장음표시 사용
171쪽
OF f. 'rsecta planta multi flora e sed flores inferiores
trali altiores; initio Augusti inveniuntur Specimina , caule uni floro , sed postea evolvuntur flores inferiores. I 18. Arnica plantaginis folio. Caulis cubitalis , simplex , folia radicalia ovato- lanceolata , nervosa , duo tantum caulina opposita in parte superiori caulis. Flores paucuduo aut tres , terminantes , flavi, magni, hi unciales. Calycis foliola ovato- lanceolata semen hirsutum, pappocoronatum. Corollulae radii filamentis quinque absque
Arnica montana , L. Communis prope Grodnam in sylvis florebat unio & Iulio .' perennis. iobf. Plurimae inveniuntur varietates: vidi specimina
foliis angustioribus , caule uni floro , vix pedali , ' aliaeaule tripedali foliis majoribus, in his praeter folia duci superiora amplexi caulia, duo alia observantur Radicalibus similia , tribus pollicibus super radicem; tunc duo
tantum radὲcalia inveniuntur : numerus florum etiam
diversus , plerumque tres intermedio breviori, sed aliquando quatuor & quinque , in omnibus odor florum aromaticus , graveolens : folia & radices specialem acredinem possident: nunquam satis laudanda in febribus putridis remittentibus, in nonnullis dissenteriis. Pulvis foliorum egregium sternutatorium ; de quibus omnibus videre est egregias & utilissimas obser rationes Clar. Collini optimi Practici Vindebonensis , de quarum fide plurimis vicibus in No comici nostro observationibus peractis, convicti fuim . . P. I 2'. Cineraria unctuosa. Caulis cubitalis , villosus.
Folia inferiora lanceolata , serraro- sinuata ; superiora dentato-sinuata aut integra , amplexi caulia caulem tegentia , undique usque ad flores , qui sunt: corymbosi.
Calyx simplex , polyphylus , aequalis: Receptaculum
- Cineraria palustris L. Olim Othonna palustris o florebat
Maio , in aquosis prope Grodnam , communis, PerenniS. Obs. Radix sub tuberosa, intus Cava , innumeras radiculas albas producens. Caulis fistulosus ; fistula lanugine obducta , post evolutos primos fores plurimum cresceris. Folia radicalia octo pollicum longa,
si nubus undulatis , villosa , pinguia; caulina hi 'ida , pinguia , sinuata & integerrima. Semi flosculi circiter viginti, integri & tridentati ; Odor florum Aromaaicus,
172쪽
Sapor proprius non ingratus: Planta negleι la a Praeticis , utile tamen adjuvans pro Curatione Rheumatismi. Iso. Anthemis tilictoria. Caulis cubitalis , ramosus , durus , folia hi pinnata , surraro-dentata , subtus tomentosa. Flores Corymbosi , terminantes , magni , lutei , calycis squamine densae imbricatae , subhirsutae. Squammae inter flosculos aristatae ; semina sub semisso sculis curvata , sulcata, quasi a lata sub flosculis quadrangula ,
Florebat Iunio: eommunis in arvis prope Grodnam et
Obf. flores flagrantes , balsami odoris , in tussi catharali praestantes. Folia lanam colore navo pulchro tingunt.
