장음표시 사용
151쪽
& reus non contradixerit; sed pollea duos, vel tres ex illis, vel decem, vel viginti tantum specificatis eorum nominibus, examinari u lit, rei jciatur, & procedatur secundum petitionem actoris, cui non contradixit. I7ς. Si actor patrem, vel matrem rei, vel hic actoris pro testibus vocaverit, non reijciantur, sed iuxta eorum depositionem seniatentia seratur.
I77. Testimonium autem uxoris rei pro actore, vel actoris pro
I78. Si quis egerit contra Bojari famulum reserens se ad ejus testimonium, famulus autem pro se & Domino suo resipondere v Juerit, vel e contra, Bostari non interrogentur, set caula secundum. jultitiam finiatur. 79. Si quis contra aliquem actionem minimi momenti, prout spoliationis unius, vel alterius rubii, injuste, & false intentaverit, &ad probandam intentionem suam aliquem infimae conditionis hominem in testem produxerit, accusatus verb, ne testes falsitatis peccatum committant, in eos consentiens, quasi reus petitam ab accusatore summam ei solverit: & iste ex successu audacior factus non recedendo a iudicio aliam contra illum majoris momenti actionem per novum libellum instituerit, nominando eosdem, quos antea in prima actione produxerat, testes; Accusiatus vero in hac secunda in hos non consenserit, quomodo consenserat in prima, admittatur illius cxceptio, & procedatur in causia iuxta dictamina justitiae.18o. Si actor, & reus communi consensu aliquos in testes nominaverint , Sc deinceps non recedendo a iudicio eorum alteruter eos repudiare voluerit cum instantia, ut alii examinentur, non audiatur, sed causa juxta dicta testium, in quos communiter partes consens runt, finiatur. 181. Si actor, & reus communi consensu aliquos in testes nostinaverint, quorum dictis stare se velle dixerint, & post biduum, vel
triduum, vel post hebdomadam exorta fuerit inter easdem partes nova aliqua iis, pro cujus decisione eosidem, qui supra, testes altera nominaverit, altera autem reiecerit, asserens aliquam sibi cum eis inimicitiam intercedere, non admittantur hi testes ad hanc secundam actionem, sed bene ad primam, cujus processus secundum eorum dicta finiendus eritai 8 . Si quis cum aliquo ex mera malitia colluserit, petiturum se ab aliquo in judicio niminam aliquam, dummodo collusior testimonio suo petitionem corroboret. Dum autem reus conventus amicos
ad fideiubendum pro se requirit, actor ei hunc collusbrem suum sib- miserit, ut pro eo sponde*t. Deinde hunc eundem in testem adfundendam intentionem suam nominaverit, reus vero collusionem ei objecerit petens, ut ab eo stuper ea inquiratur, ipse autem eam consessus fuerit, non condemnetur reus, sed causa secundum iustitiam dirimatur.
18;. Si quis plures homines una simul iniuria assecerit, unuς autem horum solus eum pro parte sua coram judice postulaverit, si ci j vem iniuriati, quia absentes, hoc non fecerint, audiatur ille, eique justitia administretur, usquequb ab accusato, si condemnabitur, partem sibi debitam exigat. Reliquis resiervatum sit jus agenui ad eorum libitum.
