Erycii Puteani De cometa anni 1618. Nouo mundi spectaculo, libri duo. Paradoxologia

41쪽

42 E. ΡvT. DE COMETAcres maere. Me profecto praeter auctoritatem inconcussa ratio in nouam istam, imo antiquam opinionem trahit. Obseruant enim hodieMathematici VeneremLunae ut dixi, vultu. esse: modo curvari in cornua, modo aequa portione diuidi modo in orh sinuari ae prorsus velut Triuiam esse. Vndehaec varietas,n si &supraso, lem cui semper proxima, & infra.& iuxta collocet ui nisi per lia quidum, etsi breue caeli spatium

erret3 Insea, cum nouu noua luce vultum auspicatur : iuxta. cum

dimidiatum ostendit:supra. cum plona. In Luna quidem alia ratio est. haec enim quia longissime in oppositam aetheris partem Scile digreditur,& ad Solem redit. alio ac diuerso quam Venus situ aliquando inter nos & Solem media est, &iui appellatur:

aliquando obliqua, aequata iam, luce

42쪽

Iuce & umbra, & διχοτηκος alio quando inter Solem &senos me. dios destituens, & dup&υρ roς do nec prorsus,opposita Soli pleno Orbe πανσέληγος fulget. Quod is gitur ad Sidera haec attinet, aio

in liquido spatio solida &vaga

esse, certa tamen & ordinata lege ferri : sed alia maiora esse. αinde ab origine rerum cono spicua, minora alia, Occulta, te cta, de nunc demum vitri miraculo detecta. Ecce quo inge

nium tantummodo ibat . acienque mentis, nunc Oculis peruenitur: ut nesciam, cςlum ad nos

demissum sit, an nos ad caelum seblathadeoque sublimati. Cer aere igitur, senescente iam prope mundo, diuinam &secretam

ab elementis regionem coepimus: notare & distinguere, quae oculos tot seculorum fugeruntia Ne omnia recenseam, corporR quae

43쪽

44 E. Pu T. DE COMETA quaedam, nec unius magnitudi nis, circa Solem errantia & quod mirandum in vicinia tantae lucis obscura. Luna quodammodo Iastis, sed qua Solis expers. Haec ceronimus inquam , notamus distino guimus ,verum beneficio eiusdem

lucis & quoties exadversim juohari collocantur:alia,& his simi Ita credimus, per alias quoque Laeoli partes sparsa, rapi mundano,&suo singula motu cieri. Cogita si dera esse .sed imperfecta, sed luce cassa sidera non sidera.Cogita nasci in aethere,&de nasci: quaedam autε peculiari sorte purgari. pellucida reddi & illuminari. Breuiorem conuerti in Cometas, Ut cum luce deinde intereant.Itaq. splenodorem a Sole accipiunt haec cora

Pora, haec prodigia : & hactenus velut sidera sunt: transmittunt deinde siue Comae, sive Barbae tuisbar;& sideribus distinguuntur.

44쪽

Transmittunt; quemadmodum g bi aliqui siue vitrei siue cry, stallini siue glaciales solent, radijs Solis per se si : imo quer adrno

dum aqua solet Vase Uitreo, crU

sal imo, glaciali conclusa: in his enim similitudinem aliqua Coornet S Videas. Non difficulteretis .ia iti tu ,densiorem aetheris part εcorporibus istis adhaerere. imo circumfundi in quam emissi per Cometam radij, resplendeant, sicuti in nube, sumo, pulvere fieri, Sole splendente, solet. Densior autem ille aether , vel conglobatae iam materie reliquIae sunt, quae in eandem cot pingi mas sam, ac densiari non potuerunts Vel certe affluxus, trahente spissiorem natura liquorem , quo tiescumque nouum aliquod sideris miraculum generatur. Omnium haec certe rerum indoles

est stimulari,& moueri ad perfectionem

45쪽

s E. Pu T. DE COMETActionem.Sic in gemmam in seu.ticem,in arborem telluris succi Mniunt, di mutantur. Persectior auis

em globi quam liquidi diffosi.

que aetheris forma est : quemad. modum gemmam,fruticem, aroborem rudi terrae praeseras. Cometa igitur excipit lumen Solis; per Cometam aether,sed crassior: siquid ultra spIendoris est. oculos nostros fugit. Et cur esset haereo renequit imo cum reliquo caelitu. mine confusum est. Ρrorsus terminat densior materia radios &velut definit; ut si quid interdum plenam laream non habeat, defectu materiae facem excipientis id fieri necessum sit Vnde quod a ClarissimoOptimoque viro fo-A N N E S et o R Μ o , Medico, &Matheseos in Academia hac no

stra Professore, curiose obserua tum est , extremam hanc dexrro latere Barbam imminutam, & ve lut