3 i. Eryngium lati solium. Caulis erectus , striatus , medullosus , bipedalis , ramosus. Folia radicalia longe
petiolata , cordato ovata , serrato crenata , obtula ; caulina infima petiolo vaginante breviori . si in ilia radicalibus , sed minora ; superiora . sesilia quasi palmata , serratis lobis , dentibus spinula terminatis. Involucrum hexaphylium , foliolis angustis lanceolatis . capitulo longiorias. Squammae receptaculi spinois, densae. Flores capitati , capitulo oblongo. Petala caerulea. Filamenta corrolla lon ora. Antherae caeruleae. Semina una facie plana , altera convexa , & hirta. Erynium planum L. commune in campis Grodnensibus solebat iunio prope Horod nicam. Ob f. Folia involucri , in iuniori planta certe capitulo Iongiora , sed in adulta tali modo elongatur capitulum , ut vix capitulo sint aequalia , serratulae soliorum inaqua-Ies , subcartilagineae. I 31. Rryngium caeruleum. Habitus praecedentis , sed ramolior. Folia radicalia magis cordata , caulina etiam similia, scilicet palmata , lobis spinosis sed angustioribus.1nvolucrum enueaphylium , seu ex novem Qtiolis linearibus , densato spinosis conflatum. Capitula crassiora . αIongiora quim in praecedenti. Caulis , sed praesettim rami, pnlchri amet histini coloris splendentis. O V. Militat inter Planam se Alpinum Linnaei. Sed certe non est minum : differt Gliis radicalibus minus evidenter cordatis, caulinis lobis angustioribus, soliolis involuerin ullo modo pinnatis , & vix dentatis, minus nuine rosis
173쪽
In nostro etiam squammae hamatae capitulorum , sunt sat rate coeruleae splendentes. Passim in arvis inveni prope Grodnam florentem fine Iunii. Perennis. Eryngium planum caeruleum campestre Poloni eum Codivini ic. Barretieri Ii 74. perfecte exhibet faciem nostrae speciei: unde esset mera varietas Plani Linnaei. 133. Eryngium pusillum. Caulis quadri uncialis, ramosus , tenuis, sulcatus. Folia radicalia vix basi cordata ,
oblonga, inciis . lobis serrato- spinosis ἔ caulina profundius incisa , lobis quinque dentato spinosis ; latioribus quam in praecedentibus speciebus. Involucri foliola sex Ianceolata, ad latera uno aut altero dente spinosono lata. Capitula sessilia involucro duplo breviora squammis erectis 1 pinosi S. Ob L. Rami nullo modo caerulescunt. Estne simplex varietas Eryngii plani t aut potius Eryngium pusillam Linnaei t inveni cum seminibus mense Septembris in arvis prope Grodnam in luco dicto Pontemtin: eodem tempore S in eodem loco inveni specimina ejusdem magnitudinis , ramis & capitulis ameth istinis , deficientibus foliis radicalibus ; sed foliis caulinis inserioribus, & superioribus , scut involucris , tam persecte reserebant Eryngium pusillam Ameth inum Barretieri tab. 376 f. 3. ut nullo modo dubitem , quin delineaverit iste Auctor prorsus simile specimen. Verum Fryngium amethystinum deleatur in Chloride Grodnensi, nam Varsoviense specimen , est etiam secun
I34. Heracleum Sphondylium L. in pratis humidis sat frequens prope Grodnam Lo snae, & alibi: sorens Julio : perennis. Herba & semina acria , leniter aromatica. Spiritum vini viridi colore tingit, hanc non amat pecus e in acervos congesta sacharo caustico , efflorescit, ex quo fermentato spiritus inebrians formatur: qui exigua copia caput turbat, graviaque somnia facit.
I 37. Heracleum Angusti solium. Habitus sphonditii. Caulis tripedalis , striato sulcatus , hispidus. Folia pinnata , foliolis angustioribus quam in praecedenti, acutis, sere glabris. Petala subviridia. Heracleum Angusti folium L. communis prope Grodnam in sylvis iuxta Memen florens Iulio ; perennis. a 36. Leserpitium lati solium. Radix crassa , odorat
174쪽
coronata setis. Caulis brachiatus tripedalis. Petioli basi nervosi , vaginantes. Folia duplicato pinnata holis firmis oblique cordatis , magnis dentato serratis , dentibus paucis , semibilobatis tritobis. Umbellae ana plin1iniae . Involucrum universale ex octo foliis late lanceola tis; peculiare ex paucioribus angustioribus. Petala inflexa emarginata patentia , in circumferentia subirregularia ι lutea. Semina angulis cie O membranaceis notata : Quatuor in quoque semine.
Laserpitium latissilium L. communis in omnibus sui
vis prope Grodnam, storens Iulio : perennis. Radix acris aromatica , praestans remedium in aerPecibus , anoraria . supressione menstruo mi , Rheumatismo chironico . IS T. Laserpitium tritobum. Plurimum quo ad habi
tum de soli atronem praecedenti similis . sed differt foliolis tritobatis , lobis obtusis , apice incisis , sat bene folia
referentibus : in umbella Univeis ali invoἰuacrum ex paucis soliis. Putata parva , alba , Semina stria o , & alata. Laserpitium tritobum L. inveni circa Grodnam in Silva luxta Me nen : florebat Iulio : perennis. Radix aro.