152쪽
18 . Si quis actionem de injuria in solidum intentet conita plures silve fratres, silve postessio natos in simul cohabitantes, unusque
ex accusatis , antequam tempus comparendi coram judice venerit, cum eo transegerit , reliqui vero transigere recusaverint, non ideo condemnentur, sed fiat processus in causa, & juxta acta, & probata te
18s. Si minorennis, vel vidua, Vel virgo ab aliquo conveniatur, haecque ad respondendum non sit habilis, famulos autem, aut subdiatos, qui pro ipsa respondeant, non habeat, sed tantum consanguiuneos, at absentes, ideoque petat, prorogari stibi terminum ad respondendum , usquequb illi Moschuam se conferre possint, concedatur dilatio iuxta ejus petitionem; sed fidejussores det, qui spondeant, quM tempore assignato statuent illos, qui pro ea respondere debebunt sine ulla dilatione. Qubd si eos non statuet intra terminum,
186. Si quis oblitus timoris I El, & iuramenti Tetari praestiti
ex proprio motu sine alicujus instigatione aliquem de percussione, dc spolio fals5 accusaverit, antequam vero coram iudice ambo compa reant, pretium aliquod non magni momenti datum ab accusato ad xedimendam vexam per transactionem acceperit, & ah accusatione recesserit, veritate comperta, solvat pro poena TZari rubios quinque, innocenti vero accusato in duplo , quicquid ab eo acceperit, & insuper ante Cancellariam conam multis knuto sine misericordia caed tur, conijciaturque in carceres ad arbitrium TZaris.187. Qiibu si secundb hoc crimen idem commiserit, solvat o ri decem rubios, accusato damna in duplo, caedatur knutis, ut m-pra, ducaturque ad carceres, ut supra, sed dum ducitur, percutiat knutis sine misericordia. 188. Et si tertib idem peccaverit crimen, stolvat TZari viginti rubios, acculato damna in duplo. Percutiatur knuto ante Cancellariam, S per sorum, & trudatur in carcerem ad arbitrium TZaris,& nullum deinceps et judicium in ulla actione detur. i 89. Si quis cujuscunque conditionis homo libellum contra ali. quem obtulerit, petendo ab eo pecunias Vel mutuo, vel per depositum , vel alio quocunque modo datas, nullamque produxerit iraetensi sui debitoris scripturam, nullamque aliam probationem, nullus Prius os ad citandum mittatur, nullumque contra praetensium debit
rem judicium detur. isto. Sed si miles aliquis in servitiis TZaris existens in aliqua civitate hospitium apud aliquem habuerit, ab eoque in judicio petae aliquid a se apud illum tunc temporis depositum, scriptura autem de- politari j careat, nihilominus audiatur, quia milites siolent victualia,& arma sua depositare apud illos , qui ipsis in.civitatibus hospitiunx.
praebent, & aliquando improvisa TZaris ad celerem aliquam expeditionem evocatione correpti, ea apud hos relinquere Coεuntur , & si per inquisitionem, & probationes res petitae recuperari a depositario poterunt, restituantur actori; sed si probationes deficiant, recurratur ad juramentum accusato deserendum. 191. Qubd si miles falsb hanc actionem contra aliquem propo fuerit, Veritate comperta, caedatur L nutis sine misiericordia.
Isa. Exceptis verb militibus, cum in serviti js Tauis Moschuae, vul
153쪽
vel in aliis civitatibus hospitio excipiuntur, nemini carenti deposita- iij scriptura competat depositi actio, ne detur ans a falsitatibus, & in
I Si quis cuiuscunque conditionis aliquid alicui artifici ad conficiendum dederit, hic autem negaverit, si hunc ille convenire voluerit, audiatur, & juxta acta , & probata sententia seratur. Is . Si quis aliquid pignoris loco, vel ad conservandum sibi traditum domi habuerit, illud verb vel per incendium perierit, vel fures abstulerint, & eodem casu omnia sua simul ipse amiserit, ten tur hoc indicare vicinis, & curare in Cancellariis adnotari. Quod si pignoris , vel rei datae ad conservandum dominus dederit libellam
contra eum asserendo, quod res suae tantum perierint, alterius Vero omnia salva sint, audiantur ambo, & iuxta acta, & probata d cisio iudicialis fiat.19s. Si quis aliouid alicui ad conservandum dederit inclusurru in arca aliqua, & sigillo signatum, eoque absente depositarius sigillum
violaverit, arcamque aperuerit, ille autem hunc convenerit, asserendo aliquid sibi ex deposito deesse, veripate comperta, reddat dea politarius depositum in integro. Si vero contentiones inter ipsos sint,
deveniatur ad iuramentum.196. Si quis alicui pignus aliquod pro pecunia credita , vel ob
aliquam aliam causam dederit cum pacto in scriptis, ut, si constituto ad solutionem tempore illud non redemerit, omni jure suo in pignore, & ad pignus cadat, dominiumque omne in eum, cui pignus datum fuit , translatum intelligatur, licitum erit huic pignus vendere, pignoris loco, vel dotis nomine dare. 197. Si quis equum, vel aliquod aliud animal pignoris loco alicui dederit, animal autem ex morbo, non fame, non occisione, vel alia aliqua vi, moriatur, creditor dimidium tantum crediti sui 1 de bitore exigat, reliquum huic cedat. Sed si iste opposuerit creditori, quod malitiose circa pignus egerit, audiantur judicialiter, & lacu dum justitiam causa inter eos decidatur. 198. Si quis cum multis conspirans in alicujus domum latronum more vi irruerit, eumque, Vel uxorem ejus, vel filios, vel famulos occiderit, veritate comperta, ultimo supplicio assiciatur. Socii vero ejus Omnes percutiantur L nutis, & mittantur, quo Taarmandaverit.
