes singulas , tam Similares, quam organicas, in egetabilibus J Animalibus, succos alimentorum suorum

sere corusmunes , aut non multum diversos, primo attrahere cum nonnullo delectu, deinde similare, de vertere in Naturam suam. Neque si miratio ista, aut Generatio simplex fit solum in Corporibus Animatis verum an animata ex hac re participanici veluti de Flammais Aere dictum est. Quin etiam Spiritus emortuus, ut in onini Tangibili Animato continem , id perpetuo agit, ut partes cras nores gerat .vertat in Spiritum , qui deinde exeat unde fit diminutio ponderis 4xsiccatio , ut alibi diximus. Neque etiamrcspuenda est in ilatione , Accrctio illa, quam vulgo ab Alimentatione distingvirn veluti cum lutum inter lapillos

concrescit, vertitur in materiam lapideam iquammae circa dentes, vertuntur in substantiam non minus duram, quam ni dentes ipsi , c. Sumus enim in ca opinione ineste Corpo ibus omnibus desiderium si imitandi non minus, quam Coeundi ad Homo Oenea verum ligatur ista virtus sicut S illa ilicet non iisdem modis. Sed modo illos, nec non solutio-

em ab iisdem imai diligentia inquirere

242쪽

at D E M o T v. oportet, quia pertinent ad Senectutis focillationem. Postremo videtur notat dignusn, quod in novem illis Motibuς, quibus diximus , Corpora tantum Natura sua: Conversationem appctere dentur in hoc decimo autem Propagatic

Si Motus Duodecimus, Motus Excitationis qui Motus videtur esse ex genei Assimilationis , atque eo nomine quand que a nobis promiscue vocatur. Est enit Motus Dissutivus, Communicativus, Traia litivus, Multiplicativus, icut

ille atque Effectu ut plurimum consentiunt, licet efficiendi modo Tubjecto diiserant. Motus enim Asimilationis procedit tanquam cum imperio in potestate Iubet enim cogit Aisimilatum in Assimilantem verti mutari. At Motus citationis procedit tanquam Arteis insinuatione S surtim is invitat tantum d disponit Excitatum ad naturam Excitantis. Et iam Motus A similationis multiplicat e transformat Corpora iubstantias veluti Plus fit flammae, Plus Aeris, Plu Spiritus, Plus Carnis. At in Motu Excitationis, multiplicanturo transeunt virtute

tantum 4 Plus sit Calidi, Plus a laeti ci Plus putridi Eminet autem iste Motus

prae.

243쪽

3raecipue in Calido Frigido Neque nim Calor diffundit se in cal saciendo

'er communicationem primi caloris sed antum per Excitationem partium corpo is ad Motum illum, qui est Forma Calidi; le quo in Vindemiatione prima de Natura lidi diximus. Itaque longe tardius lifficilius excitatur calor in Lapide aut letallo, quam in Ae res ob inhabilitatem impromptitudinem corporum illorum .d Motum illum ita ut verisimile sit. pos-e Te interius viscera Terrae materia S, tua calefieri prorsus respuant in uia ob ondensationem majorem spiritu illo de-tituuntur , a quo Motus iste Excitationis derumque incipit. Similiter Magnes n- uit Ferrum nova partium dispolitione, dotu consor mi ipse autem nihil ex ir- ut perdit Similiter Fermentum Panis, e Flos Cerviliae, Coagulum Lactis,acion nulla ex venenis , excitantin invitant dotum in massa Farinari , aut Cervilia, ut Caseo , aut Corpore humano successi-um' continuatum mon tam ex vi Exitantis, quam ex praedispositiones facili

Sit Motus Decimus tertius Motus Im- 1sionis qui Motus est etiam ex genere

notus similationisu estque ex Diffusi-

244쪽

zi E v. vi Motibus subtilissimus Nobis autenvisum est eum in Speciem propria a constituere , propter disserentiam in ligneia quam habet erga priores duos. Motus enis limilationis implex Corpora ipsa trant format; ita ut si tollas primum Moven nihil intersit ad ea quae sequuntur. Neque ni prima accentio in Flammam, at prima vertio in erem aliquid facit a