138. Laserpiti uiri hirsutum. Caulis tripedalis , hirsutus , praesertim versus basim . polia pinnata hirsuta , so- teste rim 1 . Umbella plana . Umbellulis subconvexis, radiis villosis. Univei sialis involucrI toliola , a sex , ad novem ἔ concava , subtus vil- Iola , ad marginem membranae ea, alba , reflexa t involucra partialia fore longitudine una bellularum. Petall1ubaequalia alba , cordata , cermina villosa , Semina atra : matura glabra. . Laserpitium Prutenicum. L. communis prope Grodnam in arvis : floret Augusto. Semina subacria aromatica . penetrantia , vere sudorifica , & diu retica : ante matu riis tem apud nos certe viscosa , unde placet phrasis Brev-nii qui in centuria prima , Tab. 8 . bonam hujus planiae didit rigura in : appellavit illam Laserpitium Daucoiden Fruleni cum viscoso semine : vere enim habitum Dauci
39. Conium maculatum L. Cicuta Halleri, Tourneia fΘrtii: sat frequens prope Grodnam in pratis humidis .norens Iunio: biennis. Odor radicis & herbae ingra- tua , nauseo sus : herbae ea tracto , & pulvere , methodo
175쪽
immortalis Storchii praescriptis, sanavimus in Lithuania
nobilem PoIonum carcinomate rodente , qui iam Quartam partem linsuae consumpserat; plurimos cirrhos ammarum dissipavimus : cancros duos vere jam exulcer ad selidam cicatricem reduximus : extracto cicutae & em plastro plurima ulcera eacoetica in no comio Regio Grod-nensi radicaliter sanavimus, quorum unum , cum carie in tibia, erat complicatum. μεες mi F. Athamanta Oreoselinum L. Selinum Halteri. Communis in Sylvis prope Grodnam , florens Iulio : peren s. Radix resinosa, aromatica & tota planta odorata. Semen oleum essentiale volatile fundit. insusum herbae stratum odorem spargit, rora planta practicis pretiosa sudorifiea &diuretica in omnibus morbis chronicis; in quibus sudores excitandi & urinae adaugendae , pretiosissima.
Axii m ntR Cervaria L. in sylvis prope Grodnam
Granis te e florens : Iulio: perennis. Radix resinosa , aromatica , succedanea praecedentis.142. Angelica Sylvestris L. communis prope Grodnam in pratis Uiginosis Lososnae. Florebat Augusto : perennis. Radix erassissima , succo flavo , resinose , acri, aromatico turgida , sudores provocat : est praestans medicamentum In omnibus morbis in quibus vires sunt debilitatae sed praesertim probatum in An exta , chloros, affectione hi chondriaea, supressione Menstruorum, Oedemaria.
I 3. Angeliea Archangelica Lin. fuit mihi alIata tanquam montanea ad ripas fluvii Niemen , M. milliaribaes , a Grodno. Saepe inveni, in hortis derelictis prope Grodnam
Florens Iulio : perennis. Radix aromatica , subactis penetrans : illius Inrusum sudorificum. In Catharas heipetibus , rheumatismo utile auxilium. In Lithuania , radices lacharo condiuntur , tunc gratissimae s in Anorexia piιuit D , IeIuno ventricula masticaια incaces.. 144. Coriandrium Sativum L. ubique colitur prope Giodnam , unde saepe spontanea invenitur e florens Iulio annua. Semina recentia Cymicis odorem spargunt sed demicata amittunt, runc speciali aromate flagrant, in tot-minibus a fiatibus, in spasmis hi steticis utilia.
I 3. Scandix pec- veneris L. unquam inveni in Lituania. Frequentem observavi inter segetes prope Variaviam annua
-I 6. Chaerophyllum Sylveste L. communis in Lithuan a : frequens in pratis prope Grodnam : florens fine iniit annua. Foetida planta , diu trita mihi excitavit ice alatriam , unde merito su*ecta.