199. bd si nec patremfamilias, nec ullum alium occiderint, sed iniuria tantum, aut damno assecerint, solvant injuriam, vel damnum passo bisgestiam, vel aestimationem in duplo, & omnes knuto edantur. Sed si vulnera alicui tunc inflixerint, veritate comperta, amputetur vulneranti manus , & socij percutiantur knutis, & fid jussores statuant, qui pro ipsis sipondeant, quod in posterum talia amplius non committent, & silvant bisgestiam vulnerato in duplo. 1 oo. Si vero is, in cujus domum violenti irruerint, se, & sua necessario defendendo aliquem ex iis occiderit, & cadaver occisi ad iudicem attulerit, veritate comperta, nulli poenae subiaceat. Eoi. Si quis alicui ansiam ad rixam dederit, & in ea a defendente se vulneratus actionem pro vulnere contra eum instituerit, reus verci defensionem sivi neces lariam contraiillum exceperit, veritate comperta, nullam accusatus subeat poenam, nihilqde vulnerato silvat. 2oa. Si
154쪽
andi. Si quis minatus fuerit alicui praesenti, vel absenti, quotlvelit ejus domum, vel Officinam cum pane incendere, sive aliquod aliud ei datianum inferre, ille, cui alter minatus fuerit, significet vicinis sitis illius minas , curetque in Cancellarijs scribi , & inquisitione desuper fieri. Qubd si verum esse contra accusiati inficiationem reperiatur, cogatur ad fideiussores dandos, qui pro eo spondeant, qubdialia non sit commissurus. Si vero fideiussores dare renuat, caedatur knutis, trudaturque in carcerem, quoadusque eos dederit. Si autem , postquam eos dederit, eveniat, ut accusatoris sui domus, vel officina incendatur, vel ei aliquod aliud damnum ignoti homines in serant, ipsis tortura subiiciatur, & si reum se incendij, vel damni illati fatebitur, damna omnia ab accusatore passa ei refundat , quous solvendo non sit, vel aufugerit, unde torqueri nequeat, exiganis tur ab ejus fidejussoribus. Sed si in tortura persistens negaverit suctum, liberetur, torturam vero sibi imputet, & minis, quas inaniter in malis operibus jactabundus emutiit. ao 3. Si quis per chirographum, vel aliquod aliud instrumen tum alicui debitor ob paupertatem, Divina permissione ab incendio, inundatione, spoliatione, furto, vel alio quocunque fortuito modo causam habentem, fidem suam solvendo liberare nequierit, detur ei dilatio temporis ad arbitrium, modo triennium non excedat, sed te neatur fidejussores opulentos dare, quibus tui , credatur, qui spo deant, pro ipsis, quod constituto per dilationem tempore debitum solvet, nec in alia regna aufugiet. Quod si constituto tempore creditori desitum non solverit, nec praesens fuerit, solvant ejus fideius: sores, & si in aliud Regnum ille fuga evasierit, periurid ejus poenam etiam solvant. Si ante constitutum tempus debitor mortuus fuerit, eo finito uxor ejus creditori debitum mariti solvat, si non habeat unde, solvant eum fidejussores, qui praesentes fuerint. ao Sed si fideiussores dare nequiverit, tradatur tredito l apud eum remansurus, usquequo solverit, Vel eum eo transegerit. Siveiarci nosilis, aut filius nobilis fuerit, non tradatur, sed caedatur virigis super cruribus juxta morem pro executione usque dum solverit. 1os. Si autem fideiussores tipoponderint pro eo, non qudd tempore constituto solvet, sed tantum, qubd comparebit, ante vero temporis terminum debitor mortuus suerit, in nihilo erga creditorem.