Flammam, aut Aerem, in Generatior succedentem. Similiter, Motu Excitati ni omnino manet, remoto primo moveste , ad tempora bene diuturna ut in Colpore calefacto, remoto primo Calore; a Ferro exciti, remoto Magnetes in Massarinaria, remoto Fermento. At oti pregionis, licet sit Diis iiivus,& Tranitivus, tamen perpetuo pendere videtur primo Moventes; adeo ut sublato aut ces ante illo, statim deficiat aut pereat Itque etiam momento, aut illem exigi tempore transigitur. Quare Motus ill mititionis .Excitationis, Motus nerationis Iovis, quia generatio mane

Hunc autem Motum motum Generatinis Saturni quia natus statim devorat

Mabsorbetur, appellare consuevimus. M nise stat se vero hic Motu in tribus: Lucis radiis, Sonorum percussionibus, Mag

245쪽

2Is Hagn 'ticis, tra tenus ad Communicatiorem Etenim mota Luce , statim perrunt Colores, reliquae magines eius; mota percussione prima , qua Tritone orporis inde facta, paulo post perit blatis. Licet enim Soni etiam in Medio per venos, tanquam per Viadas agitentur tamen

litigentius notandum est quod Sonus nonam diu durat, quam fit Resonatio. Etenim

empus continuari videtur , unde quis acile in errorem labatur , si existimetoto illo tempore Sonum tanquam na-are haerere in Ae res quod salsissiimum Etenim illa Resonatio non est idem onus Numero , sed renovatur. Hoc auem manifestatur ex Sedatione sive cohi- itione Corporis percussi Si enim si stature detineatur Campana sortiter fiat inmobilis , statim perit onus, nec resolat amplius mi in chordis, si post prinam percussionem tangatur chorda , vel igit , ut in Lyra vel calamo, ut in E-pmetisci statim desinit Resonatio. Ma-

nete autem remoto, statim Ferrum deci- it Luna autem a Mari non potest remo eri; nec Terra a Ponderoso dum cadit.

taque de illis nullum fieri potest Experidentum sed ratio eadem est. sit

246쪽

2i DE MOT v. Sit Motus Decimus quartus , Motus Configurationis, aut Silusu per quem corpora appetere videntur, non coitionem, aut Separationem aliquam sed itum.

Collocationem jonfigurationem cum aliis. Est autem iste Motus valde abstrusus, nec bene inquisiitus Atque in quibusdam videtur quali in causabilis licet revera ut existimamus non ita iit. Etenim si quaeratur, cur potius Coelum volvatur ab Oriente in Occidentem , quam ab Occidente in Orientem aut cur vertatur circa Polos polito juxta Vrsas , potius quam circa Orionem, aut ex alia aliqua parte Coeli videtur ista Quaestio tanquam quaedam Exta sis cum ista potius ab Experientia Mut Positiva recipi debeant. At in Natura profecto sunt quaedam ultima&in causabilia ; verum hoc ex illis non est evidetur. Etenim hoc fieri existimamus ex quadam Harmoniais consensu Mundi; qui adhuc non venit in observationem. Quod si recipiatur Motus Terrae ab Occidente in Orientem eaedem manent

Quaestiones. Nam ipsa super aliquos

Polos movetur. Atque cur tandem debeant isti Poli collocari ubi sunt, quam alibi P Item Verticitas. Directi , Declinatio Magnetis, ad hunc Motum re

247쪽

seruntur. Etiam inveniuntur in corpori bus tam Naturalibus quam Artificialibus praesertim consistentibus, ton Fluidis

collocatio quaedam Solitura partium,& tanquam illi librae, cluae diligenter investiganda sunt; utpote sine Garum an ventione corpora illa commode tractari aut regi non possunt. At circulationes allas in Liquidis, per quas illa dum presia sint, antequam se liberare possunt, se invicem relevant, ut compressionem illam ex aequo tolerent, Motu Lihi ratis verius

ignamus.