176쪽
r47. Chaerophyllum bulbosum L. communis in pratis
prope Grodnam florens Iunio : annua ; primo vere radices rotundae succulentae , postea lignescunt & elongantur :vix crederem illas vere esculentas , utpote pertinentes
ad plantam , cuius folia sunt foetida , & virosa , impune
I. 3. Chaerophyllum Aromaticum. Caulis bipedalis &rripedalis , scaber, erectus, maculis purpureis notatus. Folia subbi ternata , foliolis ovato- lanceolatis , acutis serratis, subtus atro-virentibus , subscabris. Umbellarerectae planiuscular. Involucrum universale uni solium , vel polyphyllum ex soliolis acuminatis lanceolatis reflexis, ad oras membranaceis & albis. Involucrum partiale ex foliolis similibus a sex ad decem : flores albi. Petala cordata introrsum incurvata. Semina oblonga , gracilia, glabra , fusca ; stylo persistente aristata , obsolete qua drisulca. Chaerophyllum. . romaticum L. & Iacq. Tab. IIo. fio Austr. folia trita inter digitos gratum spargunt odorem aromaticum , flores etiam suaveolentes semina vix odorata , vix sapida : communis prope Grodnam in loco dicto Lososna. Florebat fine Iunii. Est Angeliea Sylvestris maior hirsuta, G Hii, Fl. PrusLp.I6 I49. Imperatoria c truthium L. collitur in omnibus hortis rusticorum ἔ etiam sponte crescentem inveni iuxta ripas Niemeni. Floret Iulio: perennis. Radix aromatica ,sagrans oleo essentiali , & resina scatens : sudores &urinam movet, & majori dosi alvum laxat , in asthmate piluuino, ventriculi debilitate, febribus quartanis , incolicis , a vermibus, O a Iabura pituit a nunquam satis
I Fo. Seseli purpureum. Caulis semipedalis k pedalis ,
striatus, purpureus. Uaginae petiolorum membranacea ventricosae , marginatae. Folia hipinnata soliolis pinnati- fidis . segmentis lanceolatis , linearibus, acutis, planis. Involucrum universale unicum foliolum exhibet; particulare plurima lanceolata , margine membranacea. Um- hella convexa, densa. Petala albo-purpurea. Semina fusca , ovata , parva , gibba , striata , exigua , mem-hrana ad circumferentiam adaptata. Seseeii annuum L. communis prope Grodnam. Florens. Auguito & Septembri hiennis. Radix acris , aromatica.13 I. Seseli Fili serme. Caulis pedalis, ramosus, fili-
177쪽
formis, di '. 'ricatus. Folia parva duplicato - ternata linearia , raro lobata. Umbellae nudae. Pedunculis sex
saepius , seu sub sex fidis : umbellulae involucratae. Flos culis sex ad odio. Involucella sc tacea. Seseli dari fragum L. sat frequens in arvis arenosis prope Grodnam forens Augusto annua. I I x. Ci ut a cenulosa. Radix maxima cellulosa. Caulis crassius lii cubitalis. Folia Maxima plicato pinnata pinnulivquin qu cfi, iis , trifidis quasi digitatis, bifidis si inplicibus
Varo - anceolatis , segmentis longis dentato serratis. Involucrum universale ex paucis foliis , etiam unico , MCt nullo et peculiare ex pluribus angustis , longissimis. Phiala alba , in sexo-cordaia , fere aequalia. Semina ovata subrii suta albis marginibus , alis tribus eminentibus yercursa. Cicuta virosa L. in paludibus de aquos s communi prope Grodnam Io snae, S alibi florebat Augusto ere rendis. Radix secta sundit succum flavum venenosurn frave olen S vix acre : nociva es lethalis hominibus in quibus anxietates & nauseas excitat , sed requiritur sed magna dosis : in hoc casu cito emeticum praescribere
I. 3. Bupleurum rotundi olium. L. elapsa ex horto BG, anico Regio Grodnensi , spontanea Dcta in agris vicinis ςommunem inveni inter segetes circa Varia viam, soΑrebat Iulio : annua. Vis vulneraria sicut in plurimis aliis speciebus mihi videtur vana . nam juxta nostra experi apenta aequς cito vulnera energiae naturaecommisia,fuerunt sanata , ac illa quae traictavimus cum foliis persoliatae.