aos. Si quis ab aliquo pecunias, vel aliquid aliud mutuo acce
perit ad mercalidum, & quod accepit, amiserit, vel dissipaverit, Scnon habeat, unde solvat, tradatur creditori, ut ab eo se redimat. ao7. Si quis de vi, quomodocunque iliata, sive percussione, save vulnere, sive damno quocunque in iudicio postulatus, post i quisitionem, vel verificationem sui delicti, antequam parti laesae satis- secerit, mortuus fuerit, relictis possessionibus, Vel patrimoniis, vel aliis bonis suis uxori, sive lilijs, teneantur isti accusatori damna ab
ao8. Si quis possessionatus, sue patrimoniatus, vel eius famuli, aut subditi equum, vel aliud animal alienum in suis pratis, vel agris
foenum, aut fruges depasicens invenerit, teneantur hoc vicinis suis no-tificare, & ad pecudis dominum mittere cum intimatione, ut ipse actvidendum damnum a pecude in pratis, vel agris iactum aceedat. Si
155쪽
accesserit, & damna colverit, reddatur ei animat: si non , tunc dam num passus animal retineat, & de damnis actionem instituat coram judice,& reus teneatur ea juxta judicis sententiam illi refundere cum expensis pro animalis pabulo ab eo factis, & solvere in i per Teari poenam pro vi in duplo. aos. Sed si animal captum incluserit sine pabulo, unde fame moriatur, & ejus dominus eum de hoc postulaverit, re probata, solvat domino pretium animalis juxta aestimationem per iudicemifacien-clam. Quod si probaverit dominus pecudis maius, quam aellimatum fuerit , pro eo pretium sibi ab aliquo suisse oblatum, hoc idem et
a Io. Si quis equorum, vel aliorum animalium gregem sine ulla damni passi occasione ex sua, vel aliena possestione in domum siuam abegerit, delatus, ct veritate compertii, jubeatur gregem domino suo restituere. Quod si animal aliquod ex eo vel fame vel alio modo necaverit, uoluat et ejus aestimationem in duplo, & inseper TZari pro vi illata pamam pariter in duplo. aii. Si quis accusatus suerit, qubd in alterius agri possensionem invito Domino in trudere se volens, eum tanquam suum s - . Verit, re probata, amittat omne satum, quod cedere agri domino integrum debebit. Quod si ante finem litis putruerit, vel depastum fuerit, sive accusatus illud demessum asiportaverit, refundat iste a cusatori ejus pretium juxta aestimationem in duplo, & solvat similiter in duplo poenam Tetari. aia. Sed si accusatio falsa fuerit, & seminans, non in alieno, sed suo agro seminaverit, solvat accusator TZari poenam in duplo. a I 3. Nemo cujus ager ab extraneo eo invito seminatus fuerit, ex se ejus possessionem sibi vindicet, sed iudicis officium luper hoc requirat, ideoque non fruges ex eo sine iudiciali ordinatione asportitare, nec destruere, nec in iis animalia patere audeat. at . Si aliquis in possessionibus, vel patrimoniis suis lutras ha-huerit, qui contigua bona possidet, eas inde non expellat, nec o cidat , nec auferat. Si contrasecerit ipse, Vel ex famulis, aut sv ditis ejus aliquis, accusatus, & re probata, solvat earum domino pretium juxta aestimarionem faciendam. Qubd si lutrae nemine eas expellente ipsae ex se, derelicta antiqua sede, ad aliam alio transierint, ibique multiplicari incoeperint, non poterunt ab antiquis dominis re peti , sed pertinebunt ad dominum fundi, ad quem recenter tran
diis. Si quis alterius lupulos invito domino auferet, aut ho tum destruet, veritate in judicio probata, solvat accusatori damnum iuxta aestimationem. ais. Si quis aucupii gratia decipulas, Vel pedicas tetenderit, aut alia quaelibet instrumenta aptaverit, aliquis verb malo affectu haec destruxerit, & aves abegerit, Live eas jam tendiculis, aut alio quolibet modo implicatas abstulerit, aut occiderit, veritate ad instan. tiam accusatoris comperta, solvat ei damnum juxta aestimationem faciendamai . Pro destructis vect instrumentis , vel pice , aut allio oblitis, seu:alio quocunque modo vitiatis, caedatur virgis sine muferteordia. Sed si retia ad gallinas sylvestres capiendas . vel te diculas
156쪽
diculas furto abstulerit, solvat pro illis tres rubios , pro his verb