46쪽

liit recisam fuisse , diffiicile non puto. Quicquid id fuit materiae adhaerenti malo is quam globo imputare A globo enim totum magis affici latus . quam lateris angulus debuit: materia vel hane vel aliam definire luminis sorma potuit. Quid si tamen fieri Co. meten statuas e globo iam defi/ciente quasi nihil ille aliud sit quadi Glutio eiusmodi corporis;

quod cum rarescit, materiamque circumfundit recipiat solem,tamque admirandum luminis specta. culum exhibeat 3 Globuq enim qua diu densus compactusque,vel recusere videtuit lumen, vel tenue admodum neespere. &Wixa reliquo caelo distinetum: rarefactus

illustrari incipit. & mox a diffuso ut sic dicam , liquore tuo cri. niri videas. Totum

47쪽

Totum hoc vero quod dixi Iuam en& sideris & prosecte facis, a

Solevelut fonte pro manare, pau- . lo post ostendam e non exiguum opinioni huic pondus adiecturus Interim basis ac fundamentum

istud. quod dixi: Quippe& nata aliquando & denata sunt. Si quis

obnoxium mutationi cetium miratur, Universam mirabor natu ram esse Terram omissis iam alijs videamus. Homines & bruta, arobores & stirpes, urbes & aedes os riuntur,& pereunti imo Vt pereis ant Sed quantilla haec si tanquam embra orbis censeantur3Manent interim regiones & maria, montes ili flumina, passimque, tanquam non mutetur,moles hς- ret. In caelo quidni ad eundem modum varietas ludat 3 Cogita minuta multa ,& paene infirmia, partim generari , partim corruo

pi quotidie, sed humanis oculis

48쪽

nequaquam comprehendi. Minuta imo & magna quaedam :rarius tamen, quia magna sunt. Quid rugitvr non ideo aut caelum esse caelumdesinit:avrastra,astra.omonino licet mutetur terra , muΠ.dus tamen mundus est: mundi eonim pars quaedam a Deo consti tuta bic licet mutetur caelum permanere tamen mundus pores: pars enim de mundi caelum est.Seo mel effero Machinam hanc totam qua cern imus,&qua no cernimus. usum corpus esse,ωn Aetherem.

atque Elementa diuidi: partes igitur quaedam elementa sunt. nec a toto natura sua diuersiervi nec totum a partibus. Rerum quidem species aliae aliaequar pas. sim : res eaedem tamen, si materiam spectes, e qua formantur.Sed rmutari castum', non pauci olim, hodieque sibi persuaserunt: eas Fim in gaelo conditiones esse,

si quae

49쪽

so E. PVT. DE COMETA quae mutationem admittunt .

Primo, Raritatem&Densitatem: orbiu n , hanc stellarum: strius autem orbis partes e M.S cundo Lumen,& Caliginem illud in Sole, hanc in Luna,cum laborat; illud in stellis.ΡIanetisque, hanc in corporibus , quae tan/ iquam Planetae errant . Tertio, Motum.& Quietem: illum in to. ta machinathancin cardinibus siue polig. Quod ad Aristoteletrein re non τera ingeniosus, imo ad irandus fuit: imo quia mutatiooni caelum exemit, a caelo exulare. Cometen voluit. .

Calestem Cometam esse , Mora deo. ratum,ct Parallaxi.

SEd Motus me abduxit Iongius: figo pedem , Temporis que spatium quo durauit Come

50쪽

tum, inquam, & Occasum . oriri coepit,& conspicuus ess V. Kal. Decembris: occidere, & ahscondi, praecipiti iam mense & an no: quae triginta circiter dierum mora fuit: parua quidem , si alia in Comam vibrata sidera consi derem: longior certe , quam ut per aerem trahi potuerit . Namquccumque sub caeso phasmata sunt,&propter violentiam ignis deflagrant cito , semel accensa; , & propter inopiam alimenti mabito deficiunt. An lentam dicent

flammam ,& viscosa atque cominpacta materia impeditam Sed flamma est, ingens est , amplius que potest, ouam quicquid ingenio se Peripatetici compingunt,& obijciunt. Obseruat Plinius,

nuntur Cometastariumseptem dierum annotatum esse ,longi finium, cctoginta.