O . Specimina possideo vix sentipedalia , caule simpli sissimo, tenui . foliis rotundioribus , obissis. In alitia cuineo durum termina: folia , & involucra , quod est
Iy . Carum decussatum. Radix magna fle longa , cauliscubitalis, Folia longa & parum lata , duplicato pinnatae
pinnis primis longioribus , circa nervum decussatis ..pinnularum lacinii a rectis tridentatis & bidentatis. In v lucra nulla aut generale monophyllum. Petala carinata. in se o-c marginata. Semina semio valia seu ovato-oblonga Prosunda striata.'Carum. CarVi L. passim circa Grodnam in pratis flo-xebat Iunio Cubnica annua. Planta aromatica optimum
suppeditat armentis pabulum semina flatus dispellunt pncq clion zm 3limentorum adjuvant.
178쪽
Tss. Anethum sceniculum L. ubique facta spontaneaeirca Grodnam, florens Iulio : annua tota planta &semina suavis odoris , & saporis menses , urinam , exan themata , expellit illius succus , ad uncias quatuor datus excitato sudore febres tertianas post toleratos paroxismos non nullos egregie profligat. Semina flatus discutiunt , colicasque spa modicas pacant, vique speciali fluxum lactis
I 36. Pimpinella angustifolia. Radix alba, acris, longa. Caulis firmus subhirsutus bipedalis. Folia nitida pinnata
foliolis ovato lanceolaris acute serratis saepe appendiculatis , extremo tritobato superiora solia angustiora , prosundius incisa. Umbellae rarae. Involucra nulla. Petala cordata, inflexa. Semina ovato oblonga, tribus lineis eminentibus distincta , striata stili longi stigmata su Pimpinella saxifraga varietas major L. in arvis propa Grodnam communis , florens Iunio perennis. Is . Pimpinella lati solia. Praecedenti minor caeterum sat similis differt soliolis ovatis. Pimpinella Saxifraga varietas minor L. ubique prope Grodnam in arvis , florens Iunio : petennis. I 8. Pimpinellae laciniata. Habitus praecedentium sed folia superiora & caulinae exhibent pinnulas profundi fime lobatas quasi pinnatas dentatas. Pimpinella Saxifraga varietas hircina L, etiam frequens prope crodnam in arvis, florens Iulio. Augusto e perennia Foliorum Odor gratus pomum referens , sapor acris non ingratus, radix acrior aromatica , cuius infusio & tinctura praestantes in debilitatibus ventriculi, in lassitudinibus a transpiratione suppressa caeterum , evidenter adauge fluxum urinae menstruorum , in scabie ulceribus αvulneribus pulvis & decoctum vere utilia. CRUCIATAE.' I, 9. Draba lutea. Caulis paImaris , vix ramosus soliaeaulina sessilia , cordata , dentata , hirsuta radicalia petiolata, ovata integra: pedunculi longi stores lutei racemosi. villosi. Calycis foliola minima hirta pe tala calyce paulo longiora, filiculae obliquae, incurvae , oblongae, ovatae, stilo brevi. Draba muraliis L: varietas Nemorosa , frequens prope Grodnam, florens sine aprilis, in arvis, biennis. OV. Folia caulina invenio dentata & non dentata , radicalia rosulam formant foliorum , quorum inferiorae.
179쪽
- . . minora, sit periora maiora pilia dentis rigidis in circumserintia onusta , etiam Integerrima sunt S dfntaia , frequens est varietas minima poli caris foliis iii plo minoribus , pauci flora , quae crescendo elongatur , fitque palmaris , tunc ea Diis exhibet sex folia alterna dctitata , saepe
ex una radice plurimi caules ; in plerisque speciminibus vix soli a radi ealia dici possunt petiolata. 16o Dr ba Verna L. eommunis ubique in arvis prope Grodnam floret aprili, annua. o. f. In plerisque nostris speciminibus solia omni integerrima , saepe scapi vix pollicares , unifori aut histori, in plerisque multi flori, pcdunculis longis paten-xibus . unde scapus dicitur ramosus, video folia glabr
& hii suta , silicula evolvitur ante expansioncm corollae , unde plerumque obiitcrantur stamina. I 6 I. Myaprum rugosum . Caulis cubitalis , brachiatus ;silia amplex caulia , auriculara , hirsuta , acuta , fores. parvi paniculato raceniosi : petata flava , silicula o ibi cu- Iara , punctaro rugosa ; stilo permanente , semen unum altero abortiente. Myagrum paniculatum L. Rapistrum Haia
lari , Tourne sertii , Grodnensis ubique in cultis . florens Majo , Iunio .' annua.