ai 8. Si quis accusetus suerit, qubd arborem pro alveari api tam malitiose secuerit, vel combusserit, vel alio aliquo damno ast cerit , veritate comperta , solvat pro arbore, in qua erant apes, tres rubios, pro ea, in qua non erant tunc, sed iam suerant, unum cum dimidio ἔ pro aptata tantum, ad quam nondum apes convenerant
vigintiquinque alti nos, S pro non aptata duodecim cum tribus dengis. ais. Siquis illaetb alveario apes tantum furatus fuerit, solvat rubium cum climidio clamnum pasto. Sed si alvearia simul cum apibus ex domestico apiario, aut ex sylvis furto abstulerit, solvat pro singulis alvearijs rubios tres, & insuper caedatur knutis. Si verb ia alicujus sylva ex composito arborem, in qua alvearia fuerint, secuerit, & mel acceperit, solvat ejus dominis sex rubios. aao. Si aliquis possessionatus, vel patrimoniatus accusatus me fit de excisio in alieno fundo invito domino nemore, re probati solvat damnum juxta aestimationem. aar. Si quis accusiatus fuerit, qubd poma interdiu invito domino, noctu verd furtim ex alicujus horto abstulerit, stolvat damnum accusatori iuxta ejus assertionem: Sed si horti arbores resciderit, vel abstulerit, solvat pro quolibet tres rubios. ara. Sed si quis ex alicujus horto violentus , vel surtivus abristulerit fructus, solvat damnum , & corrigatur juxta delictum.
Io sylvam alicujus incenderit, aut sit ab equorum, sive aliorum pecudum pastoribus ob negligentiam in sylva suscitetur incendium, o, quou arbores ad apum labores aptatae damnum passae fuerint, vellerae, & aves inde aufugerint, solvat reus TZari poenam ad ejus a hitrium ; Αccuiatori vero damna secundum aestimationem. Sed si i cendium non ex malitia suscitatum fuerit, nihil ab eo, sive pro Tet
re, siVe pro accusatore exigatur.
aa Si, dum aliquis in agris suis stramen, aut in pratis franum comburit, excrescentes flammae vicinos hortos corripuerint,
pollulatus, fiat desuper inquisitio, & si compertum suerit, qu bd m
litiose in facto versatus fuerit, accendendo, nempe, stramen, & λ- num suum vento fiante versus hortos, qui a flammis correpti su runt, quos defendere cum posset, neglexerit, solvat damna accus tori juxta aestimationem. aar. Sed si accendit silente vento, & dum arderent stramen,& faenum, is coepit stare , non imputetur ei in culpam, qudd ex mera permissione Divina evenit, incendium. 216. Si in alicujus domo sortuitum incendium vicinas etiam corripuerit, nulla contra illum actio detur. 227. Si quis domum ad habitandum conduxerit sub pacto eam non incendendi, imo ab incendio custodiendi, ex negligentia aute sua incensia fuerit, ejus aestimationem locatori solvere teneatur. aa8. Si quis animo deliberato alienam domum incenderit, reprobata, comburatur.
a 29. Si quis aliquem de iniuria, vel damno sibi ab ejus tam lis , vel subditis , qui se absentaverint , illato in judicium Vocavearit, hic vero comparens adducat, nescire sis, an famuli,i vel subditi
157쪽
sui injuria, vel damno accusatorem assecerint, & an in suis possessionibus, aut patrimoniis sint; ideoque petat tempus sibi concedi ad inquirendum uelis: concedatur; sed datis prius fidejussoribus, qui spondeant, quod de illis inquiret, & tempore constituto in judicium urniet. Si vero non venerit, non ideo condemnabitur, sed ii dejussores ejus teneantur eum perquirere, aliosque dare fideiussores, qui spondeant pro ipsis, quod eum brevi statuent ad respondendum. Inte
rim autem, dum eum perquirunt, solvant accusatori decem Copicos
in singulos dies. Si vero supplices petierint, dari sibi Traris literas, vel Pristavum mitti pro eo, fiat, cum assignat e temporis, intra quod ille comparere in judicio teneatur. Exiganturque ab eis similiter decem copichi in singulos dies, quoadusque illum coram judice statue.rint, quod si intra tempus, ut supra, assignatum eum nondum in judicio statuerint, & alium terminum ad hoc praulandum petierint, concedatur, sed solvant continuo accusatori decem copicos in singulos dies. Si verb neque intra secundum hunc terminum ille coram judice comparuerit, condemnetur absque ulteriori proces Iu juxta petitionem accusatoris, cui fidejus res omnia damna ieiundere teneantur.