Si Motus Decimus quintus , Motus Perer sitionis silve Motus secundum Meatus per quem Virtute corporum matris ut minus impediuntur, aut provehuntur Mediis ipsorum , pro Natura corporum Virtutum operantium, atque etiam

Medii Aliud enim Medium Luci conve-i nit, aliud Sono, aliud calori, frio ori, aliud Virtutibus Magneticis, nec non 'aliis nonnullis respective. Si Motus Decimus sextus Motm Regius, ita enim eum appellamus sive Pol ticu per quem Partes in corpore aliquo Praedominantes Imperantes, reliquas partes framant domant, subigunt, ordinant, D cogunt eas adunari, separari, con-

K sistere

248쪽

Lis T v. sistere, moveri, collocari non ex desideriis suis, sed prout in Ordine iit, conducat, ad bene esse Partis illius Imperantis ue adeo ut sit quasi Regimen Politia quaedam, quam exercet Pars Regens, in partes Subditas. Enainet autem hic Motus praecipue

in Spiritibus Animalium, qui Motus omnes partium reliquarum , quamdiu ipse in vigore est, contemperat. Invenitur autem in aliis Corporibus in gradu quodam inferiores quemadmodum dictum est de Sanguinea Urinis, quae non solvuntur, donec Spiritus qui partes earum commisiacebat cohibebat, emissus fuerit aut sit socatus. Neque iste Motus omnino Spiritibus proprius est, licet in plerisque Corporibus Spiritus dominentur ob Motum

celerem in penetrationem. Veruntamen

in Corporibus magis condensatis, nec Spiritu vivido vigente qualis inest Argento vivo Nitriolo repletis, dominantur potius Partes crassiores adeo ut nisi fraenum de jugum hoc arte aliqua excutiatur , de nova aliqua hujusmodi Corporum transformatione neminiinum sperandum sit. Sit Motus Decimus septimus motus Rationis spontaneusu per quem Corpora Motu gaudentia, lene collocata, Natura

249쪽

tura sua semantur , atque se apsa sequuntur, non aliud ; de tanqua in proprios petunt amplexus Etentia videntur Corpora aut movere in Termino aut plane quiescereo aut serri ad Terminum, ubi pro Natura sua aut rotent, alit quiescant. Atque i rae bene collocata sunt, si Motu gaudeant movent per Circulum : Motu scilicet aeterno, infinito Quae bene collocata sunt,' motum exhorrent, prorsus quiescunt. Quae non bene collocata sunt movent in linea recta tanquam tranarie brevissima o ad consortia suorum Connaturalium Recipit autem Motus iste o 'ationis Differentias novem. Primam, Centri sui circa quod Corpora movent: Secundam Solorum suorum supra quos movent Tertiam , Circumserentiae ive Ambitus sui , prout distant a Centro Qti artam, Incitationis suae, prout celerius aut tardius rotant Quintam monsequutioni Motus sui, veluti ab Oriente in Occidentem, aut ab Occidente in Orientem Sextam , Declinationis a Circu

lo persecto per pira longius aut propius

distantes Centro suo Septimam me-clinationi a Circulo persecto per Spiras longius aut propius distantes a Polis suis ocitavam , Drstantia propioris aut lon-

α gioris

250쪽

2Σo V. gioris Spirarum suarum adinvicem : No-iaamin ultimam , Variationis ipsorum Polorum , si sint mobiles qua ipsa ad ortationem non pertinet, nisi fiat circulariter. Atque iste Motus communi inveterata opinione habetur pro proprio Celestium Attamen gravis de illo Motu is est inter nonnullos tam ex Antiquis quam

Modernis, qui Rotationem Terrae attribuerunt. At multo fortasse justior movetur Controversia si modo res non sit omnino extra Controversiam an Motus videlicet

iste concesta quod Terra stet Coeli fini

bus contineatur , an potius descendat, e communicetur Adri, Aquis. Motum at

tem Rotationis in Missilibus: ut in Spiculis, Sagittis, pilis clope torum, si mi libus inanino ad Motum Libertati rejicimus.

Sit Motus Decimus octavus Motus Trepidationis, cui ut ab Astronomis intelli ritur' non multum fidei adhibemus. Nobis autem Corporum Naturalium Ap petitus ubique serio perscrutantibus, Occurrit iste Motus in constitui debere videtur in speciem Est autem hic Motus veluti aeternae cujusdam Captivitatis V i- delicet , ubi Corpora non omnino pro Natura sua bene locata, tamen non

proris