OV. Plurima inveni specimina caule simplicissimo, racemo unico , siliculis rugosis , pilosis, foliis dentatis χan simplex varietas paniculati aut myagrum rugosum Linnaei 'I62. Alyssum incanum L. Caulis cubitalis, erectus . Folia lanceolata, in eana , integerrima. Flores corymbosi. Petala parva , alba , siliculae oblongae villosae , stilo per- silente. Pedunculi placenta erassa terminati. Alyssum incanum L. communis ubique prope Grod-nam , in arvis & pascuis ; floret ab initio Maii , ad
finem Iulii, perenni S. Obj. Caulis basi rubescens, uliginosus, simplex Le. ramosissimus. Folia cauli apere a sapore singulari, parum
acri , non ingrato. Petala bifida : Germina villosa. a 63. Armoracia Lapathissilia. Radices longe, crassar. cerrimae. Folia radicalia 'etiolata , maxima, gl bra , Ovato- lanceolata , rotundh erenata. Caulis cubitalis , superne ramosus , erectus, sella caulina sessilia , lanceolata , incisa. Flores paniculati , racemis laxis. Petaliualba , odorata , calyce longiora. Silicula seth ovata, filo crata , globulosa terminata
180쪽
Coehlearia Armoracia L. frequens prope Grodnam , in locis humidis, iuxta amnem Loisinae & alibi; florebat Iulio: perennis. Radicis aqua stillata, acerrima. Suceus illius magna dosi emeticum evadit. 164. Lepidium a talos. Caulis ramosus , palm risaut pedalis. Folia radicalia pinnata, pinnis dentato semiplanatis ; caulina linearia , integerrima. Flores minimi. Calyces colorati, lutei. Petala nulla. Stamina tantum duo. Silicula ovata , vix emarginata , hilocularis. Semen unum in quoque loculo , odor ic sapor totius plantae, ingratus & acer.
Lepidium ruderate L. ubique prope Grodnam iuxta vias ; florebat initio Iunii: annua. odor fortis penetrans, mihi ingratus. Sapor aeris. Succus herbae in ulceribus scorbuticis, mirandos producit effectus. i63. Thiaspi arvense L. ubique in arvis prope Gro nam , florens Aprili: annua. Obs. Silieula concava sicut cochlear; singulariter haec species crescendo mutatur, florens vix tripoli caris, postea elongatur: raro sex stamina inveniuntur, quia sitieula cito crescens, plurima obliterat. Anno 1779 floruit Io. Martii: plurima speeimina florida offerunt nobis , omnia folia integerrima , nullo modo dentata: herba subacris. I 66. Thiaspi butia pastoris L. communis ubique prope Grodnam, in arvis cultis : florens Aprili, Maio : annua. OV. Mire varians haee species quoad altitudinem &figuram foliorum. folia radicalia non sunt semper pinis nati fida. inveni specimina in quibus erant plereque integerrima , alia in quibus erant simpliciter sinuata. ulis est ramosus aut simplicissimus. Germina ovata sunt, & evadunt tantum triangularia. Seminibus maturescentibus , stigma erassum , papillosum , album. Stilushrevis. Filamenta curva. Antherae gri ete. Foliola calycis linearia. Pili alia i ta soliis de caule : herba parum acris canti scorbutica 67. Raphanus raphanistrum L. Grodnensis , arvensis, communis, florens tota aestater annua. Herba aeris,
validi odoris, suspecta. f. Frequentior adhue est varietas, flore luteo, caeterum etiam diversa glabritie de hirsuti e foliorum. 68. Erysimum Cheiranti solio. Caulis semipedaIis aut Pedalis , erectus , ramosus. Folia lanceolata , subaspera ,