a; o. Pol sellio nati, & patrimoniati teneantur in villis, & pagis sepes iacere, unusquisque Vicinorum pro sua dimidia parte, si vero per alicujus sepem animal in agrum alterius intraverit, ibique fruges damnificaverit, solvatur ei damnum ab eo, per cujus sepem animal ingressum fuerit. Qui agros pratis contiguos habuerit, faciat interea sepem , quod si per hanc, aut ejus, aut vicini alicuius animalia in prata ingresia suerint, solvant damna, quae secerint pratorum domino.
a; i. Si aliqui possessionati, sive patrimoniati in TZaris terris
de confiniis disputantes terminos amoverint, reprobata, in ipsis conis finijs, de quibus contendebant, caedantur L nutis sine misericordia, trudanturque in carcerem ad knutos per hebdomadam, solvantque accusatori pro quolibez termino amoto quinque rubios, mandeturque
eis, ut illos in antiquo loco reponant. Hubd si talia patrare ausi fuerint subditi alicujus villae inter se , caedantur di ipsi knutis, & termini in loco antiquo reponantur.
terra eorum signis, re comperta, quicquid soli usurpaverit, cedat ejus accusatori, solvatque Ioari poenam pecuniariam , & corrigatur ad hujus arbitrium.
apparuerint, dominusque fundi in confiniis petierit eos renovari, mittatur aliquis bonus nobilis, qui praesentibus utrinque possessionatis & patrimoniatis confinia facientibus per vicinos aetate grandaevos eos renovet, inscribanturque in libro, nec ideo antiqui termini eruantur, aut destruantur; sed relinquantur, ne detur ansa inter confinantes litis & contentionis. Si villarum, & Pagorum ad TZaris aulam spectantium. rustici confinia cum Patriarchae , Metropolitarum, Archiepiscoporum, Episicoporum, Monasteriorum, sive possessio natorum, & patria moniatorum terris habuerint, interque eos lis aliqua de terminis omta fuerit, dirimatur per libros inscriptorum limitum, aliasque probationes, di testimonia Vicinorum, & seniorum, quos in testes hinc inde partes produΣerint.
158쪽
dias. Qubd si iudicibus de partium juribus non liquerit, unde
desuper sententiam serre non possint, deveniatur ad iuramentum cum praelatione imaginis, &praeserat eam is, cui illud deseretur. 236. Si seniores, ad quorum testimonia partes provocaverint, inter se disicordes fuerint, ita ut pars eorum pro actore, altera pro reo convento deposuerit, mittatur sors adhibita imagine, & cui illa faverit, terra, de qua contentio est, assignetur. a 37. Si quis possessionatus, sive patrimoniatus in fluvio, cuius utramque ripam ipsis possidet , detentionem aquae facere, & mole dinum de novo exstruere voluerit, & prope talem aquae detentionem nulla antiqua aliorum dominorum molendina, nulli agri, nuulaque prata fuerint, vel si fuerint, ab illa nullum capere detrimentum, aut impedimentum possint, liceat ei molendinum exstruere & aquam detinere. Sed si contrarium patuerit, quod, nimirum, ab hac deten tione aquae superiora jam exstructa molendina impedimentum sint pasi. sura, agrique , & prata damnum, non liceat. bd si secerit, & inde damnum aliquod superioribus molendinis, vel agris , vel pratis emerserit, mandetur ei, ut aquam fluere destructis cataractis sinat,&damna data juxta aestimationem faciendam passis resiarciat; qudd si machina ad aquae detentionem ab eo exstructa, dum destruitur, ab aquae fluxu ad alicujus ripam adducatur, teneatur eam suis. X penissis inde amovere, & in posterum nunquam amplius talia facere
a 38. Si quis propria apiaria, sive jus piscandi in stagnis, aut
scimum secandi in TZaris , vel alicujus possessionati, seu patrimoniaci sylvis habuerit, antiqua possessione sit contentus, nec sectionem sceni ad aliena prata extendat. Quod si, ubi foenum secabatur, creverit sylva, detur illi alibi intra limites sui juris compensatio. Extra illos autem nemini liceat alienam sylvam purgare, ut sibi prata faciat, sed si aliqua arbor, in qua suum alveare cum apibus, vel line habuerit, ceciderit, licitum erit ei alveare suum ex ea secare, eque sylva aspo lare , modo radices, & frondes sylvae domino relinquat. Ligna auiatem ex ea auferre, vel sylvam suam vocare nullo modo debebit. Eo e contra sylvae dominus aliena apiaria, stagna, aut prata sibi usurpare, eaque sua dicere non audeat. 239. Si quis sylvam suam purgare voluerit, intactas debebit relinquere arbores, quae aliena alvearia habent, quod si aliquam exus succiderit, vel combusserit, vel aratro laeserit, solvat damnum passo poenam, ut superius constitutum fuit. a o. Si quis sylvam suam totam purgans in agros conVerterit, aliena tamen prata, & stagna nullo modo sibi usurpet, sed transitu mi ad ea dominis concedere teneatur, qui tamen cavere debebunt, ne hac servitute abutantur segetibus, aut foeno damnum inserendo. a I. Si quis alicujus stivae dominus in alienis in ea stagnis invito eorum domino piscatus suerit, aut in pratis foenum demesisuerit, reiarciat ei damna secundum aestimationem.
a a. si quis in possessione, vel patrimonio suo 'lvas sub cem iis limitibus possideat, in quibus arbores cum alvearijs ad se peri nentibus juxta librorum inscriptiones fuerint, liceat ei illas totali texpurgare, & in agros mutare, in ijsque ad libitum pagos, & villas
159쪽
a 3. Si quis in iudicio ab aliquo domum, sive ossicinam, five
molendinum, sive aliquod aliud bonum immobile petierit, reus Vero conventus ante litis cecilionem illud quocunque modo alienaverit, &deinde in causa succubuerit, bonum ab eo alienatum a possessore auferatur, tradaturque actori, alienans vero pretium rei alienatae alienatario restituat. Sed si actor non obtinuerit in causa, relinquatur res alienata ei, qui illam soluto pretio ab alienatore habuit. αμ. Si quis conventus in judicio supra scripturam suam , per quam consessus fuerit, se alicui debitorem esse de aliqua pecuniarum summa sibi mutuo data ad purgandum patrimonium situm, lite adhuc pendente .mortuus suerit, deinde Vero per sententiam condemnetur, solvent ejus debitum actori haeredes desuncti, sive uXor,
sive filii, sive consanguinei fuerint. Quod si de debito per scripturam quidem constiterit, attamen super eo creditor debitorem stiun nunquam in judicio convenerit; velit autem post ejus mortem de eo actionem instituere, detur ei citatio contra demortui uxoremis vel filios, aut cons inguineos eius bonorum possessores, & secundum
acta,& probata partibus justitia administretur. a s. Si quis alicui per sdripturam debitorem se alicujus magnae
pecuniarum mutuatarum quantitatis fateri voluerit, vel ei de magno
aliquo negocio se obligare, signet ipse obligationis chyrographum, cui substribant tanquam oculati testes, quinque vel sex podiaci j sori Mosthuae, vel aliarum civitatum, ubi obligatio scribitur, & aliorum testium substriptio non sustingetur; Si vero obligatio non erit de m gna summa, sussiciet trium praedictorum podiaciorum, sed non infra, subseriptio. Qui scribere neidit, pmcuret, ut pater suus spiritualis, Vel frater germanus, vel consanguineus, vel aliquis sibi confidens loco sui subscribat. Sed si quis creditor obligationem debitoris seriptarit ipse, aut per famulum suum constribi curaverit, eamque debitor substripserit, tali obligationi fides adhibeatur, dc juxta eam actio
a s. Sed si quis in villis de pagis alicui usque ad decem rubios
crediderit, aut bonum aliquod locaverit, accipiendo a debitore obligationis seripturam ab eo seriptam, vel saltem subseriptam, etiamsi carebit testibus, ei fides adhibeatur. 2 7. Nelaientes verb in pagis, & villis stribere . in hisce micnoris summae obligationibus, eas per ecclesiae cantores, aut ludim giltros scribi, dc per patres suos spirituales, aut alios confidentes suos substribi curent. a 8. Sed oblisationes, quae fuerint scriptae a popo, seu cant re, aut aliquo alio subdito alicujus possessionati, vel patrimoniaci in domini favorem, nullius sint efiicaciae, nullamque pariant contra obligatum actionem.
a 9..Contractus vero emptionis , venditionis patrimoniorum,& domorum, pignoris, donationis, dc caeteri omnes alicuius m menti per quoscunque cujuscunque.conditionis homines aeribi de beant Moschuae, vel in civitatibus, adhibitis, ut supra, pro testibus fori podiaciis. In villis vero, dc pagis'majoris momenti contractus nullus seribatur, praeter nuptiarum pacta, testamenta, dc mutuum.
aro. Si quis intentione surtiva cum podiacijs sori colludens scripserit aliquam considerabilis summae erga se obligationem ab ijs ta
160쪽
quam testibus subsicriptam , vocatoque ad se, vel in alterius domum aliquo, eum vi ad illam stubsignandam adegerit, is, qui vim passus fuerit, illa eadem die manifestet hoc vicinis suis, & Cancellariae iudicibus ; in civitatibus vero Palatinis , & Praesidibus in scriptis, supplexque petat, concedi sibi contra violentum in confrontatione judicium intra triduum, vel .quatriduum, vel ad summum hebdomadam. dex vero accusatum statim citari curet, dccodiam accusiatore cli-ricte examinet, et alterutrum in inquisitione torqueri curet, quem indicia magis urserint. Qui autem tanti criminis reus inventus suerit, caedatur knutis coram plurimis hominibus sine misericordia ire.
aliorum terrorem, trudaturque in carcerem ad semestre tempus, &accusatori solvat hi gestiam. Singulis vero podi ac ijs sori collusioribus, qui subscripserint tanquam testes obligationi, amputetur manus. Et D qui alii tanquam testes se subscripserint, caedantur knutis per forum,& coniRiantur in carceres pro tempore a TZare arbitrando. asI. Si vero aliquis data alicui vera obligatione a se in foro tanquam principali, & a podiaciis tanquam testibus subsicripta, animo sagendi creditorem suum iudicis ossicium contra hunc imploraverit, quasi obligationem a se vi extorserit, producatque ad asserendam calumniam suam testes diversos , citati Verb accusiatus , &podiacit in
Confrontatione cum accusiatore, ejusque testibus veritatem facti tueantur, ita ut tandem emergat, caedantur .omnes, tam accusiator, quam
ejus testes, coram plurimis hominibus knutis sine misiericordia, uolvantque accusatis bis est iam. Ipse verb accusator solvat creditori suo debitum secundum obligationis suae chyrographum,& condemne tur ad knutos in carcere per semestre. ara. Sed si aliquis contra obligationem in soro scriptam manu sua subscriptam, & a podiacijs sori corroboratam excipere voluerit, eam per vim sibi a creditore extortam suisse, nisi praecesserit praesumptae istius vis, ut supra mandata apud iudicem manifestatio, & contra
Vim inserentem accusatio, non audiatur, sed condemnetur ad sol
vendum actori debitum juxta obligationis suae tenorem. as; . Si quis aliquem mutui actione producto ejus chyr grapho convenerit, hic autem silutionem opponat, de ea vero in obligationis chyrographo non constet, neque leparatam creditoris quitantiam ipse producat, vel si producat, non ab eo subscriptam, e ceptio ejus non habeat locum, sed solvat integre chyrographi sui es
bitumaas . Nulla autem de mutuo usura exigatur, statuta enim Apocstolorum & Sanctorum Patrum hoc vetant. ass. Actio mutui duret ad quindecim annos, ultra eos nulla a 'plius detur, etiamsi ejus obligationis scriptura aliud promiserit. ass. bd si in chyrographo mutui scripta fuerit aliqua sol
tio a debitore facta cum temporis specificatione, tempus quindecim annorum pro reliqua summa adhuc debita incipiat currere a die factae ultimae solutionis. ay7. Si quis aliquem de mutuo.convenerit petens solutionem iuxta chyrographi tenorem , terminus autem solutionis nondum ex piraverit, seu dictum fuerit in chyrographo, quod datum fuerit ob antecedens debitum, teneatur debitor summam debi amstatim solvere
sed sine usura. Sed ii obligationis scriptura a debitore non subscripta, Vel